ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 2.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.69.1
ततो युद्धाय संनद्धं चेदिराजं युधिष्ठिरः ।
दृष्ट्वा मतिमतां श्रेष्ठो नारदं समुवाच ह ॥ २.६९.१ ॥
ಆಗ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದ ಚೇದಿರಾಜನನ್ನು ನೋಡಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ನಾರದನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
2.69.2
अन्तरिक्षे च भूमौ च तेऽस्त्यविदितं क्वचित् ।
यानि राजविनाशाय भौमानि च खगानि च ॥ २.६९.२ ॥
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜರ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸುವ ಭೌಮ ಮತ್ತು ಖಗ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ನಿಮಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅಜ್ಞಾತವಲ್ಲ.
2.69.3
निमित्तानीह जायन्ते उत्पाताश्च पृथग्विधाः ।
एतदित्छामि कार्त्स्न्येन श्रोतुं त्वत्तो महामुने ॥ २.६९.३ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಶಕುನಗಳನ್ನೂ ವಿವಿಧ ಉತ್ಪಾತಗಳನ್ನೂ ನಿಮ್ಮಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ, ಓ ಮಹಾಮುನಿ.
2.69.4
इत्येवं मितमान्विप्रः कुरुराजस्य धीमतः ।
पृच्छतः सर्वमव्यग्रमाचचक्षे महायशाः ॥ २.६९.४ ॥
ಕುರುರಾಜನಾದ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಲು, ಬುದ್ಧಿವಂತನೂ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯೂ ಆದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಶಾಂತವಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದನು.
2.69.5
पराक्रमं च मार्गं च संनिपातं समुच्छ्रयम् ।
आरोहणं कुरुश्रेष्ठ अन्योन्यं प्रतिसर्पणम् ॥ २.६९.५ ॥
ಪರಾಕ್ರಮ, ಮಾರ್ಗ, ಘರ್ಷಣೆ, ಉನ್ನತಿ, ಏರುವಿಕೆ, ಓ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಪರಸ್ಪರ ಮುನ್ನುಗ್ಗುವಿಕೆ.
2.69.6
पश्मीनां व्यतिसंसर्गं व्यायामं वृत्तिपीडनम् ।
दर्शनादर्शनं चैव अदृश्यानां च दर्शनम् ॥ २.६९.६ ॥
ಗ್ರಹಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಯೋಗ, ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಜೀವನೋಪಾಯದ ಪೀಡನೆ, ಕಾಣುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಣದಿರುವಿಕೆ, ಅದೃಶ್ಯರ ಕಾಣಿಕೆ.
2.69.7
हानिं वृद्धिं च ह्रासं च वर्णस्थानं बलाबलम् ।
सर्वमेतत्परीक्षेत ग्रहाणां ग्रहकोविदः ॥ २.६९.७ ॥
ಹಾನಿ, ವೃದ್ಧಿ, ಕ್ಷೀಣತೆ, ವರ್ಣ, ಸ್ಥಾನ, ಬಲಾಬಲ — ಗ್ರಹಗಳ ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗ್ರಹಜ್ಞನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
2.69.8
भौमाः पूर्वं प्रवर्तन्ते खेचराश्च ततः परम् ।
उत्पद्यन्ते च लोकेऽस्मिन्नुत्पाता देवनिर्मिताः ॥ २.६९.८ ॥
ಮೊದಲು ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ತೋರುತ್ತವೆ, ಆಮೇಲೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು; ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಉತ್ಪಾತಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.
2.69.9
यदा तु सर्वभूतानां छाया न परिवर्तते ।
अपरेण गते सूर्ये तत्पराभवलक्षणम् ॥ २.६९.९ ॥
ಸೂರ್ಯನು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೋದ ಮೇಲೂ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನೆರಳು ಬದಲಾಗದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಸೋಲಿನ ಲಕ್ಷಣ.
