മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.183
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.183.1
भवानेतादृशो लोके वेदवेदाङ्गपारगः ।
ब्रूहि किं कुर्वतः कर्म भवेद्गतिरनुत्तमा ॥ ३.१८३.१ ॥
ലോകത്തിൽ വേദങ്ങളിലും വേദാംഗങ്ങളിലും പാരംഗതനായ അങ്ങ്, ഏതു കർമ്മം ചെയ്താൽ ഉത്തമമായ ഗതി ലഭിക്കുമെന്ന് പറഞ്ഞാലും.
3.183.2
पात्रे दत्त्वा प्रियाण्युक्त्वा सत्यमुक्त्वा च भारत ।
अहिंसानिरतः स्वर्गं गच्छेदिति मतिर्मम ॥ ३.१८३.२ ॥
ഭാരത, യോഗ്യർക്ക് ദാനം ചെയ്തും പ്രിയവാക്യങ്ങൾ പറഞ്ഞും സത്യം പറഞ്ഞും അഹിംസയിൽ നിരതനായവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പോകുമെന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
3.183.3
दानाद्वा सर्प सत्याद्वा किमतो गुरु दृश्यते ।
अहिंसाप्रिययोश्चैव गुरुलाघवमुच्यताम् ॥ ३.१८३.३ ॥
സർപ്പമേ, ദാനത്താലോ സത്യത്താലോ—ഇവയിൽ ഏതാണ് വലുതായി കാണുന്നത്? അഹിംസയുടെയും പ്രിയവാക്യത്തിന്റെയും ഗുരുലാഘവം പറഞ്ഞാലും.
3.183.4
दानं च सत्यं तत्त्वं वा अहिंसा प्रियमेव च ।
एषां कार्यगरीयस्त्वाद्दृश्यते गुरुलाघवम् ॥ ३.१८३.४ ॥
ദാനം, സത്യം, തത്ത്വം, അഹിംസ, പ്രിയവാക്യം—ഇവയുടെ കർമ്മഫലത്തിന്റെ ഗൗരവം കൊണ്ടാണ് ഗുരുലാഘവം കാണുന്നത്.
3.183.5
क्वचिद्दानप्रयोगाद्धि सत्यमेव विशिष्यते ।
सत्यवाक्याच्च राजेनद्र क्वचिद्दानं विशिष्यते ॥ ३.१८३.५ ॥
ചിലപ്പോൾ ദാനപ്രയോഗത്താൽ സത്യം തന്നെ മികച്ചുനിൽക്കുന്നു; രാജേന്ദ്രാ, ചിലപ്പോൾ സത്യവാക്യത്താൽ ദാനം മികച്ചുനിൽക്കുന്നു.
3.183.6
एवमेव महेष्वास प्रियवाक्यान्महीपते ।
अहिंसा दृश्यते गुर्वी ततश्च प्रियमिष्यते ॥ ३.१८३.६ ॥
അതുപോലെതന്നെ, മഹാധനുർധരാ, മഹീപതേ, പ്രിയവാക്യത്താൽ അഹിംസ ഗൗരവമുള്ളതായി കാണുന്നു; അതിനാൽ പ്രിയവാക്യം ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നു.
3.183.7
एवमेतद्भवेद्राजन्कार्यापेक्षमनन्तरम् ।
यदभिप्रेतमन्यत्ते ब्रूहि यावद्ब्रवीम्यहम् ॥ ३.१८३.७ ॥
അങ്ങനെ തന്നെ ആകട്ടെ, രാജാവേ; ഇത് കാര്യത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. നിനക്ക് മറ്റെന്തെങ്കിലും പറയാനുണ്ടെങ്കിൽ പറയൂ, എനിക്ക് പറയാൻ കഴിയുന്നത്രയും ഞാൻ പറയാം.
