ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.151
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.151.1
एवमुक्तो महाबाहुर्भीमसेनः प्रतापवान् ।
प्रणिपत्य ततः प्रीत्या भ्रातरं हृष्टमानसः ॥ ३.१५१.१ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಾಬಾಹು, ಪ್ರತಾಪಶಾಲಿ ಭೀಮಸೇನನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹರ್ಷಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಹೋದರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.
3.151.2
उवाच श्लक्ष्णया वाचा हनूमन्तं कपीश्वरम् ।
मत्तो धन्यतरो नास्ति यदार्यं दृष्टवानहम् ॥ ३.१५१.२ ॥
ಮೃದುವಾದ ಮಾತಿನಿಂದ ಕಪೀಶ್ವರ ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಆರ್ಯನನ್ನು ನೋಡಿದ್ದರಿಂದ ನನಗಿಂತ ಧನ್ಯರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ."
3.151.3
अनुग्रहो मे सुमहांस्तृप्तिश्च तव दर्शनात् ।
एतत्तु कृतमिच्छामि त्वयाऽऽर्येण प्रियं मम ॥ ३.१५१.३ ॥
ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನದಿಂದ ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅನುಗ್ರಹ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ. ಆರ್ಯನೇ, ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೀವು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
3.151.4
यत्त्वेतदासीत्प्लवतः सागरं मकरालयम् ।
रूपमप्रतिमं वीर तदिच्छामि नीरीक्षितुम् ॥ ३.१५१.४ ॥
ವೀರನೇ, ಮಕರಗಳ ಆಲಯವಾದ ಸಾಗರವನ್ನು ನೀವು ಹಾರಿ ದಾಟುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಇದ್ದ ಆ ಅಪ್ರತಿಮ ರೂಪವನ್ನು ನಾನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೋಡಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
3.151.5
एवं तुष्टो मभिष्यामि श्रद्धास्यामि च ते वचः ।
एवमुक्तः स तेजस्वी प्रहस्य हरिरब्रवीत् ॥ ३.१५१.५ ॥
"ಹೀಗಾಗಿ ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನಿಮ್ಮ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆ ಇಡುತ್ತೇನೆ." ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ತೇಜಸ್ವಿ ಹರಿ (ಹನುಮಂತ) ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು.
3.151.6
न तच्छक्यं त्वया द्रष्टुं रूपं नान्येन केनचित् ।
कालावस्था तदा ह्यन्या वर्तते सा न सांप्रतम्।
ततोऽद्य दुष्करं द्रष्टुं मम रूपं नरोत्तम ॥ ३.१५१.६ ॥
"ನರೋತ್ತಮನೇ, ನನ್ನ ಆ ರೂಪವನ್ನು ನೀನು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆಗಿನ ಕಾಲಸ್ಥಿತಿ ಬೇರೆಯಾಗಿತ್ತು; ಈಗ ಅದು ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದು ನನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡುವುದು ಕಷ್ಟ."
3.151.7
अन्यः कृतयुगे कालश्रेतायां द्वापरे परः ।
अयं प्रध्वंसनः कालो नाद्य तद्रूपमस्ति मे ॥ ३.१५१.७ ॥
ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಬೇರೆಯಾಗಿತ್ತು; ತ್ರೇತಾ ಮತ್ತು ದ್ವಾಪರದಲ್ಲಿಯೂ ಬೇರೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾಲ ವಿನಾಶಕಾರಿ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದು ನನಗೆ ಆ ರೂಪವಿಲ್ಲ.
3.151.8
भूमिर्नद्यो नगाः शैलाः सिद्धा देवा महर्षयः ।
कालं समनुवर्तन्ते यथा भावा युगेयुगे ॥ ३.१५१.८ ॥
ಭೂಮಿ, ನದಿಗಳು, ಮರಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ದೇವತೆಗಳು, ಮಹರ್ಷಿಗಳು — ಎಲ್ಲವೂ ಯುಗಯುಗದಲ್ಲಿ ಕಾಲವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ.
