महाभारत · अध्याय 3.165
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.165.1
तस्मिन्नगेन्द्रे वसतां तु तेषां ।
महात्मनां सद्व्रतमास्थितानाम्।
रतिः प्रमोदश्च बभूव तेषा-
माकाङ्क्षतां दर्शनमर्जुनस्य ॥ ३.१६५.१ ॥
त्या पर्वतराजावर राहणाऱ्या, उत्तम व्रत धारण केलेल्या त्या महात्म्यांना अर्जुनाचे दर्शन व्हावे अशी इच्छा असल्याने त्यांच्या मनात प्रीती आणि आनंद निर्माण झाला.
3.165.2
तान्वीर्ययुक्तान्सुविशुद्धसत्वां-
स्तेजस्विनः सत्यधृतिप्रधानान्।
संप्रीयमाणा बहवोऽबिजग्मु-
र्गन्धर्वसङ्घाश्च महर्षयश्च ॥ ३.१६५.२ ॥
वीर्यसंपन्न, अत्यंत शुद्ध स्वभावाच्या, तेजस्वी आणि सत्य-धैर्यात श्रेष्ठ अशा त्यांच्याकडे आनंदित होऊन अनेक गंधर्वसमूह आणि महर्षी आले.
3.165.3
तं पादपैः पुष्पफलैरुपेतं ।
नगोत्तमं प्राप्य महारथानाम्।
मनःप्रसादः परमो बभूव ।
यथा दिवं प्राप्य मरुद्गणानाम् ॥ ३.१६५.३ ॥
वृक्ष, फुले आणि फळांनी भरलेल्या त्या श्रेष्ठ पर्वतावर पोहोचून महारथींच्या मनाला परम प्रसन्नता लाभली; जसे स्वर्गात पोहोचून मरुद्गणांना होते.
3.165.4
मयूरहंसस्वननादितानि ।
पुष्पोपकीर्णानि महाचलस्य।
शृङ्गाणि सानूनि च पश्यमाना ।
गिरेः परं हर्षमवाप्य तस्थुः ॥ ३.१६५.४ ॥
मोर आणि हंसांच्या नादाने निनादणारी, फुलांनी आच्छादलेली त्या महान पर्वताची शिखरे आणि उतार पाहत ते परम हर्ष पावून उभे राहिले.
3.165.5
साक्षात्कुबेरेण कृताश्च तस्मि-
न्नगोत्तमे संवृतकूटगुल्माः।
कादम्बकारण्डवहंसजुष्टाः ।
पद्माकुलाः पुष्करिणीरपश्यन् ॥ ३.१६५.५ ॥
त्या श्रेष्ठ पर्वतावर साक्षात कुबेराने निर्मिलेले, शिखरे आणि झुडुपांनी वेढलेले, कादंब, कारंडव आणि हंसांनी सेवित, कमळांनी भरलेले पुष्करिणी त्यांनी पाहिले.
3.165.6
क्रीडाप्रदेशांस्च समृद्धरूपा-
न्सवेदिकांस्ते न्यवसन्सुवेशान्।
मणिप्रकीर्णांश्च मनोरमांश्च ।
यथा भवेयुर्नदस्य राज्ञः ॥ ३.१६५.६ ॥
ते क्रीडास्थळांमध्ये राहिले; ती समृद्ध रूपाची, वेदिकांनी युक्त, सुंदर सजावटीची, मण्यांनी विखुरलेली आणि मनोहर होती, जणू नद राजाचीच असावीत.
3.165.7
अनेकवर्णैश् सुगन्धिभिश्च ।
महाद्रुमैः संततमभ्रजालैः।
तपःप्रधानाः सततं चरन्तः ।
शृङ्गं गिरेश्चिन्तयितुं न शेकुः ॥ ३.१६५.७ ॥
अनेक रंगांचे, सुगंधी, मोठ्या वृक्षांनी आणि ढगांच्या जाळ्यांनी सतत वेढलेले ते पर्वतशिखर, तपस्येला प्रधान मानणारे ते सतत फिरूनही कल्पू शकले नाहीत.
3.165.8
स्वतेजसा तस्य नगोत्तमस्य ।
महौषधीनां च तथा प्रभावात्।
विभक्तरूपः सविता बभूव ।
निशामुखं प्राप्य नरर्षभाणाम् ॥ ३.१६५.८ ॥
त्या श्रेष्ठ पर्वताच्या स्वतःच्या तेजाने आणि महौषधींच्या प्रभावाने सविता (सूर्य) आपले रूप विभागून घेता झाला; रात्रीच्या आरंभी पोहोचून तो नरश्रेष्ठांना दिसला.
3.165.9
यमास्थितः स्थावरजङ्गमानां ।
विभावसुर्भाविता हरीशः।
तस्योदयं चास्तमनं च वीर-
स्तत्रस्थितास्ते ददृशुर्नृसिंहाः ॥ ३.१६५.९ ॥
स्थावर-जंगमांचा आश्रय असलेला विभावसू (सूर्य), किरणांचा स्वामी हरीश, त्याचा उदय आणि अस्त तेथे उभे असलेल्या त्या वीर नरसिंहांनी पाहिला.