3.183.8
कथं स्वर्गे गतिः सर्प कर्मणां च फलं ध्रुवम् ।
अशरीरस्य दृश्येत प्रब्रूहि विषयांश्च मे ॥ ३.१८३.८ ॥
സർപ്പമേ, സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ഗതി എങ്ങനെയാണ്, കർമ്മങ്ങളുടെ ഫലം ശരീരമില്ലാത്തവനു എങ്ങനെ ഉറപ്പായി കാണപ്പെടും? ആ വിഷയങ്ങളും എനിക്ക് വിശദീകരിക്കൂ.
3.183.9
तिस्रो वै गतयो राजन्परिदृष्टाः स्वकर्मभिः ।
मानुषं स्वर्गवासश्च तिर्यग्योनिश्च तत्रिधा ॥ ३.१८३.९ ॥
രാജാവേ, സ്വകർമ്മങ്ങളാൽ മൂന്ന് ഗതികൾ വ്യക്തമായി കാണപ്പെടുന്നു: മനുഷ്യജന്മം, സ്വർഗ്ഗവാസം, തിര്യക്‌യോനി. ഇവ മൂന്നു വിധം.
3.183.10
तत्र वै मानुषाल्लोकाद्दानादिभिरनादिभिः ।
अहिंसार्थसमायुक्तैः कारणैः स्वर्गमश्नुते ॥ ३.१८३.१० ॥
അവിടെ, മനുഷ്യലോകത്തിൽനിന്ന്, ദാനം മുതലായവയാലും അഹിംസാലക്ഷ്യത്തോടു കൂടിയ കാരണങ്ങളാലും മനുഷ്യൻ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു.
3.183.11
विपरीतैश्च राजेन्द्र कारणैर्मानुषो भवेत् ।
तिर्यग्योनिस्तथा तात विशेषश्चात्र वक्ष्यते ॥ ३.१८३.११ ॥
രാജേന്ദ്രാ, വിപരീതകാരണങ്ങളാൽ മനുഷ്യജന്മം ഉണ്ടാകുന്നു; അതുപോലെ തിര്യക്‌യോനിയും, മകനേ. ഇവിടെ പ്രത്യേക വ്യത്യാസവും പറയപ്പെടും.
3.183.12
क्रामक्रोधसमायुक्तो हिंसालोभसमनवितः ।
मनुष्यत्वात्परिब्रष्टस्तिर्यग्योनौ प्रसूयते ॥ ३.१८३.१२ ॥
കാമക്രോധങ്ങളോടു കൂടിയവനും, ഹിംസയും ലോഭവും നിറഞ്ഞവനും, മനുഷ്യത്വത്തിൽനിന്ന് വീണവനും തിര്യക്‌യോനിയിൽ ജനിക്കുന്നു.
3.183.13
तिर्यग्योन्याः पृथग्भावो मनुष्यार्थे विधीयते ।
गवादिभ्यस्तथाऽश्वेभ्यो देवत्वमपि दृश्यते ॥ ३.१८३.१३ ॥
തിര്യഗ്യോനികളുടെ പ്രത്യേകാവസ്ഥ മനുഷ്യനുവേണ്ടിയാണ് വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. പശു മുതലായവയിൽനിന്നും കുതിരകളിൽനിന്നും ദേവത്വവും കാണപ്പെടുന്നു.
3.183.14
सोयमेता गतीस्तात जन्तुश्चरति कार्यवान् ।
निम्ने महति चात्मानमवस्थाप्य च वै नृप ॥ ३.१८३.१४ ॥
പ്രിയനേ, കർമ്മബദ്ധനായ ഈ ജീവി ഈ ഗതികളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; രാജാവേ, താഴ്ന്ന സ്ഥാനത്തും ഉയർന്ന സ്ഥാനത്തും തന്നെത്തന്നെ നിർത്തി.
3.183.15
जातो जातश्च बलवान्भुङ्क्ते नाम्नाऽथ देहवान् ।
फलार्थस्तात निष्पृक्तः प्रजालक्षणभावनः ॥ ३.१८३.१५ ॥
ജനിച്ചുജനിച്ച് ബലവാനായി, ദേഹധാരിയായി, പേരുകൊണ്ട് അനുഭവിക്കുന്നു; പ്രിയനേ, ഫലം ആഗ്രഹിക്കുമ്പോഴും സംഗരഹിതനായി, പ്രജാലക്ഷണങ്ങളെ ഭാവിക്കുന്നവനായി.
