Mahābhārata · Adhyāya 3.191
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.191.1
ततः स पुनरेवाथ मार्कण्डेयं तपस्विनम् ।
पप्रच्छ विनयोपेतो धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ३.१९१.१ ॥
Entonces, de nuevo, Yudhiṣṭhira, el rey del dharma, dotado de humildad, preguntó al asceta Mārkaṇḍeya.
3.191.2
नैके युगसहस्रान्तास्त्वया दृष्टा महामुने ।
न चापीह समः कश्चिदायुष्मान्दृश्यते तव ॥ ३.१९१.२ ॥
Oh gran sabio, has visto no pocos sino miles de finales de yugas, y aquí nadie parece tan longevo como tú.
3.191.3
वर्जयित्वा महात्मानं ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् ।
न तेऽस्ति सदृशः कश्चिदायुषा ब्रह्मसत्तम ॥ ३.१९१.३ ॥
Excepto el gran Brahmā, el supremo señor, nadie es igual a ti en longevidad, mejor de los brahmanes.
3.191.4
अथाऽन्तरिक्षे लोकेऽस्मिन्देवदानववर्जिते ।
त्वमेव प्रलये विप्र ब्रह्माणमुपतिष्ठसे ॥ ३.१९१.४ ॥
Entonces, en este mundo aéreo libre de dioses y demonios, eres tú solo, oh brahmán, quien asiste a Brahmā en el tiempo de la disolución.
3.191.5
प्रलये चापि निर्वृत्ते प्रबुद्धे च पितामहे ।
त्वमेकः सृज्यमानानि भूतानीह प्रपश्यसि ॥ ३.१९१.५ ॥
Y cuando la disolución ha terminado y el abuelo Brahmā ha despertado, tú solo contemplas los seres que aquí son creados.
3.191.6
चतुर्विधानि विप्रर्षे यथावत्परमेष्ठिना ।
वायुभूता दिशः कृत्वा विक्षिप्यापस्ततस्ततः ॥ ३.१९१.६ ॥
Oh sabio brahmán, el Señor Supremo creó debidamente los cuatro tipos de seres; convirtiéndose en viento, hizo las direcciones y luego dispersó las aguas de aquí para allá.
3.191.7
त्वया लोकगुरुः साक्षात्सर्वलोकपितामहः ।
आराधितो द्विजश्रेष्ठ तत्परेण समाधिना ॥ ३.१९१.७ ॥
Oh mejor de los dvijas, tú adoraste directamente al maestro de los mundos, el abuelo de todos los mundos, con absorción concentrada.
3.191.8
स्वप्रमाणमथो विप्र त्वया कृतमनेकशः ।
घोरेणाविश्य तपसा वेधसो निर्जितास्त्वया ॥ ३.१९१.८ ॥
Oh brahmín, por tu propia autoridad, muchas veces, entrando en austeridad feroz, venciste al Creador.
3.191.9
नारायणाङ्कप्रख्यस्त्वं सांपरायेऽतिपठ्यसे ॥ ३.१९१.९ ॥
Te pareces al regazo de Nārāyaṇa; en la batalla eres muy celebrado.
3.191.10
भगवाननेकशः कृत्वा त्वया विष्णोश्च विश्वकृत् ।
कर्णिकोद्धरणं दिव्यं ब्रह्मणः कामरूपिणः।
रत्नालंकारयोगाभ्यां दृग्भ्यां दृष्टस्त्वया पुरा ॥ ३.१९१.१० ॥
Bienaventurado, muchas veces levantaste el pericarpio divino del loto de Viṣṇu, creador del universo, y de Brahmā, que toma cualquier forma a voluntad; por la unión de ornamentos de joyas lo contemplaste antes con tus ojos.
3.191.11
तस्मात्तवान्तको मृत्युर्जरा वा देहनाशिनी ।
न त्वां विशति विप्रर्षे प्रसादात्परमेष्ठिनः ॥ ३.१९१.११ ॥
Por tanto, oh sabio brahmín, por la gracia del Supremo, ni la Muerte que todo lo termina ni la vejez que destruye el cuerpo te alcanzan.
3.191.12
यदा नैव रविर्नाग्निर्न वायुर्न च चन्द्रमाः ।
नैवान्तरिक्षं नैवोर्वी शेषं भवति किंचन ॥ ३.१९१.१२ ॥
Cuando no hay ni sol, ni fuego, ni viento, ni luna, ni cielo, ni tierra, entonces nada en absoluto permanece.
3.191.13
तस्मिन्नेकार्णवे लोके नष्टे स्थावरजङ्गमे ।
नष्टे देवासुरगणे समुत्सन्नमहोरगे ॥ ३.१९१.१३ ॥
En aquel mundo convertido en un único océano, cuando lo inmóvil y lo móvil habían perecido, cuando las huestes de dioses y asuras habían perecido, y las grandes serpientes habían sido completamente destruidas.
3.191.14
शयानममितात्मानं पद्मे पद्मनिकेतनम् ।
त्वमेकः सर्वभूतेशं ब्रह्माणमुपतिष्ठसि ॥ ३.१९१.१४ ॥
Tú solo asistes a Brahmā, que yace sobre el loto, de alma sin límites, cuya morada es el loto, señor de todos los seres.
3.191.15
एतत्प्रत्यक्षतः सर्वं पूर्वं वृत्तं द्विजोत्तम ।
तस्मादिच्छाम्यहं श्रोतुं सर्वांहेत्वात्मिकां कथां ॥ ३.१९१.१५ ॥
Oh mejor de los nacidos dos veces, todo esto lo has presenciado directamente, tal como sucedió antes. Por eso deseo escuchar esa historia, que es la causa de todo.
3.191.16
अनुभूतं हि बहुशस्त्वयैकेन द्विजोत्तम ।
न तेऽस्त्यविदितं किंचित्सर्वलोकेषु नित्यदा ॥ ३.१९१.१६ ॥
Oh mejor de los nacidos dos veces, tú solo lo has experimentado muchas veces. No hay nada en todos los mundos que te sea desconocido en ningún momento.
3.191.17
हन्त ते कथयिष्यामि नमस्कृत्वा स्वयंभुवे ।
पुरुषाय पुराणाय शाश्वतायाव्ययाय च।
अव्यक्ताय सुसूक्ष्माय निर्गुणाय गुणात्मने ॥ ३.१९१.१७ ॥
Ahora te contaré la historia, habiendo rendido homenaje al Autoexistente, al Varón, el antiguo, el eterno, el inmutable, el no manifestado, el sutilísimo, el sin atributos, el alma de las cualidades.
3.191.18
य एष पृथुदीर्घाक्षः पीतवासा जनार्दनः ।
एष कर्ता विकर्ता च भूतात्मा भूतकृत्प्रभुः ॥ ३.१९१.१८ ॥
Este Janārdana de ojos amplios y largos, vestido de amarillo, es el creador y el disolvente, el alma de los seres, el hacedor de los seres, el señor.
