มหาภารตะ · อัธยายะ 3.186
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.186.1
तं विवक्षन्तमालक्ष्यकुरुराजो महामुनिम् ।
कथासंजननार्थाय चोदयामास पाण्डवः ॥ ३.१८६.१ ॥
กุรุราชผู้เป็นปาณฑพ เห็นมหามุนีกำลังจะเอ่ยวาจา จึงกระตุ้นให้เริ่มเล่าเรื่อง
3.186.2
भवान्दैवतदैत्यानामृषीणां च महात्मनाम् ।
राजर्षीणां च सर्वेषां चरितज्ञः पुरातनः ॥ ३.१८६.२ ॥
ท่านเป็นผู้เก่าแก่ ผู้รู้จริยวัตรของเทวดาและอสูร ของฤๅษีผู้มีจิตใจสูงส่ง และของราชฤๅษีทั้งปวง
3.186.3
सेव्यश्चोपासितव्यश् मतो नः काङ्क्षितश्चिरम् ।
अयं च देवकीपुत्रः प्राप्तोऽस्मानवलोककः ॥ ३.१८६.३ ॥
ท่านควรได้รับการรับใช้และการเข้าเฝ้า พวกเรานับถือและปรารถนาท่านมานาน และพระโอรสของเทวกีผู้นี้ก็มาถึงเพื่อพบเราแล้ว
3.186.4
भ्रमत्येव हि मे बुद्धिर्दृष्ट्वाऽऽत्मानं सुखाच्च्युतम् ।
धार्तराष्ट्रांश्च रदुर्त्तानृद्ध्यतः प्रेक्ष्य सर्वशः ॥ ३.१८६.४ ॥
เมื่อเห็นตนเองตกจากความสุข และเห็นบุตรของธฤตราษฎร์เจริญรุ่งเรืองในทุกทาง ใจของข้าพเจ้าก็สับสนวุ่นวายจริงๆ
3.186.5
कर्मणः पुरुषः कर्ता शुभस्याप्यशुभस्य वा ।
स्वफलं तदुपाश्नापि कथं कर्ता स्विदीश्वरः ॥ ३.१८६.५ ॥
บุรุษเป็นผู้กระทำกรรม ไม่ว่าจะดีหรือชั่ว แต่ผู้กระทำจะเป็นเจ้าเหนือกรรมได้อย่างไร แม้ตนเองจะเสวยผลของกรรมนั้น
3.186.6
अथवा सुखदुःखेषु नृणां ब्रह्मविदांवर ।
इह वा कृतमन्वेति परदेहेऽथवा पुनः ॥ ३.१८६.६ ॥
หรือว่า ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้รู้พรหมัน กรรมที่กระทำในชาตินี้จะติดตามมนุษย์ไปในความสุขและทุกข์ ไปในร่างอื่น หรือกลับมาอีกหรือไม่
3.186.7
देही च देहं संत्यज्य मृग्यमाणः शुभाशुभैः ।
कथं संयुज्यतेप्रेत्य इह वा द्विजसत्तम ॥ ३.१८६.७ ॥
ดวงวิญญาณผู้มีร่างเมื่อละทิ้งร่างแล้ว ถูกกรรมดีและชั่วตามหา จะเชื่อมโยงกันได้อย่างไรหลังความตาย ไม่ว่าในโลกนี้หรือที่อื่น ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชาติ
3.186.8
ऐहलौकिकमेवैतदुताहो पारलौकिकम् ।
क्व वा कर्माणि तिष्ठन्ति जन्तोः प्रेतस्य भार्गव ॥ ३.१८६.८ ॥
สิ่งนี้เป็นของโลกนี้เท่านั้น หรือเป็นของโลกหน้า กรรมทั้งหลายของสัตว์ที่ตายแล้วตั้งอยู่ที่ใด ข้าแต่ภารควะ
