Mahābhārata · Adhyāya 3.1

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Leer con significados

3.1.1

नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
एवं द्यूतजिताः पार्थाः कोपिताश्च दुरात्मभिः ।
धार्तराष्ट्रैः सहामात्यैर्निकृत्या द्विजसत्तम ॥ ३.१.१ ॥

Habiendo rendido homenaje a Nārāyaṇa, a Nara, el mejor de los hombres, a la diosa Sarasvatī y a Vyāsa, se debe entonces recitar el Jaya. Así, los Pārthas, derrotados en el juego de dados, fueron enfurecidos por los malvados hijos de Dhṛtarāṣṭra junto con sus ministros, por engaño, oh mejor de los brahmanes.

3.1.2

श्राविताः परुषा वाचः सृजन्तीर्वैरमुत्तमम् ।
किमकुर्वत कौरव्या मम पूर्वपितामहाः ॥ ३.१.२ ॥

Cuando se hicieron oír palabras duras, produciendo gran enemistad, ¿qué hicieron mis antiguos abuelos, los Kauravas?

3.1.3

कथं चैश्वर्यभूयिष्ठाः सहसा दुःखमेयुषः ।
वने विजह्रिरे पार्थाः शक्रप्रतिमतेजसः ॥ ३.१.३ ॥

¿Cómo los Pārthas, rebosantes de soberanía, cayeron de repente en el dolor y vagaron por el bosque, iguales en esplendor a Indra?

3.1.4

के चैतानन्ववर्तन्त प्राप्तान्व्यसनमुत्तमम् ।
किमाचाराः किमाहाराः क्वच वासो महात्मनाम् ॥ ३.१.४ ॥

¿Quiénes siguieron a estos que habían caído en tan suprema calamidad? ¿Cuál era la conducta de estos magnánimos, cuál su alimento, y dónde su morada?

3.1.5

कथं द्वादश वर्षाणि वने तेषां महात्मनाम् ।
व्यतीयुर्ब्राह्मणश्रेष्ठ शूराणामनिवर्तिनाम् ॥ ३.१.५ ॥

¿Cómo transcurrieron doce años en el bosque para aquellos héroes magnánimos que nunca retrocedían, oh mejor de los brahmanes?

3.1.6

कथं च राजपुत्री सा प्रवरा सर्वयोषिताम् ।
पतिव्रता महाभागा सततं प्रियवादिनी ॥ ३.१.६ ॥

¿Y cómo fue aquella princesa, la primera entre todas las mujeres, fiel a su esposo, muy afortunada y siempre de palabra amable?

3.1.7

वनवासमदुःखार्हा दारुणं प्रत्यपद्यत ।
एतदाचक्ष्व मे सर्वं विस्तरेण तपोधन ॥ ३.१.७ ॥

Ella, que no merecía sufrimiento, afrontó el duro exilio en el bosque. Oh tesoro de austeridad, cuéntame todo esto con detalle.

3.1.8

श्रोतुमिच्छामि तत्सर्वं भूरिद्रविणतेजसाम् ।
कथ्यमानं त्वया विप्र परं कौतूहलं हि मे ॥ ३.१.८ ॥

Deseo escuchar todo aquello sobre quienes tenían gran riqueza y esplendor. Oh brahmán, mi curiosidad por oír lo que cuentas es en verdad grande.

3.1.9

एवं द्यूतजिताः पार्थाः कोयिताश्च दुरात्मभिः ।
धार्तराष्ट्रैः सहामात्यैर्निर्ययुर्गजसाह्वयात् ॥ ३.१.९ ॥

Así, los hijos de Pṛthā, vencidos en el juego de dados y acosados por los malvados hijos de Dhṛtarāṣṭra junto con sus ministros, salieron de Gajasāhvaya.

3.1.10

वर्धमानपुरद्वारादभिनिष्क्रम्य ते तदा ।
उदङ्मुखाः शस्त्रभृतः प्रययुः सह कृष्णया ॥ ३.१.१० ॥

Saliendo por la puerta de la ciudad de Vardhamāna, entonces partieron hacia el norte, portando armas, junto con Kṛṣṇā.