3.191.19
अचिन्त्यं महदाश्चर्यं पवित्रमिति चोच्यते ।
अनादिनिधनं भूतं विश्वमव्ययमक्षयम् ॥ ३.१९१.१९ ॥
Se dice que es inconcebible, un gran prodigio y puro; sin principio ni fin, existente, el universo, imperecedero e inagotable.
3.191.20
एष कर्ता न क्रियते कारणं चापि पौरुषे ।
को ह्येनं परुषं वेत्ति देवा अपि न तं पौरषे ॥ ३.१९१.२० ॥
Él es el hacedor, no es hecho por nadie; ni siquiera en el esfuerzo humano tiene causa. ¿Quién conoce a este Puruṣa? Ni siquiera los dioses lo conocen.
3.191.21
सर्वमाश्चर्यमेवैतन्निर्वृत्तं राजसत्तम ।
आदितो मनुजव्याघ्र कृत्स्नस्य जगतः क्षये ॥ ३.१९१.२१ ॥
Oh, mejor de los reyes, todo esto es ciertamente un prodigio, realizado desde el principio; oh, tigre entre los hombres, así también en la disolución de todo el mundo.
3.191.22
चत्वार्याहुः सहस्राणि वर्षाणां तत्कृतं युगम् ।
तस्य तावच्छती सन्ध्या सन्ध्यांशश्च तथाविधः ॥ ३.१९१.२२ ॥
Dicen que la edad Kṛta dura cuatro mil años; su crepúsculo son otros tantos cientos de años, y su porción de crepúsculo también.
3.191.23
वीणि वर्षसहस्राणि त्रेतायुगमिहोच्यते ।
तस्य तावच्छती सन्ध्या सन्ध्यांशश्च ततः परं ॥ ३.१९१.२३ ॥
Aquí se llama a la edad Tretā de tres mil años; su crepúsculo son otros tantos cientos de años, y después, su porción de crepúsculo.
3.191.24
तथा वर्षसहस्रे द्वे द्वापरं परिमाणतः ।
तस्यापि द्विशती सन्ध्या सन्ध्यांशश्च तथाविधः ॥ ३.१९१.२४ ॥
Asimismo, la edad Dvāpara mide dos mil años; su crepúsculo son doscientos años, y su porción de crepúsculo también.
3.191.25
सहस्रमेकं वर्षाणां ततः कलियुगं स्मृतम् ।
तस्य वर्षशतं सन्ध्या सन्ध्यांशश्च ततः परम् ॥ ३.१९१.२५ ॥
Luego la era Kali se recuerda como de mil años. Su crepúsculo (sandhyā) es de cien años, y su porción de crepúsculo (sandhyāṃśa) es igualmente la que sigue.
3.191.26
सन्ध्यासंध्यांशयोस्तुल्यं प्रमाणमुपधारय ।
क्षीणे कलियुगे चैव प्रवर्तति कृतं युगम् ॥ ३.१९१.२६ ॥
Comprende que la medida del crepúsculo (sandhyā) y de su porción (sandhyāṃśa) es igual. Cuando la era Kali termina, comienza la era Kṛta.
3.191.27
एषा द्वादशसाहस्री युगाख्या परिकीर्तिता ।
एतत्सहस्रपर्यन्तमहो ब्राह्ममुदाहृतम् ॥ ३.१९१.२७ ॥
Esto se proclama como el yuga de doce mil años. Durando mil de ellos, ¡oh!, se declara que es un día de Brahmā.
3.191.28
विश्वं हि ब्रह्मभवने सर्वतः परिवर्तते ।
लोकानां मनुजवन्याघ्र प्रलयं तं विदुर्बुधाः ॥ ३.१९१.२८ ॥
El universo entero gira por todos lados en la morada de Brahmā. Tigre entre los hombres, los sabios conocen eso como la disolución (pralaya) de los mundos.
3.191.29
अल्पावशिष्टे तु तदा युगान्ते भरतर्षभ ।
सहस्रान्ते नराः सर्वे प्रायशोऽनृतवादिनः ॥ ३.१९१.२९ ॥
Toro de los Bharatas, cuando queda poco al final de la era, entonces, al final de los mil años, casi todos los hombres se vuelven mentirosos.
3.191.30
यज्ञप्रतिनिधिः पार्थ दानप्रतिनिधिस्तथा ।
व्रतप्रतिनिधिश्चैव तस्मिन्काले प्रवर्तते ॥ ३.१९१.३० ॥
Hijo de Pṛthā, en aquel tiempo prevalecen el sustituto del sacrificio, el sustituto de la donación y asimismo el sustituto de los votos.
3.191.31
ब्राह्मणाः शूद्रकर्माणस्तथा शूद्रा धनार्जकाः ।
क्षत्रधर्मेण वाऽप्यत्र वर्तयन्ति युगक्षये ॥ ३.१९१.३१ ॥
En el fin de la edad, los brahmanes harán el trabajo de los śūdras y los śūdras se volverán ganadores de riqueza; incluso por el deber del guerrero vivirán.
3.191.32
निवृत्तयज्ञस्वाध्याया दण्डाजिनविवर्जिताः ।
ब्राह्मणा सर्वभक्षाश्च भविष्यन्ति कलौ युगे ॥ ३.१९१.३२ ॥
En la edad de Kali, los brahmanes abandonarán el sacrificio y el estudio del Veda, carecerán de bastón y piel de antílope, y serán comedores de todo.
3.191.33
अजपा ब्राह्मणास्तात शूद्रा जपपरायणाः ।
विपरीते तदा लोके पूर्वरूपं क्षयस्य तत् ॥ ३.१९१.३३ ॥
Querido, entonces los brahmanes no recitarán mantras, y los śūdras estarán consagrados a la recitación; cuando el mundo se invierte así, esa es la señal previa de la decadencia.
3.191.34
बहवो म्लेच्छराजानः पृथिव्यां मनुजाधिप ।
मृषानुशासिनः पापा मृषावादपरायणाः ॥ ३.१९१.३४ ॥
Muchos reyes bárbaros, señor de los hombres, habrá sobre la tierra; darán órdenes falsas, serán pecadores y estarán entregados a la palabra mentirosa.
3.191.35
आन्ध्राः शकाः पुलिन्दाश्च यवनाश्च नराधिपाः ।
काम्भोजा बाह्लिकाः शूराऽऽ भीरस्तथा नरोत्तमा ॥ ३.१९१.३५ ॥
Los Āndhras, Śakas, Pulindas y reyes yavanas, los Kāmbojas, Bāhlīkas, héroes y Ābhīras, y también los mejores de los hombres.
