Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.151

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.151.1

एवमुक्तो महाबाहुर्भीमसेनः प्रतापवान् ।
प्रणिपत्य ततः प्रीत्या भ्रातरं हृष्टमानसः ॥ ३.१५१.१ ॥

ଏମିତି କୁହାଯିବା ପରେ ମହାବାହୁ, ପ୍ରତାପୀ ଭୀମସେନ ପ୍ରୀତିରେ, ହର୍ଷିତ ମନରେ ଭାଇଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

3.151.2

उवाच श्लक्ष्णया वाचा हनूमन्तं कपीश्वरम् ।
मत्तो धन्यतरो नास्ति यदार्यं दृष्टवानहम् ॥ ३.१५१.२ ॥

ମଧୁର ବାଣୀରେ ସେ କପୀଶ୍ୱର ହନୁମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଆର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଥିବାରୁ ମୋଠାରୁ ଧନ୍ୟ କେହି ନାହାଁନ୍ତି।"

3.151.3

अनुग्रहो मे सुमहांस्तृप्तिश्च तव दर्शनात् ।
एतत्तु कृतमिच्छामि त्वयाऽऽर्येण प्रियं मम ॥ ३.१५१.३ ॥

ତୁମର ଦର୍ଶନରେ ମୋ ଉପରେ ମହା ଅନୁଗ୍ରହ ଓ ତୃପ୍ତି ମିଳିଲା। ହେ ଆର୍ଯ୍ୟ, ମୋର ଏହି ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମେ କର ଏହା ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ।

3.151.4

यत्त्वेतदासीत्प्लवतः सागरं मकरालयम् ।
रूपमप्रतिमं वीर तदिच्छामि नीरीक्षितुम् ॥ ३.१५१.४ ॥

ହେ ବୀର, ମକରଙ୍କ ଆଳୟ ସମୁଦ୍ରକୁ ତୁମେ ଡେଇଁ ପାର ହେଉଥିବା ସମୟରେ ଥିବା ସେହି ଅତୁଳନୀୟ ରୂପ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।

3.151.5

एवं तुष्टो मभिष्यामि श्रद्धास्यामि च ते वचः ।
एवमुक्तः स तेजस्वी प्रहस्य हरिरब्रवीत् ॥ ३.१५१.५ ॥

"ଏହିପରି ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବି ଏବଂ ତୁମର ବାକ୍ୟରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖିବି।" ଏମିତି କୁହାଯିବା ପରେ ତେଜସ୍ୱୀ ହରି (ହନୁମାନ) ହସି କହିଲେ।

3.151.6

न तच्छक्यं त्वया द्रष्टुं रूपं नान्येन केनचित् ।
कालावस्था तदा ह्यन्या वर्तते सा न सांप्रतम्।
ततोऽद्य दुष्करं द्रष्टुं मम रूपं नरोत्तम ॥ ३.१५१.६ ॥

"ହେ ନରୋତ୍ତମ, ମୋର ସେହି ରୂପ ତୁମେ ଦେଖି ପାରିବ ନାହିଁ, କେହି ଅନ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦେଖି ପାରିବେ ନାହିଁ। ସେତେବେଳେର କାଳ-ଅବସ୍ଥା ଅନ୍ୟ ଥିଲା, ବର୍ତ୍ତମାନ ତାହା ନାହିଁ। ତେଣୁ ଆଜି ମୋର ରୂପ ଦେଖିବା କଷ୍ଟକର।"

3.151.7

अन्यः कृतयुगे कालश्रेतायां द्वापरे परः ।
अयं प्रध्वंसनः कालो नाद्य तद्रूपमस्ति मे ॥ ३.१५१.७ ॥

କୃତଯୁଗରେ କାଳ ଭିନ୍ନ ଥିଲା; ତ୍ରେତା ଓ ଦ୍ୱାପରରେ ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଥିଲା। ଏହି କାଳ ବିନାଶକାରୀ; ତେଣୁ ଆଜି ମୋର ସେହି ରୂପ ନାହିଁ।

3.151.8

भूमिर्नद्यो नगाः शैलाः सिद्धा देवा महर्षयः ।
कालं समनुवर्तन्ते यथा भावा युगेयुगे ॥ ३.१५१.८ ॥

ପୃଥିବୀ, ନଦୀ, ବୃକ୍ଷ, ପର୍ବତ, ସିଦ୍ଧ, ଦେବତା ଓ ମହର୍ଷି — ଯୁଗେ ଯୁଗେ ସବୁ ଭାବ କାଳକୁ ଅନୁସରଣ କରେ।