2.69.10
अच्छाये विमलच्छाया प्रतिच्छायेव दृश्यते ।
यत्र चैत्यकवृक्षाणां तत्र विद्यान्महद्भयम् ॥ २.६९.१० ॥
ನೆರಳಿಲ್ಲದ ಕಡೆ ನಿರ್ಮಲ ನೆರಳು ಪ್ರತಿಬಿಂಬದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದರೆ, ಚೈತ್ಯ ವೃಕ್ಷಗಳಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಯವಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
2.69.11
शीर्णपर्णप्रवालाश्च शुष्कपर्णाश्च चैत्यकाः ।
अपभ्रष्टप्रवालाश्च तत्राभावं विनिर्दिशेत् ॥ २.६९.११ ॥
ಎಲೆ ಹಾಗೂ ಚಿಗುರುಗಳು ಒಣಗಿ, ಎಲೆಗಳು ಬಾಡಿ, ಚಿಗುರುಗಳು ಉದುರಿದ ಚೈತ್ಯ ವೃಕ್ಷಗಳಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅಭಾವವನ್ನು (ನಾಶವನ್ನು) ಸೂಚಿಸಬೇಕು.
2.69.12
स्निग्धपर्णप्रवालाश्च दृश्यन्ते यत्र चैत्यकाः ।
ईहमानाश्च वृक्षाश्च भावस्तत्र न संशयटः ॥ २.६९.१२ ॥
ನುಣುಪಾದ ಎಲೆ ಚಿಗುರುಗಳುಳ್ಳ ಚೈತ್ಯ ವೃಕ್ಷಗಳು ಕಾಣಿಸುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ವೃಕ್ಷಗಳು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧಿ ಇರುತ್ತದೆ — ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
2.69.13
पुष्पे पुष्पं प्रजायेत फले वा फलमाश्रितम् ।
राजा वा राजमात्रो वा मरणायोपपद्यते ॥ २.६९.१३ ॥
ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಹೂವು ಹುಟ್ಟಿದರೆ, ಅಥವಾ ಹಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಹಣ್ಣು ಬೆಳೆದರೆ, ರಾಜನೋ ಅಥವಾ ರಾಜಮಂತ್ರಿಯೋ ಮರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ.
2.69.14
प्रावृट्छरदि हेमन्ते वसन्ते वापि सर्वशः ।
आकालिकं पुष्पफलं राष्ट्रक्षोभं विनिर्दिशेत् ॥ २.६९.१४ ॥
ಮಳೆ, ಶರತ್ತು, ಹೇಮಂತ, ವಸಂತ ಯಾವುದೇ ಋತುವಿನಲ್ಲಿಯೂ ಅಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೂವು ಹಣ್ಣು ಕಂಡರೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೋಭೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
2.69.15
नदीनां स्त्रोतसोऽकाले द्योतयन्ति महाभयम् ।
वनस्पतिः पूज्यमानः पूजितोऽपूजितोऽपि वा ॥ २.६९.१५ ॥
ನದಿಗಳ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಅಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಭಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ; ವೃಕ್ಷವು ಪೂಜಿತವಾದರೂ ಅಪೂಜಿತವಾದರೂ ಹಾಗೆಯೇ.
2.69.16
यदा भज्येत वातेन भिद्यते नमितोऽपि वा ।
अग्निवायुभयं विद्याच्छ्रेष्ठो वापि विनश्यति ॥ २.६९.१६ ॥
ಗಾಳಿಯಿಂದ ಮರ ಮುರಿದರೆ, ಸೀಳಿದರೆ, ಬಾಗಿದ್ದರೂ ಮುರಿದರೆ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ವಾಯುವಿನ ಭಯವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ.
2.69.17
दिशः सर्वाश्च दीप्यन्ते जायन्ते राजविभ्रमाः ।
भिद्यमानो यदा वृक्षो निनदेच्चापि पातितः।
सह राष्ट्रं च पतितं नतं वृक्षं प्रपातयेत् ॥ २.६९.१७ ॥
ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಬೆಳಗಿದರೂ, ರಾಜರಲ್ಲಿ ಭ್ರಮೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದರೂ; ಮರ ಸೀಳಿ ಬಿದ್ದಾಗ ಕೂಗಿದರೆ, ಅದು ರಾಷ್ಟ್ರದೊಡನೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ; ಬಾಗಿದ ಮರವನ್ನು ಬೀಳಿಸಬೇಕು.
