มหาภารตะ · อัธยายะ 3.151
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.151.1
एवमुक्तो महाबाहुर्भीमसेनः प्रतापवान् ।
प्रणिपत्य ततः प्रीत्या भ्रातरं हृष्टमानसः ॥ ३.१५१.१ ॥
ภีมเสนผู้มีแขนทรงพลังและกล้าหาญ เมื่อได้ฟังดังนั้นแล้ว จึงน้อมตัวลงต่อพี่ชายด้วยความรักใคร่ ใจเต็มไปด้วยความปีติ
3.151.2
उवाच श्लक्ष्णया वाचा हनूमन्तं कपीश्वरम् ।
मत्तो धन्यतरो नास्ति यदार्यं दृष्टवानहम् ॥ ३.१५१.२ ॥
ภีมเสนกล่าวกับหนุมานผู้เป็นจ้าวแห่งวานรด้วยถ้อยคำอ่อนโยนว่า ไม่มีผู้ใดโชคดียิ่งไปกว่าข้า เพราะข้าได้เห็นท่านผู้ประเสริฐ
3.151.3
अनुग्रहो मे सुमहांस्तृप्तिश्च तव दर्शनात् ।
एतत्तु कृतमिच्छामि त्वयाऽऽर्येण प्रियं मम ॥ ३.१५१.३ ॥
ความเมตตาที่ข้าได้รับนั้นยิ่งใหญ่นัก และความอิ่มใจของข้าก็มาจากการได้เห็นท่าน ผู้ประเสริฐ ข้าปรารถนาให้ท่านทำสิ่งอันเป็นที่รักแก่ข้าสักอย่าง
3.151.4
यत्त्वेतदासीत्प्लवतः सागरं मकरालयम् ।
रूपमप्रतिमं वीर तदिच्छामि नीरीक्षितुम् ॥ ३.१५१.४ ॥
รูปอันหาใครเทียบมิได้ที่ท่านเคยมีขณะกระโดดข้ามมหาสมุทร ที่อยู่ของสัตว์ประหลาดในน้ำ วีรบุรุษเอ๋ย ข้าปรารถนาจะได้เห็นรูปนั้นอย่างเต็มตา
3.151.5
एवं तुष्टो मभिष्यामि श्रद्धास्यामि च ते वचः ।
एवमुक्तः स तेजस्वी प्रहस्य हरिरब्रवीत् ॥ ३.१५१.५ ॥
ข้าจะพึงพอใจเช่นนี้ และจะวางใจในถ้อยคำของท่าน เมื่อได้ฟังดังนั้น หนุมานผู้รุ่งโรจน์ นามว่าหริ ยิ้มแย้มแล้วตรัสว่า
3.151.6
न तच्छक्यं त्वया द्रष्टुं रूपं नान्येन केनचित् ।
कालावस्था तदा ह्यन्या वर्तते सा न सांप्रतम्।
ततोऽद्य दुष्करं द्रष्टुं मम रूपं नरोत्तम ॥ ३.१५१.६ ॥
รูปของเรานั้น ท่านจะเห็นไม่ได้ และผู้อื่นใดก็เห็นไม่ได้เช่นกัน ในกาลนั้นสภาวะของกาลเป็นอีกอย่างหนึ่ง แต่บัดนี้ไม่เป็นเช่นนั้นแล้ว เพราะฉะนั้นวันนี้รูปของเราจึงยากที่จะเห็น ผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์เอ๋ย
3.151.7
अन्यः कृतयुगे कालश्रेतायां द्वापरे परः ।
अयं प्रध्वंसनः कालो नाद्य तद्रूपमस्ति मे ॥ ३.१५१.७ ॥
ในยุคกฤตกาลเวลาเป็นอย่างหนึ่ง ในเตรตายุคเป็นอีกอย่าง และในทวาปรยุคเป็นอีกอย่างหนึ่ง กาลนี้เป็นกาลแห่งการทำลาย บัดนี้เราจึงไม่มีรูปนั้นอีกแล้ว
3.151.8
भूमिर्नद्यो नगाः शैलाः सिद्धा देवा महर्षयः ।
कालं समनुवर्तन्ते यथा भावा युगेयुगे ॥ ३.१५१.८ ॥
