ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.186
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.186.1
तं विवक्षन्तमालक्ष्यकुरुराजो महामुनिम् ।
कथासंजननार्थाय चोदयामास पाण्डवः ॥ ३.१८६.१ ॥
ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਮਹਾਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੁਰੂਰਾਜ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
3.186.2
भवान्दैवतदैत्यानामृषीणां च महात्मनाम् ।
राजर्षीणां च सर्वेषां चरितज्ञः पुरातनः ॥ ३.१८६.२ ॥
ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦੈਂਤਾਂ, ਮਹਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੁਰਸ਼ ਹੋ।
3.186.3
सेव्यश्चोपासितव्यश् मतो नः काङ्क्षितश्चिरम् ।
अयं च देवकीपुत्रः प्राप्तोऽस्मानवलोककः ॥ ३.१८६.३ ॥
ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਯੋਗ ਹੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਏ ਹਨ।
3.186.4
भ्रमत्येव हि मे बुद्धिर्दृष्ट्वाऽऽत्मानं सुखाच्च्युतम् ।
धार्तराष्ट्रांश्च रदुर्त्तानृद्ध्यतः प्रेक्ष्य सर्वशः ॥ ३.१८६.४ ॥
ਸੁੱਖ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਵਧਦੇ-ਫੁੱਲਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਭਟਕ ਰਹੀ ਹੈ।
3.186.5
कर्मणः पुरुषः कर्ता शुभस्याप्यशुभस्य वा ।
स्वफलं तदुपाश्नापि कथं कर्ता स्विदीश्वरः ॥ ३.१८६.५ ॥
ਸ਼ੁਭ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਦਾ ਕਰਤਾ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਹੈ; ਤਾਂ ਫਿਰ ਆਪਣਾ ਫਲ ਭੋਗਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਉਹ ਕਰਤਾ ਈਸ਼ਵਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
3.186.6
अथवा सुखदुःखेषु नृणां ब्रह्मविदांवर ।
इह वा कृतमन्वेति परदेहेऽथवा पुनः ॥ ३.१८६.६ ॥
ਜਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੁੱਖ-ਦੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਕੀਤਾ ਕਰਮ ਕੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਫਿਰ?
3.186.7
देही च देहं संत्यज्य मृग्यमाणः शुभाशुभैः ।
कथं संयुज्यतेप्रेत्य इह वा द्विजसत्तम ॥ ३.१८६.७ ॥
ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਹੀ, ਸ਼ੁਭ-ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖੋਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ ਕਿਵੇਂ ਜੁੜਦਾ ਹੈ — ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਤੇ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ?
3.186.8
ऐहलौकिकमेवैतदुताहो पारलौकिकम् ।
क्व वा कर्माणि तिष्ठन्ति जन्तोः प्रेतस्य भार्गव ॥ ३.१८६.८ ॥
ਇਹ ਇਸ ਲੋਕ ਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪਰਲੋਕ ਦਾ? ਹੇ ਭਾਰਗਵ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਜੀਵ ਦੇ ਕਰਮ ਕਿੱਥੇ ਟਿਕਦੇ ਹਨ?
3.186.9
त्वद्युक्तोऽयमनुप्रश्नो यथावद्वदतांवर ।
विदितं वेदितव्यं ते स्थित्यर्थं त्वं तु पृच्छसि ॥ ३.१८६.९ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਯੋਗ ਹੀ ਹੈ ਇਹ ਅਨੁਪ੍ਰਸ਼ਨ, ਹੇ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ। ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਉਹ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ।
3.186.10
अत्र ते कथयिष्यामि तदिहैकमनाः शृणु ।
यथेहामुत्र च नर सुखदुःखमुपाश्नुते ॥ ३.१८६.१० ॥
ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਇੱਥੇ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਨਰ — ਇੱਥੇ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
3.186.11
निर्मलानि शरीराणि विशुद्धानि शरीरिणाम् ।
ससर्ज धऱ्मतन्त्राणि पूर्वोत्पन्नः प्रजापतिः ॥ ३.१८६.११ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਦੇਹਧਾਰੀਆਂ ਲਈ ਨਿਰਮਲ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਸਰੀਰ ਰਚੇ।
3.186.12
अमोघफलसंकल्पाः सुव्रताः सत्यवादिनः ।
ब्रह्मभूता नराः पुण्याः पुराणाः कुरुसत्तम ॥ ३.१८६.१२ ॥