2.69.18
अथैनं छेदयेत्कश्चित्प्रतिक्रुद्धो वनस्पतिः ।
छेत्ता भेत्ता पतिश्चैव क्षिप्रमेव नशिष्यति ॥ २.६९.१८ ॥
ಆಗ ಯಾರಾದರೂ ಕೋಪಗೊಂಡ ವನಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಕಡಿದರೆ, ಕಡಿಯುವವನು, ಸೀಳುವವನು, ಒಡೆಯನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ.
2.69.19
देवतानां च पतनं मष्टपानां च पातनम् ।
अचलानां प्रकम्पश्च तत्पराभवलक्षणम् ॥ २.६९.१९ ॥
ದೇವತೆಗಳು ಬೀಳುವುದು, ಮಷ್ಟಪಗಳು (ಪವಿತ್ರ ವೃಕ್ಷಗಳು ಅಥವಾ ದೇವಾಲಯಗಳು) ಉರುಳುವುದು, ಪರ್ವತಗಳು ನಡುಗುವುದು — ಇವು ಸೋಲಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು.
2.69.20
निशि चेन्द्रधनुर्दृष्टं ततोपि च महद्भयम् ।
तद्द्रष्टरेव भीतिः स्यान्नान्येषां भरतर्षभ ॥ २.६९.२० ॥
ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸು ಕಂಡರೆ, ಅದೂ ಮಹಾ ಭಯದ ಸೂಚನೆ; ಅದನ್ನು ನೋಡಿದವರಿಗೇ ಭಯವಾಗುವುದು, ಇತರರಿಗಲ್ಲ, ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
2.69.21
रात्राविन्द्रधनुर्दृष्ट्वा तद्राष्ट्रं परिवर्जयेत् ॥ २.६९.२१ ॥
ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಆ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
2.69.22
अर्चा यत्र प्रनृत्यन्त नदन्ति च हसन्ति च ।
उन्मीलन्ति निमीलन्ति राष्ट्रक्षोभं विनिर्दिशेत् ॥ २.६९.२२ ॥
ವಿಗ್ರಹಗಳು ನರ್ತಿಸಿದರೆ, ಗರ್ಜಿಸಿದರೆ, ನಕ್ಕರೆ, ಕಣ್ಣು ತೆರೆದು ಮುಚ್ಚಿದರೆ — ಅಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೋಭೆ ಉಂಟಾಗುವುದೆಂದು ಸೂಚಿಸಬೇಕು.
2.69.23
शिला यदि प्रसिञ्चन्ति स्नेहांश्चोदकसम्भवान् ।
अन्यद्वा विकृतं किञ्चित्तद्भयस्य निदर्शनम् ॥ २.६९.२३ ॥
ಕಲ್ಲುಗಳು ನೀರಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ತೇವವನ್ನು ಹೊರಸೂಸಿದರೆ, ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವಿಕೃತ ವಿಷಯ ಕಂಡರೆ, ಅದು ಭಯದ ಸೂಚನೆ.
2.69.24
म्रियन्ते वा महामात्रा राजा सपरिवारकः ।
पुरस्य या भवेद्व्याधी राष्ट्रे देशे च विभ्रमाः ॥ २.६९.२४ ॥
ಪ್ರಮುಖ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಸಾಯುವುದು, ಅಥವಾ ಪರಿವಾರದೊಂದಿಗೆ ರಾಜನು ಸಾಯುವುದು, ನಗರದಲ್ಲಿ ರೋಗ, ರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲಗಳು.
2.69.25
देवतानां यदाऽऽवासे राज्ञां वा यत्र वेश्मनि ।
भाण्डागारायुधागारे निविशेत यदा मधु ॥ २.६९.२५ ॥
ದೇವತೆಗಳ ವಾಸಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ರಾಜರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಭಂಡಾರ ಅಥವಾ ಆಯುಧಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಜೇನು ನೆಲೆಸಿದರೆ ಅದು ಅಶುಭ.
2.69.26
सर्वं तदा भवेत्स्थानं हन्यमानं बलीयसा ।
आगन्तुकं भयं तत्र भवेदित्येव निर्दिशेत् ॥ २.६९.२६ ॥
ಆಗ ಆ ಸ್ಥಳವೆಲ್ಲವೂ ಬಲಿಷ್ಠನಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಡುವುದು; ಅಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬರುವ ಭಯ ಉಂಟಾಗುವುದು ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.
