Mahābhārata · Adhyāya 3.186
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.186.1
तं विवक्षन्तमालक्ष्यकुरुराजो महामुनिम् ।
कथासंजननार्थाय चोदयामास पाण्डवः ॥ ३.१८६.१ ॥
Al ver que el gran sabio deseaba hablar, el rey de los Kurus, el Pāṇḍava, lo instó a comenzar el relato.
3.186.2
भवान्दैवतदैत्यानामृषीणां च महात्मनाम् ।
राजर्षीणां च सर्वेषां चरितज्ञः पुरातनः ॥ ३.१८६.२ ॥
Usted es un antiguo que conoce las hazañas de dioses y demonios, de los sabios magnánimos y de todos los reyes-sabios.
3.186.3
सेव्यश्चोपासितव्यश् मतो नः काङ्क्षितश्चिरम् ।
अयं च देवकीपुत्रः प्राप्तोऽस्मानवलोककः ॥ ३.१८६.३ ॥
Usted es digno de ser servido y honrado por nosotros, a quien hemos deseado largo tiempo; y este hijo de Devakī ha venido a vernos.
3.186.4
भ्रमत्येव हि मे बुद्धिर्दृष्ट्वाऽऽत्मानं सुखाच्च्युतम् ।
धार्तराष्ट्रांश्च रदुर्त्तानृद्ध्यतः प्रेक्ष्य सर्वशः ॥ ३.१८६.४ ॥
Al verme caído de la dicha y ver a los hijos de Dhṛtarāṣṭra prosperar en todo, mi mente verdaderamente vacila.
3.186.5
कर्मणः पुरुषः कर्ता शुभस्याप्यशुभस्य वा ।
स्वफलं तदुपाश्नापि कथं कर्ता स्विदीश्वरः ॥ ३.१८६.५ ॥
El hombre es el agente de la acción, buena o mala; pero ¿cómo puede el agente ser el señor, incluso al disfrutar de su propio fruto?
3.186.6
अथवा सुखदुःखेषु नृणां ब्रह्मविदांवर ।
इह वा कृतमन्वेति परदेहेऽथवा पुनः ॥ ३.१८६.६ ॥
¿O bien, oh el mejor de los conocedores del Brahman, la acción hecha aquí sigue al hombre en su dicha y dolor, o en otro cuerpo, o de nuevo?
3.186.7
देही च देहं संत्यज्य मृग्यमाणः शुभाशुभैः ।
कथं संयुज्यतेप्रेत्य इह वा द्विजसत्तम ॥ ३.१८६.७ ॥
¿Cómo se une después de la muerte el ser encarnado, que ha abandonado el cuerpo y es buscado por las obras buenas y malas — aquí o allá, oh mejor de los dvijas?
3.186.8
ऐहलौकिकमेवैतदुताहो पारलौकिकम् ।
क्व वा कर्माणि तिष्ठन्ति जन्तोः प्रेतस्य भार्गव ॥ ३.१८६.८ ॥
¿Esto pertenece a este mundo, o al otro? ¿Dónde permanecen las obras de un ser muerto, oh Bhārgava?
3.186.9
त्वद्युक्तोऽयमनुप्रश्नो यथावद्वदतांवर ।
विदितं वेदितव्यं ते स्थित्यर्थं त्वं तु पृच्छसि ॥ ३.१८६.९ ॥
Esta pregunta de seguimiento te es propia, oh mejor de los oradores. Lo que debes saber ya lo conoces; es por firmeza que preguntas.
3.186.10
अत्र ते कथयिष्यामि तदिहैकमनाः शृणु ।
यथेहामुत्र च नर सुखदुःखमुपाश्नुते ॥ ३.१८६.१० ॥
Sobre esto te hablaré; escucha aquí con mente única, oh hombre, cómo el ser humano experimenta el placer y el dolor aquí y allá.
3.186.11
निर्मलानि शरीराणि विशुद्धानि शरीरिणाम् ।
ससर्ज धऱ्मतन्त्राणि पूर्वोत्पन्नः प्रजापतिः ॥ ३.१८६.११ ॥
Prajāpati, el señor de las criaturas nacido en el principio, creó cuerpos inmaculados y purificados para los seres encarnados, regidos por el dharma.
3.186.12
अमोघफलसंकल्पाः सुव्रताः सत्यवादिनः ।
ब्रह्मभूता नराः पुण्याः पुराणाः कुरुसत्तम ॥ ३.१८६.१२ ॥
Hombres de voluntad de fruto infalible, de buenos votos y palabra veraz, hechos Brahman, puros y antiguos, oh mejor de los Kurus.
