Mahābhārata · Adhyāya 2.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.72.1
ततः स कुरुराजस्य सर्वकर्मसमृद्धिमान् ।
यज्ञः प्रीतिकरो राजन्संबभौ विपुलोत्सवः ॥ २.७२.१ ॥
Entonces aquel sacrificio del rey de los Kuru, próspero en todos sus ritos, oh rey, dando alegría, resplandeció con gran festividad.
2.72.2
शान्तविघ्नः सुखारम्भः प्रभूतधनधान्यवान् ।
अन्नवान्बहुभक्ष्यश्च केशवेन सुरक्षितः ॥ २.७२.२ ॥
Con los obstáculos apaciguados y bien iniciado, rico en abundante riqueza y grano, abundante en alimentos y muchos manjares, fue bien protegido por Keśava.
2.72.3
समापयामास च तं राजसूयं महाक्रतुम् ।
कोटिसहस्रं प्रददौ ब्राह्मणानां महात्मनाम् ॥ २.७२.३ ॥
Completó aquel gran sacrificio Rājasūya y entregó diez millones a los brahmanes de alma elevada.
2.72.4
न करिष्यति तं लोके कश्चिदन्यो महीपतिः ।
याजकाः सर्वकामैश्च सततं ततृपुर्धनैः ॥ २.७२.४ ॥
Ningún otro rey en el mundo realizará tal sacrificio; los sacerdotes quedaron constantemente saciados de todos sus deseos y de riquezas.
2.72.5
ततश्चावभृथस्नातः स राजा पाण्डुनन्दनः ।
व्यासं धौम्यं वसिष्ठं च नारदं च महामुनिम् ॥ २.७२.५ ॥
Entonces, habiéndose bañado en la ablución final, aquel rey, hijo de Pāṇḍu, honró a Vyāsa, Dhaumya, Vasiṣṭha, Nārada y al gran sabio.
2.72.6
सुमन्तु जैमिनिं पैलं वैशम्पायनमेव च ।
याज्ञवल्क्यं च कपिलं कपालं कौशिकं तथा।
सर्वांश्च ऋत्विक्प्रवरान्पूजयामास सत्कृतान् ॥ २.७२.६ ॥
A Sumantu, Jaimini, Paila, Vaiśampāyana, Yājñavalkya, Kapila, Kapāla y Kauśika, y a todos los sacerdotes oficiantes más eminentes, los honró con el debido respeto.
2.72.7
युष्मत्प्रसादात्प्राप्तोऽयं राजसूयो महाक्रतुः ।
जनार्दनप्रसादाद्धि सम्पूर्णो मे मनोरथः ॥ २.७२.७ ॥
Por vuestra gracia se ha logrado este gran sacrificio Rājasūya, y por la gracia de Janārdana mi deseo se ha cumplido por completo.
2.72.8
अथ यज्ञं समाप्यान्ते पूजयामास माधवम् ।
बलदेव च देवेशं भीष्माद्यांश्च कुरूद्वहान् ॥ २.७२.८ ॥
Entonces, concluido el sacrificio, honró a Mādhava, a Balarāma, señor de los dioses, y a Bhīṣma y los demás mejores de los Kuru.
2.72.9
ततस्त्ववभृथस्नातं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
समस्तं पार्थिवं क्षत्रमुपगम्येदमब्रवीत् ॥ २.७२.९ ॥
Entonces todos los reyes de la casta guerrera se acercaron a Yudhiṣṭhira, el de alma justa, que se había bañado en la ablución final, y le dijeron esto.
2.72.10
दिष्ट्या वर्धसि धर्मज्ञ साम्राज्यं प्राप्तवानसि ।
आजमीढाजमीढानां यशः संवर्धितं त्वया ॥ २.७२.१० ॥
Por fortuna prosperas, conocedor del dharma, y has alcanzado la soberanía. Descendiente de Ajamīḍha, has acrecentado la fama de los Ajamīḍha.
2.72.11
कर्मणैतेन राजेन्द्र धर्मश्च सुमहान्कृतः ।
आपृच्छामो नरव्याघ्र सर्वकामैः सूपूजिताः ॥ २.७२.११ ॥
Con esta acción, señor de reyes, se ha realizado un gran dharma. Tigre entre los hombres, honrados en todo deseo, pedimos tu permiso.
2.72.12
स्वराष्ट्राणि गमिष्यामस्तदनुज्ञातुमर्हसि ।
श्रुत्वा तु वचनं राज्ञां धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ २.७२.१२ ॥
Iremos a nuestros propios reinos, así que debes concedernos permiso. Al oír estas palabras de los reyes, el rey del dharma Yudhiṣṭhira...
2.72.13
यथार्हं पूज्य नृपतीन्भ्रातॄन्सर्वानुवाच ह ।
राजानः सर्व एवैते प्रीत्याऽस्मान्प्तमुपागताः ॥ २.७२.१३ ॥
Habiendo honrado a los reyes y a todos los hermanos como correspondía, dijo: 'Todos estos reyes han venido a nosotros por afecto.'
