ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.191
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.191.1
ततः स पुनरेवाथ मार्कण्डेयं तपस्विनम् ।
पप्रच्छ विनयोपेतो धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ३.१९१.१ ॥
ಆಗ ವಿನಯಸಂಪನ್ನನಾದ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಆ ತಪಸ್ವಿ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿದನು.
3.191.2
नैके युगसहस्रान्तास्त्वया दृष्टा महामुने ।
न चापीह समः कश्चिदायुष्मान्दृश्यते तव ॥ ३.१९१.२ ॥
ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ನೀವು ಸಾವಿರಾರು ಯುಗಾಂತಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೀರಿ; ಇಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮಂತೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷಿ ಯಾರೂ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
3.191.3
वर्जयित्वा महात्मानं ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् ।
न तेऽस्ति सदृशः कश्चिदायुषा ब्रह्मसत्तम ॥ ३.१९१.३ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ತಮನೇ, ಆಯುಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಸಮನಾದವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
3.191.4
अथाऽन्तरिक्षे लोकेऽस्मिन्देवदानववर्जिते ।
त्वमेव प्रलये विप्र ब्रह्माणमुपतिष्ठसे ॥ ३.१९१.४ ॥
ನಂತರ ದೇವ-ದಾನವರಿಲ್ಲದ ಈ ಅಂತರಿಕ್ಷ ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಳಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಪ್ರನೇ, ನೀವೇ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತೀರಿ.
3.191.5
प्रलये चापि निर्वृत्ते प्रबुद्धे च पितामहे ।
त्वमेकः सृज्यमानानि भूतानीह प्रपश्यसि ॥ ३.१९१.५ ॥
ಪ್ರಳಯ ಮುಗಿದು ಪಿತಾಮಹನು ಎಚ್ಚರಗೊಂಡಾಗಲೂ, ಇಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನೀವೊಬ್ಬರೇ ನೋಡುತ್ತೀರಿ.
3.191.6
चतुर्विधानि विप्रर्षे यथावत्परमेष्ठिना ।
वायुभूता दिशः कृत्वा विक्षिप्यापस्ततस्ततः ॥ ३.१९१.६ ॥
ಓ ವಿಪ್ರರ್ಷಿಯೇ, ಪರಮೇಷ್ಠಿಯು ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ವಾಯುವಾಗಿ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ನೀರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಿದನು.
3.191.7
त्वया लोकगुरुः साक्षात्सर्वलोकपितामहः ।
आराधितो द्विजश्रेष्ठ तत्परेण समाधिना ॥ ३.१९१.७ ॥
ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಲೋಕಗುರುವೂ ಸರ್ವಲೋಕಪಿತಾಮಹನೂ ಆದವನನ್ನು ನೀನು ನೇರವಾಗಿ ಏಕಾಗ್ರ ಸಮಾಧಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದೆ.
3.191.8
स्वप्रमाणमथो विप्र त्वया कृतमनेकशः ।
घोरेणाविश्य तपसा वेधसो निर्जितास्त्वया ॥ ३.१९१.८ ॥
ವಿಪ್ರನೇ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಅನೇಕ ಬಾರಿ, ಘೋರ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನೂ ನೀನು ಜಯಿಸಿದೆ.
3.191.9
नारायणाङ्कप्रख्यस्त्वं सांपरायेऽतिपठ्यसे ॥ ३.१९१.९ ॥
ನೀನು ನಾರಾಯಣನ ಮಡಿಯಂತೆ ಇರುವವನು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಹಳವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತೀ.
3.191.10
भगवाननेकशः कृत्वा त्वया विष्णोश्च विश्वकृत् ।
कर्णिकोद्धरणं दिव्यं ब्रह्मणः कामरूपिणः।
रत्नालंकारयोगाभ्यां दृग्भ्यां दृष्टस्त्वया पुरा ॥ ३.१९१.१० ॥
ಭಗವಂತ, ವಿಶ್ವಕರ್ತ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹಾಗೂ ಕಾಮರೂಪಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ದಿವ್ಯ ಕರ್ಣಿಕೆಯನ್ನು ನೀನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಮೇಲೆತ್ತಿದೆ; ರತ್ನಾಭರಣ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆ ಅದನ್ನು ನೋಡಿದೆ.