3.1.11

इन्द्रसेनादयश्चैतान्भृत्याः परिचतुर्दश ।
रथैरनुययुः शीघ्रैः स्त्रिय आदाय सर्वशः ॥ ३.१.११ ॥

Indrasena y otros, catorce sirvientes en total, los siguieron con carros veloces, llevando consigo a todas las mujeres.

3.1.12

ततस्ते पुरुषव्याघ्रा रथानास्थाय भारत ।
ददृशुर्जाह्नवीतीरे प्रमाणाख्यं महावटम् ॥ ३.१.१२ ॥

Entonces aquellos tigres entre los hombres, subidos a sus carros, oh Bhārata, vieron en la orilla del Ganges el gran baniano llamado Pramāṇa.

3.1.13

व्रजतस्तान्विदित्वा तु पौराः शोकाभिपीडिताः ।
गर्हयन्तोऽसकृद्भीष्मविदुरद्रोणगौतमान्।
ऊचुर्वै समयं कृत्वा समागम्य परस्परम् ॥ ३.१.१३ ॥

Al ver que se marchaban, los ciudadanos, abatidos por el dolor, reprochaban una y otra vez a Bhīṣma, Vidura, Droṇa y Gautama; reunidos entre sí y tras llegar a un acuerdo, hablaron.

3.1.14

नेदमस्ति कुलं सर्वं न वयं नच नो गृहाः ।
यत्रदुर्योधनः पापः सौबलेयेन पालितः।
कर्णदुःशासनाद्यैश्च राज्यमेतच्चिकीर्षति ॥ ३.१.१४ ॥

Esta familia entera ya no existe, ni nosotros ni nuestros hogares — donde el perverso Duryodhana, guiado por el hijo de Subala (Śakuni), con Karṇa, Duḥśāsana y otros, desea apoderarse de este reino.

3.1.15

न तत्कुलं न चाचारो न धर्मोऽर्थः कुतः सुखम् ।
यत्र पापसहायोऽयं पापो राज्यं चिकीर्षति ॥ ३.१.१५ ॥

Esa familia no permanece, ni la conducta, ni el dharma, ni la riqueza; donde este perverso, con compañeros perversos, desea el reino, ¿de dónde vendrá la felicidad?

3.1.16

दुर्योधनो गुरुद्वेषी त्यक्तधर्मः प्रियानृतः ।
अर्तलुब्धोऽभिमानी च नीचः प्रकृतिनिर्घृणः ॥ ३.१.१६ ॥

Duryodhana odia a sus mayores, ha abandonado el dharma, aprecia la mentira, es codicioso de riquezas, arrogante, vil y despiadado por naturaleza.

3.1.17

नेयमस्ति मही कृत्स्ना यत्र दुर्योधनो नृपः ।
साधु गच्छामहे सर्वे यत्र गच्छन्ति पाण्डवाः ॥ ३.१.१७ ॥

Esta tierra entera no es aquella donde Duryodhana es rey; vayamos todos bien allá donde van los Pāṇḍavas.

3.1.18

सानुक्रोशा महात्मानो विजितेन्द्रियशत्रवः ।
हीमन्तः कीर्तिमन्तश्च धर्माचारपरायणाः ॥ ३.१.१८ ॥

Compasivos, magnánimos, habiendo vencido a los enemigos de sus sentidos, modestos, renombrados y entregados a la práctica del dharma.

3.1.19

एवमुक्त्वाऽनुजग्मुस्ते पाण्डवांस्तान्समेत्य च ।
ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे तान्कुन्तीमाद्रिनन्दनान् ॥ ३.१.१९ ॥

Habiendo dicho esto, siguieron a los Pāṇḍavas; encontrándolos, todos con las manos juntas hablaron a aquellos hijos de Ādri, los hijos de Kuntī.

3.1.20

क्वगमिष्यथ भद्रंवस्त्यक्त्वाऽस्मान्दुःखभागिनः ।
वयमप्यनुयास्यामो यत्र यूयं गमिष्यथ ॥ ३.१.२० ॥

¿A dónde iréis? ¡Que estéis bien! Dejándonos a nosotros, que compartimos vuestra pena; donde vayáis, también nosotros os seguiremos.