3.191.36
न तदा ब्राह्मणः कश्चित्स्वधर्ममुपजीवति ।
क्षत्रियाश्चापि वैश्याश्च विकर्मस्था नराधिप ॥ ३.१९१.३६ ॥
Entonces ningún brahmán vivirá según su propio deber; y los kṣatriyas y vaiśyas, señor de los hombres, también estarán ocupados en acciones prohibidas.
3.191.37
अल्पायुषः स्वल्पबलाः स्वल्पवीर्यपराक्रमाः ।
अल्पसाराल्पदेहाश्च तथा सत्याल्पभाषिणः ॥ ३.१९१.३७ ॥
Serán de vida corta, de poca fuerza, de poco valor y poder, de poca sustancia y cuerpos pequeños, y hablarán poco la verdad.
3.191.38
बहुशून्या जनपदा मृगव्यालावृता दिशः ।
युगान्ते समनुप्राप्ते वृथा च ब्रह्मवादिनः ॥ ३.१९१.३८ ॥
Cuando llegue el fin de la edad, las regiones estarán en gran parte vacías, las direcciones cubiertas de ciervos y fieras, y los que hablan del Veda hablarán en vano.
3.191.39
भोवादिनस्तथा शूद्रा ब्राह्मणाश्चार्यवादिनः ।
युगान्ते मनुजव्याघ्र भवन्ति बहुजन्तवः ॥ ३.१९१.३९ ॥
Oh tigre entre los hombres, al fin de la edad los śūdras hablarán diciendo 'bho', y los brahmanes hablarán diciendo 'ārya'; habrá muchas criaturas.
3.191.40
न तथा घ्राणयुक्ताश्च सर्वगन्धा विशांपते ।
रसाश्च मनुजव्याघ्र न तथा स्वादुयोगिनः ॥ ३.१९१.४० ॥
No serán así de unidos los olores al olfato, oh señor de los hombres; ni serán tan dulces los sabores, oh tigre entre los hombres.
3.191.41
बहुप्रजा ह्रस्वदेहा शीलाचारविवर्जिताः ।
मुखेभगाः स्त्रियो राजन्भविष्यन्ति युगक्षये ॥ ३.१९१.४१ ॥
Oh rey, al final de la edad las mujeres tendrán muchos hijos, serán de cuerpo pequeño, carecerán de buena conducta y carácter, y tendrán el rostro y las partes íntimas expuestos.
3.191.42
अट्टशूला जनपदाः शिवशूलाश्चतुष्पथाः ।
केशशूलाः स्त्रियो राजन्भविष्यन्ति युगक्षये ॥ ३.१९१.४२ ॥
Oh rey, al final de la edad las regiones tendrán torres a modo de estacas, los cruces tendrán estacas de Śiva, y las mujeres tendrán cabellos a modo de estacas.
3.191.43
अल्पक्षीरास्तथा गावो भविष्यन्ति जनाधिप ।
अल्पपुष्पफलाश्चापि पादपा बहुवायसाः ॥ ३.१९१.४३ ॥
Oh señor de los hombres, asimismo las vacas darán poca leche, y los árboles tendrán pocas flores y frutos, con muchos cuervos.
3.191.44
ब्रह्मवध्यानुलिप्तानां तथा मिथ्याभिशंसिनाम् ।
नृपाणां पृथिवीपाल प्रतिगृह्णन्ति वै द्विजाः ॥ ३.१९१.४४ ॥
Oh protector de la tierra, los brahmanes aceptarán dones de reyes manchados por el pecado de matar a un brahmán y que hacen falsas acusaciones.
3.191.45
लोभमोहपरीताश्च मिथ्याधर्मध्वजावृताः ।
भिक्षार्थं पृथिवीपाल चञ्चूर्यन्ते द्विजैर्दिशः ॥ ३.१९१.४५ ॥
Oh protector de la tierra, los dvija, dominados por la codicia y la ilusión y cubiertos por los falsos estandartes del dharma, vagarán por las direcciones en busca de limosna.
3.191.46
कराभारभयाद्भीता गृहस्थाः परिमोषकाः ।
मुनिच्छद्माकृतिच्छन्ना वाणिज्यमुपभुञ्जते ॥ ३.१९१.४६ ॥
Los cabezas de familia, asustados por el temor a la carga de impuestos, y los saqueadores, disfrazados con forma de ascetas y ocultos, se dedican al comercio.
3.191.47
मित्या च नखरोमाणि धारयन्ति तदा द्विजाः ।
अर्थलोभान्नरव्याघ्र वृथा च ब्रह्मचारिणः ॥ ३.१९१.४७ ॥
Oh tigre entre los hombres, entonces los dvija llevarán uñas y cabello; por codicia de riqueza, fingirán en vano ser estudiantes célibes.
3.191.48
आश्रमेषु वृथाचार पारपा गुरुतल्पगाः ।
ऐहलौकिकमीहन्ते मांसशोणितवर्धनम् ॥ ३.१९१.४८ ॥
En los ermitaños, hombres de conducta vana que van al lecho de la esposa de su maestro desean cosas mundanas que aumentan la carne y la sangre.
3.191.49
पारलौकिककार्येषु प्रमत्ता भृशनास्तिकाः ।
बहुपाषण्डसंकीर्णाः परान्नगुणवादिनः।
आश्रमा मनुजव्याघ्र न भवन्ति युगक्षये ॥ ३.१९१.४९ ॥
Descuidados en los asuntos del otro mundo, totalmente incrédulos, mezclados con muchas sectas heréticas, alabando las virtudes del alimento ajeno — oh tigre entre los hombres, al final de la edad no existen las etapas de la vida.
3.191.50
यथर्तुवर्षी भगवान्न तथा पाकशासनः ।
न चापि सर्वभीजानि सम्यग्रोहन्ति भारत ॥ ३.१९१.५० ॥
No como el bendito Pākaśāsana (Indra) llovía en su debida estación, y ni siquiera todas las semillas brotan bien, oh Bhārata.
3.191.51
फलं धर्मस्य राजेन्द्र सर्वत्र परिहीयते ।
हिंसाभिरामश्च जनस्तथा संपद्यतेऽशुचिः।
अधर्मफलमत्यर्थं तदा भवति चानघ ॥ ३.१९१.५१ ॥
El fruto del dharma, oh señor de reyes, disminuye en todas partes; la gente se deleita en la violencia y se vuelve impura; y entonces, oh sin mancha, el fruto del adharma crece en gran medida.
3.191.52
तदा च पृथिवीपाल यो भवेद्धर्मसंयुतः ।
अल्पायुः स हि मन्तव्यो न हि धर्मोस्ति कश्चन ॥ ३.१९१.५२ ॥
Y entonces, oh protector de la tierra, quien esté dotado de dharma debe ser considerado de vida corta; en verdad no queda ningún dharma.