3.191.11
तस्मात्तवान्तको मृत्युर्जरा वा देहनाशिनी ।
न त्वां विशति विप्रर्षे प्रसादात्परमेष्ठिनः ॥ ३.१९१.११ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ವಿಪ್ರರ್ಷಿಯೇ, ಪರಮೇಷ್ಠಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಮೃತ್ಯು ಅಥವಾ ದೇಹನಾಶಿನಿ ಜರಾ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
3.191.12
यदा नैव रविर्नाग्निर्न वायुर्न च चन्द्रमाः ।
नैवान्तरिक्षं नैवोर्वी शेषं भवति किंचन ॥ ३.१९१.१२ ॥
ಸೂರ್ಯನಿಲ್ಲದಾಗ, ಅಗ್ನಿಯಿಲ್ಲದಾಗ, ವಾಯುವಿಲ್ಲದಾಗ, ಚಂದ್ರನಿಲ್ಲದಾಗ; ಆಕಾಶವೂ ಇಲ್ಲದಾಗ, ಭೂಮಿಯೂ ಇಲ್ಲದಾಗ, ಯಾವುದೂ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
3.191.13
तस्मिन्नेकार्णवे लोके नष्टे स्थावरजङ्गमे ।
नष्टे देवासुरगणे समुत्सन्नमहोरगे ॥ ३.१९१.१३ ॥
ಆ ಏಕಾರ್ಣವ ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮಗಳು ನಾಶವಾಗಲು, ದೇವಾಸುರ ಗಣಗಳು ನಾಶವಾಗಲು, ಮಹಾಸರ್ಪಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳಿಯಲು.
3.191.14
शयानममितात्मानं पद्मे पद्मनिकेतनम् ।
त्वमेकः सर्वभूतेशं ब्रह्माणमुपतिष्ठसि ॥ ३.१९१.१४ ॥
ಕಮಲದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿರುವ, ಅಪರಿಮಿತಾತ್ಮನಾದ, ಕಮಲವನ್ನೇ ನಿವಾಸವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ, ಸರ್ವಭೂತೇಶ್ವರ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ನೀನು ಒಬ್ಬನೇ ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯ.
3.191.15
एतत्प्रत्यक्षतः सर्वं पूर्वं वृत्तं द्विजोत्तम ।
तस्मादिच्छाम्यहं श्रोतुं सर्वांहेत्वात्मिकां कथां ॥ ३.१९१.१५ ॥
ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ, ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಂಡಿರುವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ವಕಾರಣಾತ್ಮಕ ಆ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
3.191.16
अनुभूतं हि बहुशस्त्वयैकेन द्विजोत्तम ।
न तेऽस्त्यविदितं किंचित्सर्वलोकेषु नित्यदा ॥ ३.१९१.१६ ॥
ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ, ನೀನು ಒಬ್ಬನೇ ಇದನ್ನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅನುಭವಿಸಿರುವೆ. ಸರ್ವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಯಾವುದೂ ಎಂದಿಗೂ ಅರಿಯದಿಲ್ಲ.
3.191.17
हन्त ते कथयिष्यामि नमस्कृत्वा स्वयंभुवे ।
पुरुषाय पुराणाय शाश्वतायाव्ययाय च।
अव्यक्ताय सुसूक्ष्माय निर्गुणाय गुणात्मने ॥ ३.१९१.१७ ॥
ಈಗ ನಾನು ನಿನಗೆ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವೆನು. ಸ್ವಯಂಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ — ಪುರಾತನನೂ, ಶಾಶ್ವತನೂ, ಅವ್ಯಯನೂ, ಅವ್ಯಕ್ತನೂ, ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮನೂ, ನಿರ್ಗುಣನೂ, ಗುಣಾತ್ಮನೂ ಆದ ಪುರುಷನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ.