2.72.14
प्रस्थिताः स्वानि राष्ट्राणि मामापृच्छय परन्तपाः ।
अनुव्रजत भद्रं वो विषयान्तं नृपोत्तमान् ॥ २.७२.१४ ॥
'¡Reyes atormentadores de enemigos! Habiendo pedido mi permiso, partid hacia vuestros propios reinos. Que la fortuna os acompañe. Mejores de los reyes, os acompañaremos hasta las fronteras de vuestras tierras.'
2.72.15
भ्रातुर्वचनमाज्ञाय पाण्डवा धर्मचारिणः ।
यथार्हं नृपतीन्सर्वानेकैकं समनुव्रजन् ॥ २.७२.१५ ॥
Comprendiendo la palabra de su hermano, los Pāṇḍavas, seguidores del dharma, acompañaron a cada uno de los reyes como correspondía.
2.72.16
विरायटमन्वायात्तूर्णं धृष्टह्युम्नः प्रतापवान् ।
धनञ्जयो यज्ञसेनं महात्मानं महारथम् ॥ २.७२.१६ ॥
El poderoso Dhṛṣṭadyumna siguió rápidamente a Virāṭa, y Dhanañjaya (Arjuna) siguió al magnánimo gran auriga Yajñasena (Drupada).
2.72.17
भीष्मं च धृतराष्ट्रं च भीमसेनो महाबलः ।
द्रोणं तु ससुतं वीरं सहदेवो युधां पतिः ॥ २.७२.१७ ॥
El poderoso Bhīmasena acompañó a Bhīṣma y a Dhṛtarāṣṭra, y Sahadeva, señor de los guerreros, acompañó al héroe Droṇa junto con su hijo.
2.72.18
नकुलः सुबलं राजन्सहपुत्रं समन्वयात् ।
द्रौपदेयाः ससौभद्राः पार्वतीयान्महारथान् ॥ २.७२.१८ ॥
Oh rey, Nakula acompañó a Subala junto con su hijo; los hijos de Draupadī, junto con Saubhadra, acompañaron a los grandes aurigas de las tierras montañosas.
2.72.19
अन्वगच्छंस्तथैवान्यान्क्षत्रियान्क्षत्रियर्षभाः ।
एवं सुपूजिताः सर्वे जग्मुर्विप्राः सहस्रशः ॥ २.७२.१९ ॥
Los toros entre los reyes guerreros también siguieron a los demás kṣatriyas. Así, bien honrados, todos los brahmanes partieron por millares.
2.72.20
गतेषु पार्थिवेन्द्रेषु सर्वेषु ब्राह्मणेषु च ।
युधिष्ठिरमुवाचेदं वासुदेवः प्रतापवान् ॥ २.७२.२० ॥
Cuando todos los señores de la tierra y todos los brahmanes se habían marchado, el poderoso Vāsudeva dijo estas palabras a Yudhiṣṭhira.
2.72.21
आपृच्छे त्वां गमिष्यामि द्वारकां कुरुनन्दन ।
राजसूयं क्रतुश्रेष्ठं दिष्ट्या त्वं प्राप्तवानसि ॥ २.७२.२१ ॥
Gozo de los Kurus, me despido de ti y partiré hacia Dvārakā. Por buena fortuna has alcanzado el Rājasūya, el mejor de los sacrificios.
2.72.22
तमुवाचैवमुक्तस्तु धर्मराजो जनार्दनम् ।
तव प्रसादाद्गोविन्द प्राप्तः क्रतुवरो मया ॥ २.७२.२२ ॥
Así interpelado, el rey del dharma dijo a Janārdana: Govinda, por tu gracia he alcanzado este mejor de los sacrificios.
2.72.23
क्षत्रं समग्रमपि च त्वत्प्रसादाद्वशे स्थितम् ।
उपादाय बलिं मुख्यं मामेव समुपस्थितम् ॥ २.७२.२३ ॥
Por tu gracia, toda la clase guerrera está bajo mi control, y tras recibir el tributo principal se han presentado ante mí.
2.72.24
कथं त्वद्गमनार्थं मे वाणी वितरतेऽनघ ॥ २.७२.२४ ॥
Oh intachable, ¿cómo puede mi voz consentir tu partida?
2.72.25
न ह्यहं त्वामृते वीरं रतिं प्राप्नोमि कर्हचित् ।
अवश्यं चैव गन्तव्या भवता द्वारका पुरी ॥ २.७२.२५ ॥
Sin ti, héroe, nunca encuentro alegría; y ciertamente debes ir a la ciudad de Dvārakā.