3.183.16
शब्दे स्पर्शे च रूपे च तथैव रसगन्धयोः ।
तस्याधिष्ठानमव्यग्रो ब्रूहि सर्प यथातथम् ॥ ३.१८३.१६ ॥
ശബ്ദത്തിലും സ്പർശത്തിലും രൂപത്തിലും, അതുപോലെ രസത്തിലും ഗന്ധത്തിലും; അതിന്റെ അധിഷ്ഠാനം എന്താണ്? സർപ്പമേ, ശാന്തനായി യഥാർത്ഥമായി പറയുക.
3.183.17
किं न गृह्णासि विषयान्युगपत्त्वं महामते ।
एतावदुच्यतां चोक्तं सर्वं पन्नगसत्तम ॥ ३.१८३.१७ ॥
നീ വിഷയങ്ങളെ ഒരുമിച്ച് എന്തുകൊണ്ട് ഗ്രഹിക്കുന്നില്ല? മഹാമതേ, ഇത്രയും പറയട്ടെ; പറഞ്ഞതെല്ലാം, സർപ്പശ്രേഷ്ഠാ.
3.183.18
तदात्मद्रव्यमायुष्मन्देहसंश्रयणान्वितम् ।
करणाधिष्ठितं भोगानुपभुङ्क्ते यथाविथि ॥ ३.१८३.१८ ॥
ആ ആത്മദ്രവ്യം, ദീർഘായുസ്സേ, ദേഹാശ്രയത്തോടുകൂടി, ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായി, വിധിപ്രകാരം ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
3.183.19
ज्ञानं चैवात्र बुद्धिश्च कमश्च भरतर्षभ ।
तस्य भोगाधिकरणे करणानि निबोध मे ॥ ३.१८३.१९ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഇവിടെ ജ്ഞാനവും ബുദ്ധിയും കർമ്മവും ഉണ്ട്. അതിന്റെ ഭോഗാധികരണത്തിലെ കരണങ്ങളെ എന്നിൽ നിന്ന് അറിയുക.
3.183.20
मनसा तात पर्येति क्रमशो विषयानिमान् ।
विषयायतनत्वेन भूतात्मा क्षेत्रविष्ठितः ॥ ३.१८३.२० ॥
പ്രിയനേ, മനസ്സിനാൽ തന്നെയാണ് (ജീവൻ) ഈ വിഷയങ്ങളെ ക്രമമായി ചുറ്റിസഞ്ചരിക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ (ശരീരത്തിൽ) സ്ഥിതനായ ഭൂതാത്മാവ് വിഷയങ്ങളുടെ ആയതനമാകുന്നു.
3.183.21
तत्रचापि नरव्याघ्र मनो जन्तोर्विधीयते ।
तस्माद्युगपदत्रास्य ग्रहणं नोपपद्यते ॥ ३.१८३.२१ ॥
നരവ്യാഘ്രാ, അവിടെയും ജീവിയുടെ മനസ്സ് (ഒന്നുതന്നെ) നിയോഗിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഇവിടെ അതിന്റെ ഗ്രഹണം ഒരേസമയം സാധ്യമല്ല.
3.183.22
स आत्मा पुरुषव्याघ्र भ्रुवोरन्तरमाश्रितः ।
बुद्धिं द्रव्येषु सृजति विविधेषु परावराम् ॥ ३.१८३.२२ ॥
പുരുഷവ്യാഘ്രാ, ആ ആത്മാവ് പുരികങ്ങൾക്കിടയിൽ ആശ്രയിച്ച്, വിവിധ ദ്രവ്യങ്ങളിൽ ഉന്നതവും അധമവുമായ ബുദ്ധിയെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
3.183.23
बुद्धेरुत्तरकालं च वेदना दृश्यते बुधैः ।
एष वै राजशार्दूल विधिः क्षेत्रज्ञभावनः ॥ ३.१८३.२३ ॥
ബുദ്ധിക്കുശേഷം ബുദ്ധിമാന്മാരാൽ വേദന കാണപ്പെടുന്നു. രാജശാർദൂലാ, ഇതാണ് ക്ഷേത്രജ്ഞഭാവനയെ ഉണ്ടാക്കുന്ന വിധി.
