Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.113

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.113.1

इहागतो जटिलो ब्रह्मचारी ।
न वै ह्रस्वो नातिदीर्घो मनस्वी।
सुवर्णवर्णः कमलायताक्षः ।
सुतः सुराणामवि शोभमानः ॥ ३.११३.१ ॥

ଏଠାକୁ ଜଟାଧାରୀ ଏକ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଆସିଛନ୍ତି। ସେ ଖର୍ବ ନୁହନ୍ତି, ଅତି ଦୀର୍ଘ ମଧ୍ୟ ନୁହନ୍ତି; ମନସ୍ୱୀ; ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ, ପଦ୍ମସଦୃଶ ବିସ୍ତୃତ ନୟନ, ଦେବତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପରି ଶୋଭାୟମାନ।

3.113.2

समृद्धरूपः सवितेव दीप्तः ।
सुश्लक्ष्णवाक्कृष्णतारश्चकोरात्।
नीलाः प्रसन्नाश्च जटाः सुगन्धा ।
हिरण्यरज्जुग्रथिताः सुदीर्घाः ॥ ३.११३.२ ॥

ସମୃଦ୍ଧ ରୂପ, ସବିତାଙ୍କ ପରି ଦୀପ୍ତ; ମଧୁର ବାଣୀ, ଚକୋର ପରି କୃଷ୍ଣ ତାରା; ନୀଳ, ପ୍ରସନ୍ନ, ସୁଗନ୍ଧି ଜଟା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଜ୍ଜୁରେ ବାନ୍ଧି ଅତି ଦୀର୍ଘ।

3.113.3

आधारभूतः पुनरस्य कण्ठे ।
विभ्राजते विद्युदिवान्तरिक्षे।
द्वौ चास् पिण्डावधरेण कण्ठा-
दजातरोमौ सुमनोहरौ च ॥ ३.११३.३ ॥

ତାଙ୍କ କଣ୍ଠ ତଳେ ପୁଣି ଏକ ଆଧାରଭୂତ ଅଂଶ ଆକାଶରେ ବିଜୁଳି ପରି ଝଲସେ; କଣ୍ଠ ତଳେ ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପିଣ୍ଡ, ଲୋମହୀନ ଓ ଅତି ମନୋହର।

3.113.4

विलग्नमध्यश्च स नाभिदेशे ।
कटिश्च तस्यातिकृतप्रमाणा।
तथाऽस् चीरान्तरतः प्रभाति ।
हिरण्मयी मेखला मे यथेयम् ॥ ३.११३.४ ॥

ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟଭାଗ ପତଳା, ନାଭି ଦେଶରେ ଲାଗି ରହିଛି; ତାଙ୍କ କଟିଦେଶ ମଧ୍ୟ ଅତି ପ୍ରମାଣସଙ୍ଗତ। ସେହିପରି ତାଙ୍କ ବସ୍ତ୍ର ଭିତରୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମେଖଳା ଝଲସେ, ମୋ ଏହି ମେଖଳା ପରି।

3.113.5

अन्यच्च तस्याद्भुतदर्शनीयं ।
विकूजितं पादयोः संप्रभाति।
पाण्योश्च तद्वत्स्वनवन्निबद्धौ ।
कलापकावक्षमाला यथेयम् ॥ ३.११३.५ ॥

ତାଙ୍କ ପାଦରେ ଅଦ୍ଭୁତ, ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦର ଝଙ୍କାର ଝଲସେ; ସେହିପରି ହାତରେ ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା ଦୁଇ ଗୁଚ୍ଛ ବାନ୍ଧି ହୋଇଛି, ଏହି ଅକ୍ଷମାଳା ପରି।

3.113.6

विचेष्टमानस्य च तस्य तानि ।
कूजन्ति हंसाः सरसीव मत्ताः।
चीराणि तस्याद्भुतदर्शनानि ।
नेमानि तद्वन्मम रूपवन्ति ॥ ३.११३.६ ॥

ସେ ଚଳାଚଳ କଲେ ସେହି ବସ୍ତ୍ରଗୁଡିକ ସରୋବରରେ ମତ୍ତ ହଂସ ପରି କୂଜନ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କ ବସ୍ତ୍ର ଅଦ୍ଭୁତ ଦର୍ଶନୀୟ, ମୋର ଏମିତି ସୁନ୍ଦର ନୁହେଁ।