3.191.53
भूयिष्ठं कूटमानैश्च पण्यं विक्रीणते जनाः ।
वणिजश्च नरव्याघ्र बहुमाया भवन्त्युत ॥ ३.१९१.५३ ॥
La gente en su mayoría vende sus mercancías con pesas falsas, y los comerciantes, oh tigre entre los hombres, se llenan de engaño.
3.191.54
धर्मिष्ठाः परिहीयन्ते पापीयान्वर्धते जनः ।
धर्मस्य बलहानिः स्यादधर्मश्च बलायते ॥ ३.१९१.५४ ॥
Los justos disminuyen mientras los pecadores se multiplican; se pierde la fuerza del dharma y el adharma se fortalece.
3.191.55
अल्पायुषो दरिद्राश्च धर्मिष्ठा मानवास्तथा ।
दीर्घायुषः समृद्धाश्च विधर्माणो युगक्षये ॥ ३.१९१.५५ ॥
Al final de la edad, los hombres justos serán de vida corta y pobres, y los injustos vivirán largo tiempo y serán prósperos.
3.191.56
नगराणआं विहारेषु विधर्माणो युगक्षये ।
अधर्मिष्ठैरुपायैश् प्रजा व्यवहरन्त्युत ॥ ३.१९१.५६ ॥
Al final de la edad, los injustos habitarán los jardines de placer de las ciudades, y el pueblo se conducirá por medios injustos.
3.191.57
संचयेन तथाऽल्पेन भवन्त्याढ्यमदान्विताः ।
धनं विश्वासतो न्यस्तं मिथो भूयिष्ठशो नराः ॥ ३.१९१.५७ ॥
Incluso con pocos ahorros, los hombres se llenarán de la soberbia de la riqueza, y en su mayoría se apropiarán mutuamente de la riqueza confiada a su fe.
3.191.58
हर्तुं व्यवसिता राजन्पापाचारसमनविताः ।
नैतदस्तीति मनुजा वर्तन्ते निरपत्रपाः ॥ ३.१९१.५८ ॥
Oh rey, los hombres dotados de conducta perversa se decidirán a apropiarse de la riqueza, y sin vergüenza dirán: "Esto no existe."
3.191.59
पुरुषादानि सत्वानि पक्षिणोऽथ मृगास्तथा ।
नगराणां विहारेषु चैत्येष्वपि च शेरते ॥ ३.१९१.५९ ॥
Las criaturas que devoran hombres, las aves y los ciervos yacerán incluso en los jardines de placer de las ciudades y en los santuarios.
3.191.60
सप्तवर्षाष्टवर्षाश्च स्त्रियो गर्भधरा नृप ।
दशद्वादशवर्षाणां पुंसां पुत्रः प्रजायते ॥ ३.१९१.६० ॥
Oh rey, mujeres de siete u ocho años concebirán en el vientre, y a los varones de diez o doce años les nacerán hijos.
3.191.61
भवन्ति षोडशे वर्षे नराः पलितिनस्तथा ।
आयुःक्षयो मनुष्याणां क्षिप्रमेव प्रपद्यते ॥ ३.१९१.६१ ॥
En el decimosexto año los hombres se vuelven canosos, y pronto llega el declive de la vida humana.
3.191.62
क्षीणायुषो महाराज तरुणा वृद्धशीलिनः ।
तरुणानां च यच्छीलं तद्वृद्धेषु प्रजायते ॥ ३.१९१.६२ ॥
Oh gran rey, quienes tienen la vida disminuida, aunque jóvenes, adquieren las costumbres de los viejos; y la conducta de los jóvenes surge entre los ancianos.
3.191.63
विपरीतास्तदा नार्यो वञ्चयित्वाऽर्हतः पतीन् ।
व्युच्चरन्त्यपि दुःशीला दासैः पशुभिरेव च ॥ ३.१९१.६३ ॥
Entonces las mujeres se volverán perversas; habiendo engañado a sus dignos esposos, las mujeres de mala conducta vagarán incluso con sirvientes y con animales.
3.191.64
वीरपत्न्यस्तथा नार्यः संश्रयन्ति नरान्नृप ।
भर्तारमपि जीवन्तमन्यान्व्यभिचरन्त्युत ॥ ३.१९१.६४ ॥
Oh rey, asimismo las esposas de los héroes buscarán a los hombres, y aun con sus maridos vivos cometerán adulterio con otros.
3.191.65
तस्मिन्युगसहस्रान्ते संप्राप्ते चायुषः क्षये ।
अनावृष्टिर्महाराज जायते बहुवार्षिकी ॥ ३.१९१.६५ ॥
Oh gran rey, al final de esos mil yugas, cuando llega el tiempo de la decadencia de la vida, surge una sequía que dura muchos años.
3.191.66
ततस्तान्यल्पसाराणि सत्वानि क्षुधितानि वै ।
प्रलयं यान्ति भूयिष्ठं पृथिव्यां पृथिवीपते ॥ ३.१९१.६६ ॥
Entonces aquellas criaturas de poca fuerza, atormentadas por el hambre, oh señor de la tierra, en su mayoría encuentran la disolución sobre la tierra.
3.191.67
ततो दिनकरैर्दीप्तैः सप्तभिर्मनुजाधिप ।
पीयते सलिलं सर्वं समुद्रेषु सरित्सु च ॥ ३.१९१.६७ ॥
Oh señor de los hombres, entonces los siete soles ardientes beben toda el agua de los océanos y los ríos.
3.191.68
यच्च रकाष्ठं तृणं चापि शुष्कं चार्द्रं च भारत ।
सर्वं तद्भस्मसाद्भूतं दृश्यते भरतर्षभ ॥ ३.१९१.६८ ॥
Oh Bhārata, todo lo que es madera o hierba, seco o húmedo, se ve convertido en ceniza, oh toro de los Bharatas.
3.191.69
ततः संवर्तको वह्निर्वायुना सह भारत ।
लोकमाविशते पूर्वमादित्यैरुपशोषितम् ॥ ३.१९१.६९ ॥
Entonces, oh Bhārata, el fuego destructor junto con el viento entra en el mundo, previamente secado por los soles.
3.191.70
ततः स पृथिवीं भित्त्वा प्रविश्य च रसातलम् ।
रदेवदानवयक्षाणां भयं जनयते महत् ॥ ३.१९१.७० ॥
Entonces, partiendo la tierra y entrando en Rasātala, las regiones inferiores, produce gran temor entre los dioses, los dānavas y los yakṣas.
3.191.71
निरदहन्नागलोकं च यच्च किंचित्क्षिताविह ।
अधस्तात्पृथिवीपाल सर्वं नाशयते क्षणात् ॥ ३.१९१.७१ ॥
Quema por completo el mundo de los nāgas y todo lo que existe aquí sobre la tierra o debajo; oh protector de la tierra, en un instante lo destruye todo.
