Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

મહાભારત · અધ્યાય 3.165

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

3.165.1

तस्मिन्नगेन्द्रे वसतां तु तेषां ।
महात्मनां सद्व्रतमास्थितानाम्।
रतिः प्रमोदश्च बभूव तेषा-
माकाङ्क्षतां दर्शनमर्जुनस्य ॥ ३.१६५.१ ॥

તે પર્વતરાજ પર વસતા, ઉત્તમ વ્રત ધારણ કરેલા તે મહાત્માઓને અર્જુનના દર્શનની આકાંક્ષા હતી, તેથી તેમનામાં પ્રીતિ અને આનંદ ઉત્પન્ન થયા.

3.165.2

तान्वीर्ययुक्तान्सुविशुद्धसत्वां-
स्तेजस्विनः सत्यधृतिप्रधानान्।
संप्रीयमाणा बहवोऽबिजग्मु-
र्गन्धर्वसङ्घाश्च महर्षयश्च ॥ ३.१६५.२ ॥

વીર્યયુક્ત, અતિ શુદ્ધ સ્વભાવવાળા, તેજસ્વી અને સત્યધૈર્યમાં પ્રધાન એવા તેમની પાસે પ્રસન્ન થઈને અનેક ગંધર્વસમૂહો અને મહર્ષિઓ આવ્યા.

3.165.3

तं पादपैः पुष्पफलैरुपेतं ।
नगोत्तमं प्राप्य महारथानाम्।
मनःप्रसादः परमो बभूव ।
यथा दिवं प्राप्य मरुद्गणानाम् ॥ ३.१६५.३ ॥

વૃક્ષો, ફૂલ અને ફળોથી ભરેલા તે ઉત્તમ પર્વત પર પહોંચીને મહારથીઓના મનમાં પરમ પ્રસન્નતા ઉત્પન્ન થઈ, જેમ સ્વર્ગે પહોંચી મરુદ્ગણોને થાય.

3.165.4

मयूरहंसस्वननादितानि ।
पुष्पोपकीर्णानि महाचलस्य।
शृङ्गाणि सानूनि च पश्यमाना ।
गिरेः परं हर्षमवाप्य तस्थुः ॥ ३.१६५.४ ॥

મોર અને હંસના અવાજથી ગૂંજતાં, ફૂલોથી છવાયેલા તે મહાપર્વતનાં શિખરો અને ઢોળાવો જોતાં તેઓ પરમ હર્ષ પામીને ઊભા રહ્યા.

3.165.5

साक्षात्कुबेरेण कृताश्च तस्मि-
न्नगोत्तमे संवृतकूटगुल्माः।
कादम्बकारण्डवहंसजुष्टाः ।
पद्माकुलाः पुष्करिणीरपश्यन् ॥ ३.१६५.५ ॥

તે ઉત્તમ પર્વત પર સાક્ષાત્ કુબેરે બનાવેલી, શિખરો અને ઝાડીઓથી ઘેરાયેલી, કાદંબ, કારંડવ અને હંસોથી સેવાયેલી, કમળોથી ભરેલી પુષ્કરિણીઓ તેમણે જોઈ.

3.165.6

क्रीडाप्रदेशांस्च समृद्धरूपा-
न्सवेदिकांस्ते न्यवसन्सुवेशान्।
मणिप्रकीर्णांश्च मनोरमांश्च ।
यथा भवेयुर्नदस्य राज्ञः ॥ ३.१६५.६ ॥

તેઓ ક્રીડાસ્થળોમાં રહ્યા; તે સમૃદ્ધ રૂપવાળાં, વેદિકાઓ સહિતનાં, સુંદર શણગારવાળાં, મણિઓ વેરાયેલાં અને મનોહર હતાં, જાણે નદ રાજાનાં હોય.