3.151.9

कालंकालं समासाद्य नराणां नरपुङ्गव ।
बलवर्ष्मप्रभावा हि प्रहीयन्त्युद्भवन्ति च ॥ ३.१५१.९ ॥

ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ! କାଳେ କାଳେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ବଳ, ଶରୀର ଓ ପ୍ରଭାବ କମେ ଓ ପୁଣି ଉଠେ।

3.151.10

तदलं बत तद्रूपं द्रष्टुं कुरुकुलोद्वह ।
युगं समनुवर्तामि कालो हि दुरतिक्रमः ॥ ३.१५१.१० ॥

ତେଣୁ ହେ କୁରୁକୁଳର ଭାର ବହନକାରୀ! ସେ ରୂପ ଦେଖିବା ବ୍ୟର୍ଥ। ମୁଁ ଯୁଗକୁ ଅନୁସରଣ କରେ; କାଳକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା କଷ୍ଟକର।

3.151.11

युगसङ्ख्यां समाचक्ष्व आचारं च युगेयुगे ।
धर्मकामार्थभावांश्च कर्मवीर्ये भवाभवौ ॥ ३.१५१.११ ॥

ଯୁଗମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କୁହନ୍ତୁ, ଯୁଗେ ଯୁଗେ ଆଚାର କୁହନ୍ତୁ; ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ ଭାବ, କର୍ମ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟ, ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ବିନାଶ ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତୁ।

3.151.12

हनूमानुवाच ।
कृतं नाम युगं श्रेष्ठं यत्रधर्मः सनातनः।
कृतमेव न कर्तव्यं तस्मिन्काले युगोत्तमे ॥ ३.१५१.१२ ॥

ହନୁମାନ କହିଲେ: କୃତ ନାମକ ଯୁଗ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁଠାରେ ସନାତନ ଧର୍ମ ଅଛି। ସେହି ଉତ୍ତମ ଯୁଗରେ କିଛି କରିବାର ନାହିଁ।

3.151.13

न तत्र धर्माः सीदन्ति क्षीयन्ते न च वै प्रजाः ।
ततः कृतयुगं नाम कालेन गुणतां गतम् ॥ ३.१५१.१३ ॥

ସେଠାରେ ଧର୍ମ କ୍ଷୟ ହୁଏ ନାହିଁ, ପ୍ରଜାମାନେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୀଣ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ତେଣୁ କାଳକ୍ରମେ ସେ ଯୁଗ କୃତଯୁଗ ନାମ ଓ ଗୁଣ ପାଇଲା।

3.151.14

देवदानवगन्धर्वयक्षराक्षसपन्नगाः ।
नासन्कृतयुगे तात तदा न क्रयविक्रयः ॥ ३.१५१.१४ ॥

ହେ ତାତ, କୃତଯୁଗରେ ଦେବ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ନାଗମାନେ ନଥିଲେ; ସେତେବେଳେ କ୍ରୟ-ବିକ୍ରୟ ମଧ୍ୟ ନଥିଲା।

3.151.15

न सामऋग्यजुर्वर्णाः क्रिया नासीच्च मानवी ।
अभिध्याय फलं तत्र धर्मः संन्यास एव च ॥ ३.१५१.१५ ॥

ସେଠାରେ ସାମ, ଋକ୍, ଯଜୁର୍ ବେଦର ବର୍ଣ୍ଣ ନଥିଲା, ମାନବ କ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ନଥିଲା; ଫଳର ଧ୍ୟାନ ନଥିଲା, ଧର୍ମ ହିଁ ସଂନ୍ୟାସ ଥିଲା।

3.151.16

न तस्मिन्युगसंसर्गे व्याधयो नेन्द्रियक्षयः ।
नासूया नापि रुदितं न दर्पो नापि वैकृतम् ॥ ३.१५१.१६ ॥

ସେ ଯୁଗରେ ରୋଗ ନଥିଲା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ କ୍ଷୟ ନଥିଲା; ଅସୂୟା ନଥିଲା, କାନ୍ଦିବା ନଥିଲା; ଅହଂକାର ନଥିଲା, ବିକୃତି ନଥିଲା।

3.151.17

न विग्रहः कुतस्तन्द्री न द्वेषो न च पैशुनम् ।
न भयं नापि संतापो न चेर्ष्या न च मत्सरः ॥ ३.१५१.१७ ॥

