ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.183
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.183.1
भवानेतादृशो लोके वेदवेदाङ्गपारगः ।
ब्रूहि किं कुर्वतः कर्म भवेद्गतिरनुत्तमा ॥ ३.१८३.१ ॥
ଆପଣ ଜଗତରେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ। କେଉଁ କର୍ମ କଲେ ଉତ୍ତମ ଗତି ମିଳେ କହନ୍ତୁ।
3.183.2
पात्रे दत्त्वा प्रियाण्युक्त्वा सत्यमुक्त्वा च भारत ।
अहिंसानिरतः स्वर्गं गच्छेदिति मतिर्मम ॥ ३.१८३.२ ॥
ହେ ଭରତ, ସୁପାତ୍ରକୁ ଦାନ ଦେଇ, ପ୍ରିୟ ବଚନ କହି, ସତ୍ୟ କହି ଓ ଅହିଂସାରେ ନିରତ ରହି ମଣିଷ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ, ଏହା ମୋର ମତ।
3.183.3
दानाद्वा सर्प सत्याद्वा किमतो गुरु दृश्यते ।
अहिंसाप्रिययोश्चैव गुरुलाघवमुच्यताम् ॥ ३.१८३.३ ॥
ହେ ସର୍ପ, ଦାନରୁ ନା ସତ୍ୟରୁ—ଏଥିମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଅଧିକ ଗୁରୁ ଦିସେ? ଅହିଂସା ଓ ପ୍ରିୟ ବଚନର ଗୁରୁ-ଲଘୁତ୍ୱ କୁହନ୍ତୁ।
3.183.4
दानं च सत्यं तत्त्वं वा अहिंसा प्रियमेव च ।
एषां कार्यगरीयस्त्वाद्दृश्यते गुरुलाघवम् ॥ ३.१८३.४ ॥
ଦାନ, ସତ୍ୟ, ତତ୍ତ୍ୱ, ଅହିଂସା ଓ ପ୍ରିୟ ବଚନ—ଏମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ଗୁରୁତ୍ୱ ଯୋଗୁଁ ଗୁରୁ-ଲଘୁତ୍ୱ ଦିସେ।
3.183.5
क्वचिद्दानप्रयोगाद्धि सत्यमेव विशिष्यते ।
सत्यवाक्याच्च राजेनद्र क्वचिद्दानं विशिष्यते ॥ ३.१८३.५ ॥
କେବେ ଦାନର ପ୍ରୟୋଗରେ ସତ୍ୟ ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଏ; ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, କେବେ ସତ୍ୟ ବଚନରୁ ଦାନ ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଏ।
3.183.6
एवमेव महेष्वास प्रियवाक्यान्महीपते ।
अहिंसा दृश्यते गुर्वी ततश्च प्रियमिष्यते ॥ ३.१८३.६ ॥
ଏହିପରି, ହେ ମହାଧନୁର୍ଧର, ହେ ମହୀପତି, ପ୍ରିୟ ବଚନରୁ ଅହିଂସା ଗୁରୁ ଦିସେ; ତେଣୁ ପ୍ରିୟ ବଚନ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛିତ ହୁଏ।
3.183.7
एवमेतद्भवेद्राजन्कार्यापेक्षमनन्तरम् ।
यदभिप्रेतमन्यत्ते ब्रूहि यावद्ब्रवीम्यहम् ॥ ३.१८३.७ ॥
ଏପରି ହେଉ, ହେ ରାଜନ୍; ଏହା କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ତୁମେ ଆଉ କିଛି କହିବାକୁ ଚାହଁ, କୁହ, ମୁଁ ଯେତେ କହିପାରିବି କହିବି।
3.183.8
कथं स्वर्गे गतिः सर्प कर्मणां च फलं ध्रुवम् ।
अशरीरस्य दृश्येत प्रब्रूहि विषयांश्च मे ॥ ३.१८३.८ ॥
ହେ ସର୍ପ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଗତି କିପରି, ଓ କର୍ମର ଫଳ ଦେହହୀନ ଜଣକୁ କିପରି ନିଶ୍ଚିତ ଦେଖାଯାଏ? ସେହି ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ବୁଝାଅ।
3.183.9
तिस्रो वै गतयो राजन्परिदृष्टाः स्वकर्मभिः ।
मानुषं स्वर्गवासश्च तिर्यग्योनिश्च तत्रिधा ॥ ३.१८३.९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ତିନୋଟି ଗତି ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଇଛି: ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ, ସ୍ୱର୍ଗବାସ ଓ ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଯୋନି। ଏହା ତିନି ପ୍ରକାର।
3.183.10
तत्र वै मानुषाल्लोकाद्दानादिभिरनादिभिः ।