3.186.9
त्वद्युक्तोऽयमनुप्रश्नो यथावद्वदतांवर ।
विदितं वेदितव्यं ते स्थित्यर्थं त्वं तु पृच्छसि ॥ ३.१८६.९ ॥
คำถามต่อเนื่องนี้เหมาะสมกับท่าน ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้กล่าว สิ่งที่ท่านควรรู้นั้นท่านรู้อยู่แล้ว ท่านถามก็เพื่อความมั่นคง
3.186.10
अत्र ते कथयिष्यामि तदिहैकमनाः शृणु ।
यथेहामुत्र च नर सुखदुःखमुपाश्नुते ॥ ३.१८६.१० ॥
ข้าจะบอกท่านในเรื่องนี้ ขอให้ท่านฟังด้วยใจที่จดจ่อเพียงหนึ่งเดียว ข้าแต่มนุษย์ ว่าบุคคลย่อมได้รับความสุขและทุกข์ทั้งในที่นี่และในโลกหน้าอย่างไร
3.186.11
निर्मलानि शरीराणि विशुद्धानि शरीरिणाम् ।
ससर्ज धऱ्मतन्त्राणि पूर्वोत्पन्नः प्रजापतिः ॥ ३.१८६.११ ॥
พระประชาบดี ผู้เกิดขึ้นเป็นองค์แรก ได้สร้างร่างกายอันบริสุทธิ์ ปราศจากมลทิน แก่สัตว์ผู้มีร่าง ให้ดำเนินไปตามธรรม
3.186.12
अमोघफलसंकल्पाः सुव्रताः सत्यवादिनः ।
ब्रह्मभूता नराः पुण्याः पुराणाः कुरुसत्तम ॥ ३.१८६.१२ ॥
มนุษย์ผู้มีความตั้งใจที่ให้ผลไม่ผิดพลาด มีวัตรอันดีและกล่าววาจาสัตย์ ย่อมกลายเป็นพรหมัน บริสุทธิ์และเก่าแก่ ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่กุรุ
3.186.13
सर्वे देवैः समायान्ति स्वच्छन्देन नभस्तलम् ।
ततश्च पुनरायान्ति सर्वे स्वच्छन्दचारिणः ॥ ३.१८६.१३ ॥
ทุกคนมาพร้อมกับเหล่าเทวดาไปยังผิวฟ้าได้ตามความปรารถนา แล้วทุกคนที่เคลื่อนไปได้ตามใจก็กลับมาอีก
3.186.14
स्वच्चन्दमरणाश्चासन्नराः स्वच्छन्दजीविनः ।
अल्पबाधा निरातङ्काः सिद्धार्था निरुपद्रवाः ॥ ३.१८६.१४ ॥
พวกเขาตายได้ตามใจและมีชีวิตอยู่ได้ตามใจ เป็นมนุษย์ที่มีความทุกข์น้อย ปราศจากความหวาดกลัว บรรลุจุดหมายแล้ว และปลอดจากภัยพิบัติ
3.186.15
द्रष्टारोदेवसङ्घानामृषीणां च महात्मनाम् ।
प्रत्यक्षाः सर्वधर्माणां दान्ता विगतमत्सराः ॥ ३.१८६.१५ ॥
พวกเขาได้เห็นหมู่เทวดาและฤๅษีผู้มีจิตใจสูงส่ง ธรรมทั้งปวงปรากฏแก่พวกเขา พวกเขาข่มใจได้และปราศจากความริษยา
3.186.16
आसन्वर्षसहस्राणि तथा पुत्रसहस्रिणः ।
ततः कालान्तरे तस्मिन्पृथिवीतलचारिणः ॥ ३.१८६.१६ ॥