3.183.24
मनसश्चापि बुद्धेश्च ब्रूहि मे लक्षणं परम् ।
एतदध्यात्मविदुषां परं कार्यं विधीयते ॥ ३.१८३.२४ ॥
മനസ്സിന്റെയും ബുദ്ധിയുടെയും പരമമായ ലക്ഷണം എന്നോട് പറയുക. ഇത് അധ്യാത്മജ്ഞാനികളുടെ പരമകർത്തവ്യമായി വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
3.183.25
बुद्धिरात्मानुगाऽतीव उत्पातेन विधीयते ।
तदाश्रिता हि सा ज्ञेया बुद्धिस्तस्यैषिणी भवेत् ॥ ३.१८३.२५ ॥
ബുദ്ധി ആത്മാവിനെ അനുസരിക്കുന്നു; ഒരു ഉലച്ചിലിനാൽ അത് അതിശയമായി ഉണ്ടാകുന്നു. അതിനെ ആശ്രയിച്ചതായി അതറിയണം; ബുദ്ധി അതിനെ അന്വേഷിക്കുന്നതാകണം.
3.183.26
बुद्धिरुत्पद्यते कार्यान्मनस्तूत्पन्नमेव हि ।
बुद्धेर्गुणविधानेन मनस्तद्गुणवद्भवेत् ॥ ३.१८३.२६ ॥
ബുദ്ധി പ്രവൃത്തിയിൽ നിന്ന് ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; മനസ്സ് മുമ്പേ ഉണ്ടായതുതന്നെ. ബുദ്ധിയുടെ ഗുണവിധാനത്താൽ മനസ്സും ആ ഗുണങ്ങളുള്ളതാകുന്നു.
3.183.27
एतद्विशेषणं तात मनोबुद्ध्योर्मयेरितम् ।
त्वमप्यत्राभिसंबुद्धः कथं वा मन्यसे स्वयम् ॥ ३.१८३.२७ ॥
പ്രിയനേ, മനസ്സിന്റെയും ബുദ്ധിയുടെയും ഈ പ്രത്യേക ലക്ഷണം ഞാൻ പറഞ്ഞു. ഇതിൽ നീയും നന്നായി ഗ്രഹിച്ചിരിക്കുന്നു; നീ തന്നെ ഇതെങ്ങനെ കരുതുന്നു?
3.183.28
अहो बुद्धिमतांश्रेष्ठ शुभा बुद्धिरियं तव ।
विदितं वेदितव्यं ते कस्मान्नहुष पृच्छसि ॥ ३.१८३.२८ ॥
അഹോ! ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ! നിന്റെ ഈ ബുദ്ധി ശുഭകരമാണ്. അറിയേണ്ടത് നിനക്കറിയാം; നഹുഷാ, എന്തിന് ചോദിക്കുന്നു?
3.183.29
सर्वज्ञं त्वां कथं मोह आविशत्स्वर्गवासिनम् ।
एवमद्भुतकर्माणमिति मे संशयो महान् ॥ ३.१८३.२९ ॥
സർവജ്ഞനായ നിന്നെ, സ്വർഗവാസിയായ നിന്നെ, മോഹം എങ്ങനെ ബാധിച്ചു? ഇങ്ങനെ അദ്ഭുതകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന നിന്നെക്കുറിച്ച് എനിക്ക് വലിയ സംശയമുണ്ട്.