3.186.13
सर्वे देवैः समायान्ति स्वच्छन्देन नभस्तलम् ।
ततश्च पुनरायान्ति सर्वे स्वच्छन्दचारिणः ॥ ३.१८६.१३ ॥
Todos llegan con los dioses, a voluntad, a la superficie del cielo; luego todos los que se mueven a voluntad vuelven de nuevo.
3.186.14
स्वच्चन्दमरणाश्चासन्नराः स्वच्छन्दजीविनः ।
अल्पबाधा निरातङ्काः सिद्धार्था निरुपद्रवाः ॥ ३.१८६.१४ ॥
Morían a voluntad y vivían a voluntad; hombres con poco sufrimiento, libres de temor, con sus metas cumplidas, libres de calamidades.
3.186.15
द्रष्टारोदेवसङ्घानामृषीणां च महात्मनाम् ।
प्रत्यक्षाः सर्वधर्माणां दान्ता विगतमत्सराः ॥ ३.१८६.१५ ॥
Eran quienes veían a las multitudes de dioses y a los sabios magnánimos; para ellos todos los dharmas eran visibles; eran dominados y libres de envidia.
3.186.16
आसन्वर्षसहस्राणि तथा पुत्रसहस्रिणः ।
ततः कालान्तरे तस्मिन्पृथिवीतलचारिणः ॥ ३.१८६.१६ ॥
Vivieron miles de años y tuvieron miles de hijos. Luego, con el transcurso del tiempo, se volvieron quienes deambulan por la superficie de la tierra.
3.186.17
कामक्रोधाभिभूतास्ते मायाव्याजोपजीविनः ।
लोभमोहाभिभूताश्च त्यक्ता देवैस्ततो नराः ॥ ३.१८६.१७ ॥
Dominados por el deseo y la ira, viviendo de la ilusión y el engaño, dominados por la codicia y la confusión, abandonados por los dioses, aquellos hombres llegaron a ser así.
3.186.18
अशुभैः कर्मभिः पापास्तिर्यङ्गिरयगामिनः ।
संसारेषु विचित्रेषु पच्यमानाः पुनः पुनः ॥ ३.१८६.१८ ॥
Pecadores por malas acciones, destinados al nacimiento animal y al infierno, eran cocidos una y otra vez en los variados ciclos de la existencia mundana.
3.186.19
मोघेष्टा मोघसंकल्पा मोघज्ञाना विचेतसः ।
काङ्क्षिणः सर्वकामानां नास्तिका भिन्नसेतवः ॥ ३.१८६.१९ ॥
De deseos vanos, resoluciones vanas y conocimiento vano, de mente confundida, anhelantes de todos los deseos, ateos, que han roto los puentes.
3.186.20
सर्वाभिशङ्खिनश्चैव संवृत्ताः क्लेदायिनः ।
अशुभैः कर्मभिश्चापि प्रायशः परिचिह्निताः ॥ ३.१८६.२० ॥
Se vuelven suspicaces de todo y traen la ruina; en su mayoría están marcados por acciones inauspiciosas.
3.186.21
दौष्कुल्या व्याधिबहुला दुरात्मानोऽभितापिनः ।
भवन्त्यल्पायुषः पापा रौद्रकर्मफलोदयाः।
नाथन्तः सर्वकामानां नास्तिका भिन्नचेतसः ॥ ३.१८६.२१ ॥
Nacen en malas familias, llenos de enfermedades, de mala mente y atormentados; son de vida corta, pecadores, que experimentan los frutos de actos crueles; al final de todos los deseos no tienen protector; son incrédulos, de mente quebrada.
3.186.22
जन्तोः प्रेतस्य कौन्तेय गतिः स्वैरिह कर्मभिः ।
प्राज्ञस्य हीनबुद्धेश्च कर्मकोशः क्व तिष्ठति ॥ ३.१८६.२२ ॥
¡Oh hijo de Kuntī! El destino del ser vivo y del difunto se determina aquí por sus propias acciones. ¿Dónde permanece el tesoro de las acciones, del sabio y del necio?
3.186.23
क्वस्थस्तत्समुपाश्नाति सुकृतं यदि वेतरत् ।
इति ते दर्शनं यच्च तत्राप्यनुनयं शृणु ॥ ३.१८६.२३ ॥
¿Desde dónde disfruta uno el fruto de las buenas acciones, o de lo contrario? Esa es tu opinión; ahora escucha también su explicación allí.