3.191.18
य एष पृथुदीर्घाक्षः पीतवासा जनार्दनः ।
एष कर्ता विकर्ता च भूतात्मा भूतकृत्प्रभुः ॥ ३.१९१.१८ ॥
ವಿಶಾಲ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ ನೇತ್ರಗಳುಳ್ಳ, ಪೀತಾಂಬರಧಾರಿಯಾದ ಈ ಜನಾರ್ದನ — ಇವರೇ ಕರ್ತ ಮತ್ತು ವಿಕರ್ತ, ಭೂತಗಳ ಆತ್ಮ, ಭೂತಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಪ್ರಭು.
3.191.19
अचिन्त्यं महदाश्चर्यं पवित्रमिति चोच्यते ।
अनादिनिधनं भूतं विश्वमव्ययमक्षयम् ॥ ३.१९१.१९ ॥
ಅವನು ಅಚಿಂತ್ಯನು, ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯ, ಪವಿತ್ರನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದಿ-ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದವನು, ಇರುವವನು, ವಿಶ್ವರೂಪನು, ಅವ್ಯಯನು, ಅಕ್ಷಯನು.
3.191.20
एष कर्ता न क्रियते कारणं चापि पौरुषे ।
को ह्येनं परुषं वेत्ति देवा अपि न तं पौरषे ॥ ३.१९१.२० ॥
ಇವನು ಕರ್ತೃ; ಇವನನ್ನು ಯಾರೂ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಮಾನವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿಯೂ ಇವನಿಗೆ ಕಾರಣವಿಲ್ಲ. ಈ ಪುರುಷನನ್ನು ಯಾರು ಬಲ್ಲರು? ದೇವತೆಗಳೂ ಅವನನ್ನು ಅರಿಯರು.
3.191.21
सर्वमाश्चर्यमेवैतन्निर्वृत्तं राजसत्तम ।
आदितो मनुजव्याघ्र कृत्स्नस्य जगतः क्षये ॥ ३.१९१.२१ ॥
ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಇದೆಲ್ಲವೂ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇ; ಆದಿಯಿಂದಲೇ ನಿರ್ವರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನರವ್ಯಾಘ್ರನೇ! ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ಲಯದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಆಗುತ್ತದೆ.
3.191.22
चत्वार्याहुः सहस्राणि वर्षाणां तत्कृतं युगम् ।
तस्य तावच्छती सन्ध्या सन्ध्यांशश्च तथाविधः ॥ ३.१९१.२२ ॥
ಕೃತಯುಗ ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅದರ ಸಂಧ್ಯೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ನೂರು ವರ್ಷಗಳು; ಸಂಧ್ಯಾಂಶವೂ ಹಾಗೆಯೇ.
3.191.23
वीणि वर्षसहस्राणि त्रेतायुगमिहोच्यते ।
तस्य तावच्छती सन्ध्या सन्ध्यांशश्च ततः परं ॥ ३.१९१.२३ ॥
ಇಲ್ಲಿ ತ್ರೇತಾಯುಗ ಮೂರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅದರ ಸಂಧ್ಯೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ನೂರು ವರ್ಷಗಳು; ಅದರ ನಂತರ ಸಂಧ್ಯಾಂಶ.
3.191.24
तथा वर्षसहस्रे द्वे द्वापरं परिमाणतः ।
तस्यापि द्विशती सन्ध्या सन्ध्यांशश्च तथाविधः ॥ ३.१९१.२४ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ದ್ವಾಪರಯುಗ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು; ಅದರ ಸಂಧ್ಯೆಯೂ ಎರಡು ನೂರು ವರ್ಷಗಳು; ಸಂಧ್ಯಾಂಶವೂ ಹಾಗೆಯೇ.