3.151.9
कालंकालं समासाद्य नराणां नरपुङ्गव ।
बलवर्ष्मप्रभावा हि प्रहीयन्त्युद्भवन्ति च ॥ ३.१५१.९ ॥
ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಮನುಷ್ಯರ ಬಲ, ದೇಹ, ಪ್ರಭಾವ ಕುಂದುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮೂಡುತ್ತವೆ.
3.151.10
तदलं बत तद्रूपं द्रष्टुं कुरुकुलोद्वह ।
युगं समनुवर्तामि कालो हि दुरतिक्रमः ॥ ३.१५१.१० ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಕುರುಕುಲದ ಭಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತವನೇ! ಆ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡುವುದು ವ್ಯರ್ಥ. ನಾನು ಯುಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಕಾಲವನ್ನು ದಾಟುವುದು ಕಷ್ಟ.
3.151.11
युगसङ्ख्यां समाचक्ष्व आचारं च युगेयुगे ।
धर्मकामार्थभावांश्च कर्मवीर्ये भवाभवौ ॥ ३.१५१.११ ॥
ಯುಗಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೂ, ಯುಗಯುಗದ ಆಚಾರವನ್ನೂ ಹೇಳಿರಿ; ಧರ್ಮ, ಕಾಮ, ಅರ್ಥ ಭಾವಗಳನ್ನೂ, ಕರ್ಮ-ವೀರ್ಯಗಳನ್ನೂ, ಉತ್ಪತ್ತಿ-ವಿನಾಶಗಳನ್ನೂ ಹೇಳಿರಿ.
3.151.12
हनूमानुवाच ।
कृतं नाम युगं श्रेष्ठं यत्रधर्मः सनातनः।
कृतमेव न कर्तव्यं तस्मिन्काले युगोत्तमे ॥ ३.१५१.१२ ॥
ಹನುಮಂತ ಹೇಳಿದನು: ಕೃತ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಯುಗ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಅಲ್ಲಿ ಸನಾತನ ಧರ್ಮವಿದೆ. ಆ ಉತ್ತಮ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಏನೂ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.
3.151.13
न तत्र धर्माः सीदन्ति क्षीयन्ते न च वै प्रजाः ।
ततः कृतयुगं नाम कालेन गुणतां गतम् ॥ ३.१५१.१३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಗಳು ಕುಸಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಪ್ರಜೆಗಳೂ ಕ್ಷೀಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆ ಯುಗವು ಕೃತಯುಗ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನೂ ಗುಣವನ್ನೂ ಪಡೆಯಿತು.
3.151.14
देवदानवगन्धर्वयक्षराक्षसपन्नगाः ।
नासन्कृतयुगे तात तदा न क्रयविक्रयः ॥ ३.१५१.१४ ॥
ಎಲೈ ತಾತ, ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ನಾಗರು ಇರಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ-ಮಾರುವಿಕೆಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.
3.151.15
न सामऋग्यजुर्वर्णाः क्रिया नासीच्च मानवी ।
अभिध्याय फलं तत्र धर्मः संन्यास एव च ॥ ३.१५१.१५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಸಾಮ, ಋಕ್, ಯಜುಸ್ ವೇದಗಳ ವರ್ಣಗಳಿರಲಿಲ್ಲ, ಮಾನವ ಕ್ರಿಯೆಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಫಲವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಧರ್ಮವೇ ಸಂನ್ಯಾಸವಾಗಿತ್ತು.
3.151.16
न तस्मिन्युगसंसर्गे व्याधयो नेन्द्रियक्षयः ।
नासूया नापि रुदितं न दर्पो नापि वैकृतम् ॥ ३.१५१.१६ ॥
ಆ ಯುಗದಲ್ಲಿ ರೋಗಗಳಿರಲಿಲ್ಲ, ಇಂದ್ರಿಯ ಕ್ಷಯವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಅಸೂಯೆಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಅಳುವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಅಹಂಕಾರವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ವಿಕೃತಿಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.
