മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.81
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.81.1
यस्य नास्ति निजा प्रज्ञा केवलं तु बहुश्रुतः ।
न स जानाति शास्त्रार्थं दर्वी सूपरसानिव ॥ २.८१.१ ॥
സ്വന്തം പ്രജ്ഞയില്ലാതെ കേവലം ഏറെ കേട്ടവൻ ശാസ്ത്രാർത്ഥം അറിയുന്നില്ല; കറിയുടെ രുചി സ്പൂൺ അറിയാത്തതുപോലെ.
2.81.2
जानन्वै मोहयति मां नावि नौरिव संयता ।
स्वार्थे किं नावधानं ते उताहो द्वेष्टि मां भवान् ॥ २.८१.२ ॥
അറിഞ്ഞുകൊണ്ടും നിങ്ങൾ എന്നെ മോഹിപ്പിക്കുന്നു; കെട്ടിയിട്ട തോണികൾ പോലെ. സ്വന്തം കാര്യത്തിൽ എന്തുകൊണ്ട് ശ്രദ്ധയില്ല? അതോ എന്നെ വെറുക്കുന്നുവോ?
2.81.3
न सन्तीमे धार्तराष्ट्रा येषां त्वमनुशासिता ।
भविष्यमर्थमाख्यासि सर्वदा कृत्यमात्मनः ॥ २.८१.३ ॥
നിങ്ങൾ ആരുടെ ഉപദേഷ്ടാവാണോ ആ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ ഇവിടെയില്ല; നിങ്ങൾ എപ്പോഴും ഭാവിവിഷയം പറയുന്നു, അത് സ്വന്തം കടമയാണ്.
2.81.4
परनेयोऽग्रणीर्यस्य स मार्गान्प्रतिमुह्यति ।
पन्थानमनुगच्छेयुः कथं तस्य पदानुगाः ॥ २.८१.४ ॥
ആരുടെ മുൻനായകൻ വഴികളിൽ തന്നെ വഴിതെറ്റുന്നുവോ, അവന്റെ പിന്നാലെ നടക്കുന്നവർ ആ വഴി എങ്ങനെ പിന്തുടരും?
2.81.5
राजन्परिणतप्रज्ञो वृद्धसेवी जितेन्द्रियः ।
प्रतिपन्नान्स्वकार्येषु संमोहयसि नो भृशम् ॥ २.८१.५ ॥
ഹേ രാജാവേ! നിങ്ങൾ പക്വപ്രജ്ഞയുള്ളവനും വൃദ്ധസേവകനും ഇന്ദ്രിയജിതനുമാണ്; എന്നിട്ടും സ്വന്തം കാര്യങ്ങളിൽ വ്യാപൃതരായ ഞങ്ങളെ നിങ്ങൾ ഏറെ മോഹിപ്പിക്കുന്നു.
2.81.6
लोकवृत्ताद्राजवृत्तमन्यदाह बृहस्पतिः ।
तस्माद्राज्ञाऽप्रमत्तेन स्वार्थश्चिन्त्यः सदैव हि ॥ २.८१.६ ॥
ബൃഹസ്പതി ലോകാചാരത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ രാജാചാരം പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; അതിനാൽ രാജാവ് ജാഗ്രതയോടെ എപ്പോഴും സ്വന്തം നേട്ടം ചിന്തിക്കണം.
2.81.7
क्षत्रियस्य महाराज जये वृत्तिः समाहिता ।
स वै धर्मस्त्वधर्मो वा स्ववृत्तौ का परीक्षणा ॥ २.८१.७ ॥
മഹാരാജാവേ, ക്ഷത്രിയന്റെ വൃത്തി ജയത്തിൽ തന്നെ ഉറച്ചിരിക്കുന്നു. അത് ധർമ്മമോ അധർമ്മമോ എന്ന് സ്വന്തം വൃത്തിയിൽ പരിശോധിക്കുന്നതെന്തിന്?