3.191.25
सहस्रमेकं वर्षाणां ततः कलियुगं स्मृतम् ।
तस्य वर्षशतं सन्ध्या सन्ध्यांशश्च ततः परम् ॥ ३.१९१.२५ ॥
ನಂತರ ಕಲಿಯುಗವು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅದರ ಸಂಧ್ಯೆ ನೂರು ವರ್ಷಗಳು; ಅದರ ಸಂಧ್ಯಾಂಶವೂ ಅದರ ನಂತರ (ಅಷ್ಟೇ).
3.191.26
सन्ध्यासंध्यांशयोस्तुल्यं प्रमाणमुपधारय ।
क्षीणे कलियुगे चैव प्रवर्तति कृतं युगम् ॥ ३.१९१.२६ ॥
ಸಂಧ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಂಧ್ಯಾಂಶದ ಪ್ರಮಾಣ ಸಮಾನ ಎಂದು ತಿಳಿ. ಕಲಿಯುಗ ಮುಗಿದಾಗ ಕೃತಯುಗ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
3.191.27
एषा द्वादशसाहस्री युगाख्या परिकीर्तिता ।
एतत्सहस्रपर्यन्तमहो ब्राह्ममुदाहृतम् ॥ ३.१९१.२७ ॥
ಇದು ಹನ್ನೆರಡು ಸಾವಿರ (ವರ್ಷಗಳ) ಯುಗ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಸಾವಿರ (ಚಕ್ರಗಳ) ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ; ಅಹೋ, ಇದು ಬ್ರಹ್ಮನ (ದಿನ) ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
3.191.28
विश्वं हि ब्रह्मभवने सर्वतः परिवर्तते ।
लोकानां मनुजवन्याघ्र प्रलयं तं विदुर्बुधाः ॥ ३.१९१.२८ ॥
ಇಡೀ ವಿಶ್ವವು ಬ್ರಹ್ಮನ ಧಾಮದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅದನ್ನು ಲೋಕಗಳ ಪ್ರಳಯವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.
3.191.29
अल्पावशिष्टे तु तदा युगान्ते भरतर्षभ ।
सहस्रान्ते नराः सर्वे प्रायशोऽनृतवादिनः ॥ ३.१९१.२९ ॥
ಭರತರಲ್ಲಿ ವೃಷಭನೇ, ಯುಗದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಉಳಿದಾಗ, ಸಾವಿರ (ವರ್ಷಗಳ) ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯರೂ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವವರಾಗುತ್ತಾರೆ.
3.191.30
यज्ञप्रतिनिधिः पार्थ दानप्रतिनिधिस्तथा ।
व्रतप्रतिनिधिश्चैव तस्मिन्काले प्रवर्तते ॥ ३.१९१.३० ॥
ಪಾರ್ಥನೇ, ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ, ದಾನದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಮತ್ತು ವ್ರತದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯೇ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ.
3.191.31
ब्राह्मणाः शूद्रकर्माणस्तथा शूद्रा धनार्जकाः ।
क्षत्रधर्मेण वाऽप्यत्र वर्तयन्ति युगक्षये ॥ ३.१९१.३१ ॥
ಯುಗಕ್ಷಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಶೂದ್ರರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವರು; ಶೂದ್ರರು ಧನಾರ್ಜಕರಾಗುವರು; ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮದಿಂದಲೂ ಜೀವನ ನಡೆಸುವರು.
3.191.32
निवृत्तयज्ञस्वाध्याया दण्डाजिनविवर्जिताः ।
ब्राह्मणा सर्वभक्षाश्च भविष्यन्ति कलौ युगे ॥ ३.१९१.३२ ॥
ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ದಂಡ ಮತ್ತು ಅಜಿನವಿಲ್ಲದವರಾಗಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿನ್ನುವವರಾಗುವರು.
