महाभारत · अध्याय 3.113
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.113.1
इहागतो जटिलो ब्रह्मचारी ।
न वै ह्रस्वो नातिदीर्घो मनस्वी।
सुवर्णवर्णः कमलायताक्षः ।
सुतः सुराणामवि शोभमानः ॥ ३.११३.१ ॥
येथे जटाधारी ब्रह्मचारी आला आहे. तो ठेंगू नाही, फार उंचही नाही; मनस्वी; सुवर्णवर्ण, कमलासारख्या विशाल डोळ्यांचा, देवांच्या पुत्रासारखा तेजस्वी आहे.
3.113.2
समृद्धरूपः सवितेव दीप्तः ।
सुश्लक्ष्णवाक्कृष्णतारश्चकोरात्।
नीलाः प्रसन्नाश्च जटाः सुगन्धा ।
हिरण्यरज्जुग्रथिताः सुदीर्घाः ॥ ३.११३.२ ॥
समृद्ध रूप, सवितासारखा तेजस्वी; मधुर वाणी, चकोरासारखी काळी बुबुळे; निळ्या, स्वच्छ, सुगंधी जटा सोन्याच्या दोरीने बांधलेल्या अत्यंत लांब आहेत.
3.113.3
आधारभूतः पुनरस्य कण्ठे ।
विभ्राजते विद्युदिवान्तरिक्षे।
द्वौ चास् पिण्डावधरेण कण्ठा-
दजातरोमौ सुमनोहरौ च ॥ ३.११३.३ ॥
त्याच्या गळ्याखाली पुन्हा एक आधारभूत भाग आकाशात विजेसारखा चमकतो; गळ्याखाली त्याला दोन पिंड आहेत, केसविरहित व अत्यंत मनोहर.
3.113.4
विलग्नमध्यश्च स नाभिदेशे ।
कटिश्च तस्यातिकृतप्रमाणा।
तथाऽस् चीरान्तरतः प्रभाति ।
हिरण्मयी मेखला मे यथेयम् ॥ ३.११३.४ ॥
त्याचा मध्यभाग बारीक आहे, नाभिप्रदेशी तो चिकटलेला आहे; त्याची कंबरही अत्यंत प्रमाणबद्ध आहे. तसेच त्याच्या वस्त्राच्या आतून सोन्याची मेखला चमकते, माझ्या या मेखलेसारखी.
3.113.5
अन्यच्च तस्याद्भुतदर्शनीयं ।
विकूजितं पादयोः संप्रभाति।
पाण्योश्च तद्वत्स्वनवन्निबद्धौ ।
कलापकावक्षमाला यथेयम् ॥ ३.११३.५ ॥
त्याच्या पायांत अद्भुत, पाहण्यासारखा झंकार चमकतो; तसेच हातांत आवाज करणारे दोन गुच्छ बांधलेले आहेत, ही अक्षमाळा जशी आहे तशी.
3.113.6
विचेष्टमानस्य च तस्य तानि ।
कूजन्ति हंसाः सरसीव मत्ताः।
चीराणि तस्याद्भुतदर्शनानि ।
नेमानि तद्वन्मम रूपवन्ति ॥ ३.११३.६ ॥
तो हालचाल करताना ती वस्त्रे सरोवरातील उन्मत्त हंसांसारखी कूजतात; त्याची वस्त्रे अद्भुत दिसणारी आहेत, माझी तशी सुंदर नाहीत.
3.113.7
वक्रं च तस्याद्भुतदर्सनीयं ।
प्रव्याहृतं ह्लादयतीव चेतः।
पिंस्कोकिलस्येव च तस्य वाणि ।
तां शृण्वतो मे व्यथितोऽन्तरात्मा ॥ ३.११३.७ ॥
त्याचे मुख अद्भुत आणि पाहण्यासारखे आहे; त्याच्या बोलण्याने नर कोकिळेच्या आवाजासारखे मन आनंदित होते. ती त्याची वाणी ऐकताना माझा अंतरात्मा व्यथित होतो.
3.113.8
यथा वनं माधवमासिमध्ये ।
समीरीतं श्वसनेनेव भाति।
तथा स भात्युत्तमपुण्यगन्धी ।
निषेव्यमाणः पवनेन तात ॥ ३.११३.८ ॥
वैशाख महिन्यात वायूने हलविलेले वन मध्यभागी जसे शोभते, तसा तो उत्तम पुण्यगंधी शोभतो; हे तात, वाऱ्याने सेवित होऊन तो शोभतो.
3.113.9
सुसंवताश्चापि जटा विभक्ता ।
द्वैधीकृता भातिललाटदेशे।
कर्णौ च चित्रैरिव चक्रवाकैः ।
समावृतौ तस्य सुरूपवद्भिः ॥ ३.११३.९ ॥
त्याच्या जटा नीट बांधलेल्या व विभागलेल्या आहेत; कपाळावर दोन भागांत विभागून शोभतात; त्याचे कान सुंदर रूपाच्या चित्रविचित्र चक्रवाकांसारखे झाकलेले आहेत.