3.113.7

वक्रं च तस्याद्भुतदर्सनीयं ।
प्रव्याहृतं ह्लादयतीव चेतः।
पिंस्कोकिलस्येव च तस्य वाणि ।
तां शृण्वतो मे व्यथितोऽन्तरात्मा ॥ ३.११३.७ ॥

ତାଙ୍କ ମୁଖ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦର; ତାଙ୍କ କଥା ନର କୋକିଳର ସ୍ୱର ପରି ମନକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରେ। ସେହି ବାଣୀ ଶୁଣିଲେ ମୋର ଅନ୍ତରାତ୍ମା ବ୍ୟଥିତ ହୁଏ।

3.113.8

यथा वनं माधवमासिमध्ये ।
समीरीतं श्वसनेनेव भाति।
तथा स भात्युत्तमपुण्यगन्धी ।
निषेव्यमाणः पवनेन तात ॥ ३.११३.८ ॥

ବୈଶାଖ ମାସରେ ପବନରେ ଦୋହଲିତ ବନ ଯେପରି ମଝିରେ ଶୋଭେ, ସେହିପରି ସେ ଉତ୍ତମ ପୁଣ୍ୟଗନ୍ଧର ଅଧିକାରୀ ଶୋଭେ; ହେ ପୁତ୍ର, ପବନ ସେବିତ ହୋଇ ସେ ଶୋଭେ।

3.113.9

सुसंवताश्चापि जटा विभक्ता ।
द्वैधीकृता भातिललाटदेशे।
कर्णौ च चित्रैरिव चक्रवाकैः ।
समावृतौ तस्य सुरूपवद्भिः ॥ ३.११३.९ ॥

ତାଙ୍କ ଜଟା ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ବାନ୍ଧି ବିଭାଜିତ; କପାଳ ସ୍ଥାନରେ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ଶୋଭେ; ତାଙ୍କ କାନ ସୁନ୍ଦର ରୂପର ଚିତ୍ରିତ ଚକ୍ରବାକ ପରି ଆବୃତ।

3.113.10

तथा फलं वृत्तमथो विचित्रं ।
समाहतं पाणिना दक्षिणेन।
तद्भूमिमासाद्य पुनःपुनश्च ।
समुत्पतत्यद्भुतरूपमुच्चैः ॥ ३.११३.१० ॥

ସେହିପରି ସେହି ଗୋଲାକାର ବିଚିତ୍ର ଫଳ ଡାହାଣ ହାତରେ ଆଘାତ ପାଇ ଭୂମିରେ ପହଞ୍ଚି ବାରମ୍ବାର ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପରେ ଉଚ୍ଚକୁ ଉଡ଼େ।

3.113.11

तच्चाभिहत्वा परिवर्ततेऽसौ ।
वातेरितो वृक्ष इवावघूर्णम्।
तं प्रेक्षतः पुत्रमिवामराणां ।
प्रीतिः परा तात रतिश्च जाता ॥ ३.११३.११ ॥

ତାକୁ ଆଘାତ କରି ସେ ପବନରେ ହଲିଥିବା ଗଛ ପରି ଘୂରି ଘୂରି ଫେରେ। ଦେବତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପରି ତାକୁ ଦେଖିବାବେଳେ, ହେ ତାତ, ମୋର ପରମ ପ୍ରୀତି ଓ ଆନନ୍ଦ ଜନ୍ମିଲା।

3.113.12

स मे समाश्लिष्य पुनः शरीरं ।
जटासु गृह्याभ्यवनाम्य वक्रम्।
वक्रेण वक्रं प्रणिधाय शब्दं ।
चकार तन्मेऽजनयत्प्रहर्षम् ॥ ३.११३.१२ ॥

ସେ ପୁଣି ମୋ ଶରୀରକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲା, ମୋ ଜଟା ଧରି ମୁଖ ନଇଁଲା; ମୁଖ ସହ ମୁଖ ଲଗାଇ ଶବ୍ଦ କଲା, ତାହା ମୋ ମଧ୍ୟରେ ହର୍ଷ ଜନ୍ମାଇଲା।

3.113.13

न चापि पाद्यं बहुमन्यतेऽसौ ।
फलानि चेमानि मया हृतानि।
एवंव्रतोस्मीति च मामवोच-
त्फलानि चान्यानि नवान्यदान्मे ॥ ३.११३.१३ ॥