3.191.33
अजपा ब्राह्मणास्तात शूद्रा जपपरायणाः ।
विपरीते तदा लोके पूर्वरूपं क्षयस्य तत् ॥ ३.१९१.३३ ॥
ಅಯ್ಯಾ, ಆಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಜಪ ಮಾಡದವರಾಗುವರು, ಶೂದ್ರರು ಜಪಪರಾಯಣರಾಗುವರು; ಲೋಕ ವಿಪರೀತವಾದಾಗ ಅದು ಕ್ಷಯದ ಪೂರ್ವರೂಪ.
3.191.34
बहवो म्लेच्छराजानः पृथिव्यां मनुजाधिप ।
मृषानुशासिनः पापा मृषावादपरायणाः ॥ ३.१९१.३४ ॥
ಮನುಜಾಧಿಪ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮ್ಲೇಚ್ಛ ರಾಜರಿರುವರು; ಅವರು ಸುಳ್ಳು ಆಜ್ಞೆ ಹೊರಡಿಸುವ, ಪಾಪಿಗಳು, ಸುಳ್ಳಿನಲ್ಲಿ ನಿರತರು.
3.191.35
आन्ध्राः शकाः पुलिन्दाश्च यवनाश्च नराधिपाः ।
काम्भोजा बाह्लिकाः शूराऽऽ भीरस्तथा नरोत्तमा ॥ ३.१९१.३५ ॥
ಆಂಧ್ರರು, ಶಕರು, ಪುಲಿಂದರು, ಯವನ ರಾಜರು, ಕಾಂಬೋಜರು, ಬಾಹ್ಲಿಕರು, ಶೂರರು, ಅಭೀರರು, ನರೋತ್ತಮರು.
3.191.36
न तदा ब्राह्मणः कश्चित्स्वधर्ममुपजीवति ।
क्षत्रियाश्चापि वैश्याश्च विकर्मस्था नराधिप ॥ ३.१९१.३६ ॥
ಆಗ ಯಾವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೂ ತನ್ನ ಧರ್ಮದಿಂದ ಜೀವಿಸನು; ನರಾಧಿಪ, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ವೈಶ್ಯರೂ ವಿಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಇರುವರು.
3.191.37
अल्पायुषः स्वल्पबलाः स्वल्पवीर्यपराक्रमाः ।
अल्पसाराल्पदेहाश्च तथा सत्याल्पभाषिणः ॥ ३.१९१.३७ ॥
ಆ ಕಾಲದ ಜನರು ಅಲ್ಪಾಯುಷ್ಯರೂ, ಅಲ್ಪಬಲರೂ, ಅಲ್ಪವೀರ್ಯ-ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳೂ, ಅಲ್ಪಸಾರರೂ, ಕುಳ್ಳರೂ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಅಲ್ಪವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವರೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ.
3.191.38
बहुशून्या जनपदा मृगव्यालावृता दिशः ।
युगान्ते समनुप्राप्ते वृथा च ब्रह्मवादिनः ॥ ३.१९१.३८ ॥
ಯುಗಾಂತ ಬಂದಾಗ ಜನಪದಗಳು ಬಹಳ ಬರಿದಾಗುತ್ತವೆ, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಜಿಂಕೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಸ್ರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತವೆ; ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
3.191.39
भोवादिनस्तथा शूद्रा ब्राह्मणाश्चार्यवादिनः ।
युगान्ते मनुजव्याघ्र भवन्ति बहुजन्तवः ॥ ३.१९१.३९ ॥
ಮನುಜವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ಯುಗಾಂತದಲ್ಲಿ ಶೂದ್ರರು 'ಭೋ' ಎಂದು ಮಾತನಾಡುವವರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು 'ಆರ್ಯ' ಎಂದು ಮಾತನಾಡುವವರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಬಹಳ ಜೀವಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.