ਅਮੋਘ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੁਵ੍ਰਤੀ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਹੋਏ ਪੁੰਨਵਾਨ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਨੁੱਖ — ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
3.186.13
सर्वे देवैः समायान्ति स्वच्छन्देन नभस्तलम् ।
ततश्च पुनरायान्ति सर्वे स्वच्छन्दचारिणः ॥ ३.१८६.१३ ॥
ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਆਕਾਸ਼ ਤਲ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਸਭ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
3.186.14
स्वच्चन्दमरणाश्चासन्नराः स्वच्छन्दजीविनः ।
अल्पबाधा निरातङ्काः सिद्धार्था निरुपद्रवाः ॥ ३.१८६.१४ ॥
ਉਹ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਣ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਥੋੜ੍ਹੀ ਪੀੜਾ ਵਾਲੇ, ਨਿਡਰ, ਸਫਲ ਉਦੇਸ਼ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਉਪਦ੍ਰਵ ਰਹਿਤ ਸਨ।
3.186.15
द्रष्टारोदेवसङ्घानामृषीणां च महात्मनाम् ।
प्रत्यक्षाः सर्वधर्माणां दान्ता विगतमत्सराः ॥ ३.१८६.१५ ॥
ਉਹ ਦੇਵ-ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਤੱਖ ਸਨ, ਉਹ ਦਾਂਤ ਅਤੇ ਈਰਖਾ-ਰਹਿਤ ਸਨ।
3.186.16
आसन्वर्षसहस्राणि तथा पुत्रसहस्रिणः ।
ततः कालान्तरे तस्मिन्पृथिवीतलचारिणः ॥ ३.१८६.१६ ॥
ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਜੀਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤਲ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ।
3.186.17
कामक्रोधाभिभूतास्ते मायाव्याजोपजीविनः ।
लोभमोहाभिभूताश्च त्यक्ता देवैस्ततो नराः ॥ ३.१८६.१७ ॥
ਕਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਵੱਸੇ, ਮਾਇਆ ਤੇ ਛਲ ਨਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲੇ, ਲੋਭ ਤੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਵੱਸੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਗੇ ਗਏ ਮਨੁੱਖ ਹੋ ਗਏ।
3.186.18
अशुभैः कर्मभिः पापास्तिर्यङ्गिरयगामिनः ।
संसारेषु विचित्रेषु पच्यमानाः पुनः पुनः ॥ ३.१८६.१८ ॥
ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਪਾਪੀ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਤਿਰਯਕ ਜੂਨਾਂ ਅਤੇ ਨਰਕ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹੋਏ; ਵਿਚਿੱਤਰ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਤਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ।
3.186.19
मोघेष्टा मोघसंकल्पा मोघज्ञाना विचेतसः ।
काङ्क्षिणः सर्वकामानां नास्तिका भिन्नसेतवः ॥ ३.१८६.१९ ॥
ਵਿਅਰਥ ਇੱਛਾਵਾਂ, ਵਿਅਰਥ ਸੰਕਲਪ, ਵਿਅਰਥ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ; ਭਟਕੇ ਮਨ ਵਾਲੇ; ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ; ਨਾਸਤਿਕ; ਸੇਤੂ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ।
3.186.20
सर्वाभिशङ्खिनश्चैव संवृत्ताः क्लेदायिनः ।
अशुभैः कर्मभिश्चापि प्रायशः परिचिह्निताः ॥ ३.१८६.२० ॥
ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਾਸ਼ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਅਕਸਰ ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
3.186.21
दौष्कुल्या व्याधिबहुला दुरात्मानोऽभितापिनः ।
भवन्त्यल्पायुषः पापा रौद्रकर्मफलोदयाः।
नाथन्तः सर्वकामानां नास्तिका भिन्नचेतसः ॥ ३.१८६.२१ ॥
ਉਹ ਮਾੜੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮਦੇ ਹਨ, ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਦੁਰਾਤਮਾ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਥੋੜੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ, ਪਾਪੀ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਹਾਰਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਉਹ ਨਾਸਤਿਕ ਅਤੇ ਟੁੱਟੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
3.186.22
जन्तोः प्रेतस्य कौन्तेय गतिः स्वैरिह कर्मभिः ।
प्राज्ञस्य हीनबुद्धेश्च कर्मकोशः क्व तिष्ठति ॥ ३.१८६.२२ ॥
ਹੇ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ! ਜੀਵ ਅਤੇ ਮੁਰਦੇ ਦੀ ਗਤੀ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਮੂਰਖ ਦਾ ਕਰਮ-ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਕਿੱਥੇ ਟਿਕਦਾ ਹੈ?