2.81.8
प्रकालयेद्दिशः सर्वाः प्रतोदेनेव सारथिः ।
प्रत्यमित्रश्रियं दीप्तां जिघृक्षुर्भरतर्षभ ॥ २.८१.८ ॥
സാരഥി ചാട്ടകൊണ്ട് കുതിരകളെ തെളിക്കുന്നതുപോലെ എല്ലാ ദിക്കുകളും ശുദ്ധമാക്കണം. ഭരതർഷഭാ, ശത്രുവിന്റെ തിളങ്ങുന്ന ശ്രീ കൈക്കലാക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ അങ്ങനെ ചെയ്യണം.
2.81.9
प्रच्छन्नो वा प्रकाशो वा योगो योऽरिं प्रबाधते ।
तद्वै शस्त्रं शस्त्रविदां न शस्त्रं छेदनं स्मृतम् ॥ २.८१.९ ॥
ഒളിഞ്ഞതോ തെളിഞ്ഞതോ ആയ ഏത് ഉപായമാണോ ശത്രുവിനെ പീഡിപ്പിക്കുന്നത്, അതാണ് ആയുധം. മുറിക്കുന്നത് മാത്രമല്ല ആയുധമെന്ന് ആയുധവിദ്യാപണ്ഡിതർ പറയുന്നു.
2.81.10
शत्रुश्चैव हि मित्रं च न लेख्यं न च मातृका ।
यो वै सन्तापयति यं स शत्रुः प्रोच्यते नृप ॥ २.८१.१० ॥
ശത്രുവിനെയും മിത്രത്തെയും എഴുത്തിലോ പട്ടികയിലോ രേഖപ്പെടുത്തരുത്. നൃപാ, ആരെയാണോ വേദനിപ്പിക്കുന്നത് അവനാണ് ശത്രു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്.
2.81.11
असन्तोषः श्रियो मूलं तस्मात्तं कामयाम्यहम् ।
समुच्छ्रये यो यतते स राजन्परमो नयः ॥ २.८१.११ ॥
അസംതൃപ്തിയാണ് ശ്രീയുടെ മൂലം. അതിനാൽ ഞാൻ അതിനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. രാജാവേ, ഉയർച്ചയ്ക്കായി യത്നിക്കുന്നവനാണ് പരമമായ നീതി പിന്തുടരുന്നവൻ.
2.81.12
ममत्वं हि न कर्तव्यमैश्वर्ये वा धनेऽपि वा ।
पूर्वावाप्तं हरन्त्यन्ये राजध्रमं हि तं विदुः ॥ २.८१.१२ ॥
അധികാരത്തിലോ ധനത്തിലോ മമതയുണ്ടാകരുത്. മുൻപ് നേടിയതിനെ മറ്റുള്ളവർ കവർന്നെടുക്കുന്നു; അതിനെയാണ് രാജധർമ്മമെന്ന് അവർ അറിയുന്നത്.
2.81.13
अद्रोहसमंय कृत्वा चिच्छेद नमुचेः शिरः ।
शक्रः साऽभिमता तस्य रिपौ वृत्तिः सनातनी ॥ २.८१.१३ ॥
അദ്രോഹ ഉടമ്പടി ചെയ്തിട്ടും ഇന്ദ്രൻ നമുചിയുടെ തല ഛേദിച്ചു. ശത്രുവിനോടുള്ള അത്തരം പെരുമാറ്റമാണ് അവന് ശാശ്വതമായി ഉചിതമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നത്.
2.81.14
द्वावेतौ ग्रसते भूमिः सर्पो बिलशयानिव ।
राजानं चाविरोद्धारं ब्राह्मणं चाप्रवासिनम् ॥ २.८१.१४ ॥
മാളത്തിൽ കിടക്കുന്ന പാമ്പിനെപ്പോലെ ഭൂമി ഈ രണ്ടുപേരെ വിഴുങ്ങുന്നു: എതിർക്കാത്ത രാജാവിനെയും പ്രവാസം പോകാത്ത ബ്രാഹ്മണനെയും.