3.151.17
न विग्रहः कुतस्तन्द्री न द्वेषो न च पैशुनम् ।
न भयं नापि संतापो न चेर्ष्या न च मत्सरः ॥ ३.१५१.१७ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಕಲಹವಿಲ್ಲ, ಹಾಗಿರುವಾಗ ಸೋಮಾರಿತನ ಎಲ್ಲಿಂದ? ದ್ವೇಷವೂ ಇಲ್ಲ, ಚಾಡಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಸಂತಾಪವೂ ಇಲ್ಲ; ಈರ್ಷ್ಯೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಮತ್ಸರವೂ ಇಲ್ಲ.
3.151.18
ततः परमकं ब्रह्म सा गतिर्योगिनां परा ।
आत्मा च सर्वभूतानां शुक्लो नारायणस्तदा ॥ ३.१५१.१८ ॥
ಆಗ ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮವೇ ಯೋಗಿಗಳ ಪರಮ ಗತಿಯಾಗಿತ್ತು; ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಆತ್ಮ ಶುಕ್ಲ ನಾರಾಯಣನಾಗಿದ್ದನು.
3.151.19
ब्राह्मणआः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्च कृतलक्षणाः ।
कृते युगे समभवन्स्वकर्मनिरताः प्रजाः ॥ ३.१५१.१९ ॥
ಕೃತ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ವೈಶ್ಯರು, ಶೂದ್ರರು ಎಲ್ಲರೂ ಕೃತ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು.
3.151.20
समाश्रयं समाचारं समज्ञानं च केवलम् ।
तदा हि समकर्माणो वर्णा धर्मानवाप्नुवन् ॥ ३.१५१.२० ॥
ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣದವರಿಗೂ ಒಂದೇ ಆಶ್ರಯ, ಒಂದೇ ಆಚಾರ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಂದೇ ಜ್ಞಾನವಿತ್ತು; ಸಮಾನ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಅವರು ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದರು.
3.151.21
एकदेवसदायुक्ता एकमन्त्रविधिक्रियाः ।
पृथग्धर्मास्त्वेकवेदा धर्ममेकमनुव्रताः ॥ ३.१५१.२१ ॥
ಅವರು ಸದಾ ಒಂದೇ ದೇವತೆಗೆ ಅರ್ಪಿತರಾಗಿದ್ದರು; ಒಂದೇ ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಧಿಯಿಂದ ಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಧರ್ಮಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾದರೂ ವೇದ ಒಂದೇ; ಒಂದೇ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
3.151.22
चातुराश्रम्ययुक्तेन कर्मणा कालयोगिना ।
अकामफलसंयोगात्प्राप्नुवन्ति परां गतिम् ॥ ३.१५१.२२ ॥
ನಾಲ್ಕು ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ, ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಕರ್ಮದಿಂದ, ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಅವರು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.
3.151.23
आत्मयोगसमायुक्तो धर्मोऽयं कृतलक्षणः ।
कृते युगे चतुष्पादश्चातुर्वर्ण्यस्य शाश्वतः ॥ ३.१५१.२३ ॥
ಆತ್ಮಯೋಗದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ಧರ್ಮ ಕೃತ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕೃತ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ, ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳುಳ್ಳದ್ದಾಗಿ, ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯಕ್ಕೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿತ್ತು.
3.151.24
कामः कामयमानेषु ब्राह्मणेषु तिरोहितः ।
एतत्कृतयुगं नाम त्रैगुण्यपरिवर्जितम् ॥ ३.१५१.२४ ॥
ಬಯಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಮನೆ ಮರೆಯಾಗಿತ್ತು; ಇದನ್ನೇ ಕೃತ ಯುಗ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಇದು ತ್ರಿಗುಣರಹಿತವಾಗಿತ್ತು.