3.191.72
ततो योजनविंशानां सहस्राणि शतानि च ।
निर्दहत्यशिवो वायुः स च संवर्तकोऽनलः ॥ ३.१९१.७२ ॥
Luego, a lo largo de miles y cientos de veinte yojanas, el viento aciago y aquel fuego destructor lo abrasan todo.
3.191.73
सदेवासुरगन्धर्वं सयक्षोरगराक्षसम् ।
ततो दहति दीप्तः स सर्वमेव जगद्विभुः ॥ ३.१९१.७३ ॥
Junto con dioses, asuras, gandharvas, yakṣas, serpientes y rākṣasas, el señor resplandeciente entonces quema todo el mundo.
3.191.74
ततो गजकुलप्रख्यास्तजिन्मालाविभूषिताः ।
उत्तिष्ठन्ति महामेघा नभस्यद्भुतदर्शनाः ॥ ३.१९१.७४ ॥
Entonces surgen en el cielo grandes nubes, semejantes a manadas de elefantes, adornadas con guirnaldas de relámpagos y de aspecto maravilloso.
3.191.75
केचिन्नीलोत्पलश्यामाः केचित्कुमुदसन्निभाः ।
केचित्किञ्जल्कसंकाशाः केचित्पीताः पयोधराः ॥ ३.१९१.७५ ॥
Unos son oscuros como lotos azules, otros semejantes a nenúfares, otros al polen del loto, y otros son nubes amarillas portadoras de agua.
3.191.76
केचिद्धारिद्रसंकाशाः कारण्डवनिभास्तथा ।
केचित्कमलपत्राभाः केचिद्धिङ्गुलसप्रभाः ॥ ३.१९१.७६ ॥
Unos son del color de la cúrcuma, otros semejantes al pato kāraṇḍava, otros con el brillo de pétalos de loto, y otros brillantes como el bermellón.
3.191.77
केचित्पुरवराकाराः केचिद्गजकुलोपमाः ।
केचिदञ्जनसंकाशाः केचिन्मकरसन्निभाः ॥ ३.१९१.७७ ॥
Unos tienen la forma de excelentes ciudades, otros semejan manadas de elefantes, otros son como el colirio, y otros como monstruos marinos.
3.191.78
विद्युन्मालापिनद्धाङ्गाः समुत्तिष्ठन्ति वै घनाः ।
घोररूपा महाराज घोरस्वननिनादिताः ॥ ३.१९१.७८ ॥
Surgen nubes densas con sus miembros envueltos en guirnaldas de relámpagos. Oh gran rey, son de forma terrible y retumban con estruendos espantosos.
3.191.79
ततो जलघराः सर्वं व्याप्नुवनति नभस्तलम् ।
गर्जन्तः पृथिवीपाल पृथिवीधरसन्निभाः ॥ ३.१९१.७९ ॥
Entonces las nubes portadoras de agua cubrieron toda la bóveda del cielo, tronando, oh protector de la tierra, semejantes a las montañas que sostienen la tierra.
3.191.80
तैरियं पृथिवी सर्वा सपर्वतवनाकरा ।
आपूर्यते महाराज सलिलौघपरिप्लुता ॥ ३.१९१.८० ॥
Por ellas esta tierra entera, con sus montañas, bosques y minas, fue llenada e inundada por un torrente de agua, oh gran rey.
3.191.81
ततस्ते जलदा घोरा राविणः पुरुषर्षभ ।
पर्वतान्प्लावयन्त्याशु चोदिताः परमेष्ठिना ॥ ३.१९१.८१ ॥
Entonces aquellas nubes terribles y rugientes, oh toro entre los hombres, impulsadas por el Señor Supremo, comenzaron rápidamente a inundar las montañas.
3.191.82
वर्षमाणा महत्तोयं पूरयन्तो वसुंधराम् ।
सुघोरमशिवं रौद्रं नाशयनति च पावकम् ॥ ३.१९१.८२ ॥
Derramando una gran lluvia y llenando la tierra, en su forma más terrible, funesta y feroz, incluso apagaron el fuego.
3.191.83
ततो द्वादशवर्षाणि पयोदास्त उपप्लवे ।
धाराभिः पूरयन्तो वै चोद्यमाना महात्मना ॥ ३.१९१.८३ ॥
Luego, en aquella catástrofe, aquellas nubes, impulsadas por el de gran alma, siguieron llenando la tierra con sus corrientes durante doce años.
3.191.84
ततः समुद्रः स्वां वेलामतिक्रामति भारत ।
पर्वताश्च विदीर्यन्ते मही चापि विदीर्यते ॥ ३.१९१.८४ ॥
Entonces, oh Bhārata, el océano rebasó su propia orilla; las montañas se partieron y también la tierra se hendió.
3.191.85
सर्वतः सहसा भ्रान्तास्ते पयोदा नभस्तलम् ।
संवेष्टयित्वा नश्यन्ति वायुवेगपराहताः ॥ ३.१९१.८५ ॥
Desconcertadas por todas partes, aquellas nubes envuelven el cielo y perecen, golpeadas por la fuerza del viento.
3.191.86
कततस्तं मारुतं घोरं स्वयंभूर्मनुजाधिप ।
आदिः पद्मालयो देवः पीत्वा स्वपिति भारत ॥ ३.१९१.८६ ॥
Oh señor de los hombres, habiendo bebido aquel terrible viento, el dios primordial, autoexistente, que habita en el loto, duerme, oh Bhārata.
3.191.87
तस्मिन्नेकार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजङ्गमे ।
नष्टे देवासुरगणए यक्षराक्षसवर्जिते ॥ ३.१९१.८७ ॥
En aquel terrible océano único, cuando lo inmóvil y lo móvil habían perecido, perecidas las huestes de dioses y asuras, privado de yakṣas y rākṣasas.
3.191.88
निर्मनुष्ये महीपाल निःश्वापदमहीरुहे ।
अनन्तरिक्षे लोकेऽस्मिन्भ्रमाम्येकोऽहमातुरः ॥ ३.१९१.८८ ॥
Oh protector de la tierra, en este mundo sin hombres, sin fieras ni árboles, sin siquiera cielo abierto, yo solo deambulo, afligido.
3.191.89
एकार्णवे जले घोरे विचरन्पार्थिवोत्तम ।
अपश्यन्सर्वभूतानि वैक्लब्यमगमं ततः ॥ ३.१९१.८९ ॥
Oh mejor de los reyes, vagando por las aguas de aquel terrible océano único y sin ver criatura alguna, entonces caí en la desolación.
3.191.90
ततः सुदीर्घं गत्वाऽहं प्लवमानो धराधिप ।
श्रान्तः क्वचिन्न शरणं लब्धवानस्म्यतन्द्रितः ॥ ३.१९१.९० ॥
Entonces, oh señor de la tierra, habiendo nadado muy lejos, agotado, no encontré refugio en ningún lugar, aunque no estaba fatigado en mi esfuerzo.