3.183.30
सुप्रज्ञमपि चेच्छूरमृद्धिर्मोहयते नरम् ।
वर्तमानः सुखे सर्वो नावैतीति मतिर्मम ॥ ३.१८३.३० ॥
അത്യന്തം ബുദ്ധിമാനും ശൂരനുമായ മനുഷ്യനെയും സമൃദ്ധി മോഹിപ്പിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, സുഖത്തിൽ കഴിയുന്ന ഒരാളും അത് മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
3.183.31
सोहमैश्वर्यमोहेन मदाविष्टो युधिष्ठिर ।
पतितः प्रतिसंबुद्धस्त्वां तु संबोधयाम्यहम् ॥ ३.१८३.३१ ॥
ഞാൻ, ഐശ്വര്യമോഹത്താൽ മദോന്മത്തനായി, ഹേ യുധിഷ്ഠിരാ, വീണുപോയി; ഇപ്പോൾ ബോധം വീണ്ടെടുത്ത് ഞാൻ നിന്നെ ഉണർത്തുന്നു.
3.183.32
कृतंकार्यं महाराज त्वया मम परंतप ।
क्षीणः शाप सुकृच्छ्रो मे त्वया संभाष्य साधुना ॥ ३.१८३.३२ ॥
ഹേ മഹാരാജാ, ശത്രുതാപനാ, നീ എനിക്കുള്ള കാര്യം നിറവേറ്റി; സാധുവായ നിന്നോട് സംഭാഷണം ചെയ്തതിനാൽ എന്റെ കഠിനശാപം ക്ഷയിച്ചു.
3.183.33
अहं हि दिवि दिव्येन विमानन चरन्पुरा ।
अभिमानेन मत्तः सन्कंचिन्नान्यमचिन्तयम् ॥ ३.१८३.३३ ॥
മുമ്പ് ഞാൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ദിവ്യ വിമാനത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചിരുന്നു; അഹങ്കാരത്താൽ മദോന്മത്തനായി ഞാൻ മറ്റാരെയും ചിന്തിച്ചില്ല.
3.183.34
ब्रह्मर्षिदेघगन्धर्वयक्षराक्षसपन्नगाः ।
वरं मम प्रयच्छन्ति सर्वे त्रैलोक्यवासिनः ॥ ३.१८३.३४ ॥
ബ്രഹ്മർഷിമാർ, ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, നാഗന്മാർ—മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെ നിവാസികളെല്ലാം എനിക്ക് വരം നൽകി.
3.183.35
चक्षुषा यं प्रपश्यामि प्राणिनं पृथिवीपते ।
तस्य तेजो हराम्याशु तद्धि दृष्टेर्बलं मम ॥ ३.१८३.३५ ॥
ഭൂപതേ, എന്റെ കണ്ണുകൊണ്ട് ഞാൻ ഏത് ജീവിയെ നോക്കുന്നുവോ, അതിന്റെ തേജസ്സ് ഉടനെ ഞാൻ അപഹരിക്കുന്നു; കാരണം ദൃഷ്ടിയിലാണ് എന്റെ ബലം.
3.183.36
ब्रह्मर्षीणां सरस्रं हि उवाह शिबिकां मम ।
कस मामपनयो राजन्भ्रंशयामास वै श्रियः ॥ ३.१८३.३६ ॥
ബ്രഹ്മർഷിമാർ എന്റെ പല്ലക്ക് ചുമന്നു; രാജാവേ, എന്നെ അകറ്റി എന്റെ ഐശ്വര്യത്തിൽ നിന്ന് വീഴ്ത്തിയത് ആര്?
3.183.37
तत्र ह्यगस्त्यः पादेन वहन्स्पृष्टो महामुनिः ।
अगस्त्येन ततोस्म्युक्तो ध्वंस सर्पेति वैरुषा ॥ ३.१८३.३७ ॥
അവിടെ മഹാമുനി അഗസ്ത്യൻ പല്ലക്ക് ചുമക്കുമ്പോൾ കാലുകൊണ്ട് എന്നെ സ്പർശിച്ചു. അപ്പോൾ അഗസ്ത്യൻ കോപത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'സർപ്പമേ, വീഴുക!'