แผ่นดิน แม่น้ำ ต้นไม้ ภูเขา ผู้สำเร็จแล้ว เทวดา และมหาฤๅษี ต่างก็ดำเนินไปตามกาล เช่นเดียวกับสรรพสัตว์ ยุคแล้วยุคเล่า
3.151.9
कालंकालं समासाद्य नराणां नरपुङ्गव ।
बलवर्ष्मप्रभावा हि प्रहीयन्त्युद्भवन्ति च ॥ ३.१५१.९ ॥
ผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์เอ๋ย เมื่อถึงกาลแล้วกาลเล่า กำลัง รูปร่าง และอานุภาพของมนุษย์ ย่อมเสื่อมลงและเจริญขึ้นอีกครั้ง
3.151.10
तदलं बत तद्रूपं द्रष्टुं कुरुकुलोद्वह ।
युगं समनुवर्तामि कालो हि दुरतिक्रमः ॥ ३.१५१.१० ॥
เพราะฉะนั้น ผู้ค้ำจุนวงศ์กุรุเอ๋ย การเห็นรูปนั้นจึงไม่มีประโยชน์ ข้าต้องดำเนินไปตามยุค เพราะกาลนั้นยากที่จะล่วงพ้นได้
3.151.11
युगसङ्ख्यां समाचक्ष्व आचारं च युगेयुगे ।
धर्मकामार्थभावांश्च कर्मवीर्ये भवाभवौ ॥ ३.१५१.११ ॥
ขอท่านบอกจำนวนของยุคต่าง ๆ และความประพฤติของแต่ละยุค รวมทั้งสภาวะของธรรม ความปรารถนา และทรัพย์ การกระทำและกำลังความกล้า และความมีอยู่กับความไม่มีอยู่
3.151.12
हनूमानुवाच ।
कृतं नाम युगं श्रेष्ठं यत्रधर्मः सनातनः।
कृतमेव न कर्तव्यं तस्मिन्काले युगोत्तमे ॥ ३.१५१.१२ ॥
หนุมานกล่าวว่า ยุคที่เรียกว่ากฤตเป็นยุคที่ประเสริฐที่สุด ซึ่งธรรมอันนิรันดร์ดำรงอยู่ ในกาลอันเป็นยุคสูงสุดนั้น ไม่จำเป็นต้องทำสิ่งใดเลย
3.151.13
न तत्र धर्माः सीदन्ति क्षीयन्ते न च वै प्रजाः ।
ततः कृतयुगं नाम कालेन गुणतां गतम् ॥ ३.१५१.१३ ॥
ในยุคนั้นธรรมทั้งหลายไม่เสื่อมถอย และประชาสัตว์ก็ไม่ล่มสลาย ฉะนั้น ตามกาลเวลา ยุคนั้นจึงได้ชื่อว่ายุคกฤต และเป็นที่รู้จักด้วยคุณลักษณะของมัน
3.151.14
देवदानवगन्धर्वयक्षराक्षसपन्नगाः ।
नासन्कृतयुगे तात तदा न क्रयविक्रयः ॥ ३.१५१.१४ ॥
ลูกรัก ในยุคกฤตไม่มีทั้งเทวดา ทานพ คนธรรพ ยักษ์ รากษส และนาค และในเวลานั้นก็ไม่มีการซื้อขายกัน
3.151.15
न सामऋग्यजुर्वर्णाः क्रिया नासीच्च मानवी ।
अभिध्याय फलं तत्र धर्मः संन्यास एव च ॥ ३.१५१.१५ ॥
ไม่มีวรรณะแห่งสามเวท ฤคเวท และยชุรเวท ไม่มีพิธีกรรมของมนุษย์ ไม่มีการหมายปองผลรางวัล และธรรมก็คือการสละออกนั่นเอง
3.151.16
न तस्मिन्युगसंसर्गे व्याधयो नेन्द्रियक्षयः ।
नासूया नापि रुदितं न दर्पो नापि वैकृतम् ॥ ३.१५१.१६ ॥
ในยุคนั้นไม่มีโรคภัย ไม่มีความเสื่อมของอินทรีย์ ไม่มีความริษยา ไม่มีการร้องไห้ ไม่มีความทะนงตน และไม่มีความผิดเพี้ยนใด ๆ