3.186.23
क्वस्थस्तत्समुपाश्नाति सुकृतं यदि वेतरत् ।
इति ते दर्शनं यच्च तत्राप्यनुनयं शृणु ॥ ३.१८६.२३ ॥
ਕਿੱਥੇ ਟਿਕ ਕੇ ਉਹ ਪੁੰਨ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ? ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ; ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ ਸਮਾਧਾਨ ਵੀ ਸੁਣ।
3.186.24
अयमादिशरीरेण देवसृष्टेन मानवः ।
शुभानामशुभानां च कुरुते संचयं महत् ॥ ३.१८६.२४ ॥
ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰਚੇ ਆਦਿ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3.186.25
आयुषोऽन्ते प्रहायेदं क्षीणप्रायं कलेबरम् ।
संभवत्येव युगपद्योनौ नास्त्यन्तराऽभवः ॥ ३.१८६.२५ ॥
ਉਮਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਲਗਭਗ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਇਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਅੰਤਰਾਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
3.186.26
तत्रास्य स्वकृतं कर्म च्छायेवानुगतं सदा ।
फलत्यथ सुखार्हो वा दुःखार्होवाऽथ जायते ॥ ३.१८६.२६ ॥
ਉੱਥੇ ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਕੀਤਾ ਕਰਮ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਾਂਗ ਸਦਾ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਉਹ ਸੁੱਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
3.186.27
कृतान्तविधिसंयुक्तः स जन्तुर्लक्षणैः शुभैः ।
अशुभैर्वा निरादानो लक्ष्यते ज्ञानदृष्टिभिः ॥ ३.१८६.२७ ॥
ਯਮ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਉਹ ਜੀਵ ਸ਼ੁਭ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਲਗਾਵ ਦੇ, ਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.186.28
एषा तावदबुद्धीनां गतिरुक्ता युधिष्ठिर ।
अतः परं ज्ञानवतां निबोध गतिमुत्तमाम् ॥ ३.१८६.२८ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਇਹ ਤਾਂ ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਗਤੀ ਦੱਸੀ ਗਈ; ਹੁਣ ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਉੱਤਮ ਗਤੀ ਸੁਣ।
3.186.29
मनुष्यास्तप्ततपसः सर्वागमपरायणाः ।
स्थिरव्रताः सत्यपरा गुरुशुश्रूषणे रताः ॥ ३.१८६.२९ ॥
ਤਪ ਨਾਲ ਤਪੇ ਹੋਏ, ਸਾਰੇ ਆਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ, ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਮਨੁੱਖ।
3.186.30
सुशीलाः शुक्लजातीयाः क्षान्ता दान्ताः सुतेजसः ।
शुचियोन्यन्तरगताः प्रायशः शुभलक्षणाः ॥ ३.१८६.३० ॥
ਸੁਸ਼ੀਲ, ਸ਼ੁਕਲ ਜਾਤੀ ਦੇ, ਖਿਮਾਵਾਨ, ਦਮਨ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਤੇਜਸਵੀ; ਪਵਿੱਤਰ ਕੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਗਏ ਹੋਏ, ਅਕਸਰ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ।
3.186.31
जितेनद्रियत्वाद्वशिनः सत्कृत्यान्मन्दरागिणः ।
अल्पाबाधपरित्रासा भवन्ति निरुपद्रवाः ॥ ३.१८६.३१ ॥
ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਮੋਹ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਪੀੜਾ ਅਤੇ ਡਰ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਪਦ੍ਰਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
3.186.32
च्यवन्तं जायमानं च गर्भस्यं चैव सर्वशः ।
स्वमात्मानं परं चैव बुध्यन्ते ज्ञानचक्षुषः ॥ ३.१८६.३२ ॥
ਗਿਆਨ-ਚਕਸ਼ੂ ਵਾਲੇ ਮਰਦੇ, ਜਨਮਦੇ ਅਤੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਜੀਵ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
3.186.33
ऋषयस्ते महात्मानः प्रत्यक्षागमबुद्धयः ।
कर्मभूमिमिमां प्राप्य पुनर्यान्ति सुरालयम्।
कृत्वा शुभानि कर्माणि ज्ञानेन भरतर्षभ ॥ ३.१८६.३३ ॥
ਪ੍ਰਤੱਖ ਅਤੇ ਆਗਮ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਇਸ ਕਰਮਭੂਮੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਦੇਵਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
3.186.34
किंचिद्दैवाद्धठात्किंचित्किंचिदेव स्वकर्मभिः ।
प्राप्नुवन्ति नरा राजन्मा तेऽस्त्वन्याविचारणा ॥ ३.१८६.३४ ॥
ਕੁਝ ਮਨੁੱਖ ਦੈਵ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਤੇਰਾ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ।
3.186.35
इमामत्रोपमां चापि निबोध वदतांवर ।