अहिंसार्थसमायुक्तैः कारणैः स्वर्गमश्नुते ॥ ३.१८३.१० ॥
ସେଠାରେ, ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରୁ, ଦାନ ଆଦି ଓ ଅହିଂସା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟଯୁକ୍ତ କାରଣ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
3.183.11
विपरीतैश्च राजेन्द्र कारणैर्मानुषो भवेत् ।
तिर्यग्योनिस्तथा तात विशेषश्चात्र वक्ष्यते ॥ ३.१८३.११ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ବିପରୀତ କାରଣ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ (ଜନ୍ମ) ହୁଏ; ସେପରି ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଯୋନି ମଧ୍ୟ, ହେ ତାତ। ଏଠାରେ ବିଶେଷ ଭେଦ ମଧ୍ୟ କୁହାଯିବ।
3.183.12
क्रामक्रोधसमायुक्तो हिंसालोभसमनवितः ।
मनुष्यत्वात्परिब्रष्टस्तिर्यग्योनौ प्रसूयते ॥ ३.१८३.१२ ॥
କାମ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଯୁକ୍ତ, ହିଂସା ଓ ଲୋଭରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ମନୁଷ୍ୟତ୍ୱରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଲୋକ ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନିଏ।
3.183.13
तिर्यग्योन्याः पृथग्भावो मनुष्यार्थे विधीयते ।
गवादिभ्यस्तथाऽश्वेभ्यो देवत्वमपि दृश्यते ॥ ३.१८३.१३ ॥
ପଶୁଯୋନିର ପୃଥକ୍ ଅବସ୍ଥା ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ବିହିତ ହୋଇଛି। ଗାଈ ଆଦିରୁ ଏବଂ ଘୋଡାମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଦେବତ୍ୱ ଦେଖାଯାଏ।
3.183.14
सोयमेता गतीस्तात जन्तुश्चरति कार्यवान् ।
निम्ने महति चात्मानमवस्थाप्य च वै नृप ॥ ३.१८३.१४ ॥
ହେ ପୁତ୍ର, କର୍ମବଦ୍ଧ ଏହି ଜୀବ ଏହି ଗତିସବୁରେ ବିଚରଣ କରେ; ହେ ରାଜନ୍, ନୀଚ ଓ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ନିଜକୁ ସ୍ଥାପନ କରି।
3.183.15
जातो जातश्च बलवान्भुङ्क्ते नाम्नाऽथ देहवान् ।
फलार्थस्तात निष्पृक्तः प्रजालक्षणभावनः ॥ ३.१८३.१५ ॥
ପୁନଃପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଇ ବଳବାନ୍ ଓ ଦେହଧାରୀ ହୋଇ ସେ ନାମରେ ଭୋଗ କରେ; ହେ ପୁତ୍ର, ଫଳ ଇଚ୍ଛା କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଅନାସକ୍ତ ରହେ ଏବଂ ପ୍ରଜା-ଲକ୍ଷଣ ଭାବନା ଧାରଣ କରେ।
3.183.16
शब्दे स्पर्शे च रूपे च तथैव रसगन्धयोः ।
तस्याधिष्ठानमव्यग्रो ब्रूहि सर्प यथातथम् ॥ ३.१८३.१६ ॥
ଶବ୍ଦରେ, ସ୍ପର୍ଶରେ, ରୂପରେ, ଏବଂ ସେହିପରି ରସ ଓ ଗନ୍ଧରେ; ତାହାର ଅଧିଷ୍ଠାନ କଣ? ହେ ସର୍ପ, ଶାନ୍ତଭାବେ ଯଥାର୍ଥରେ କୁହ।
3.183.17
किं न गृह्णासि विषयान्युगपत्त्वं महामते ।
एतावदुच्यतां चोक्तं सर्वं पन्नगसत्तम ॥ ३.१८३.१७ ॥
ତୁମେ ବିଷୟମାନଙ୍କୁ ଏକାସାଙ୍ଗେ କାହିଁକି ଗ୍ରହଣ କରୁନାହଁ? ହେ ମହାମତି, ଏତିକି କୁହାଯାଉ; କୁହାଯାଇଥିବା ସବୁ, ହେ ସର୍ପଶ୍ରେଷ୍ଠ।
3.183.18
तदात्मद्रव्यमायुष्मन्देहसंश्रयणान्वितम् ।
करणाधिष्ठितं भोगानुपभुङ्क्ते यथाविथि ॥ ३.१८३.१८ ॥
ସେହି ଆତ୍ମଦ୍ରବ୍ୟ, ହେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଦେହାଶ୍ରୟ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ହୋଇ, ବିଧି ଅନୁସାରେ ଭୋଗ ଭୋଗ କରେ।
3.183.19
ज्ञानं चैवात्र बुद्धिश्च कमश्च भरतर्षभ ।