3.191.91
ततः कदाचित्पश्यामि तस्मिन्सलिलसंनिघौ ।
न्यग्रोधं सुमहान्तं वै विशालं पृथिवीपते ॥ ३.१९१.९१ ॥
Entonces, en cierto momento, vi junto a aquellas aguas un inmenso y vasto árbol banyán, oh señor de la tierra.
3.191.92
शाखायां तस्य वृक्षस्य विस्तीर्णायां नराधिप ।
पर्यङ्के पृथिवीपाल दिव्यास्तरणसंस्तृते ॥ ३.१९१.९२ ॥
En una rama de aquel árbol, extendida, oh señor de los hombres, oh protector de la tierra, sobre un lecho cubierto con colchas divinas.
3.191.93
उपविष्टं महाराज पद्मेन्दुसदृशाननम् ।
फुल्लपद्मविशालाक्षं बालं पश्यामि भारत ॥ ३.१९१.९३ ॥
Oh gran rey, oh Bhārata, vi a un niño sentado, con un rostro semejante al loto y a la luna, y con ojos anchos como lotos en flor.
3.191.94
ततो मे पृतिवीपाल विस्मयः सुमहाभूत् ।
कथं त्वयं शिशुः शेते लोके नाशमुपागते ॥ ३.१९१.९४ ॥
Entonces, oh protector de la tierra, quedé gran asombrado: ¿cómo duerme este niño cuando el mundo ha llegado a la destrucción?
3.191.95
तपसा चिन्तयंश्चापि तं शिशुं नोपलक्षये ।
भूतं भव्यं भविष्यं च जानन्नपि नराधिप ॥ ३.१९१.९५ ॥
Aunque lo medité con austeridad, no pude percibir a aquel niño, oh señor de los hombres, aunque conozco lo pasado, lo futuro y lo presente.
3.191.96
अतसीपुष्पवर्णाभः श्रीवत्सकृतभूषणः ।
साक्षाल्लक्ष्म्या इवावास स तदा प्रतिभाति मे ॥ ३.१९१.९६ ॥
De brillo color de flor de lino, adornado con la marca Śrīvatsa, se me apareció entonces como la misma morada de Lakṣmī.
3.191.97
ततो मामब्रवीद्बालः स पद्मनिभलोचनः ।
श्रीवत्सधारी द्युतिमान्वाक्यं श्रुतिसुखावहम् ॥ ३.१९१.९७ ॥
Entonces aquel niño, de ojos como pétalos de loto, portador de la marca Śrīvatsa y resplandeciente, me habló con palabras agradables al oído.
3.191.98
जानामि त्वां परिश्रान्तं तात विश्रामकाङ्क्षिणम् ।
मार्कण्डेय महासत्वं यावदिच्छसि भार्गव ॥ ३.१९१.९८ ॥
Querido, sé que estás agotado y deseas descanso. Mārkaṇḍeya, de gran alma, descendiente de Bhṛgu, descansa todo lo que quieras.
3.191.99
अभ्यन्तरं शरीरं मे प्रविश्य मुनिसत्तम ।
आस्खेह विहितो वासः प्रसादस्ते कृतो मया ॥ ३.१९१.९९ ॥
Mejor de los sabios, entra en mi cuerpo interior; aquí se te ha asignado morada. Te he concedido este favor.
3.191.100
ततो बालेन तेनैव मुक्तस्यासीत्तदा मम ।
निर्वेदो जीविते दीर्घे मनुष्यत्वे च भारत ॥ ३.१९१.१०० ॥
Entonces, liberado por aquel mismo niño, oh Bhārata, sentí hastío de la larga vida y de la existencia humana.
3.191.101
ततो बालेन तेनास्यं सहसा विवृतं कृतम् ।
तस्याहमवशो वक्रे दैवयोगात्प्रवेशितः ॥ ३.१९१.१०१ ॥
Entonces aquel niño abrió de repente la boca, y por el designio del destino, impotente, fui hecho entrar en ella.
3.191.102
ततः प्रविष्टस्तत्कुक्षिं सहसा मनुजाधिप ।
सराष्ट्रनगराकीर्णां कृत्स्नां पश्यामि मेदिनीम् ॥ ३.१९१.१०२ ॥
Entonces, oh señor de los hombres, al entrar de repente en su vientre, vi toda la tierra, colmada de reinos y ciudades.
3.191.103
गङ्गां शतद्रुं सीतां च यमुनामथ कौशिकीम् ।
चर्मण्वतींवेत्रवतीं चन्द्रभागां सरस्वतीम् ॥ ३.१९१.१०३ ॥
El Gaṅgā, el Śatadru, el Sītā y el Yamunā, luego el Kauśikī, el Carmaṇvatī, el Vetravatī, el Candrabhāgā y el Sarasvatī.
3.191.104
सिन्धुं चैव विपाशां च नदीं गोदावरीमपि ।
वस्वोकसारां नलिनीं नर्मदां चैव भारत ॥ ३.१९१.१०४ ॥
El Sindhu y el río Vipāśā, también el Godāvarī, el Vasvokasārā, el Nalinī y el Narmadā, oh Bhārata.
3.191.105
नदीं ताम्रां च वेणां च पुण्यतोयां शुभावहाम् ।
सुवेणां कृष्णवेणां च इरामां च महानदीम् ॥ ३.१९१.१०५ ॥
El río Tāmrā y el Veṇā, ríos de aguas sagradas que traen buena fortuna, el Suveṇā, el Kṛṣṇaveṇā y el gran río Irāmā.
3.191.106
वितस्तां च महाराज कावेरीं च महानदीम् ।
तुङ्गभद्रां कृष्णवेणीं कमलां च महानदीम्।
शोणं च पुरुषव्याघ्र विशल्यां किंपुनामपि ॥ ३.१९१.१०६ ॥
El Vitastā, oh gran rey, el gran río Kāverī, el Tuṅgabhadrā, el Kṛṣṇaveṇī, el gran río Kamalā, oh mejor de los hombres, el Śoṇa, el Viśalyā y también el Kiṃpunā.
3.191.107
एताश्चान्याश्च नद्योऽहं पृथिव्यां या नरोत्तम ।
परिक्रामन्प्रपश्यामि तस्य कुक्षौ महात्मनः ॥ ३.१९१.१०७ ॥
Estos y los demás ríos que hay sobre la tierra, oh mejor de los hombres, los veo mientras doy vueltas dentro del vientre de aquel de gran alma.
3.191.108
ततः समुद्रं पश्मामि यादोगणनिषेवितम् ।
रत्नाकरममित्रघ्न पयसोनिधिमुत्तमम् ॥ ३.१९१.१०८ ॥
Luego veo el océano, frecuentado por multitudes de seres acuáticos, la mina de joyas, oh destructor de enemigos, el supremo depósito de aguas.