मनुष्यलोके यच्छ्रेयः परंमन्ये युधिष्ठिर ॥ ३.१८६.३५ ॥
ਹੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਉਪਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝ। ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਮਨੁੱਖ-ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਜਾਣ।
3.186.36
इहैवैकस्य नामुत्र अमुत्रैकस्य नो इह ।
इह चामुत्र चैकस् नामुत्रैकस्य नो इह ॥ ३.१८६.३६ ॥
ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ (ਸੁੱਖ), ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ; ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਹੀ, ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਤੇ ਉੱਥੇ ਦੋਵੇਂ ਹਨ; ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾ ਉੱਥੇ ਹੈ, ਨਾ ਇੱਥੇ।
3.186.37
धनानि येषां विपुलानि सन्ति ।
नित्यंरमन्ते सुविभूषिताङ्गाः।
तेषामयं शत्रुवरघ्नलोको ।
नासौ सदा ग्राम्यसुखे रतानाम् ॥ ३.१८६.३७ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵਿਪੁਲ ਧਨ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਸਜੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਲੋਕ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਉਹ ਸਦਾ ਲੌਕਿਕ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਰਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਹੈ।
3.186.38
ये योगयुक्तास्तपसि प्रसक्ताः ।
स्वाध्यायशीला जरयन्ति देहान्।
जितेन्द्रिया भूतहिते निविष्टा ।
स्तेषामसौ नायमरिघ्नलोकः ॥ ३.१८६.३८ ॥
ਜੋ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਯੁਕਤ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਆਸਕਤ, ਸਵਾਧਿਆਇ ਸ਼ੀਲ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਖੀਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਹ ਲੋਕ; ਇਹ ਸ਼ਤਰੂਘਨ ਦਾ ਲੋਕ ਨਹੀਂ।
3.186.39
ये धर्ममेव प्रथमं चरन्ति ।
धर्मेण लब्ध्वा च धनानि काले।
दारानवाप्य क्रतुभिर्यजन्ते ।
तेषामयं चैव परश्च लोकः ॥ ३.१८६.३९ ॥
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਮ ਹੀ ਆਚਰਦੇ ਹਨ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਤਨੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਲੋਕ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵੀ।
3.186.40
ये नैव विद्यां न तपो न दानं ।
न चापि मूढाः प्रजने यतन्ते।
न चापिगच्छन्ति शुभान्यभाग्या-
स्तेषामयं चैव परश्च नास्ति ॥ ३.१८६.४० ॥
ਜੋ ਨਾ ਵਿੱਦਿਆ, ਨਾ ਤਪ, ਨਾ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੂਰਖ ਹੋ ਕੇ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਵੀ ਯਤਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਾ ਇਹ ਲੋਕ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਪਰਲੋਕ।
3.186.41
सर्वे भवन्तस्त्वतिवीर्यसत्वा ।
दिव्यौजसः संहननोपपन्नाः।
लोकादमुष्मादवनिं प्रपन्नाः ।
स्वधीतविद्याः सुरकार्यहेतोः ॥ ३.१८६.४१ ॥
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਅਤਿ ਵੀਰਜ ਅਤੇ ਸੱਤਵ ਵਾਲੇ ਹੋ; ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਹੋ; ਉਸ ਲੋਕ ਤੋਂ ਦੇਵਕਾਰਜ ਲਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਏ ਹੋ; ਵਿੱਦਿਆ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹੀ ਹੈ।
3.186.42
कृत्वैव कर्माणइ महान्ति शूरा-
स्तपोदमाचारविहारशीलाः।
देवानृषीन्प्रेतगतांसच् सर्वा-
न्संतर्पयित्वा विधिना परेण ॥ ३.१८६.४२ ॥
ਮਹਾਨ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਤਪ, ਦਮ, ਆਚਾਰ ਤੇ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਸੂਰਮੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਤਗਤ ਸਭ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਮ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ।
3.186.43
स्वर्गं परं पुण्यकृतां निवासं ।
क्रमेण संप्राप्स्यथ कर्मभिः स्वैः।
माभूद्विशङ्का तव कौरवेन्द्र ।
दृष्ट्वाऽऽत्मनः क्लेशमिमं सुखार्थम् ॥ ३.१८६.४३ ॥
ਪੁੰਨ ਕਰਮੀਆਂ ਦਾ ਪਰਮ ਨਿਵਾਸ ਸਵਰਗ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ। ਹੇ ਕੌਰਵੇਂਦਰ, ਸੁਖ ਲਈ ਇਸ ਆਪਣੇ ਕਲੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।