2.81.15
नास्ति वै जातितः शत्रुः पुरुषस्य विशाम्पते ।
येन साधारणी वृत्तिः स शत्रुर्नेतरो जनः ॥ २.८१.१५ ॥
ജനങ്ങളുടെ നാഥാ, ജന്മം കൊണ്ട് ഒരാൾക്ക് സ്വാഭാവിക ശത്രു ഇല്ല. ആരുടെ ജീവനോപാധി ഇവന്റേതുപോലെയോ അവനാണ് ശത്രു; മറ്റാരുമല്ല.
2.81.16
शत्रुपक्षं समृध्यन्तं यो मोहात्समुपेक्षते ।
व्याधिराप्यायित इव तस्य मूलं छिनत्ति सः ॥ २.८१.१६ ॥
മോഹം കൊണ്ട് ശത്രുപക്ഷം വളരുന്നത് അവഗണിക്കുന്നവൻ, വളർന്ന രോഗംപോലെ തന്റെ തന്നെ വേരറുക്കുന്നു.
2.81.17
अल्पोऽपि ह्यरिरत्यर्थं वर्धमानः पराक्रमैः ।
वल्मीको मूलज इव ग्रसते वृक्षमन्तिकात् ॥ २.८१.१७ ॥
ചെറിയ ശത്രുവും തന്റെ പരാക്രമത്താൽ വളരെയധികം വളർന്നാൽ, വേരിൽ നിന്ന് മുളച്ച വല്മീകം സമീപത്തെ വൃക്ഷത്തെ വിഴുങ്ങുന്നതുപോലെയാകുന്നു.
2.81.18
आजमीढ रिपोर्लक्ष्मीर्मा ते रोचिष्ट भारत ।
एष भारः सत्ववतां न यः शिरसि धिष्ठितः ॥ २.८१.१८ ॥
അജമീഢവംശജാ, ഭരതാ, ശത്രുവിന്റെ ഐശ്വര്യം നിനക്ക് ഇഷ്ടമാകരുത്. ഇത് ശക്തരുടെ തലയിൽ വെക്കപ്പെടുന്ന ഭാരമല്ല.
2.81.19
जन्मवृद्धिमिवार्थानां यो वृद्धिमाभिकाङ्क्षते ।
एधते ज्ञातिषु स वै सद्यो वृद्धिर्हि विक्रमः ॥ २.८१.१९ ॥
ജന്മത്തിൽ ലഭിച്ച വൃദ്ധിപോലെ ധനവൃദ്ധി ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ബന്ധുക്കളുടെ ഇടയിൽ ഉടനെ വളരുന്നു; വൃദ്ധി പരാക്രമത്താലാണല്ലോ.
2.81.20
नाप्राप्य पाण्डवैश्वर्यं संशयो मे भविष्यति ।
अवाप्स्ये वा श्रियं तां हि शयिष्ये वा हतो युधि ॥ २.८१.२० ॥
പാണ്ഡവരുടെ ഐശ്വര്യം നേടാതെ എനിക്ക് സംശയം തന്നെയായിരിക്കും; ആ ശ്രീയെ ഞാൻ നേടും, അല്ലെങ്കിൽ യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ട് കിടക്കും.
2.81.21
एतादृशस्य किं मेऽद्य जीवितेन विशाम्पते ।
वर्धन्ते पाण्डवा नित्यं वयं स्वस्थिरवृद्धयः ॥ २.८१.२१ ॥
ഓ പ്രജാപതേ, ഇങ്ങനെയുള്ള അവസ്ഥയിൽ ഇന്ന് എന്റെ ജീവിതംകൊണ്ട് എന്തു പ്രയോജനം? പാണ്ഡവർ നിത്യം വളരുന്നു; ഞങ്ങൾ സ്ഥിരമായ വൃദ്ധിയിൽ മാത്രം നിൽക്കുന്നു.