2.69.27
पादपश्चैव यो यत्र रक्तं स्रवति शोणितम् ।
दन्ताग्रात्कुञ्जरो वापि शृङ्गाद्वा वृषभस्तथा ॥ २.६९.२७ ॥
ಎಲ್ಲಿ ಮರ ರಕ್ತವನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತದೆಯೋ, ಅಥವಾ ಆನೆಯ ದಂತಾಗ್ರದಿಂದ, ಅಥವಾ ಎತ್ತಿನ ಕೊಂಬಿನಿಂದ ರಕ್ತ ಹರಿಯುತ್ತದೆಯೋ.
2.69.28
पादपाद्राष्ट्रिविभ्रंशः कुञ्जराद्राजविभ्रमः ।
गोब्राह्मणविनाशः स्याद्वृवभस्येति निर्दिशेत् ॥ २.६९.२८ ॥
ಮರದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪತನ, ಆನೆಯಿಂದ ರಾಜನ ಗೊಂದಲ, ಎತ್ತಿನಿಂದ ಗೋವು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವಿನಾಶ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.
2.69.29
छत्रं नरपतेर्यत्र निपतेत्पृथिवीतले ।
सराष्ट्रो नृपती राजन्क्षिप्रमेव विनश्यति ॥ २.६९.२९ ॥
ರಾಜನ ಛತ್ರ ಎಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೋ, ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ರಾಜನು ರಾಷ್ಟ್ರದೊಂದಿಗೆ ಬೇಗನೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ.
2.69.30
देवागारेषु वा यत्र राज्ञो वा यत्र वेश्मनि ।
विकृतं यदि दृश्येत नागावासेषु वा पुनः ॥ २.६९.३० ॥
ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ರಾಜನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ನಾಗರ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕೃತವಾದದ್ದು ಕಂಡರೆ.
2.69.31
तस्य देशस्य पीडा स्याद्राज्ञो जनपदस्य वा ।
अनावृष्टिभयं घोरमतिदुर्भिक्षमादिशेत् ॥ २.६९.३१ ॥
ಆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ರಾಜನಿಗೆ ಅಥವಾ ಜನಪದಕ್ಕೆ ಪೀಡೆಯಾಗುವುದು; ಭಯಂಕರ ಅನಾವೃಷ್ಟಿಯ ಭಯ ಮತ್ತು ಅತಿ ಕ್ಷಾಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸಬೇಕು.
2.69.32
अर्चाया बाहुभङ्गेन गृहस्थानां भयं भवेत् ।
भग्ने प्रहरणे विद्यात्सेनापतिविनाशनम् ॥ २.६९.३२ ॥
ವಿಗ್ರಹದ ತೋಳು ಮುರಿದರೆ ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ ಭಯವಾಗುವುದು; ಆಯುಧ ಮುರಿದರೆ ಸೇನಾಪತಿಯ ನಾಶ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
2.69.33
आगन्तुका तु प्रतिमा स्थानं यत्र न विन्दति ।
जभ्यन्तरेण षण्मासाद्राजा त्यजति तत्पुरम् ॥ २.६९.३३ ॥
ಹೊಸದಾಗಿ ಬಂದ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾನ ಸಿಗದಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಆರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ರಾಜನು ಆ ನಗರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ.
2.69.34
प्रदीर्यते मही यत्र विनदत्यपि पात्यते ।
म्रियते तत्र राजा च तत्र राष्ट्रं विनश्यति ॥ २.६९.३४ ॥
ಎಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಬಿರಿಯುತ್ತದೆಯೋ, ಘರ್ಜಿಸುತ್ತದೆಯೋ, ಬೀಳುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ರಾಜ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ, ಅಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
2.69.35
एणीपदान्वा सर्पान्वा डुण्डुभानथ दीप्यकान् ।
मण्डूको ग्रसते यत्र तत्र राजा विनश्यति ॥ २.६९.३५ ॥
ಎಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪೆ ಏಣೀಪದ, ಸರ್ಪ, ಡುಂಡುಭ ಅಥವಾ ದೀಪ್ಯಕ ಗಳನ್ನು ನುಂಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ರಾಜ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ.