พวกเขามีชีวิตอยู่นับพันปี และมีบุตรนับพันคน ต่อมาเมื่อกาลเวลาผ่านไป พวกเขากลายเป็นผู้เดินบนผิวแผ่นดิน
3.186.17
कामक्रोधाभिभूतास्ते मायाव्याजोपजीविनः ।
लोभमोहाभिभूताश्च त्यक्ता देवैस्ततो नराः ॥ ३.१८६.१७ ॥
ถูกความปรารถนาและความโกรธครอบงำ ดำรงชีพด้วยมายาและการหลอกลวง ถูกความโลภและความหลงครอบงำ มนุษย์เหล่านั้นจึงถูกเหล่าเทวดาละทิ้งและกลายเป็นเช่นนั้น
3.186.18
अशुभैः कर्मभिः पापास्तिर्यङ्गिरयगामिनः ।
संसारेषु विचित्रेषु पच्यमानाः पुनः पुनः ॥ ३.१८६.१८ ॥
ด้วยกรรมชั่ว พวกเขาเป็นคนบาป มุ่งไปสู่กำเนิดสัตว์และนรก ถูกต้มซ้ำแล้วซ้ำเล่าในวัฏสงสารอันแปรปรวนหลากหลาย
3.186.19
मोघेष्टा मोघसंकल्पा मोघज्ञाना विचेतसः ।
काङ्क्षिणः सर्वकामानां नास्तिका भिन्नसेतवः ॥ ३.१८६.१९ ॥
มีความปรารถนาที่ไร้ผล มีความตั้งใจที่ไร้ผล มีความรู้ที่ไร้ผล จิตใจสับสน ปรารถนาทุกสิ่งที่ตนต้องการ เป็นผู้ไม่เชื่อ ทำลายสะพานแห่งการข้ามพ้นเสียแล้ว
3.186.20
सर्वाभिशङ्खिनश्चैव संवृत्ताः क्लेदायिनः ।
अशुभैः कर्मभिश्चापि प्रायशः परिचिह्निताः ॥ ३.१८६.२० ॥
พวกเขากลายเป็นผู้ระแวงทุกสิ่ง และก่อให้เกิดความเสื่อมสลาย ส่วนใหญ่แล้วพวกเขาถูกประทับตราด้วยกรรมอันไม่เป็นมงคล
3.186.21
दौष्कुल्या व्याधिबहुला दुरात्मानोऽभितापिनः ।
भवन्त्यल्पायुषः पापा रौद्रकर्मफलोदयाः।
नाथन्तः सर्वकामानां नास्तिका भिन्नचेतसः ॥ ३.१८६.२१ ॥
พวกเขาเกิดในตระกูลต่ำ เต็มไปด้วยโรคภัยมากมาย จิตใจชั่วร้ายและถูกเผาไหม้ด้วยความทุกข์ มีอายุสั้น บาป ต้องรับผลของกรรมอันโหดร้าย เมื่อถึงที่สุดของความปรารถนาทั้งปวง ก็ไม่มีที่พึ่ง เป็นพวกนาสติก จิตใจแตกแยก
3.186.22
जन्तोः प्रेतस्य कौन्तेय गतिः स्वैरिह कर्मभिः ।
प्राज्ञस्य हीनबुद्धेश्च कर्मकोशः क्व तिष्ठति ॥ ३.१८६.२२ ॥
ดูก่อนโอรสของกุนตี การดำเนินไปของสัตว์ผู้มีชีวิตและผู้ตายแล้ว ถูกกำหนดในโลกนี้ด้วยกรรมของตนเอง คลังแห่งกรรมจะตั้งอยู่ที่ไหน สำหรับผู้มีปัญญาและผู้ปราศจากปัญญา
3.186.23
क्वस्थस्तत्समुपाश्नाति सुकृतं यदि वेतरत् ।
इति ते दर्शनं यच्च तत्राप्यनुनयं शृणु ॥ ३.१८६.२३ ॥
อยู่ ณ ที่ใดจึงจะเสวยผลแห่งกรรมดี หรือตรงกันข้าม นี่คือทัศนะของท่าน ขอฟังคำอธิบายเรื่องนั้นต่อไปด้วย