3.191.40
न तथा घ्राणयुक्ताश्च सर्वगन्धा विशांपते ।
रसाश्च मनुजव्याघ्र न तथा स्वादुयोगिनः ॥ ३.१९१.४० ॥
ಓ ಪ್ರಜಾಧಿಪತಿಯೇ, ಆಗ ಎಲ್ಲ ಸುಗಂಧಗಳೂ ಘ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಮನುಜವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ರಸಗಳೂ ಅಷ್ಟು ಸ್ವಾದಿಷ್ಟವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
3.191.41
बहुप्रजा ह्रस्वदेहा शीलाचारविवर्जिताः ।
मुखेभगाः स्त्रियो राजन्भविष्यन्ति युगक्षये ॥ ३.१९१.४१ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಯುಗಕ್ಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಬಹು ಸಂತಾನವುಳ್ಳವರಾಗಿ, ಕುಳ್ಳು ದೇಹದವರಾಗಿ, ಶೀಲಾಚಾರ ರಹಿತರಾಗಿ, ಮುಖ-ಭಗದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
3.191.42
अट्टशूला जनपदाः शिवशूलाश्चतुष्पथाः ।
केशशूलाः स्त्रियो राजन्भविष्यन्ति युगक्षये ॥ ३.१९१.४२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಯುಗಕ್ಷಯದಲ್ಲಿ ಜನಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅಟ್ಟಶೂಲಗಳೂ, ನಾಲ್ಕು ದಾರಿ ಕೂಡುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವಶೂಲಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ; ಸ್ತ್ರೀಯರು ಕೇಶಶೂಲಗಳವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
3.191.43
अल्पक्षीरास्तथा गावो भविष्यन्ति जनाधिप ।
अल्पपुष्पफलाश्चापि पादपा बहुवायसाः ॥ ३.१९१.४३ ॥
ಓ ಜನಾಧಿಪ, ಹಾಗೆಯೇ ಹಸುಗಳು ಕಡಿಮೆ ಹಾಲು ಕೊಡುವವು; ಮರಗಳು ಕಡಿಮೆ ಹೂವು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿ ಅನೇಕ ಕಾಗೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವವು.
3.191.44
ब्रह्मवध्यानुलिप्तानां तथा मिथ्याभिशंसिनाम् ।
नृपाणां पृथिवीपाल प्रतिगृह्णन्ति वै द्विजाः ॥ ३.१९१.४४ ॥
ಓ ಪೃಥ್ವೀಪಾಲ, ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪದಿಂದ ಲಿಪ್ತರಾದ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪ ಮಾಡುವ ರಾಜರಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ದಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.
3.191.45
लोभमोहपरीताश्च मिथ्याधर्मध्वजावृताः ।
भिक्षार्थं पृथिवीपाल चञ्चूर्यन्ते द्विजैर्दिशः ॥ ३.१९१.४५ ॥
ಓ ಪೃಥ್ವೀಪಾಲ, ಲೋಭ ಮೋಹಗಳಿಂದ ಆವೃತರಾದ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಧರ್ಮಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ದ್ವಿಜರು ಭಿಕ್ಷೆಗಾಗಿ ದಿಕ್ಕುದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಾರೆ.
3.191.46
कराभारभयाद्भीता गृहस्थाः परिमोषकाः ।
मुनिच्छद्माकृतिच्छन्ना वाणिज्यमुपभुञ्जते ॥ ३.१९१.४६ ॥
ತೆರಿಗೆ ಹೊರೆಯ ಭಯದಿಂದ ಹೆದರಿದ ಗೃಹಸ್ಥರು, ಕಳ್ಳರು, ಮುನಿಯ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಮರೆಯಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
3.191.47
मित्या च नखरोमाणि धारयन्ति तदा द्विजाः ।
अर्थलोभान्नरव्याघ्र वृथा च ब्रह्मचारिणः ॥ ३.१९१.४७ ॥
ನರವ್ಯಾಘ್ರ, ಆಗ ದ್ವಿಜರು ಉಗುರು ಮತ್ತು ರೋಮಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವರು; ಧನಲೋಭದಿಂದ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳಾಗುವರು.