3.186.24
अयमादिशरीरेण देवसृष्टेन मानवः ।
शुभानामशुभानां च कुरुते संचयं महत् ॥ ३.१८६.२४ ॥
Este ser humano, con el cuerpo primordial creado por los dioses, acumula un gran caudal de acciones buenas y malas.
3.186.25
आयुषोऽन्ते प्रहायेदं क्षीणप्रायं कलेबरम् ।
संभवत्येव युगपद्योनौ नास्त्यन्तराऽभवः ॥ ३.१८६.२५ ॥
Al final de la vida, habiendo abandonado este cuerpo casi consumido, nace de inmediato en un vientre; no existe existencia intermedia alguna (antarā-bhava).
3.186.26
तत्रास्य स्वकृतं कर्म च्छायेवानुगतं सदा ।
फलत्यथ सुखार्हो वा दुःखार्होवाऽथ जायते ॥ ३.१८६.२६ ॥
Allí, su propia acción lo sigue siempre como una sombra y da fruto; entonces nace merecedor de felicidad o merecedor de sufrimiento.
3.186.27
कृतान्तविधिसंयुक्तः स जन्तुर्लक्षणैः शुभैः ।
अशुभैर्वा निरादानो लक्ष्यते ज्ञानदृष्टिभिः ॥ ३.१८६.२७ ॥
Ese ser vivo, unido al decreto de la Muerte, se reconoce por sus signos auspiciosos o inauspiciosos, o, sin apego, por los ojos del conocimiento.
3.186.28
एषा तावदबुद्धीनां गतिरुक्ता युधिष्ठिर ।
अतः परं ज्ञानवतां निबोध गतिमुत्तमाम् ॥ ३.१८६.२८ ॥
Oh Yudhiṣṭhira, esta es la senda de los necios que se ha explicado; ahora comprende la senda suprema de los sabios.
3.186.29
मनुष्यास्तप्ततपसः सर्वागमपरायणाः ।
स्थिरव्रताः सत्यपरा गुरुशुश्रूषणे रताः ॥ ३.१८६.२९ ॥
Hombres purificados por el ascetismo, consagrados a todas las escrituras, firmes en sus votos, dedicados a la verdad y gozosos en servir a su maestro.
3.186.30
सुशीलाः शुक्लजातीयाः क्षान्ता दान्ताः सुतेजसः ।
शुचियोन्यन्तरगताः प्रायशः शुभलक्षणाः ॥ ३.१८६.३० ॥
De buen carácter, de linaje luminoso, pacientes, dominados, de gran esplendor, que han entrado en vientres puros y en su mayoría portan signos auspiciosos.
3.186.31
जितेनद्रियत्वाद्वशिनः सत्कृत्यान्मन्दरागिणः ।
अल्पाबाधपरित्रासा भवन्ति निरुपद्रवाः ॥ ३.१८६.३१ ॥
Habiendo conquistado los sentidos, son dueños de sí; por honrar lo debido tienen poco apego, poco dolor y temor, y quedan libres de calamidades.
3.186.32
च्यवन्तं जायमानं च गर्भस्यं चैव सर्वशः ।
स्वमात्मानं परं चैव बुध्यन्ते ज्ञानचक्षुषः ॥ ३.१८६.३२ ॥
Quienes tienen el ojo del conocimiento perciben de todos modos al que muere, al que nace y al que está en el seno, y a sí mismos y a otros.
3.186.33
ऋषयस्ते महात्मानः प्रत्यक्षागमबुद्धयः ।
कर्मभूमिमिमां प्राप्य पुनर्यान्ति सुरालयम्।
कृत्वा शुभानि कर्माणि ज्ञानेन भरतर्षभ ॥ ३.१८६.३३ ॥
Aquellos sabios magnánimos, cuya inteligencia se basa en la percepción directa y en la escritura, habiendo obtenido esta tierra de la acción y realizado obras auspiciosas por medio del conocimiento, vuelven a la morada de los dioses, oh toro de los Bharatas.
3.186.34
किंचिद्दैवाद्धठात्किंचित्किंचिदेव स्वकर्मभिः ।
प्राप्नुवन्ति नरा राजन्मा तेऽस्त्वन्याविचारणा ॥ ३.१८६.३४ ॥
Los hombres obtienen algunas cosas por el destino, algunas por la fuerza y algunas ciertamente por sus propias obras. Oh rey, que no haya en ti otra reflexión sobre esto.