3.191.109
ततः पश्यामि गगनं चन्द्रसूर्यविराजितम् ।
जाज्वल्यमानं तेजोभिः पावकार्कसमप्रभम् ॥ ३.१९१.१०९ ॥
Luego contemplo el cielo, adornado por la luna y el sol, resplandeciente con su brillo, de un esplendor igual al fuego y al sol.
3.191.110
पश्यामि च महीं राजन्काननैरुपशोभिताम् ।
सपर्वतवनद्वीपां निम्नगाशतसंकुलाम् ॥ ३.१९१.११० ॥
Y veo la tierra, oh rey, adornada con bosques, con montañas, selvas e islas, poblada de cientos de ríos.
3.191.111
यजन्ते हि ततो राजन्ब्राह्मणा बहुभिर्मखैः ।
क्षत्रियाश् प्रवर्तन्ते सर्ववर्णानुरञ्जनैः ॥ ३.१९१.१११ ॥
Entonces, oh rey, los brahmanes ofrecen sacrificios con muchos ritos, y los kṣatriyas prosiguen, complaciendo a todos los órdenes sociales.
3.191.112
वैश्याः कृषिं यथान्यायं कारयन्ति नराधिप ।
शुश्रूषायां च निरता द्विजानां वृषलास्तथा ॥ ३.१९१.११२ ॥
Los vaiśyas hacen labrar la tierra según la justicia, oh señor de los hombres; y los śūdras, igualmente, se dedican al servicio de los dvijas.
3.191.113
ततः परिपतन्राजंस्तस्य कुक्षौ महात्मनः ।
हिमवन्तं च पश्यामि हेमकूटं च पर्वतम् ॥ ३.१९१.११३ ॥
Luego, oh rey, deambulando en el vientre de aquel gran espíritu, veo el Himālaya y también la montaña Hemakūṭa.
3.191.114
निषधं चापि पश्यामि श्वेतं च रजतान्वितम् ।
पश्यामि च महीपाल पर्वतं गन्धमादनम् ॥ ३.१९१.११४ ॥
También veo el Niṣadha, y la montaña blanca que posee plata; y veo, oh protector de la tierra, la montaña Gandhamādana.
3.191.115
मन्दरं मनुजव्याघ्र नीलं चापि महागिरिम् ।
पश्यामि च महाराज मेरु कनकपर्वतम् ॥ ३.१९१.११५ ॥
Oh tigre entre los hombres, veo Mandara y también la gran montaña azul. Oh gran rey, veo Meru, la montaña de oro.
3.191.116
महेन्द्रं चैव पश्यामि विन्ध्यं च गिरिमुत्तमम् ।
मलयं चापि पश्यामि पारियात्रं च पर्वतम् ॥ ३.१९१.११६ ॥
Veo Mahendra, y también la excelente montaña Vindhya. También veo Malaya, y la montaña Pāriyātra.
3.191.117
एते चान्ये च बहवो यावन्तः पृथिवीधराः ।
तस्योदरे मया दृष्टाः सर्वे रत्नविभूषिताः ॥ ३.१९१.११७ ॥
Estos y muchos otros montes que sostienen la tierra, todos adornados con joyas, los vi en su vientre.
3.191.118
सिंहान्व्याघ्रान्वराहांश्च पश्यामि मनुजाधिप ।
पृथिव्यां यानि चान्यानि सत्त्वानि जगतीपते।
तानि सर्वाण्यहं तत्र पश्यन्पर्यचरं तदा ॥ ३.१९१.११८ ॥
Oh señor de los hombres, veo leones, tigres y jabalíes. Oh señor del mundo, todas las demás criaturas que hay en la tierra: viéndolas todas allí, entonces vagué.
3.191.119
कुक्षौ तस् नरव्याघ्र प्रविष्टः संचरन्दिशः ।
शक्रादींश्चापि पश्यामि कृत्स्नान्देवगणानहम् ॥ ३.१९१.११९ ॥
Oh tigre entre los hombres, habiendo entrado en su vientre y vagando por las direcciones, veo a Indra y a los demás, y veo a todas las multitudes de dioses.
3.191.120
साध्यान्रुद्रांस्तथाऽऽदित्यान्गुह्यकान्पितरस्तथा ।
सर्पान्नागान्सुपर्णांश्च वसूनप्यश्विनावपि ॥ ३.१९१.१२० ॥
Los Sādhyas, los Rudras, así como los Ādityas, los Guhyakas y los Padres; así también las serpientes, los nāgas, los Suparṇas, los Vasus, y también los dos Aśvins.
3.191.121
गन्धर्वाप्सरसो यक्षानृषींश्चैव महीपते ।
दैत्यदानवसङ्घांश्च नागांश्च मनुजाधिप ॥ ३.१९१.१२१ ॥
Oh señor de la tierra, los Gandharvas, las Apsarás, los Yakṣas, los sabios, las multitudes de Daityas y Dānavas, y los Nāgas, oh señor de los hombres.
3.191.122
सिंहिकातनयांश्चापि ये चान्ये सुरशत्रवः ।
यच्च किंचिन्मया लोके दृष्टं स्थावरजङ्गमम् ॥ ३.१९१.१२२ ॥
Los hijos de Siṃhikā y los demás enemigos de los dioses, y cualquier cosa móvil o inmóvil que yo haya visto en el mundo.
3.191.123
सर्वं पश्याम्यहं राजंस्तस्य कुक्षौ महात्मनः ।
त्वरमाणः फलाहारः कृत्स्नं जगदिदं विभो ॥ ३.१९१.१२३ ॥
Oh rey, lo veo todo en el vientre de aquel de gran alma, oh poderoso señor, mientras me apresuro como comedor de frutos, este mundo entero.
3.191.124
अन्तःशरीरे तस्याहं वर्षाणामधिकं शतम् ।
न च पश्यामि यस्याहं देहस्यान्तं कदाचन ॥ ३.१९१.१२४ ॥
Dentro de su cuerpo permanecí más de cien años, y sin embargo nunca vi el fin de aquel cuerpo.
3.191.125
सततं धावमानश्च चिन्तयानो विशांपते ।
भ्रमंस्तत्र महीपाल यदा वर्षगणान्बहून्।
आसादयामि नैवान्तं तस्य राजन्महात्मनः ॥ ३.१९१.१२५ ॥
Corriendo sin cesar y reflexionando, oh señor de los hombres, oh protector de la tierra, vagué allí; aunque pasaron muchos grupos de años, oh rey, no alcancé el fin de aquel de gran alma.
3.191.126
ततस्तमेव शरणं गतोस्मि विधिवत्तदा ।
वरेण्यं वरदं देवं मनसा कर्मणैव च ॥ ३.१९१.१२६ ॥
Entonces me acogí a él según el rito, a aquel dios excelso, dador de dones, con la mente y con la acción.