3.151.17
न विग्रहः कुतस्तन्द्री न द्वेषो न च पैशुनम् ।
न भयं नापि संतापो न चेर्ष्या न च मत्सरः ॥ ३.१५१.१७ ॥
ไม่มีการทะเลาะวิวาท เหตุใดเล่าความเกียจคร้านจึงจะเกิดขึ้น ไม่มีความเกลียดชังหรือการนินทาว่าร้าย ไม่มีความกลัวหรือความทุกข์ร้อน ไม่มีความอิจฉาหรือความหึงหวง
3.151.18
ततः परमकं ब्रह्म सा गतिर्योगिनां परा ।
आत्मा च सर्वभूतानां शुक्लो नारायणस्तदा ॥ ३.१५१.१८ ॥
ครั้งนั้น พรหมันสูงสุดคือทางไปอันประเสริฐของนักโยคี และอาตมันของสรรพสัตว์ คือพระนารายณ์ผู้ขาวบริสุทธิ์
3.151.19
ब्राह्मणआः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्च कृतलक्षणाः ।
कृते युगे समभवन्स्वकर्मनिरताः प्रजाः ॥ ३.१५१.१९ ॥
ในยุคกฤต ประชาชนทั้งพราหมณ์ กษัตริย์ แพศย์ และศูทร ที่มีลักษณะแห่งกฤต ต่างยินดีอยู่ในหน้าที่ของตนทั้งสิ้น
3.151.20
समाश्रयं समाचारं समज्ञानं च केवलम् ।
तदा हि समकर्माणो वर्णा धर्मानवाप्नुवन् ॥ ३.१५१.२० ॥
ในครั้งนั้น วรรณะทั้งหลายมีที่พึ่งเดียวกัน มีความประพฤติเดียวกัน และมีความรู้เพียงอย่างเดียวกันโดยสิ้นเชิง ผู้ทำหน้าที่เสมอกันย่อมบรรลุธรรม
3.151.21
एकदेवसदायुक्ता एकमन्त्रविधिक्रियाः ।
पृथग्धर्मास्त्वेकवेदा धर्ममेकमनुव्रताः ॥ ३.१५१.२१ ॥
ทุกคนอุทิศตนต่อเทพองค์เดียวอยู่เสมอ ประกอบพิธีด้วยมนตร์เดียวและวิธีเดียว มีหน้าที่แยกกันไป แต่มีพระเวทเดียว และดำเนินตามธรรมเดียว
3.151.22
चातुराश्रम्ययुक्तेन कर्मणा कालयोगिना ।
अकामफलसंयोगात्प्राप्नुवन्ति परां गतिम् ॥ ३.१५१.२२ ॥
ด้วยการกระทำที่เหมาะกับอาศรมทั้งสี่และเหมาะกับยุคสมัย และด้วยการประกอบโดยไม่ปรารถนาผลของกรรม พวกเขาจึงบรรลุคติอันสูงสุด
3.151.23
आत्मयोगसमायुक्तो धर्मोऽयं कृतलक्षणः ।
कृते युगे चतुष्पादश्चातुर्वर्ण्यस्य शाश्वतः ॥ ३.१५१.२३ ॥
ธรรมนี้ประกอบด้วยโยคะแห่งอาตมัน มีลักษณะของกฤตยุค มีสี่บาท เป็นนิรันดร์สำหรับวรรณะทั้งสี่
3.151.24
कामः कामयमानेषु ब्राह्मणेषु तिरोहितः ।
एतत्कृतयुगं नाम त्रैगुण्यपरिवर्जितम् ॥ ३.१५१.२४ ॥
ในหมู่พราหมณ์ผู้ปรารถนา ความปรารถนาถูกซ่อนเร้นไป นี่เรียกว่ากฤตยุค ซึ่งปราศจากคุณทั้งสาม
3.151.25
त्रेतामपि निबोध त्वं यस्मन्सत्रं प्रवर्तते ।
पादेन ह्रसते धर्मो रक्ततां याति चाच्युतः ॥ ३.१५१.२५ ॥