ସେଠାରେ ବିବାଦ ନଥିଲା, ତେବେ ଆଳସ୍ୟ କେଉଁଠୁ ଆସିବ? ଦ୍ୱେଷ ନଥିଲା, ଚୁଗଲି ମଧ୍ୟ ନଥିଲା; ଭୟ ନଥିଲା, ସନ୍ତାପ ମଧ୍ୟ ନଥିଲା; ଈର୍ଷା ନଥିଲା, ମତ୍ସର ମଧ୍ୟ ନଥିଲା।

3.151.18

ततः परमकं ब्रह्म सा गतिर्योगिनां परा ।
आत्मा च सर्वभूतानां शुक्लो नारायणस्तदा ॥ ३.१५१.१८ ॥

ସେତେବେଳେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ ହିଁ ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ପରମ ଗତି ଥିଲା; ଏବଂ ସର୍ବଭୂତର ଆତ୍ମା ଶୁକ୍ଳ ନାରାୟଣ ଥିଲେ।

3.151.19

ब्राह्मणआः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्च कृतलक्षणाः ।
कृते युगे समभवन्स्वकर्मनिरताः प्रजाः ॥ ३.१५१.१९ ॥

କୃତ ଯୁଗରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ର ସମସ୍ତେ କୃତ ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ହୋଇ ନିଜ ନିଜ କର୍ମରେ ନିରତ ଥିଲେ।

3.151.20

समाश्रयं समाचारं समज्ञानं च केवलम् ।
तदा हि समकर्माणो वर्णा धर्मानवाप्नुवन् ॥ ३.१५१.२० ॥

ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ଏକ ଆଶ୍ରୟ, ଏକ ଆଚାର ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ଜ୍ଞାନ ଥିଲା; ସମାନ କର୍ମ କରି ସେମାନେ ଧର୍ମ ପାଇଥିଲେ।

3.151.21

एकदेवसदायुक्ता एकमन्त्रविधिक्रियाः ।
पृथग्धर्मास्त्वेकवेदा धर्ममेकमनुव्रताः ॥ ३.१५१.२१ ॥

ସେମାନେ ସର୍ବଦା ଏକ ଦେବତାରେ ନିଯୁକ୍ତ ଥିଲେ; ଏକ ମନ୍ତ୍ର ଓ ବିଧିରେ କର୍ମ କରୁଥିଲେ; ଧର୍ମ ପୃଥକ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବେଦ ଏକ ଥିଲା; ସେମାନେ ଏକ ଧର୍ମର ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ।

3.151.22

चातुराश्रम्ययुक्तेन कर्मणा कालयोगिना ।
अकामफलसंयोगात्प्राप्नुवन्ति परां गतिम् ॥ ३.१५१.२२ ॥

ଚାରି ଆଶ୍ରମ ଉପଯୁକ୍ତ, କାଳାନୁସାରୀ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା, ନିଷ୍କାମ ଫଳଯୋଗରେ ସେମାନେ ପରମ ଗତି ପାଉଥିଲେ।

3.151.23

आत्मयोगसमायुक्तो धर्मोऽयं कृतलक्षणः ।
कृते युगे चतुष्पादश्चातुर्वर्ण्यस्य शाश्वतः ॥ ३.१५१.२३ ॥

ଆତ୍ମଯୋଗଯୁକ୍ତ ଏହି ଧର୍ମ କୃତ ଯୁଗରେ କୃତ ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ, ଚାରି ପାଦବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ଚାତୁର୍ବର୍ଣ୍ୟ ପାଇଁ ଶାଶ୍ୱତ ଥିଲା।

3.151.24

कामः कामयमानेषु ब्राह्मणेषु तिरोहितः ।
एतत्कृतयुगं नाम त्रैगुण्यपरिवर्जितम् ॥ ३.१५१.२४ ॥

କାମନାକାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ କାମନା ଲୁଚି ରହୁଥିଲା; ଏହାକୁ କୃତ ଯୁଗ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ତ୍ରିଗୁଣରହିତ ଥିଲା।

3.151.25

त्रेतामपि निबोध त्वं यस्मन्सत्रं प्रवर्तते ।
पादेन ह्रसते धर्मो रक्ततां याति चाच्युतः ॥ ३.१५१.२५ ॥

ଯଜ୍ଞସତ୍ର ଚାଲେ ସେହି ତ୍ରେତାଯୁଗକୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣ। ସେଠାରେ ଧର୍ମ ଏକ ପାଦ କମିଯାଏ, ଏବଂ ଅଚ୍ୟୁତ ରକ୍ତିମତା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