3.165.7

अनेकवर्णैश् सुगन्धिभिश्च ।
महाद्रुमैः संततमभ्रजालैः।
तपःप्रधानाः सततं चरन्तः ।
शृङ्गं गिरेश्चिन्तयितुं न शेकुः ॥ ३.१६५.७ ॥

અનેક રંગોવાળું, સુગંધિત, મોટાં વૃક્ષો અને વાદળોની જાળથી સતત ઘેરાયેલું તે પર્વતશિખર, તપને મુખ્ય રાખનારા તેઓ સતત ફરતા હોવા છતાં ચિંતવી ન શક્યા.

3.165.8

स्वतेजसा तस्य नगोत्तमस्य ।
महौषधीनां च तथा प्रभावात्।
विभक्तरूपः सविता बभूव ।
निशामुखं प्राप्य नरर्षभाणाम् ॥ ३.१६५.८ ॥

તે શ્રેષ્ઠ પર્વતના પોતાના તેજથી અને મહૌષધિઓના પ્રભાવથી સવિતા (સૂર્ય) પોતાનું રૂપ વિભાજિત કરનાર બન્યા; રાત્રિના આરંભે પહોંચી તેઓ નરશ્રેષ્ઠોને દેખાયા.

3.165.9

यमास्थितः स्थावरजङ्गमानां ।
विभावसुर्भाविता हरीशः।
तस्योदयं चास्तमनं च वीर-
स्तत्रस्थितास्ते ददृशुर्नृसिंहाः ॥ ३.१६५.९ ॥

સ્થાવર-જંગમોનો આશ્રય વિભાવસુ (સૂર્ય), કિરણોના સ્વામી હરીશ, તેમનો ઉદય અને અસ્ત ત્યાં ઊભેલા તે વીર નરસિંહોએ જોયો.

3.165.10

रवेस्तमिस्रागमनिर्गमांस्ते ।
तथोदयं चास्तमनं च वीराः।
समावृताः प्रेक्ष्य तमोनुदस्य ।
गभस्तिजालैः प्रदिशो दिशश्च ॥ ३.१६५.१० ॥

સૂર્યના અંધકારનું આવવું-જવું, તેમ જ તેમનો ઉદય અને અસ્ત તે વીરોએ જોયાં; અંધકાર હરનારના કિરણજાળથી ઘેરાયેલાં દિશાઓ અને ઉપદિશાઓ તેમણે જોયાં.

3.165.11

स्वाध्यायवन्तः सततक्रियाश्च ।
धर्मप्रधानाश्च शुचिव्रताश्च।
सत्ये स्थितास्तस्य महारथस्य ।
सत्यव्रतस्यागमनप्रतीक्षाः ॥ ३.१६५.११ ॥

સ્વાધ્યાયમાં લીન, સતત કર્મનિષ્ઠ, ધર્મપ્રધાન અને શુચિવ્રતધારી તેઓ સૌ તે મહારથી સત્યવ્રતના આગમનની પ્રતીક્ષામાં સત્યમાં સ્થિર રહ્યા.

3.165.12

इहैव हर्षोऽस्तु समागतानां ।
क्षिप्रं कृतास्त्रेण धनंजयेन।
इति ब्रुवन्तः परमाशिपस्ते ।
पार्थास्तपोयोगपरा बभूवुः ॥ ३.१६५.१२ ॥

'અહીં એકત્ર થયેલા સૌને આનંદ થાઓ, કૃતાસ્ત્ર ધનંજય જલદી પાછા ફરે' એમ કહીને, ઉત્તમ આશીર્વાદ આપતા, પાર્થો તપ અને યોગમાં લીન રહ્યા.

3.165.13

दृष्ट्वा विचित्राणि गिरौ वनानि ।
किरीटिनं चिन्तयतामभीक्ष्णम्।
बभूव राविर्दिवसश्च तेषां ।
संवत्सरेणैव समानरूपः ॥ ३.१६५.१३ ॥

પર્વત પરનાં વિચિત્ર વનો જોતાં, કિરીટીનું સતત ચિંતન કરતાં, તેમના માટે રાત અને દિવસ એક વર્ષ સમાન થઈ ગયાં.