तस्य भोगाधिकरणे करणानि निबोध मे ॥ ३.१८३.१९ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠାରେ ଜ୍ଞାନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ କର୍ମ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ତାର ଭୋଗାଧିକରଣରେ ଥିବା କରଣଗୁଡ଼ିକ ମୋଠାରୁ ବୁଝ।
3.183.20
मनसा तात पर्येति क्रमशो विषयानिमान् ।
विषयायतनत्वेन भूतात्मा क्षेत्रविष्ठितः ॥ ३.१८३.२० ॥
ହେ ତାତ, ମନ ଦ୍ୱାରା ହିଁ (ଜୀବ) କ୍ରମଶଃ ଏହି ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଚାରିପଟେ ବୁଲେ। କ୍ଷେତ୍ରରେ (ଶରୀରରେ) ଅବସ୍ଥିତ ଭୂତାତ୍ମା ବିଷୟର ଆୟତନ ହୁଏ।
3.183.21
तत्रचापि नरव्याघ्र मनो जन्तोर्विधीयते ।
तस्माद्युगपदत्रास्य ग्रहणं नोपपद्यते ॥ ३.१८३.२१ ॥
ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଜୀବର ମନ (ଗୋଟିଏ) ନିୟୋଜିତ। ତେଣୁ ଏଠାରେ ଏହାର ଗ୍ରହଣ ଏକାସାଥି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
3.183.22
स आत्मा पुरुषव्याघ्र भ्रुवोरन्तरमाश्रितः ।
बुद्धिं द्रव्येषु सृजति विविधेषु परावराम् ॥ ३.१८३.२२ ॥
ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ସେହି ଆତ୍ମା ଭ୍ରୂଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଶ୍ରିତ ହୋଇ ବିବିଧ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ବୁଦ୍ଧି ସୃଷ୍ଟି କରେ।
3.183.23
बुद्धेरुत्तरकालं च वेदना दृश्यते बुधैः ।
एष वै राजशार्दूल विधिः क्षेत्रज्ञभावनः ॥ ३.१८३.२३ ॥
ବୁଦ୍ଧି ପରେ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବେଦନା ଦେଖାଯାଏ। ହେ ରାଜଶାର୍ଦୂଳ, ଏହି ବିଧିହିଁ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ-ଭାବନା ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ।
3.183.24
मनसश्चापि बुद्धेश्च ब्रूहि मे लक्षणं परम् ।
एतदध्यात्मविदुषां परं कार्यं विधीयते ॥ ३.१८३.२४ ॥
ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧିର ପରମ ଲକ୍ଷଣ ମୋତେ କୁହ। ଅଧ୍ୟାତ୍ମବିଦ୍ମାନଙ୍କର ଏହା ପରମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବୋଲି ବିହିତ।
3.183.25
बुद्धिरात्मानुगाऽतीव उत्पातेन विधीयते ।
तदाश्रिता हि सा ज्ञेया बुद्धिस्तस्यैषिणी भवेत् ॥ ३.१८३.२५ ॥
ବୁଦ୍ଧି ଆତ୍ମାକୁ ଅନୁସରଣ କରେ; ଉତ୍ପାତ ଦ୍ୱାରା ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ତାହା ଉପରେ ଆଶ୍ରିତ ବୋଲି ଏହାକୁ ଜାଣିବା ଉଚିତ; ବୁଦ୍ଧି ତାହାର ଅନ୍ୱେଷଣକାରିଣୀ ହେବ।
3.183.26
बुद्धिरुत्पद्यते कार्यान्मनस्तूत्पन्नमेव हि ।
बुद्धेर्गुणविधानेन मनस्तद्गुणवद्भवेत् ॥ ३.१८३.२६ ॥
ବୁଦ୍ଧି କର୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ମନ ତ ପୂର୍ବରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇସାରିଛି। ବୁଦ୍ଧିର ଗୁଣବିଧାନ ଦ୍ୱାରା ମନ ମଧ୍ୟ ସେହି ଗୁଣଯୁକ୍ତ ହୁଏ।
3.183.27
एतद्विशेषणं तात मनोबुद्ध्योर्मयेरितम् ।
त्वमप्यत्राभिसंबुद्धः कथं वा मन्यसे स्वयम् ॥ ३.१८३.२७ ॥
ହେ ତାତ, ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧିର ଏହି ବିଶେଷ ଲକ୍ଷଣ ମୁଁ କହିଲି। ଏଥିରେ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଭଲ ଭାବେ ଜାଗ୍ରତ; ତୁମେ ନିଜେ ଏହାକୁ କିପରି ମନେ କର?