3.186.24
अयमादिशरीरेण देवसृष्टेन मानवः ।
शुभानामशुभानां च कुरुते संचयं महत् ॥ ३.१८६.२४ ॥
มนุษย์ผู้นี้ ด้วยร่างกายดั้งเดิมที่เทพเจ้าสร้างไว้ ย่อมสะสมกรรมดีและกรรมชั่วไว้เป็นจำนวนมาก
3.186.25
आयुषोऽन्ते प्रहायेदं क्षीणप्रायं कलेबरम् ।
संभवत्येव युगपद्योनौ नास्त्यन्तराऽभवः ॥ ३.१८६.२५ ॥
เมื่อสิ้นอายุขัย เขาละร่างนี้ซึ่งเกือบจะทรุดโทรมไปแล้ว แล้วก็เกิดทันทีในครรภ์ ไม่มีภพระหว่างกลาง
3.186.26
तत्रास्य स्वकृतं कर्म च्छायेवानुगतं सदा ।
फलत्यथ सुखार्हो वा दुःखार्होवाऽथ जायते ॥ ३.१८६.२६ ॥
ที่นั่น กรรมที่ตนได้กระทำไว้ติดตามเขาเสมอดุจเงา และให้ผล แล้วเขาก็เกิดมาเป็นผู้ควรได้รับความสุข หรือเป็นผู้ควรได้รับความทุกข์
3.186.27
कृतान्तविधिसंयुक्तः स जन्तुर्लक्षणैः शुभैः ।
अशुभैर्वा निरादानो लक्ष्यते ज्ञानदृष्टिभिः ॥ ३.१८६.२७ ॥
สัตว์ผู้นั้นอยู่ภายใต้บัญชาของพระยม ย่อมถูกรู้จักด้วยลักษณะอันเป็นมงคลหรืออัปมงคล หรือผู้ที่ปราศจากความยึดมั่น ก็ถูกรู้ด้วยดวงตาแห่งปัญญา
3.186.28
एषा तावदबुद्धीनां गतिरुक्ता युधिष्ठिर ।
अतः परं ज्ञानवतां निबोध गतिमुत्तमाम् ॥ ३.१८६.२८ ॥
ดูก่อนยุธิษฐิระ นี่คือการดำเนินไปของผู้ไร้ปัญญา ที่ได้กล่าวมาจนถึงบัดนี้ ต่อจากนี้ จงฟังการดำเนินไปอันสูงสุดของผู้มีปัญญา
3.186.29
मनुष्यास्तप्ततपसः सर्वागमपरायणाः ।
स्थिरव्रताः सत्यपरा गुरुशुश्रूषणे रताः ॥ ३.१८६.२९ ॥
มนุษย์ผู้ทำตบะให้รุ่งเรือง ยึดมั่นในคัมภีร์ทั้งปวง มั่นคงในวัตรปฏิบัติ มุ่งมั่นในสัจจะ และยินดีในการรับใช้ครูอาจารย์
3.186.30
सुशीलाः शुक्लजातीयाः क्षान्ता दान्ताः सुतेजसः ।
शुचियोन्यन्तरगताः प्रायशः शुभलक्षणाः ॥ ३.१८६.३० ॥
มีจิตใจดีงาม เกิดในตระกูลบริสุทธิ์ อดทน ข่มใจได้ มีเดชรุ่งเรืองยิ่ง เข้าสู่ครรภ์อันบริสุทธิ์ และส่วนมากมีลักษณะอันเป็นมงคล
3.186.31
जितेनद्रियत्वाद्वशिनः सत्कृत्यान्मन्दरागिणः ।
अल्पाबाधपरित्रासा भवन्ति निरुपद्रवाः ॥ ३.१८६.३१ ॥
เพราะชนะอินทรีย์ได้ จึงเป็นผู้ข่มใจตนได้ เพราะกระทำสิ่งที่ควรกระทำด้วยความเคารพ จึงมีความยึดมั่นน้อย มีความทุกข์และความหวาดกลัวเล็กน้อย และกลายเป็นผู้ปลอดจากภัยพิบัติ