3.151.25
त्रेतामपि निबोध त्वं यस्मन्सत्रं प्रवर्तते ।
पादेन ह्रसते धर्मो रक्ततां याति चाच्युतः ॥ ३.१५१.२५ ॥
ಯಜ್ಞಸತ್ರಗಳು ನಡೆಯುವ ತ್ರೇತಾಯುಗವನ್ನೂ ತಿಳಿ. ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವು ಒಂದು ಪಾದದಷ್ಟು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತದೆ; ಅಚ್ಯುತನು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
3.151.26
सत्यप्रवृत्ताश्च नराः क्रिया धर्मपरायणाः ।
ततो यज्ञाः प्रवर्तन्ते धर्माश्चविविधाः क्रियाः ॥ ३.१५१.२६ ॥
ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಮನುಷ್ಯರು, ಧರ್ಮಪರಾಯಣ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವರು. ಆಗ ಯಜ್ಞಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ, ನಾನಾ ವಿಧದ ಧರ್ಮಕ್ರಿಯೆಗಳು ಆಗುತ್ತವೆ.
3.151.27
त्रेतायां भावसंकल्पाः क्रियादानफलोपगाः ।
प्रचलन्ति न वै धर्मात्तपोदानपरायणाः।
स्वधर्मस्थाः क्रियावन्तो नरास्त्रेतायुगेऽभवन् ॥ ३.१५१.२७ ॥
ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಾವಸಂಕಲ್ಪವುಳ್ಳವರು, ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ದಾನದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವವರು. ಅವರು ಧರ್ಮದಿಂದ ಚ್ಯುತರಾಗರು, ತಪಸ್ಸು ದಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರು. ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ತಮ್ಮ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಾದರು.
3.151.28
द्वापरे च युगे धर्मो द्विभागो नः प्रवर्तते ।
विष्णुर्वै पीततां याति चतुर्धा वेद एव च ॥ ३.१५१.२८ ॥
ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಧರ್ಮವು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಷ್ಣು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ವೇದವೂ ನಾಲ್ಕು ವಿಧವಾಗುತ್ತದೆ.
3.151.29
ततोऽन्ये च चतुर्वेदास्त्रिवेदाश्च तथा परे ।
द्विवेदाश्चैकवेदाश्चाप्यनृचश्च तथा परे ॥ ३.१५१.२९ ॥
ನಂತರ ಕೆಲವರು ನಾಲ್ಕು ವೇದದವರು, ಕೆಲವರು ಮೂರು ವೇದದವರು, ಇತರರು ಎರಡು ವೇದದವರು, ಒಂದು ವೇದದವರು, ಮತ್ತು ಋಕ್ಕಿಲ್ಲದವರೂ ಇರುತ್ತಾರೆ.
3.151.30
एवं शास्त्रेषु भिननेषु बहुधा नीयते क्रिया ।
तपोदानप्रवृत्ता च राजसी भवति प्रजा ॥ ३.१५१.३० ॥
ಹೀಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಲು ಕ್ರಿಯೆಯು ಬಹುವಿಧವಾಗಿ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ತಪಸ್ಸು ದಾನಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರೂ ಪ್ರಜೆ ರಾಜಸವಾಗುತ್ತದೆ.
3.151.31
एकवेदस्य चाज्ञानाद्वेदास्ते बहवः कृताः ।
सत्यस्य चेह विभ्रंशात्सत्ये कश्चिदवस्थितः ॥ ३.१५१.३१ ॥
ಒಂದು ವೇದದ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಆ ವೇದಗಳು ಹಲವಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು; ಇಲ್ಲಿ ಸತ್ಯದ ನಾಶದಿಂದ ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬರು ಮಾತ್ರ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.
3.151.32
सत्यात्प्रच्यवमानानां व्याघयो बहवोऽभवन् ।
कामाश्चोपद्रवाश्चैव तदा वै दैवकारिताः ॥ ३.१५१.३२ ॥
ಸತ್ಯದಿಂದ ಚ್ಯುತರಾದವರಿಗೆ ಅನೇಕ ರೋಗಗಳು ಉಂಟಾದವು; ಆಗ ಆಸೆಗಳೂ ಉಪದ್ರವಗಳೂ ದೈವದಿಂದ ಉಂಟಾದವು.