2.72.26
एवमुक्तः स धर्मात्मा युधिष्ठिरसहायवान् ।
अभिगम्याब्रवीत्प्रीतः पृथां पृथुयशा हरिः ॥ २.७२.२६ ॥
Así interpelado, Hari, de alma justa, compañero de Yudhiṣṭhira y de gran renombre, se acercó complacido a Pṛthā y le dijo:
2.72.27
साम्राज्यं समनुप्राप्ताः पुत्रास्तेऽद्य पितृष्वसः ।
सिद्धार्था वसुमन्तश्च सा त्वं प्रीतिमवाप्नुहि ॥ २.७२.२७ ॥
Tía, hoy tus hijos han alcanzado la soberanía; sus propósitos se han cumplido y son ricos en bienes. Que tú alcances la alegría.
2.72.28
अनुज्ञातस्त्वया चाहं द्वारकां गन्तुमुत्सहे ।
सुभद्रां द्रौपदीं चैव सभाजयत केशवः ॥ २.७२.२८ ॥
Con tu permiso, deseo ir a Dvārakā. Keśava honró a Subhadrā y a Draupadī.
2.72.29
निष्क्रम्यान्तः पुरात्तस्माद्युधिष्ठिरसहायवान् ।
स्नातश्च कृतजप्यश्च ब्राह्मणान्स्वस्ति वाच्य च ॥ २.७२.२९ ॥
Saliendo de aquellos aposentos interiores, acompañado de Yudhiṣṭhira, tras bañarse y recitar, hizo que los brahmanes pronunciaran palabras de bendición.
2.72.30
ततो मेघवपुः प्रग्व्यं स्यन्दनं च सुकल्पितम् ।
योजयित्वा महाबाहुर्दारुकः समुपस्थितः ॥ २.७२.३० ॥
Entonces Dāruka, de cuerpo como nube y de grandes brazos, habiendo uncido el excelente y bien preparado carro, se presentó listo.
2.72.31
उपस्थितं रथं दृष्ट्वा तार्क्ष्यप्रवरकेतनम् ।
प्रदक्षिणमुपावृत्य समारुह्य महामनाः ॥ २.७२.३१ ॥
Al ver el carro preparado, cuyo estandarte era el mejor signo de Tārkṣya (Garuḍa), el de gran mente lo rodeó por la derecha y subió a él.
2.72.32
प्रययौ पुण्डरीकाक्षस्ततो द्वारवतीं पुरीम् ॥ २.७२.३२ ॥
Entonces el de ojos de loto partió hacia la ciudad de Dvārakā.
2.72.33
तं पद्भ्यामनुवव्राज धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
भ्रातृभिः सहितः श्रीमान्वासुदेवं महाबलम् ॥ २.७२.३३ ॥
El rey de la Dharma, Yudhiṣṭhira, glorioso, junto con sus hermanos, siguió a pie al poderoso Vāsudeva.
2.72.34
ततो मुहूर्तं सङ्गृह्य स्यन्दनप्रवरं हरिः ।
अब्रवीत्पुण्डरीकाक्षः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ २.७२.३४ ॥
Entonces, deteniendo por un momento el excelente carro, el de ojos de loto Hari habló a Yudhiṣṭhira, hijo de Kuntī.
2.72.35
अप्रमत्तः स्थितो नित्यं प्रजाः पाहि विशाम्पते ।
पर्जन्यमिव भूतानि महाद्रुममिव द्विजाः ॥ २.७२.३५ ॥
Siempre vigilante, protege a tus súbditos, oh señor del pueblo, como la nube de lluvia protege a los seres y las aves a un gran árbol.
2.72.36
बान्धवास्त्वोपजीवन्तु सहस्राक्षमिवामराः ।
कृत्वा परस्परेणैव संवादं कृष्णपाण्डवौ ॥ २.७२.३६ ॥
Como los inmortales dependen de Indra, el de mil ojos, así tus parientes dependan de ti; y que Kṛṣṇa y los Pāṇḍavas mantengan entre sí su diálogo.
2.72.37
अन्योन्यं समनुज्ञाप्य जग्मतुः स्वगृहान्प्रति ।
गते द्वारवतीं कृष्णे सात्वतप्रवरे नृप ॥ २.७२.३७ ॥
Despidiéndose unos de otros, se fueron a sus propias casas. Oh rey, cuando Kṛṣṇa, el mejor de los Sātvatas, partió hacia Dvāravatī.
2.72.38
महादुर्योधनो राजा शकुनिश्चापि सौबलः ।
सूतपुत्रश्च गधेयः सह दुःशासनादिभिः ॥ २.७२.३८ ॥
El gran rey Duryodhana, Śakuni, hijo de Subala, el hijo del auriga (Karṇa) y el hijo de Gāndhārī junto con Duḥśāsana y los demás.
2.72.39
सर्वकामगुणोपेतैरर्च्यमानास्तु भारत ।
तस्यां सभायां दिव्यायामवसंस्तत्र पाण्डवैः ॥ २.७२.३९ ॥
Oh Bhārata, honrados y morando allí en aquella sala de asamblea divina, dotada de todas las cualidades deseables, junto con los Pāṇḍavas.