3.183.28
अहो बुद्धिमतांश्रेष्ठ शुभा बुद्धिरियं तव ।
विदितं वेदितव्यं ते कस्मान्नहुष पृच्छसि ॥ ३.१८३.२८ ॥
ଅହୋ! ବୁଦ୍ଧିମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ! ତୁମ୍ଭର ଏହି ବୁଦ୍ଧି ଶୁଭକର। ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ଯାହା ତାହା ତୁମେ ଜାଣିଛ; ହେ ନହୁଷ, କାହିଁକି ପଚାରୁଛ?
3.183.29
सर्वज्ञं त्वां कथं मोह आविशत्स्वर्गवासिनम् ।
एवमद्भुतकर्माणमिति मे संशयो महान् ॥ ३.१८३.२९ ॥
ସର୍ବଜ୍ଞ ତୁମକୁ, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ତୁମକୁ, ମୋହ କିପରି ପ୍ରବେଶ କଲା? ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ମକାରୀ ତୁମ ବିଷୟରେ ମୋର ଏହା ମହା ସଂଶୟ।
3.183.30
सुप्रज्ञमपि चेच्छूरमृद्धिर्मोहयते नरम् ।
वर्तमानः सुखे सर्वो नावैतीति मतिर्मम ॥ ३.१८३.३० ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ଓ ଶୂର ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଯଦି ମୋହିତ କରେ, ତେବେ ସୁଖରେ ଥିବା କେହି ତାହା ବୁଝେ ନାହିଁ—ଏହା ମୋର ମତ।
3.183.31
सोहमैश्वर्यमोहेन मदाविष्टो युधिष्ठिर ।
पतितः प्रतिसंबुद्धस्त्वां तु संबोधयाम्यहम् ॥ ३.१८३.३१ ॥
ମୁଁ, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ମୋହରେ ମଦମତ୍ତ ହୋଇ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ପଡ଼ିଗଲି; ଏବେ ସଚେତ ହୋଇ ମୁଁ ତୁମକୁ ଜଗାଉଛି।
3.183.32
कृतंकार्यं महाराज त्वया मम परंतप ।
क्षीणः शाप सुकृच्छ्रो मे त्वया संभाष्य साधुना ॥ ३.१८३.३२ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ, ତୁମେ ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରିଛ; ସାଧୁ ତୁମ ସହ କଥା ହୋଇ ମୋର କଠିନ ଶାପ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଛି।
3.183.33
अहं हि दिवि दिव्येन विमानन चरन्पुरा ।
अभिमानेन मत्तः सन्कंचिन्नान्यमचिन्तयम् ॥ ३.१८३.३३ ॥
ପୂର୍ବରେ ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ବିଚରଣ କରୁଥିଲି; ଅଭିମାନରେ ମତ୍ତ ହୋଇ ମୁଁ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଭାବିନଥିଲି।
3.183.34
ब्रह्मर्षिदेघगन्धर्वयक्षराक्षसपन्नगाः ।
वरं मम प्रयच्छन्ति सर्वे त्रैलोक्यवासिनः ॥ ३.१८३.३४ ॥
ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ନାଗ—ତ୍ରିଲୋକର ସମସ୍ତ ନିବାସୀ ମୋତେ ବର ଦେଉଥିଲେ।
3.183.35
चक्षुषा यं प्रपश्यामि प्राणिनं पृथिवीपते ।
तस्य तेजो हराम्याशु तद्धि दृष्टेर्बलं मम ॥ ३.१८३.३५ ॥
ହେ ପୃଥିବୀପତି, ମୁଁ ଆଖିରେ ଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀକୁ ଦେଖେ, ତାହାର ତେଜ ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ହରଣ କରେ; କାରଣ ଦୃଷ୍ଟିରେ ହିଁ ମୋର ବଳ।
3.183.36
ब्रह्मर्षीणां सरस्रं हि उवाह शिबिकां मम ।
कस मामपनयो राजन्भ्रंशयामास वै श्रियः ॥ ३.१८३.३६ ॥
ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ମୋ ପାଲିଙ୍କି ବହୁଥିଲେ; ହେ ରାଜନ, ମୋତେ ହଟାଇ ମୋ ଶ୍ରୀରୁ କିଏ ପକାଇଲା?