3.113.10
तथा फलं वृत्तमथो विचित्रं ।
समाहतं पाणिना दक्षिणेन।
तद्भूमिमासाद्य पुनःपुनश्च ।
समुत्पतत्यद्भुतरूपमुच्चैः ॥ ३.११३.१० ॥
तसेच ते गोल आणि विचित्र फळ उजव्या हाताने आदळले जाते; ते जमिनीवर पोहोचून पुन्हा पुन्हा अद्भुत रूपाने उंच उडी घेते.
3.113.11
तच्चाभिहत्वा परिवर्ततेऽसौ ।
वातेरितो वृक्ष इवावघूर्णम्।
तं प्रेक्षतः पुत्रमिवामराणां ।
प्रीतिः परा तात रतिश्च जाता ॥ ३.११३.११ ॥
त्याला मारून तो वाऱ्याने हलवलेल्या झाडासारखा गरगरा फिरतो. देवांच्या पुत्रासारखा त्याला पाहताना, हे वत्सा, मला परम प्रीती व आनंद झाला.
3.113.12
स मे समाश्लिष्य पुनः शरीरं ।
जटासु गृह्याभ्यवनाम्य वक्रम्।
वक्रेण वक्रं प्रणिधाय शब्दं ।
चकार तन्मेऽजनयत्प्रहर्षम् ॥ ३.११३.१२ ॥
त्याने पुन्हा माझे शरीर घट्ट आलिंगिले, माझ्या जटा धरून मुख खाली वाकवले; मुखाला मुख लावून शब्द केला, त्याने माझ्यात हर्ष उत्पन्न झाला.
3.113.13
न चापि पाद्यं बहुमन्यतेऽसौ ।
फलानि चेमानि मया हृतानि।
एवंव्रतोस्मीति च मामवोच-
त्फलानि चान्यानि नवान्यदान्मे ॥ ३.११३.१३ ॥
तो पाद्यालाही (पाय धुण्याचे पाणी) मान देत नाही; ही फळे मी आणलेली आहेत. 'मी असा व्रतधारी आहे' असे म्हणून त्याने माझ्याशी बोलले, आणि मला इतर नवीन फळेही दिली.
3.113.14
मयोपयुक्तानि फलानि यानि ।
नेमानि तुल्यानि रसेन तेषाम्।
न चापि तेषां त्वगियं यथैषां ।
साराणि नैषामिव सन्ति तेषाम् ॥ ३.११३.१४ ॥
मी खाल्लेली फळे रसात या फळांशी समान नाहीत. त्यांची सालही यांच्यासारखी नाही; यांचा सारही त्यांच्या सारासारखा नाही.
3.113.15
तोयानि चैवातिरसानि मह्यं ।
प्रादात्म वै पातुमुदाररूपः।
पीत्वैव यान्यभ्यधिकः प्रहर्षो ।
ममाभवद्भूश्चलितेव चासीत् ॥ ३.११३.१५ ॥
त्या उदारस्वरूपाने मला पिण्यासाठी अत्यंत रसाळ पाणीही दिले. ते पिऊन माझ्यात अधिक हर्ष उत्पन्न झाला, आणि पृथ्वीही जणू हलली.
3.113.16
इमानि चित्राणि च गन्धवन्ति ।
माल्यानि तस्योद्ग्रथितानि पट्टैः।
यानि प्रकीर्येह गतः स्वमेव ।
स आश्रमं तपसा द्योतमानः ॥ ३.११३.१६ ॥
ही विचित्र आणि सुगंधी माळा आहेत, वस्त्रांनी गुंफलेल्या. येथे उधळून तपाने तेजस्वी झालेला तो आपल्या आश्रमाकडे गेला.
3.113.17
गतेन तेनास्मिकृतो विचेता ।
गात्रं च मे संपरिदह्यतीव।
इच्छामि तस्यान्तिकमाशु गन्तुं ।
तं चेह नित्यं परिवर्तमानम् ॥ ३.११३.१७ ॥
तो गेल्याने मी गोंधळलो आहे; माझे शरीर जणू सर्वत्र जळत आहे. येथे नेहमी फिरणाऱ्या त्याच्या समीप मला लवकर जायचे आहे.
3.113.18
गच्छामि तस्यान्तिकमेव तात ।
का नाम सा ब्रह्मचर्या च तस्य।
इच्छाम्यहं चरितुं तेन सार्धं ।
यथा तपः स चरत्यार्यधर्मा ॥ ३.११३.१८ ॥
हे तात, मी त्याच्याकडेच जाईन. त्याचे ते ब्रह्मचर्य कसे आहे? आर्यधर्मी असा तो जसे तप करतो, तसे मलाही त्याच्यासोबत तप करायचे आहे.
3.113.19
चर्तुं तथेच्छा हृदये ममास्ति ।
दुनोति चित्तं यदि तं न पश्ये ॥ ३.११३.१९ ॥
तसे तप करण्याची इच्छा माझ्या हृदयात आहे. जर मी त्याला पाहिले नाही तर माझे मन दुखावते.