3.186.32
च्यवन्तं जायमानं च गर्भस्यं चैव सर्वशः ।
स्वमात्मानं परं चैव बुध्यन्ते ज्ञानचक्षुषः ॥ ३.१८६.३२ ॥
ผู้มีดวงตาแห่งปัญญา ย่อมรู้ทุกทางถึงผู้ที่กำลังจุติ ผู้ที่กำลังเกิด และผู้ที่อยู่ในครรภ์ รวมทั้งตนเองและผู้อื่นด้วย
3.186.33
ऋषयस्ते महात्मानः प्रत्यक्षागमबुद्धयः ।
कर्मभूमिमिमां प्राप्य पुनर्यान्ति सुरालयम्।
कृत्वा शुभानि कर्माणि ज्ञानेन भरतर्षभ ॥ ३.१८६.३३ ॥
ดูก่อนพระโอรสแห่งภรตะผู้ประเสริฐ ฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่เหล่านั้น มีปัญญาอาศัยการรับรู้โดยตรงและคัมภีร์ เมื่อได้มาถึงแผ่นดินแห่งการกระทำนี้แล้ว และได้ทำกรรมดีด้วยความรู้ ก็ย่อมไปสู่วิมานของเทพเจ้าอีกครั้ง
3.186.34
किंचिद्दैवाद्धठात्किंचित्किंचिदेव स्वकर्मभिः ।
प्राप्नुवन्ति नरा राजन्मा तेऽस्त्वन्याविचारणा ॥ ३.१८६.३४ ॥
มนุษย์ได้สิ่งบางอย่างด้วยโชคชะตา บางอย่างด้วยกำลัง และบางอย่างด้วยกรรมของตนเอง ดูก่อนพระราชา ขออย่าให้พระองค์คิดเป็นอย่างอื่นในเรื่องนี้เลย
3.186.35
इमामत्रोपमां चापि निबोध वदतांवर ।
मनुष्यलोके यच्छ्रेयः परंमन्ये युधिष्ठिर ॥ ३.१८६.३५ ॥
ดูก่อนผู้เป็นเลิศในบรรดาผู้พูด จงเข้าใจอุปมานี้ด้วย ดูก่อนยุธิษฐิระ จงเข้าใจสิ่งที่ข้าพเจ้าเห็นว่าเป็นความดีสูงสุดในโลกของมนุษย์
3.186.36
इहैवैकस्य नामुत्र अमुत्रैकस्य नो इह ।
इह चामुत्र चैकस् नामुत्रैकस्य नो इह ॥ ३.१८६.३६ ॥
สำหรับบางคนมีเพียงในโลกนี้ ไม่ใช่ในโลกหน้า สำหรับบางคนมีเพียงในโลกหน้า ไม่ใช่ในโลกนี้ สำหรับบางคนมีทั้งในโลกนี้และโลกหน้า สำหรับบางคนไม่มีทั้งในโลกนี้และโลกหน้า
3.186.37
धनानि येषां विपुलानि सन्ति ।
नित्यंरमन्ते सुविभूषिताङ्गाः।
तेषामयं शत्रुवरघ्नलोको ।
नासौ सदा ग्राम्यसुखे रतानाम् ॥ ३.१८६.३७ ॥
ผู้ที่มีทรัพย์สมบัติมากมาย และยินดีอยู่เสมอด้วยร่างกายที่ประดับประดาอย่างงดงาม โลกนี้ไม่ใช่โลกของผู้ฆ่าศัตรูผู้ประเสริฐ แต่เป็นของผู้ที่ยึดมั่นในความสุขทางโลกอยู่เสมอ
3.186.38
ये योगयुक्तास्तपसि प्रसक्ताः ।
स्वाध्यायशीला जरयन्ति देहान्।
जितेन्द्रिया भूतहिते निविष्टा ।