3.183.38
ततस्तस्माद्विमानाग्र्यात्प्रच्युतश्च्युतलक्षणः ।
प्रपतन्बुबुधेऽऽत्मानं व्यालीभूतमधोमुखम् ॥ ३.१८३.३८ ॥
അപ്പോൾ ആ ശ്രേഷ്ഠ വിമാനത്തിൽനിന്ന് വീണ്, വീഴ്ചയുടെ ലക്ഷണങ്ങളോടെ, വീഴുമ്പോൾ ഞാൻ സർപ്പമായി മാറി തലകീഴായിരിക്കുന്നതായി അറിഞ്ഞു.
3.183.39
अयाचं तमहं विप्रं शापस्यान्तो भवेदिति ।
प्रमादात्संप्रमूढस्य भगवन्क्षन्तुमर्हसि ॥ ३.१८३.३९ ॥
'ശാപത്തിന് അവസാനം ഉണ്ടാകട്ടെ' എന്ന് ഞാൻ ആ ബ്രാഹ്മണനോട് യാചിച്ചു. ഭഗവാനേ, അശ്രദ്ധകൊണ്ട് മോഹിതനായ എന്നോട് നിങ്ങൾ ക്ഷമിക്കണം.
3.183.40
ततः स मामुवाचेदं प्रपतन्तं कृपानवितः ।
युधिष्ठिरो धर्मराजः शापात्त्वां मोक्षयिष्यति ॥ ३.१८३.४० ॥
അപ്പോൾ വീണുകൊണ്ടിരുന്ന എന്നോട് കരുണയോടെ അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'ധർമ്മരാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ നിന്നെ ഈ ശാപത്തിൽനിന്ന് മോചിപ്പിക്കും.'
3.183.41
अभिमानस्य वै तस्य बलस्य च नराधिप ।
फले क्षीणे महाराज फलं पुण्यमवाप्स्यसि ॥ ३.१८३.४१ ॥
നരാധിപാ, അവന്റെ അഭിമാനത്തിന്റെയും ശക്തിയുടെയും ഫലം ക്ഷയിക്കുമ്പോൾ, മഹാരാജാവേ, നീ പുണ്യഫലം നേടും.
3.183.42
ततो मे विस्मयो जातस्तद्दृष्ट्वा तपसो बलम् ।
ब्रह्म च ब्राह्मणत्वं च येन त्वाऽहमचूचुदम् ॥ ३.१८३.४२ ॥
അപ്പോൾ ആ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയും ബ്രഹ്മവും ബ്രാഹ്മണത്വവും കണ്ട് എനിക്ക് അത്ഭുതം തോന്നി; അതിനാൽ ഞാൻ നിന്നെക്കൊണ്ട് ഇത് പറയിച്ചു.
3.183.43
सत्यं दमस्तपो योगमहिंसा ज्ञाननित्यता ।
साधकानि सतां पुंसां न जातिर्नकुलं नृप ॥ ३.१८३.४३ ॥
സത്യം, ദമം, തപസ്സ്, യോഗം, അഹിംസ, ജ്ഞാനത്തിലെ നിത്യത — ഇവയാണ് സജ്ജനങ്ങളുടെ സാധനങ്ങൾ; ജാതിയോ കുലമോ അല്ല, രാജാവേ.
3.183.44
अरिष्ट कएष ते भ्राता मुक्तो बीमो महाभुज ।
स्वस्ति तेऽस्तु महाराज गमिष्यामि दिवं पुनः ॥ ३.१८३.४४ ॥
അരിഷ്ടാ! ഇതാ നിന്റെ സഹോദരൻ മഹാബാഹുവായ ഭീമൻ മോചിതനായിരിക്കുന്നു. മഹാരാജാവേ, നിനക്ക് മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ; ഞാൻ വീണ്ടും സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
3.183.45
स चायं पुरुषव्याघ्र कालः पुण्य उपागतः ।
तदस्मात्कारणात्पार्थ कार्यं तन्मे महत्कृतम् ॥ ३.१८३.४५ ॥
പുരുഷവ്യാഘ്രാ! ആ പുണ്യകാലം വന്നെത്തി. അതിനാൽ, പാർത്ഥാ, എന്റെ ആ മഹത്തായ കർത്തവ്യം നിർവഹിക്കപ്പെട്ടു.