3.183.37
तत्र ह्यगस्त्यः पादेन वहन्स्पृष्टो महामुनिः ।
अगस्त्येन ततोस्म्युक्तो ध्वंस सर्पेति वैरुषा ॥ ३.१८३.३७ ॥
ସେଠାରେ ମହାମୁନି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ପାଲିଙ୍ଗି ବହୁଥିବା ବେଳେ ନିଜ ପାଦରେ ମୋତେ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ। ତା'ପରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ: 'ହେ ସର୍ପ, ପଡ଼ିଯା!'
3.183.38
ततस्तस्माद्विमानाग्र्यात्प्रच्युतश्च्युतलक्षणः ।
प्रपतन्बुबुधेऽऽत्मानं व्यालीभूतमधोमुखम् ॥ ३.१८३.३८ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିମାନରୁ ଖସି, ପତନର ଲକ୍ଷଣ ସହିତ, ପଡ଼ିବା ବେଳେ ମୁଁ ନିଜକୁ ସାପ ହୋଇଥିବା ଓ ମୁଣ୍ଡ ତଳକୁ ଥିବା ଜାଣିଲି।
3.183.39
अयाचं तमहं विप्रं शापस्यान्तो भवेदिति ।
प्रमादात्संप्रमूढस्य भगवन्क्षन्तुमर्हसि ॥ ३.१८३.३९ ॥
'ଶାପର ଅନ୍ତ ହେଉ' ବୋଲି ମୁଁ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯାଚିଲି। ହେ ଭଗବାନ, ପ୍ରମାଦରେ ମୋହିତ ମୋତେ ଆପଣ କ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ।
3.183.40
ततः स मामुवाचेदं प्रपतन्तं कृपानवितः ।
युधिष्ठिरो धर्मराजः शापात्त्वां मोक्षयिष्यति ॥ ३.१८३.४० ॥
ତା'ପରେ ପଡ଼ୁଥିବା ମୋ ପ୍ରତି କୃପାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେ ଏହା କହିଲେ: 'ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତୁମକୁ ଏହି ଶାପରୁ ମୁକ୍ତ କରିବେ।'
3.183.41
अभिमानस्य वै तस्य बलस्य च नराधिप ।
फले क्षीणे महाराज फलं पुण्यमवाप्स्यसि ॥ ३.१८३.४१ ॥
ହେ ନରାଧିପ, ତାଙ୍କ ଅଭିମାନ ଓ ବଳର ଫଳ କ୍ଷୀଣ ହେଲେ, ହେ ମହାରାଜ, ତୁମେ ପୁଣ୍ୟର ଫଳ ପାଇବ।
3.183.42
ततो मे विस्मयो जातस्तद्दृष्ट्वा तपसो बलम् ।
ब्रह्म च ब्राह्मणत्वं च येन त्वाऽहमचूचुदम् ॥ ३.१८३.४२ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ତପର ବଳ, ବ୍ରହ୍ମ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ଦେଖି ମୋର ବିସ୍ମୟ ଜାତ ହେଲା; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଏହା କହାଇଲି।
3.183.43
सत्यं दमस्तपो योगमहिंसा ज्ञाननित्यता ।
साधकानि सतां पुंसां न जातिर्नकुलं नृप ॥ ३.१८३.४३ ॥
ସତ୍ୟ, ଦମ, ତପ, ଯୋଗ, ଅହିଂସା ଏବଂ ଜ୍ଞାନରେ ନିତ୍ୟତା — ଏହାହିଁ ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ସାଧନ; ଜନ୍ମ ବା କୁଳ ନୁହେଁ, ହେ ରାଜନ୍।
3.183.44
अरिष्ट कएष ते भ्राता मुक्तो बीमो महाभुज ।
स्वस्ति तेऽस्तु महाराज गमिष्यामि दिवं पुनः ॥ ३.१८३.४४ ॥
ଅରିଷ୍ଟ! ଏହି ତୁମ ଭାଇ ମହାବାହୁ ଭୀମ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି। ମହାରାଜ, ତୁମର କଲ୍ୟାଣ ହେଉ; ମୁଁ ପୁଣି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବି।