3.1.21

अधर्मेण जिताञ्श्रुत्वा युष्मांस्त्यक्तघृणैः परैः ।
उद्विग्नाः स्मो भृशं सर्वे नास्मान्हातुमिहार्हथ ॥ ३.१.२१ ॥

Al oír que fuisteis vencidos injustamente por enemigos sin piedad, todos estamos profundamente turbados; no os corresponde abandonarnos aquí.

3.1.22

भक्तानुरक्तान्सुहृदः सदा प्रियहिते रतान् ।
कुराजाघिष्ठिते राज्ये न विनश्येम सर्वशः ॥ ३.१.२२ ॥

Nosotros, devotos, leales y siempre dedicados a lo que os es grato y beneficioso, no deberíamos perecer por completo en un reino gobernado por un rey malvado.

3.1.23

श्रूयतां चाभिधास्यामो गुणदोषान्नरर्षभाः ।
शुभाशुभाधिवासेन संसर्गः कुरुते यथा ॥ ३.१.२३ ॥

Escuchad, oh toros entre los hombres; expondremos las virtudes y los defectos, tal como la compañía produce efectos por la convivencia con lo bueno o lo malo.

3.1.24

वस्त्रमापस्तिलान्भूमिं गन्धो वासयते यथा ।
पुष्पाणामधिवासेन तथा संसर्गजा गुणाः ॥ ३.१.२४ ॥

Como la tela, el agua, el sésamo y la tierra se perfuman por la proximidad de las flores, así también las cualidades nacidas de la compañía.

3.1.25

मोहजालस्य योनिर्हि मूढैरेव समागमः ।
अहन्यहनि धर्मस्य योनिः साधुसमागमः ॥ ३.१.२५ ॥

La fuente de la red de la ilusión es, en efecto, la compañía de los necios; la fuente del dharma, día tras día, es la compañía de los buenos.

3.1.26

तस्मात्प्राज्ञैश्च वृद्धैश्च सुस्वभावैस्तपस्विभिः ।
सद्भिश्च सह संसर्गः कार्यः शमपरायणैः ॥ ३.१.२६ ॥

Por tanto, quienes se dedican a la calma deben tratar con los sabios, los ancianos, los ascetas de buena índole y los virtuosos.

3.1.27

येषां त्रीण्यवदातानि विद्या योनिश्च कर्म च ।
ते सेव्यास्तैः समास्याहि शास्त्रेभ्योपि गरीयसी ॥ ३.१.२७ ॥

Aquellos en quienes hay tres purezas —el saber, el linaje y la conducta— son los que deben ser servidos; frecuéntalos, pues ello pesa más que los tratados sagrados.

3.1.28

निरारम्भा ह्यपि वयं पुण्यशीलेषु साधुषु ।
पुण्यमेवाप्नुयामेह पापं पापोपसेवनात् ॥ ३.१.२८ ॥

Aunque no emprendamos acción alguna, entre los buenos de carácter virtuoso obtendremos aquí solo mérito, y por servir a los malvados, solo pecado.

3.1.29

असतां दर्शनात्स्पर्शात्संजल्पाच्च सहासवात् ।
धर्माचाराः प्रहीयन्ते सिद्ध्यन्ति च न मानवाः ॥ ३.१.२९ ॥

Por ver a los malvados, tocarlos, conversar con ellos y beber con ellos, las prácticas del dharma de los hombres decaen, y no alcanzan la perfección.

3.1.30

बुद्धिश्च हीयते पुंसां नीचैः सह समागमात् ।
मध्यमैर्मध्यतां याति श्रेष्ठैः श्रेष्ठत्वमाप्नुयुः ॥ ३.१.३० ॥

Por la compañía de los viles decae la inteligencia de los hombres; con los medianos alcanzan un estado mediano, y con los excelentes alcanzan la excelencia.

3.1.31

अनीचैर्नाप्यविषयैर्नाधर्मिष्ठैर्विशेषतः ।
ये गुणाः कीर्तिता लोके धर्मकामार्थसंभवाः।
लोकाचारेषु संभूता वेदोक्ताः शिष्टसंमताः ॥ ३.१.३१ ॥

Las cualidades alabadas en el mundo —las que nacen de dharma, deseo y riqueza, surgen de la conducta del mundo, son enseñadas por los Vedas y aprobadas por los sabios— son aquellas que proceden de no asociarse con los viles, ni con los desenfrenados, y sobre todo no con los muy adharmicos.