3.151.33
यैरर्द्यभानाः सुभृशं तपस्तप्यन्ति मानवाः ।
कामकामाः स्वर्गकामा यज्ञांस्तन्वन्ति चापरे ॥ ३.१५१.३३ ॥
ಅವುಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಪೀಡಿತರಾದ ಮಾನವರು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ — ಆಸೆಯುಳ್ಳವರು, ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಬಯಸುವವರು; ಇತರರು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
3.151.34
एवं द्वापरमासाद्य प्रजाः क्षीयन्त्यधर्मतः ।
पादेनैकेन कौन्तेय धर्मः कलियुगे स्थितः ॥ ३.१५१.३४ ॥
ಹೀಗೆ ದ್ವಾಪರ ಯುಗವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಪ್ರಜೆಗಳು ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಾರೆ; ಕೌಂತೇಯನೇ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವು ಒಂದೇ ಪಾದದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದೆ.
3.151.35
तामसं युगमासाद्य कृष्णो भवति केशवः ।
वेदाचाराः प्रशाम्यन्ति धर्मयज्ञक्रियास्तथा ॥ ३.१५१.३५ ॥
ತಾಮಸ ಯುಗವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಕೃಷ್ಣನು (ಕಪ್ಪಾದವನು) ಕೇಶವನಾಗುತ್ತಾನೆ; ವೇದಾಚಾರಗಳು ಶಮಿಸುತ್ತವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಧರ್ಮ, ಯಜ್ಞ, ಕ್ರಿಯೆಗಳೂ ಶಮಿಸುತ್ತವೆ.
3.151.36
ईतयो व्याधयस्तन्द्री दोषाः क्रोधादयस्तथा ।
उपद्रवाः प्रवर्तन्ते आधयो व्याधयस्तथा ॥ ३.१५१.३६ ॥
ಈತಿಗಳು (ಬರ, ಮಹಾಮಾರಿ ಮೊದಲಾದ ಉಪದ್ರವಗಳು), ವ್ಯಾಧಿಗಳು, ಸೋಮಾರಿತನ, ಕೋಪ ಮೊದಲಾದ ದೋಷಗಳು, ಉಪದ್ರವಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಮಾನಸಿಕ ನೋವುಗಳು ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ರೋಗಗಳೂ.
3.151.37
युगेष्वावर्तमानेषु धर्मो व्यावर्तते पुनः ।
धर्मे व्यावर्तमाने तु लोको व्यावर्तते पुनः ॥ ३.१५१.३७ ॥
ಯುಗಗಳು ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವಾಗ ಧರ್ಮವು ಮತ್ತೆ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಾಗ ಲೋಕವೂ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತದೆ.
3.151.38
लोके क्षीणे क्षयं यानति भावा लोकप्रवर्तकाः ।
युगक्षयकृता धर्माः प्रार्थनानि विकुर्वते ॥ ३.१५१.३८ ॥
ಲೋಕ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದಾಗ ಲೋಕವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಭಾವಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಯುಗದ ಕ್ಷಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಧರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಆಶಯಗಳು ವಿಕೃತಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
3.151.39
एतत्कलियुगं नाम अचिराद्यत्प्रवर्तते ।
युगानुवर्तनं त्वेतत्कुर्वन्ति चिरजीविनः ॥ ३.१५१.३९ ॥
ಇದೇ ಕಲಿಯುಗ ಎಂಬ ಯುಗ. ಅದು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಯುಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದೇ ಇದು; ಚಿರಂಜೀವಿಗಳು ಇದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
3.151.40
यच्च ते मत्परिज्ञाने कौतूहलमरिंदम ।
अनर्थकेषु को भावः पुरुषस्य विजानतः ॥ ३.१५१.४० ॥
ಅರಿಂದಮ, ನನ್ನನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ನಿನಗಿರುವ ಕುತೂಹಲ ಯಾವುದೋ, ವ್ಯರ್ಥ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿದ ಮನುಷ್ಯನ ಭಾವ ಏನು ಎಂಬುದೂ—
3.151.41
एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
युगसङ्ख्यां महाबाहो स्वस्ति प्राप्नुहि गम्यताम् ॥ ३.१५१.४१ ॥
ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮಹಾಬಾಹೋ, ಯುಗಗಳ ಲೆಕ್ಕ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಷೇಮ ಪಡೆ; ಈಗ ಹೋಗು.