3.186.35
इमामत्रोपमां चापि निबोध वदतांवर ।
मनुष्यलोके यच्छ्रेयः परंमन्ये युधिष्ठिर ॥ ३.१८६.३५ ॥
Oh el mejor de los oradores, comprende también esta comparación. Oh Yudhiṣṭhira, comprende lo que considero el mayor bien en el mundo de los hombres.
3.186.36
इहैवैकस्य नामुत्र अमुत्रैकस्य नो इह ।
इह चामुत्र चैकस् नामुत्रैकस्य नो इह ॥ ३.१८६.३६ ॥
Para uno hay solo aquí, no allá; para otro solo allá, no aquí. Para otro, tanto aquí como allá; para uno, ni aquí ni allá.
3.186.37
धनानि येषां विपुलानि सन्ति ।
नित्यंरमन्ते सुविभूषिताङ्गाः।
तेषामयं शत्रुवरघ्नलोको ।
नासौ सदा ग्राम्यसुखे रतानाम् ॥ ३.१८६.३७ ॥
Aquellos que poseen vastas riquezas y siempre se deleitan con cuerpos bien adornados: este mundo no es el mundo excelente de los matadores de enemigos; pertenece a quienes siempre se entregan al placer mundano.
3.186.38
ये योगयुक्तास्तपसि प्रसक्ताः ।
स्वाध्यायशीला जरयन्ति देहान्।
जितेन्द्रिया भूतहिते निविष्टा ।
स्तेषामसौ नायमरिघ्नलोकः ॥ ३.१८६.३८ ॥
Quienes están unidos al yoga, entregados a la austeridad, dedicados al estudio de los textos sagrados, que desgastan sus cuerpos, han vencido sus sentidos y se dedican al bien de los seres: su mundo es aquél; este no es el mundo del matador de enemigos.
3.186.39
ये धर्ममेव प्रथमं चरन्ति ।
धर्मेण लब्ध्वा च धनानि काले।
दारानवाप्य क्रतुभिर्यजन्ते ।
तेषामयं चैव परश्च लोकः ॥ ३.१८६.३९ ॥
Quienes primero practican únicamente el dharma, obtienen riquezas a su debido tiempo por medio del dharma, y tras tomar esposas veneran con sacrificios: para ellos existen este mundo y también el otro.
3.186.40
ये नैव विद्यां न तपो न दानं ।
न चापि मूढाः प्रजने यतन्ते।
न चापिगच्छन्ति शुभान्यभाग्या-
स्तेषामयं चैव परश्च नास्ति ॥ ३.१८६.४० ॥
Quienes no practican ni el saber, ni la austeridad, ni la donación, que, aturdidos, ni siquiera se esfuerzan por la descendencia, y por su desdicha no alcanzan lo auspicioso: para ellos no hay ni este mundo ni el otro.
3.186.41
सर्वे भवन्तस्त्वतिवीर्यसत्वा ।
दिव्यौजसः संहननोपपन्नाः।
लोकादमुष्मादवनिं प्रपन्नाः ।
स्वधीतविद्याः सुरकार्यहेतोः ॥ ३.१८६.४१ ॥
Todos vosotros sois de extraordinario valor y vigor, dotados de esplendor divino y cuerpos firmes; habéis venido a la tierra desde aquel mundo para cumplir la tarea de los dioses, y habéis estudiado bien vuestro saber.
3.186.42
कृत्वैव कर्माणइ महान्ति शूरा-
स्तपोदमाचारविहारशीलाः।
देवानृषीन्प्रेतगतांसच् सर्वा-
न्संतर्पयित्वा विधिना परेण ॥ ३.१८६.४२ ॥
Tras realizar grandes acciones, los héroes cuya naturaleza está en la austeridad, el dominio de sí, la conducta y el modo de vida, habiendo satisfecho según la norma, con suprema devoción, a los dioses, a los sabios y a todos los que han ido al reino de los muertos.
3.186.43
स्वर्गं परं पुण्यकृतां निवासं ।
क्रमेण संप्राप्स्यथ कर्मभिः स्वैः।
माभूद्विशङ्का तव कौरवेन्द्र ।
दृष्ट्वाऽऽत्मनः क्लेशमिमं सुखार्थम् ॥ ३.१८६.४३ ॥
Alcanzarás en orden, por tus propias acciones, el cielo, morada suprema de quienes han hecho obras meritorias. Que no surja en ti duda alguna, señor de los Kauravas, al ver este sufrimiento tuyo emprendido por la felicidad.