3.151.26

सत्यप्रवृत्ताश्च नराः क्रिया धर्मपरायणाः ।
ततो यज्ञाः प्रवर्तन्ते धर्माश्चविविधाः क्रियाः ॥ ३.१५१.२६ ॥

ସତ୍ୟରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ମନୁଷ୍ୟମାନେ, ଧର୍ମପରାୟଣ କ୍ରିୟା କରନ୍ତି। ତହିଁ ଯଜ୍ଞମାନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ, ଏବଂ ବିବିଧ ଧର୍ମକ୍ରିୟା ଘଟେ।

3.151.27

त्रेतायां भावसंकल्पाः क्रियादानफलोपगाः ।
प्रचलन्ति न वै धर्मात्तपोदानपरायणाः।
स्वधर्मस्थाः क्रियावन्तो नरास्त्रेतायुगेऽभवन् ॥ ३.१५१.२७ ॥

ତ୍ରେତାରେ ଭାବସଂକଳ୍ପଯୁକ୍ତ ଲୋକେ, କ୍ରିୟା ଓ ଦାନର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ। ସେମାନେ ଧର୍ମରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ତପ ଓ ଦାନରେ ନିରତ। ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସ୍ୱଧର୍ମରେ ସ୍ଥିତ, କ୍ରିୟାବାନ ହେଲେ।

3.151.28

द्वापरे च युगे धर्मो द्विभागो नः प्रवर्तते ।
विष्णुर्वै पीततां याति चतुर्धा वेद एव च ॥ ३.१५१.२८ ॥

ଦ୍ୱାପରଯୁଗରେ ଆମ ପାଇଁ ଧର୍ମ ଦୁଇ ଭାଗରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତେ। ବିଷ୍ଣୁ ପୀତତା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ବେଦ ଚତୁର୍ଧା ହୁଏ।

3.151.29

ततोऽन्ये च चतुर्वेदास्त्रिवेदाश्च तथा परे ।
द्विवेदाश्चैकवेदाश्चाप्यनृचश्च तथा परे ॥ ३.१५१.२९ ॥

ତା'ପରେ କେହି ଚାରି ବେଦର, କେହି ତିନି ବେଦର, ଅନ୍ୟମାନେ ଦୁଇ ବେଦର, ଏକ ବେଦର, ଏବଂ ଋଚାହୀନମାନେ ମଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।

3.151.30

एवं शास्त्रेषु भिननेषु बहुधा नीयते क्रिया ।
तपोदानप्रवृत्ता च राजसी भवति प्रजा ॥ ३.१५१.३० ॥

ଏହିପରି ଶାସ୍ତ୍ର ଭିନ୍ନ ହେଲେ କ୍ରିୟା ବହୁଭାବେ ଚଳାଯାଏ। ତପ ଓ ଦାନରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଜା ରାଜସୀ ହୁଏ।

3.151.31

एकवेदस्य चाज्ञानाद्वेदास्ते बहवः कृताः ।
सत्यस्य चेह विभ्रंशात्सत्ये कश्चिदवस्थितः ॥ ३.१५१.३१ ॥

ଗୋଟିଏ ବେଦର ଅଜ୍ଞାନ ଯୋଗୁଁ ସେହି ବେଦଗୁଡ଼ିକ ବହୁ କରାଯାଇଛି; ଏବଂ ଏଠାରେ ସତ୍ୟର ବିନାଶ ଯୋଗୁଁ ସତ୍ୟରେ କେବଳ କେହି ଜଣେ ସ୍ଥିର ରହିଛନ୍ତି।

3.151.32

सत्यात्प्रच्यवमानानां व्याघयो बहवोऽभवन् ।
कामाश्चोपद्रवाश्चैव तदा वै दैवकारिताः ॥ ३.१५१.३२ ॥

ସତ୍ୟରୁ ଚ୍ୟୁତ ହେଉଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅନେକ ବ୍ୟାଧି ଘଟିଲା; ସେତେବେଳେ କାମନା ଓ ଉପଦ୍ରବ ମଧ୍ୟ ଦୈବ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା।

3.151.33

यैरर्द्यभानाः सुभृशं तपस्तप्यन्ति मानवाः ।
कामकामाः स्वर्गकामा यज्ञांस्तन्वन्ति चापरे ॥ ३.१५१.३३ ॥

ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି — କେହି କାମନାକାରୀ, କେହି ସ୍ୱର୍ଗକାମୀ; ଆଉ ଅନ୍ୟମାନେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି।