स्तेषामसौ नायमरिघ्नलोकः ॥ ३.१८६.३८ ॥
ผู้ที่ประกอบด้วยโยคะ ยึดมั่นในตบะ ขยันศึกษาคัมภีร์ ทำให้ร่างกายทรุดโทรม ข่มอินทรีย์ได้ และตั้งมั่นในประโยชน์แก่สรรพสัตว์ โลกนั้นเป็นของเขา นี่มิใช่โลกของผู้ฆ่าศัตรู
3.186.39
ये धर्ममेव प्रथमं चरन्ति ।
धर्मेण लब्ध्वा च धनानि काले।
दारानवाप्य क्रतुभिर्यजन्ते ।
तेषामयं चैव परश्च लोकः ॥ ३.१८६.३९ ॥
ผู้ที่ปฏิบัติธรรมเป็นประการแรกเท่านั้น ได้ทรัพย์สมบัติโดยชอบธรรมในเวลาอันควร ได้ภรรยาแล้วบูชายัญด้วยพิธีกรรม สำหรับผู้เหล่านั้น โลกนี้และโลกหน้าก็เป็นของพวกเขา
3.186.40
ये नैव विद्यां न तपो न दानं ।
न चापि मूढाः प्रजने यतन्ते।
न चापिगच्छन्ति शुभान्यभाग्या-
स्तेषामयं चैव परश्च नास्ति ॥ ३.१८६.४० ॥
ผู้ที่ไม่ศึกษาวิชา ไม่บำเพ็ญตบะ ไม่ให้ทาน และหลงงมงาย ไม่แม้แต่พยายามมีบุตร และเพราะโชคร้ายจึงไม่ได้รับสิ่งอันเป็นมงคล สำหรับผู้เหล่านั้น ก็ไม่มีทั้งโลกนี้และโลกหน้า
3.186.41
सर्वे भवन्तस्त्वतिवीर्यसत्वा ।
दिव्यौजसः संहननोपपन्नाः।
लोकादमुष्मादवनिं प्रपन्नाः ।
स्वधीतविद्याः सुरकार्यहेतोः ॥ ३.१८६.४१ ॥
ท่านทั้งหลายล้วนมีพลังและความกล้าหาญยิ่งนัก ประกอบด้วยเดชทิพย์และร่างกายที่แข็งแรง เมื่อมาจากโลกนั้นสู่แผ่นดินนี้เพื่อกิจของเทวดา ท่านก็ได้ศึกษาวิทยาจนชำนาญดีแล้ว
3.186.42
कृत्वैव कर्माणइ महान्ति शूरा-
स्तपोदमाचारविहारशीलाः।
देवानृषीन्प्रेतगतांसच् सर्वा-
न्संतर्पयित्वा विधिना परेण ॥ ३.१८६.४२ ॥
ทั้งหลายผู้กล้าหาญ ได้กระทำกิจอันยิ่งใหญ่มาแล้ว มีความประพฤติและความเป็นอยู่ที่ยึดมั่นในตบะ การข่มใจ และการดำเนินชีวิตอันชอบ ได้บำรุงเทวดา ฤๅษี และทุกผู้ที่ไปสู่แดนผู้ตายให้อิ่มเอิบแล้ว ตามวิธีอันสูงสุดด้วยความอุทิศตนอย่างยิ่ง
3.186.43
स्वर्गं परं पुण्यकृतां निवासं ।
क्रमेण संप्राप्स्यथ कर्मभिः स्वैः।
माभूद्विशङ्का तव कौरवेन्द्र ।
दृष्ट्वाऽऽत्मनः क्लेशमिमं सुखार्थम् ॥ ३.१८६.४३ ॥
ท่านจะบรรลุสวรรค์ ซึ่งเป็นที่อยู่อันสูงสุดของผู้ที่ได้กระทำบุญ ตามลำดับ ด้วยกรรมของตนเอง ขอให้ความสงสัยอย่าเกิดขึ้นในใจท่านเลย ข้าแต่จอมแห่งเการพ เมื่อเห็นความทุกข์ยากของตนนี้ที่ได้รับมาเพื่อความสุข