จงรู้จักเตรตายุคด้วย ซึ่งเป็นยุคที่การประชุมพิธียัญดำเนินไป ธรรมลดลงหนึ่งในสี่ และพระอัจยุตก็แปรเป็นสีแดงเรื่อ
3.151.26
सत्यप्रवृत्ताश्च नराः क्रिया धर्मपरायणाः ।
ततो यज्ञाः प्रवर्तन्ते धर्माश्चविविधाः क्रियाः ॥ ३.१५१.२६ ॥
มนุษย์ผู้ยึดมั่นในสัตย์และประกอบพิธีโดยมุ่งธรรม ต่อจากนั้นพิธียัญก็ดำเนินไป และพิธีกรรมทางธรรมหลากหลายก็เกิดขึ้น
3.151.27
त्रेतायां भावसंकल्पाः क्रियादानफलोपगाः ।
प्रचलन्ति न वै धर्मात्तपोदानपरायणाः।
स्वधर्मस्थाः क्रियावन्तो नरास्त्रेतायुगेऽभवन् ॥ ३.१५१.२७ ॥
ในเตรตายุค ผู้มีเจตนาและความตั้งใจบริสุทธิ์ ได้รับผลของพิธีและการให้ทาน ไม่หลงไปจากธรรม มุ่งมั่นในการบำเพ็ญตบะและการให้ทาน มนุษย์ผู้ตั้งอยู่ในหน้าที่ของตนและประกอบพิธีกรรม ได้มีอยู่ในเตรตายุค
3.151.28
द्वापरे च युगे धर्मो द्विभागो नः प्रवर्तते ।
विष्णुर्वै पीततां याति चतुर्धा वेद एव च ॥ ३.१५१.२८ ॥
ในทวาปรยุค ธรรมแบ่งออกเป็นสองส่วนสำหรับพวกเรา พระวิษณุแปรเป็นสีเหลืองอ่อน และพระเวทก็แยกเป็นสี่
3.151.29
ततोऽन्ये च चतुर्वेदास्त्रिवेदाश्च तथा परे ।
द्विवेदाश्चैकवेदाश्चाप्यनृचश्च तथा परे ॥ ३.१५१.२९ ॥
จากนั้นมีผู้ที่มีพระเวทสี่ และผู้ที่มีพระเวทสาม และอีกพวกหนึ่งมีพระเวทสอง มีพระเวทเดียว และแม้ผู้ที่ไม่มีบทฤจ อีกพวกหนึ่งก็มีเช่นกัน
3.151.30
एवं शास्त्रेषु भिननेषु बहुधा नीयते क्रिया ।
तपोदानप्रवृत्ता च राजसी भवति प्रजा ॥ ३.१५१.३० ॥
เมื่อคัมภีร์ถูกแบ่งแยกเช่นนี้ พิธีกรรมก็ถูกปฏิบัติไปในหลายรูปแบบ และแม้ประชาชนที่ยึดมั่นในการบำเพ็ญตบะและการให้ทาน ก็กลายเป็นราชสิกะ
3.151.31
एकवेदस्य चाज्ञानाद्वेदास्ते बहवः कृताः ।
सत्यस्य चेह विभ्रंशात्सत्ये कश्चिदवस्थितः ॥ ३.१५१.३१ ॥
เพราะความไม่รู้ในพระเวทเดียว พระเวทเหล่านั้นจึงถูกทำให้มีมากมาย และในโลกนี้ เพราะความเสื่อมของสัตย์ มีเพียงบางคนเท่านั้นที่ยังตั้งมั่นอยู่ในสัตย์
3.151.32
सत्यात्प्रच्यवमानानां व्याघयो बहवोऽभवन् ।
कामाश्चोपद्रवाश्चैव तदा वै दैवकारिताः ॥ ३.१५१.३२ ॥
ผู้ที่หันหนีจากสัตย์ ก็มีโรคภัยมากมายเกิดขึ้น และในเวลานั้น ความปรารถนาและภัยพิบัติก็เกิดขึ้นด้วยการจัดสรรของโชคชะตา
3.151.33
यैरर्द्यभानाः सुभृशं तपस्तप्यन्ति मानवाः ।
कामकामाः स्वर्गकामा यज्ञांस्तन्वन्ति चापरे ॥ ३.१५१.३३ ॥