3.165.14

यदैव धौम्यानुमते महात्मा ।
कृत्वा जटां प्रव्रजितः स जिष्णुः।
तदैव तेषां नबभूव हर्षः ।
कुतो रतिस्तद्गतमानसानाम् ॥ ३.१६५.१४ ॥

ધૌમ્યની અનુમતિથી મહાત્મા જિષ્ણુ જટા ધારણ કરી પ્રવ્રજિત થયા, ત્યારે જ તેમનામાં હર્ષ ન રહ્યો; જેમનાં મન તેમનામાં લાગેલાં હતાં તેમને આનંદ ક્યાંથી થાય?

3.165.15

भ्रातुर्नियोगात्तु युधिष्ठिरस्य ।
वनादसौ वारणमत्तगामी।
यत्काम्यकात्प्रव्रजितः स जिष्णु-
स्तदैव ते शोकहता बभूवुः ॥ ३.१६५.१५ ॥

ભાઈ યુધિષ્ઠિરની આજ્ઞાથી, મદમસ્ત હાથીની જેમ ચાલનારા તે જિષ્ણુ જ્યારે કામ્યક વનમાંથી પ્રવ્રજિત થયા, ત્યારે જ તેઓ શોકથી હણાઈ ગયા.

3.165.16

तथैव तं चिन्तयतां सिताश्व-
मस्त्रार्थिनं वासवमभ्युपेतम्।
कालः स कृच्छ्रेण महानतीत-
स्तस्मिन्नगे भारत भारतानाम् ॥ ३.१६५.१६ ॥

તેના વિશે આ રીતે વિચારતા લોકો માટે, શ્વેત અશ્વોવાળો, અસ્ત્રોની ઇચ્છાથી વાસવ પાસે ગયેલો તે, હે ભારત, ભરતવંશીઓ માટે તે પર્વત પર તે લાંબો સમય મુશ્કેલીથી વીતી ગયો.

3.165.17

उषित्वा पञ्चवर्षाणि सहस्राक्षनिवेशने ।
अवाप्य दिव्यान्यस्त्राणि सर्वाणि विबुधेश्वरात् ॥ ३.१६५.१७ ॥

સહસ્રાક્ષના નિવાસમાં પાંચ વર્ષ રહીને, દેવોના અધિપતિ પાસેથી બધાં દિવ્ય અસ્ત્રો પ્રાપ્ત કર્યા.

3.165.18

आग्नेयं वारुणं सौम्यं वायव्यमथ वैष्णवम् ।
ऐन्द्रं पाशुपतं ब्राह्मं पारमेष्ठ्यं प्रजापतेः ॥ ३.१६५.१८ ॥

આગ્નેય, વારુણ, સૌમ્ય, વાયવ્ય અને વૈષ્ણવ; ઐન્દ્ર, પાશુપત, બ્રાહ્મ અને પ્રજાપતિનું પારમેષ્ઠ્ય.

3.165.19

यमस्य धातुः सवितुस्त्वष्टुर्वैश्रवणस्य चं ।
तानि प्राप्य सहस्राक्षादभिवाद्य शतक्रतुम् ॥ ३.१६५.१९ ॥

યમ, ધાતા, સવિતા, ત્વષ્ટા અને વૈશ્રવણનાં અસ્ત્રો પણ; તે બધાં સહસ્રાક્ષ પાસેથી મેળવીને, શતક્રતુ ઇન્દ્રને વંદન કરીને.

3.165.20

अनुज्ञातस्तदा तेन कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् ।
आगच्छदर्जुनः प्रीतः प्रहृष्टो गन्धपादनम् ॥ ३.१६५.२० ॥

ત્યારે તેમની અનુમતિ મેળવીને અને પ્રદક્ષિણા કરીને, પ્રસન્ન અને હર્ષિત અર્જુન ગંધમાદન તરફ આવ્યો.