3.191.127
ततोऽहं सहसा राजन्वायुवेगेन निःसृतः ।
महात्मनो मुखात्तस्य विवृतात्पुरुषोत्तम ॥ ३.१९१.१२७ ॥
Entonces, oh rey, de repente, con la velocidad del viento, salí de la boca abierta de aquel de gran alma, oh mejor de los hombres.
3.191.128
ततस्तस्यैव शाखायां न्यग्रोधस्य विशांपते ।
आस्ते मनुजशार्दूल कृत्स्नमादाय वै जगत् ॥ ३.१९१.१२८ ॥
Luego, en esa misma rama del baniano, oh señor de los pueblos, oh tigre entre los hombres, él se sienta sosteniendo el mundo entero.
3.191.129
ते नैव बालवेषेण श्रीवत्सकृतलक्षणम् ।
आसीनं तं नरव्याघ्र पश्याम्यमिततेजसम् ॥ ३.१९१.१२९ ॥
Oh tigre entre los hombres, lo veo en forma de niño, marcado con el signo Śrīvatsa, sentado, de esplendor inconmensurable.
3.191.130
ततो मामब्रवीद्बालः स प्रीतः प्रहसन्निव ।
श्रीवत्सधारी द्युतिमान्पीतवासा महाद्युतिः ॥ ३.१९१.१३० ॥
Entonces aquel niño, complacido y como si riera, me habló: él, que porta la marca Śrīvatsa, radiante, vestido de amarillo, de gran brillo.
3.191.131
अपीदानीं शरीरेऽस्मिन्मामके मुनिसत्तम ।
उषितस्त्वं परिश्रान्तो मार्कण्डेय ब्रवीहि मे ॥ ३.१९१.१३१ ॥
Oh mejor de los sabios, ¿quizás te has cansado habiendo morado en este cuerpo mío? Dime, oh Mārkaṇḍeya.
3.191.132
मुहूर्तादथ मे दृष्टिः प्रादुर्भूता पुनर्नवा ।
मायानिर्मुक्तमात्मनमपश्यं लब्धचेतसम् ॥ ३.१९१.१३२ ॥
Entonces, tras un momento, mi vista reapareció renovada, y me vi a mí mismo, libre de la ilusión, con la conciencia recuperada.
3.191.133
तस्य ताम्रतलौ तात चरणौ सुप्रतिष्ठितौ ।
सुजातौ मृदुरक्ताभिरङ्गुलीभिर्विराजितौ ॥ ३.१९१.१३३ ॥
Sus pies, querido, de plantas cobrizas y bien asentados, bien formados y resplandecientes con dedos suaves y rojizos.
3.191.134
प्रयत्नेन मया मूर्ध्ना गृहीत्वा ह्यभिवनदितौ ।
दृष्ट्वाऽपरिमितं तस् प्रभावममितौजसः ॥ ३.१९१.१३४ ॥
Con esfuerzo los tomé con la cabeza y los saludé con reverencia, y vi el poder incalculable de aquel de fuerza sin límites.
3.191.135
विनयेनाञ्जलिं कृत्वाप्रयत्नेनोपगम्य ह ।
दृष्टो मया स भूतात्मा देवः कमललोचनः ॥ ३.१९१.१३५ ॥
Juntando las manos con humildad, me acerqué sin esfuerzo y lo vi: el alma de los seres, el dios de ojos de loto.
3.191.136
तमहं प्राञ्जलिर्भूत्वा नमस्कृत्येदमब्रवम् ।
ज्ञातुमिच्छामि देव त्वां मायां चैतां तवोत्तमाम् ॥ ३.१९१.१३६ ॥
Con las palmas juntas me incliné ante él y dije: 'Oh dios, deseo conocerte a ti y a esta suprema ilusión tuya.'
3.191.137
आस्येनानुप्रविष्टोऽहं शरीरे भगवंस्तव ।
दृष्टवानखिलाँल्लोकान्समस्तान्जठरे हि ते ॥ ३.१९१.१३७ ॥
Oh bienaventurado, entré en tu cuerpo por tu boca, y en tu vientre vi todos los mundos, enteros.
3.191.138
तव देव शरीरस्था देवदानवराक्षसाः ।
यक्षगन्धर्वनागाश्च जगत्स्थावरजङ्गमम् ॥ ३.१९१.१३८ ॥
Oh dios, en tu cuerpo habitaban los dioses, los dānavas, los rākṣasas, los yakṣas, los gandharvas y los nāgas, y el mundo de lo inmóvil y lo móvil.
3.191.139
त्वत्प्रसादाच्च मे देव स्मृतिर्न परिहीयते ।
द्रुतमन्तःशरीरे ते सततं परिवर्तिनः ॥ ३.१९१.१३९ ॥
Oh dios, por tu gracia mi memoria no se pierde. Quienes se mueven sin cesar dentro de tu cuerpo aparecieron de inmediato.
3.191.140
निर्गतोऽहमकामस्तु इच्छया ते महाप्रभो ।
यतिष्ये पुण्डरीकाक्ष ज्ञातुं त्वाऽहमनिन्दितं ॥ ३.१९१.१४० ॥
Oh gran señor, por tu voluntad salí sin deseo. Oh de ojos de loto, me esforzaré por conocer a aquel sin mácula.
3.191.141
इह भूत्वा शिशुः साक्षात्किं भवानवतिष्ठते ।
पीत्वा जगदिदं सर्वमेतदाख्यातुमर्हसि ॥ ३.१९१.१४१ ॥
¿Por qué permaneces aquí, convertido en un niño ante mis ojos? Habiendo bebido este mundo entero, mereces contarme todo esto.
3.191.142
किमर्थं च जगत्सर्वं शरीरस्थं तवानघ ।
कियन्तं च त्वया कालमिह स्थेयमरिंदम ॥ ३.१९१.१४२ ॥
Oh sin mácula, ¿con qué propósito reside en tu cuerpo todo este mundo? Y oh domador de enemigos, ¿cuánto tiempo permanecerás aquí?
3.191.143
एतदिच्छामि देवेश श्रोतुं ब्राह्मणकाम्यया ।
त्वत्तः कमलपत्राक्षं विस्तरेण यथातथम्।
महद्ध्येतदचिन्त्यं च यदहं दृष्टवान्प्रभो ॥ ३.१९१.१४३ ॥
Oh señor de los dioses, por deseo de un brahmín deseo oír esto de ti en detalle y tal como es, oh de ojos de pétalo de loto. Oh señor, lo que he visto es grande e inconcebible.
3.191.144
इत्युक्तः स मया श्रीमान्देवदेवो महाद्युतिः ।
सान्त्वयन्मामिदं वाक्यमुवाच वदतांवरः ॥ ३.१९१.१४४ ॥
Cuando así hablé, aquel glorioso dios de dioses, de gran esplendor, el mejor de los oradores, consolándome, pronunció estas palabras.