3.183.45
स चायं पुरुषव्याघ्र कालः पुण्य उपागतः ।
तदस्मात्कारणात्पार्थ कार्यं तन्मे महत्कृतम् ॥ ३.१८३.४५ ॥
ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର! ସେହି ପୁଣ୍ୟ ସମୟ ଆସିଛି। ତେଣୁ, ହେ ପାର୍ଥ, ମୋର ସେହି ମହତ୍କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
3.183.46
ततस्तस्मिन्मुहूर्ते तु विमानं कामगामि वै ।
अवपातेन महता तत्रावाप तदुत्तमम् ॥ ३.१८३.४६ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ କାମଗାମୀ ବିମାନ ଓହ୍ଲାଇ ଆସିଲା; ସେଠାରେ ମହା ଅବତରଣ ସହିତ ସେ ସେହି ଉତ୍ତମ ବିମାନ ପାଇଲା।
3.183.47
इत्युक्त्वाऽऽजगरं देहं मुक्त्वा स नहुषो नृपः ।
दिव्यं वपुः समास्थाय गतस्त्रिदिवमेव ह ॥ ३.१८३.४७ ॥
ଏହା କହି ନହୁଷ ରାଜା ଅଜଗର ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
3.183.48
युधिष्ठिरोपि धर्मात्मा भ्रात्रा भीमेन संगतः ।
धौम्येन सहितः श्रीमानाश्रमं पुनरागमत् ॥ ३.१८३.४८ ॥
ଧର୍ମାତ୍ମା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମଧ୍ୟ ଭ୍ରାତା ଭୀମଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ହୋଇ, ଧୌମ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ସେହି ଶ୍ରୀମାନ ଆଶ୍ରମକୁ ପୁଣି ଫେରିଲେ।
3.183.49
ततो द्विजेभ्यः सर्वेभ्यः समेतेभ्यो यथातथम् ।
कथयामास तत्सर्वं धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ३.१८३.४९ ॥
ତା'ପରେ ସମବେତ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସେ ସବୁ ଯଥାଯଥ କହିଲେ।
3.183.50
तच्छ्रुत्वा ते द्विजाः सर्वे भ्रातरश्चास्य ते त्रयः ।
आसन्सुव्रीडिता राजन्द्रौपदी च यशस्विनी ॥ ३.१८३.५० ॥
ତାହା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତାଙ୍କର ତିନି ଭାଇ ଏବଂ ଯଶସ୍ୱିନୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ, ହେ ରାଜନ୍।
3.183.51
ते तु सर्वेद्विजश्रेष्ठाः पाण्डवानां हितेप्सया ।
मैवमित्यब्रुवन्भीमं गर्हयन्तोऽस् साहसम् ॥ ३.१८३.५१ ॥
କିନ୍ତୁ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ହିତ କାମନାରେ ଭୀମଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି କହିଲେ, "ଏପରି କର ନାହିଁ"।
3.183.52
पाण्डवास्तु भयान्पुक्तं प्रेक्ष्य भीमं महाबलम् ।
हर्षमाहारयांचक्रुर्विजह्रुश्च मुदा युताः ॥ ३.१८३.५२ ॥
କିନ୍ତୁ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଭୟମୁକ୍ତ ମହାବଳୀ ଭୀମଙ୍କୁ ଦେଖି ହର୍ଷିତ ହେଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ବିହାର କଲେ।