มนุษย์ที่ถูกทรมานอย่างหนักด้วยสิ่งเหล่านั้น ก็บำเพ็ญตบะ บางคนปรารถนาความปรารถนา บางคนปรารถนาสวรรค์ และอีกพวกหนึ่งประกอบพิธียัญ
3.151.34
एवं द्वापरमासाद्य प्रजाः क्षीयन्त्यधर्मतः ।
पादेनैकेन कौन्तेय धर्मः कलियुगे स्थितः ॥ ३.१५१.३४ ॥
เมื่อยุคทวาปรมาถึงเช่นนี้ ประชาชนก็เสื่อมลงเพราะความอธรรม โอ บุตรแห่งกุนตี ในยุคกลี ธรรมตั้งอยู่บนเท้าเพียงข้างเดียว
3.151.35
तामसं युगमासाद्य कृष्णो भवति केशवः ।
वेदाचाराः प्रशाम्यन्ति धर्मयज्ञक्रियास्तथा ॥ ३.१५१.३५ ॥
เมื่อถึงยุคมืด พระกฤษณะ (ผู้มีสีดำ) ก็กลายเป็นพระเกศวะ ขนบธรรมเนียมแห่งพระเวทก็สงบลง และพิธีกรรมแห่งธรรมและยัญก็เช่นกัน
3.151.36
ईतयो व्याधयस्तन्द्री दोषाः क्रोधादयस्तथा ।
उपद्रवाः प्रवर्तन्ते आधयो व्याधयस्तथा ॥ ३.१५१.३६ ॥
ภัยพิบัติเช่นความอดอยากและโรคระบาด โรคภัยไข้เจ็บ ความเกียจคร้าน โทษเช่นความโกรธเป็นต้น และความวิบัติก็เกิดขึ้น รวมทั้งความทุกข์ทางใจและโรคทางกาย
3.151.37
युगेष्वावर्तमानेषु धर्मो व्यावर्तते पुनः ।
धर्मे व्यावर्तमाने तु लोको व्यावर्तते पुनः ॥ ३.१५१.३७ ॥
เมื่อยุคทั้งหลายหมุนเวียนไป ธรรมก็หันกลับอีกครั้ง เมื่อธรรมหันกลับ โลกก็หันกลับอีกครั้ง
3.151.38
लोके क्षीणे क्षयं यानति भावा लोकप्रवर्तकाः ।
युगक्षयकृता धर्माः प्रार्थनानि विकुर्वते ॥ ३.१५१.३८ ॥
เมื่อโลกเสื่อมสลาย ภาวะอันเป็นผู้ขับเคลื่อนโลกก็ถึงความเสื่อม ธรรมที่เกิดจากความเสื่อมของยุค และความปรารถนาของมนุษย์ ย่อมถูกบิดเบือน
3.151.39
एतत्कलियुगं नाम अचिराद्यत्प्रवर्तते ।
युगानुवर्तनं त्वेतत्कुर्वन्ति चिरजीविनः ॥ ३.१५१.३९ ॥
นี่คือยุคที่เรียกว่ากลี ซึ่งจะมาถึงในไม่ช้า การดำเนินตามยุคนี้ ผู้มีอายุยืนยาวเป็นผู้ทำให้เกิดขึ้น
3.151.40
यच्च ते मत्परिज्ञाने कौतूहलमरिंदम ।
अनर्थकेषु को भावः पुरुषस्य विजानतः ॥ ३.१५१.४० ॥
โอ ผู้ปราบศัตรู ความอยากรู้ใดที่เจ้ามีเกี่ยวกับการรู้จักเรา และภาวะของมนุษย์ผู้รู้เรื่องที่ไร้ประโยชน์เป็นเช่นไร
3.151.41
एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
युगसङ्ख्यां महाबाहो स्वस्ति प्राप्नुहि गम्यताम् ॥ ३.१५१.४१ ॥
นี่คือทั้งหมดที่ท่านถามข้าพเจ้า ข้าพเจ้าได้กล่าวให้ท่านทราบแล้ว ดูก่อนผู้มีแขนทั้งสองอันแข็งแรง การนับจำนวนของยุคทั้งหลายได้ถูกประกาศแล้ว ขอให้ท่านได้รับความเป็นสวัสดี บัดนี้จงไปเถิด