3.183.46
ततस्तस्मिन्मुहूर्ते तु विमानं कामगामि वै ।
अवपातेन महता तत्रावाप तदुत्तमम् ॥ ३.१८३.४६ ॥
അപ്പോൾ ആ മുഹൂർത്തത്തിൽ ഇഷ്ടം പോലെ സഞ്ചരിക്കുന്ന വിമാനം ഇറങ്ങിവന്നു; അവിടെ വലിയ ഇറക്കത്തോടെ അവൻ ആ ഉത്തമ വിമാനം പ്രാപിച്ചു.
3.183.47
इत्युक्त्वाऽऽजगरं देहं मुक्त्वा स नहुषो नृपः ।
दिव्यं वपुः समास्थाय गतस्त्रिदिवमेव ह ॥ ३.१८३.४७ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് നഹുഷരാജാവ് അജഗരശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച്, ദിവ്യരൂപം ധരിച്ച് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി.
3.183.48
युधिष्ठिरोपि धर्मात्मा भ्रात्रा भीमेन संगतः ।
धौम्येन सहितः श्रीमानाश्रमं पुनरागमत् ॥ ३.१८३.४८ ॥
ധർമ്മാത്മാവായ യുധിഷ്ഠിരനും സഹോദരൻ ഭീമനോടൊപ്പം ചേർന്ന്, ധൗമ്യനോടു കൂടി ആ ശ്രീമത്തായ ആശ്രമത്തിലേക്ക് വീണ്ടും വന്നു.
3.183.49
ततो द्विजेभ्यः सर्वेभ्यः समेतेभ्यो यथातथम् ।
कथयामास तत्सर्वं धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ३.१८३.४९ ॥
പിന്നീട് ഒത്തുകൂടിയ എല്ലാ ബ്രാഹ്മണരോടും ധർമ്മരാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ അതെല്ലാം യഥാതഥമായി പറഞ്ഞു.
3.183.50
तच्छ्रुत्वा ते द्विजाः सर्वे भ्रातरश्चास्य ते त्रयः ।
आसन्सुव्रीडिता राजन्द्रौपदी च यशस्विनी ॥ ३.१८३.५० ॥
അത് കേട്ട് എല്ലാ ബ്രാഹ്മണരും അവന്റെ മൂന്നു സഹോദരന്മാരും യശസ്വിനിയായ ദ്രൗപദിയും അത്യന്തം ലജ്ജിതരായി, രാജാവേ.
3.183.51
ते तु सर्वेद्विजश्रेष्ठाः पाण्डवानां हितेप्सया ।
मैवमित्यब्रुवन्भीमं गर्हयन्तोऽस् साहसम् ॥ ३.१८३.५१ ॥
എന്നാൽ ആ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണർ എല്ലാവരും പാണ്ഡവരുടെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച് ഭീമന്റെ സാഹസത്തെ ശാസിച്ചുകൊണ്ട്, "അങ്ങനെ ചെയ്യരുത്" എന്ന് പറഞ്ഞു.
3.183.52
पाण्डवास्तु भयान्पुक्तं प्रेक्ष्य भीमं महाबलम् ।
हर्षमाहारयांचक्रुर्विजह्रुश्च मुदा युताः ॥ ३.१८३.५२ ॥
എന്നാൽ പാണ്ഡവർ, ഭയത്തിൽനിന്ന് മോചിതനായ മഹാബലനായ ഭീമനെ കണ്ട് സന്തോഷം കൈക്കൊണ്ട് ആനന്ദത്തോടെ വിഹരിച്ചു.