2.69.36
अभिन्नं वाप्यपक्वं वा यत्रान्नमुपचीयते ।
जीर्यन्ते वा म्रियन्ते वा तदन्नं नोपभुञ्जते ॥ २.६९.३६ ॥
ಎಲ್ಲಿ ಅನ್ನವು ಮುರಿಯದೆ ಅಥವಾ ಬೇಯದೆ ರಾಶಿಯಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ತಿಂದರೆ ಜನರು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ.
2.69.37
उदपाने च यत्रापो विवर्धन्ते युधिष्ठिर ।
स्थावरेषु प्रवर्तन्ते निर्गच्छेन्न पुनस्ततः ॥ २.६९.३७ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಹೆಚ್ಚಿ, ಸ್ಥಿರ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ (ಬೆಳವಣಿಗೆ) ಉಂಟಾಗುವಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ (ಸಮೃದ್ಧಿ) ಮತ್ತೆ ಹೊರಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
2.69.38
अपादं वा त्रिपादं वा द्विशीर्षं वा चतुर्भुजम् ।
स्त्रियो यत्र प्रसूयन्ते ब्रूयात्तत्र पराभवम् ॥ २.६९.३८ ॥
ಕಾಲಿಲ್ಲದ, ಮೂರು ಕಾಲಿನ, ಎರಡು ತಲೆಯ ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ತೋಳಿನ (ಜೀವಿಗಳನ್ನು) ಸ್ತ್ರೀಯರು ಹೆರುವಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ನಾಶವೆಂದು ಹೇಳಬೇಕು.
2.69.39
अजैडकाः स्त्रियो गावो ये चान्ये च वियोनयः ।
विकृतानि प्रजायन्ते तत्र तत्र पराभवः ॥ २.६९.३९ ॥
ಮೇಕೆ, ಕುರಿ, ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಸಹಜ ಗರ್ಭಗಳುಳ್ಳವು ವಿಕೃತ (ಸಂತತಿಯನ್ನು) ಹೆರುವಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನಾಶವಿದೆ.
2.69.40
नदी यत्र प्रतिस्रोता आवहेत्कलुषोदकम् ।
दिशश्च न प्रकाशन्ते तत्पराभवलक्षणम् ॥ २.६९.४० ॥
ನದಿ ಹಿಮ್ಮುಖ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಕಲುಷಿತ ನೀರನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸದಿರುವಲ್ಲಿ, ಅದು ನಾಶದ ಲಕ್ಷಣ.
2.69.41
एतानि च निमित्तानि यानि चान्यानि भारत ।
केशवादेव जायन्ते भौमानि च खगानि च ॥ २.६९.४१ ॥
ಭಾರತ, ಇವುಗಳೂ ಇತರ ಶಕುನಗಳೂ, ಭೂಮಿಯ ಜೀವಿಗಳೂ ಆಕಾಶದ ಪಕ್ಷಿಗಳೂ ಕೇಶವನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.
2.69.42
चन्द्रादित्यौ ग्रहाश्चैव नक्षत्राणि च भारत ।
वायुरग्निस्तथा चापः पृथिवी च जनार्दनात् ॥ २.६९.४२ ॥
ಭಾರತ, ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯ, ಗ್ರಹಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ವಾಯು, ಅಗ್ನಿ, ಜಲ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯೂ ಜನಾರ್ದನನಿಂದಲೇ (ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ).
2.69.43
यस्य देशस्य हानिं वा वृद्धिं वा कर्तुमिच्छति ।
तस्मिन्देशे निमित्तानि तानि तानि करोत्ययम् ॥ २.६९.४३ ॥
ಯಾವ ದೇಶದ ಹಾನಿ ಅಥವಾ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಅವನು ಬಯಸುತ್ತಾನೋ, ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವನು ಇಂತಹ ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
2.69.44
सोसौ चेदिपतेस्तात विनाशं समुपस्थितम् ।
निवेदयति गोविन्दः स्वैरुपायैर्न संशयः ॥ २.६९.४४ ॥
ಮಗನೇ, ಚೇದಿರಾಜನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ವಿನಾಶವನ್ನು ಗೋವಿಂದನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
2.69.45
इयं प्रचलिता भूमिरशिवा वान्ति मारुताः ।
राहुश्चाप्यपतत्सोममपर्वणि विशाम्पते ॥ २.६९.४५ ॥
ಈ ಭೂಮಿ ನಡುಗುತ್ತಿದೆ, ಅಶುಭ ಗಾಳಿಗಳು ಬೀಸುತ್ತಿವೆ; ಓ ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ಅಪರ್ವದಲ್ಲಿ ರಾಹು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ.