3.151.34

एवं द्वापरमासाद्य प्रजाः क्षीयन्त्यधर्मतः ।
पादेनैकेन कौन्तेय धर्मः कलियुगे स्थितः ॥ ३.१५१.३४ ॥

ଏହିପରି ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ପହଞ୍ଚି ପ୍ରଜାମାନେ ଅଧର୍ମ ଯୋଗୁଁ କ୍ଷୀଣ ହୁଅନ୍ତି; ହେ କୌନ୍ତେୟ, କଳିଯୁଗରେ ଧର୍ମ ଗୋଟିଏ ପାଦରେ ସ୍ଥିତ।

3.151.35

तामसं युगमासाद्य कृष्णो भवति केशवः ।
वेदाचाराः प्रशाम्यन्ति धर्मयज्ञक्रियास्तथा ॥ ३.१५१.३५ ॥

ତାମସ ଯୁଗରେ ପହଞ୍ଚି କୃଷ୍ଣ (କଳା) କେଶବ ହୁଅନ୍ତି; ବେଦାଚାର ଶାନ୍ତ ହୁଏ; ସେହିପରି ଧର୍ମ, ଯଜ୍ଞ ଓ କ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।

3.151.36

ईतयो व्याधयस्तन्द्री दोषाः क्रोधादयस्तथा ।
उपद्रवाः प्रवर्तन्ते आधयो व्याधयस्तथा ॥ ३.१५१.३६ ॥

ଈତି (ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ମହାମାରୀ ଆଦି ଉପଦ୍ରବ), ବ୍ୟାଧି, ଆଳସ୍ୟ, କ୍ରୋଧ ଆଦି ଦୋଷ ଓ ଉପଦ୍ରବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ସେହିପରି ମାନସିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ଶାରୀରିକ ରୋଗ ମଧ୍ୟ।

3.151.37

युगेष्वावर्तमानेषु धर्मो व्यावर्तते पुनः ।
धर्मे व्यावर्तमाने तु लोको व्यावर्तते पुनः ॥ ३.१५१.३७ ॥

ଯୁଗସମୂହ ଆବର୍ତ୍ତିତ ହେଲେ ଧର୍ମ ପୁନର୍ବାର ପଛକୁ ହଟେ। ଧର୍ମ ପଛକୁ ହଟିଲେ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ପୁନର୍ବାର ପଛକୁ ହଟେ।

3.151.38

लोके क्षीणे क्षयं यानति भावा लोकप्रवर्तकाः ।
युगक्षयकृता धर्माः प्रार्थनानि विकुर्वते ॥ ३.१५१.३८ ॥

ଲୋକ କ୍ଷୀଣ ହେଲେ ଲୋକ ପରିଚାଳନାକାରୀ ଭାବସମୂହ କ୍ଷୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଯୁଗକ୍ଷୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଧର୍ମ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନା ବିକୃତ ହୁଏ।

3.151.39

एतत्कलियुगं नाम अचिराद्यत्प्रवर्तते ।
युगानुवर्तनं त्वेतत्कुर्वन्ति चिरजीविनः ॥ ३.१५१.३९ ॥

ଏହା କଳିଯୁଗ ନାମକ ଯୁଗ, ଯାହା ଶୀଘ୍ର ଆସିଥାଏ। ଯୁଗର ଅନୁବର୍ତ୍ତନ ଏହା; ଚିରଜୀବୀମାନେ ଏହା କରନ୍ତି।

3.151.40

यच्च ते मत्परिज्ञाने कौतूहलमरिंदम ।
अनर्थकेषु को भावः पुरुषस्य विजानतः ॥ ३.१५१.४० ॥

ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ମୋତେ ଜାଣିବାରେ ତୁମର ଯେଉଁ କୌତୂହଳ, ଏବଂ ଅନର୍ଥକ ବିଷୟରେ ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷର ଭାବ କ'ଣ—

3.151.41

एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
युगसङ्ख्यां महाबाहो स्वस्ति प्राप्नुहि गम्यताम् ॥ ३.१५१.४१ ॥

ତୁମେ ମୋତେ ଯାହା ପଚାରୁଛ ସେସବୁ ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି। ହେ ମହାବାହୋ, ଯୁଗସଂଖ୍ୟା କୁହାଯାଇଛି। କଲ୍ୟାଣ ପ୍ରାପ୍ତ କର; ଏବେ ଯାଅ।