3.165.10
रवेस्तमिस्रागमनिर्गमांस्ते ।
तथोदयं चास्तमनं च वीराः।
समावृताः प्रेक्ष्य तमोनुदस्य ।
गभस्तिजालैः प्रदिशो दिशश्च ॥ ३.१६५.१० ॥
सूर्याचे अंधाराचे येणे-जाणे, तसेच त्याचा उदय आणि अस्त ते वीर पाहत राहिले; अंधार दूर करणाऱ्याच्या किरणजालांनी वेढलेल्या दिशा व उपदिशा त्यांनी पाहिल्या.
3.165.11
स्वाध्यायवन्तः सततक्रियाश्च ।
धर्मप्रधानाश्च शुचिव्रताश्च।
सत्ये स्थितास्तस्य महारथस्य ।
सत्यव्रतस्यागमनप्रतीक्षाः ॥ ३.१६५.११ ॥
स्वाध्यायात रत, सतत कर्मनिष्ठ, धर्मप्रधान आणि शुचिव्रती असे ते सर्व त्या महारथी सत्यव्रताच्या परतण्याची वाट पाहत सत्यात स्थिर राहिले.
3.165.12
इहैव हर्षोऽस्तु समागतानां ।
क्षिप्रं कृतास्त्रेण धनंजयेन।
इति ब्रुवन्तः परमाशिपस्ते ।
पार्थास्तपोयोगपरा बभूवुः ॥ ३.१६५.१२ ॥
'येथे जमलेल्या सर्वांना आनंद होवो, कृतास्त्र धनंजय लवकर परत येवो' असे म्हणत, उत्तम आशीर्वाद देत, पार्थ तपश्चर्या आणि योगात मग्न राहिले.
3.165.13
दृष्ट्वा विचित्राणि गिरौ वनानि ।
किरीटिनं चिन्तयतामभीक्ष्णम्।
बभूव राविर्दिवसश्च तेषां ।
संवत्सरेणैव समानरूपः ॥ ३.१६५.१३ ॥
पर्वतावरील विचित्र वने पाहत, किरीटीचा सतत विचार करत असता, त्यांच्यासाठी रात्र आणि दिवस एका वर्षाएवढे झाले.
3.165.14
यदैव धौम्यानुमते महात्मा ।
कृत्वा जटां प्रव्रजितः स जिष्णुः।
तदैव तेषां नबभूव हर्षः ।
कुतो रतिस्तद्गतमानसानाम् ॥ ३.१६५.१४ ॥
धौम्यांच्या अनुमतीने महात्मा जिष्णू जटा धारण करून प्रव्रजित झाले, त्याच क्षणी त्यांच्यात हर्ष उरला नाही; ज्यांची मने त्यांच्यातच गुंतली होती त्यांना आनंद कसा होणार?
3.165.15
भ्रातुर्नियोगात्तु युधिष्ठिरस्य ।
वनादसौ वारणमत्तगामी।
यत्काम्यकात्प्रव्रजितः स जिष्णु-
स्तदैव ते शोकहता बभूवुः ॥ ३.१६५.१५ ॥
भाऊ युधिष्ठिरांच्या आज्ञेने, मदमत्त हत्तीसारखा चालणारा तो जिष्णू जेव्हा काम्यक वनातून प्रव्रजित झाला, तेव्हाच ते शोकाने विव्हळ झाले.
3.165.16
तथैव तं चिन्तयतां सिताश्व-
मस्त्रार्थिनं वासवमभ्युपेतम्।
कालः स कृच्छ्रेण महानतीत-
स्तस्मिन्नगे भारत भारतानाम् ॥ ३.१६५.१६ ॥
त्याचाच असा विचार करणाऱ्यांसाठी, पांढऱ्या घोड्यांचा अर्जुन, अस्त्रांच्या इच्छेने वासवाजवळ गेलेला, हे भारता, भरतवंशीयांसाठी त्या पर्वतावर तो दीर्घकाळ मोठ्या कष्टाने गेला.
3.165.17
उषित्वा पञ्चवर्षाणि सहस्राक्षनिवेशने ।
अवाप्य दिव्यान्यस्त्राणि सर्वाणि विबुधेश्वरात् ॥ ३.१६५.१७ ॥
सहस्राक्षाच्या निवासात पाच वर्षे राहून, देवांच्या अधिपतीकडून सर्व दिव्य अस्त्रे मिळवली.
3.165.18
आग्नेयं वारुणं सौम्यं वायव्यमथ वैष्णवम् ।
ऐन्द्रं पाशुपतं ब्राह्मं पारमेष्ठ्यं प्रजापतेः ॥ ३.१६५.१८ ॥
आग्नेय, वारुण, सौम्य, वायव्य आणि वैष्णव; ऐंद्र, पाशुपत, ब्राह्म आणि प्रजापतीचे पारमेष्ठ्य.
3.165.19
यमस्य धातुः सवितुस्त्वष्टुर्वैश्रवणस्य चं ।
तानि प्राप्य सहस्राक्षादभिवाद्य शतक्रतुम् ॥ ३.१६५.१९ ॥
यम, धाता, सविता, त्वष्टा आणि वैश्रवण यांचीही अस्त्रे; ती सहस्राक्षाकडून मिळवून, शतक्रतू इंद्राला अभिवादन करून.
3.165.20
अनुज्ञातस्तदा तेन कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् ।
आगच्छदर्जुनः प्रीतः प्रहृष्टो गन्धपादनम् ॥ ३.१६५.२० ॥
तेव्हा त्याची अनुज्ञा घेऊन आणि प्रदक्षिणा करून, प्रसन्न आणि हर्षित अर्जुन गंधमादनाकडे आला.