2.69.46
सनिर्घाताः पतन्त्युल्कास्तमः सञ्जायते भृशम् ।
चेदिराजविनाशाय हरिरेष विजृम्भते ॥ २.६९.४६ ॥
ಗುಡುಗಿನೊಂದಿಗೆ ಉಲ್ಕೆಗಳು ಬೀಳುತ್ತಿವೆ, ಕತ್ತಲೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಆವರಿಸುತ್ತಿದೆ; ಚೇದಿರಾಜನ ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಹರಿ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
2.69.47
एवमुक्त्वा तु देवर्षिर्नारदो विरराम ह ।
ताभ्यां पुरुषसिंहाभ्यां तस्मिन्युद्ध उपस्थिते। ॥ २.६९.४७ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ದೇವರ್ಷಿ ನಾರದನು ಮೌನವಾದನು; ಆ ಇಬ್ಬರು ಪುರುಷಸಿಂಹರ ನಡುವೆ ಆ ಯುದ್ಧ ಸಮೀಪಿಸಿತ್ತು.
2.69.48
ददृशुर्भूमिपालास्ते घोरानौत्पातिकान्बहून् ।
तत्र वै दृश्यमानानां दिक्षु सर्वासु भारत। ॥ २.६९.४८ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಆ ರಾಜರು ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಅನೇಕ ಭಯಂಕರ ಉತ್ಪಾತಗಳನ್ನು ಕಂಡರು, ಓ ಭಾರತ.
2.69.49
अश्रूयन्त तदा राजञ्छिवानामशिवा रवाः ।
ररास च मही कृत्स्ना सवृक्षवनपर्वता। ॥ २.६९.४९ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಆಗ ಶುಭಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಶುಭ ಧ್ವನಿಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು; ವೃಕ್ಷಗಳು, ವನಗಳು, ಪರ್ವತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೂಮಿ ಕಂಪಿಸಿತು.
2.69.50
अपर्वणि च मध्याह्ने मूर्यं स्वर्भानुरग्रसत् ।
ध्वजाग्रे चेदिराजस्य सर्वरत्नपरिष्कृते। ॥ २.६९.५० ॥
ಅಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಭಾನು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನುಂಗಿದ; ಚೇದಿರಾಜನ ಧ್ವಜದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಅದರ ಮೇಲೆ.
2.69.51
अपतत्खाच्च्युतो गृध्रस्तीक्ष्णतुण्डः परन्तप ।
आरण्यैः सहसा हृष्टा ग्राम्याश्च मृगपक्षिणः। ॥ २.६९.५१ ॥
ಓ ಶತ್ರುತಾಪಕನೇ, ಆಕಾಶದಿಂದ ಚೂಪಾದ ಕೊಕ್ಕಿನ ಒಂದು ರಣಹದ್ದು ಬಿದ್ದಿತು; ಕಾಡಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಹರ್ಷಗೊಂಡವು.
2.69.52
चुक्रुशुर्भैरवं तत्र तस्मिन्युद्ध उपस्थिते ।
एवमादिनि घोराणि भौमानि च स्वगानि च। ॥ २.६९.५२ ॥
ಆ ಯುದ್ಧ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಕೂಗಿದವು; ಇಂತಹ ಘೋರ, ಭೂಮಿಯ ಮತ್ತು ಆಕಾಶದ ಉತ್ಪಾತಗಳೂ ಸಂಭವಿಸಿದವು.
2.69.53
औत्पातिकान्यदृश्यन्त सङ्क्रुद्धे शार्ङ्गधन्वनि ॥ २.६९.५३ ॥
ಶಾರ್ಙ್ಗ ಧನುಸ್ಸು ಧರಿಸಿದವನು (ಕೃಷ್ಣ) ಸಿಟ್ಟಾದಾಗ ಉತ್ಪಾತಗಳು ಕಾಣಿಸಿದವು.