ସେ ପାଦ୍ୟ (ପାଦ ଧୋଇବା ଜଳ) କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦିଏ ନାହିଁ; ଏହି ଫଳଗୁଡ଼ିକ ମୋ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଛି। 'ମୁଁ ଏପରି ବ୍ରତଧାରୀ' ବୋଲି କହି ସେ ମୋ ସହ କଥା କଲା, ଏବଂ ମୋତେ ଅନ୍ୟ ନୂଆ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଦେଲା।

3.113.14

मयोपयुक्तानि फलानि यानि ।
नेमानि तुल्यानि रसेन तेषाम्।
न चापि तेषां त्वगियं यथैषां ।
साराणि नैषामिव सन्ति तेषाम् ॥ ३.११३.१४ ॥

ମୁଁ ଖାଇଥିବା ଫଳଗୁଡ଼ିକର ରସରେ ଏହି ଫଳଗୁଡ଼ିକ ସମାନ ନୁହେଁ। ସେମାନଙ୍କ ଚୋପା ମଧ୍ୟ ଏମାନଙ୍କ ପରି ନୁହେଁ; ଏମାନଙ୍କ ସାର ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସାର ପରି ନୁହେଁ।

3.113.15

तोयानि चैवातिरसानि मह्यं ।
प्रादात्म वै पातुमुदाररूपः।
पीत्वैव यान्यभ्यधिकः प्रहर्षो ।
ममाभवद्भूश्चलितेव चासीत् ॥ ३.११३.१५ ॥

ସେ ଉଦାରରୂପ ମୋତେ ପିଇବା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଜଳ ମଧ୍ୟ ଦେଲା। ତାହା ପିଇ ମୋ ଭିତରେ ଅଧିକ ହର୍ଷ ଜନ୍ମିଲା, ଏବଂ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ ଯେପରି କମ୍ପିଲା।

3.113.16

इमानि चित्राणि च गन्धवन्ति ।
माल्यानि तस्योद्ग्रथितानि पट्टैः।
यानि प्रकीर्येह गतः स्वमेव ।
स आश्रमं तपसा द्योतमानः ॥ ३.११३.१६ ॥

ଏଗୁଡ଼ିକ ବିଚିତ୍ର ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା, ବସ୍ତ୍ରରେ ଗୁନ୍ଥାଯାଇଛି। ଏଠାରେ ବିଖେରି ତପସ୍ୟାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସେ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଚାଲିଗଲା।

3.113.17

गतेन तेनास्मिकृतो विचेता ।
गात्रं च मे संपरिदह्यतीव।
इच्छामि तस्यान्तिकमाशु गन्तुं ।
तं चेह नित्यं परिवर्तमानम् ॥ ३.११३.१७ ॥

ସେ ଚାଲିଯିବାରୁ ମୁଁ ବିଚଳିତ ହୋଇଛି; ମୋ ଶରୀର ଯେପରି ସବୁଆଡ଼େ ଜଳୁଛି ପରି ଲାଗୁଛି। ଏଠାରେ ସର୍ବଦା ବିଚରଣ କରୁଥିବା ତାଙ୍କ ସନ୍ନିଧାନକୁ ଶୀଘ୍ର ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।

3.113.18

गच्छामि तस्यान्तिकमेव तात ।
का नाम सा ब्रह्मचर्या च तस्य।
इच्छाम्यहं चरितुं तेन सार्धं ।
यथा तपः स चरत्यार्यधर्मा ॥ ३.११३.१८ ॥

ହେ ପିତା, ମୁଁ ତାଙ୍କ ସନ୍ନିଧାନକୁ ନିଶ୍ଚୟ ଯିବି। ତାଙ୍କର ସେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ କିପରି? ଆର୍ଯ୍ୟଧର୍ମୀ ସେ ଯେପରି ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି, ମୁଁ ତାଙ୍କ ସହିତ ସେପରି ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।

3.113.19

चर्तुं तथेच्छा हृदये ममास्ति ।
दुनोति चित्तं यदि तं न पश्ये ॥ ३.११३.१९ ॥

ସେହିପରି ତପସ୍ୟା କରିବାର ଇଚ୍ଛା ମୋ ହୃଦୟରେ ଅଛି। ଯଦି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖେ, ମୋ ମନ ଦୁଃଖିତ ହୁଏ।