3.191.48
आश्रमेषु वृथाचार पारपा गुरुतल्पगाः ।
ऐहलौकिकमीहन्ते मांसशोणितवर्धनम् ॥ ३.१९१.४८ ॥
ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯರ್ಥ ಆಚಾರವುಳ್ಳವರು, ಗುರುಪತ್ನಿಯ ಶಯ್ಯೆಗೆ ಹೋಗುವವರು, ಮಾಂಸರಕ್ತವನ್ನು ವರ್ಧಿಸುವ ಐಹಿಕ ಸುಖಗಳನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
3.191.49
पारलौकिककार्येषु प्रमत्ता भृशनास्तिकाः ।
बहुपाषण्डसंकीर्णाः परान्नगुणवादिनः।
आश्रमा मनुजव्याघ्र न भवन्ति युगक्षये ॥ ३.१९१.४९ ॥
ಪರಲೋಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಜಾಗರೂಕರಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ನಾಸ್ತಿಕರಾಗಿ, ಅನೇಕ ಪಾಷಂಡಗಳಿಂದ ಮಿಶ್ರಿತರಾಗಿ, ಪರರ ಅನ್ನದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಗಳುವವರಾಗಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಮನುಜವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ಯುಗಕ್ಷಯದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಮಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
3.191.50
यथर्तुवर्षी भगवान्न तथा पाकशासनः ।
न चापि सर्वभीजानि सम्यग्रोहन्ति भारत ॥ ३.१९१.५० ॥
ಹಿಂದಿನಂತೆ ಭಗವಾನ್ ಪಾಕಶಾಸನ (ಇಂದ್ರ) ಋತುವಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಳೆ ಸುರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಭಾರತ, ಎಲ್ಲ ಬೀಜಗಳೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
3.191.51
फलं धर्मस्य राजेन्द्र सर्वत्र परिहीयते ।
हिंसाभिरामश्च जनस्तथा संपद्यतेऽशुचिः।
अधर्मफलमत्यर्थं तदा भवति चानघ ॥ ३.१९१.५१ ॥
ರಾಜೇಂದ್ರ, ಧರ್ಮದ ಫಲ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತದೆ; ಹಿಂಸೆಯಲ್ಲಿ ರಮಿಸುವ ಜನರು ಅಶುಚಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅನಘನೇ, ಆಗ ಅಧರ್ಮದ ಫಲ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗುತ್ತದೆ.
3.191.52
तदा च पृथिवीपाल यो भवेद्धर्मसंयुतः ।
अल्पायुः स हि मन्तव्यो न हि धर्मोस्ति कश्चन ॥ ३.१९१.५२ ॥
ಪೃಥ್ವೀಪಾಲ, ಆಗ ಯಾರು ಧರ್ಮದಿಂದ ಕೂಡಿರುವನೋ, ಅವನನ್ನು ಅಲ್ಪಾಯುಷಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕು; ನಿಜವಾಗಿ ಯಾವ ಧರ್ಮವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
3.191.53
भूयिष्ठं कूटमानैश्च पण्यं विक्रीणते जनाः ।
वणिजश्च नरव्याघ्र बहुमाया भवन्त्युत ॥ ३.१९१.५३ ॥
ಜನರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೋಸದ ಅಳತೆಗಳಿಂದ ಸರಕು ಮಾರುತ್ತಾರೆ; ನರವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳೂ ಬಹಳ ಮೋಸಗಾರರಾಗುತ್ತಾರೆ.
3.191.54
धर्मिष्ठाः परिहीयन्ते पापीयान्वर्धते जनः ।
धर्मस्य बलहानिः स्यादधर्मश्च बलायते ॥ ३.१९१.५४ ॥
ಧರ್ಮಿಷ್ಠರು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪಾಪಿಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾರೆ; ಧರ್ಮದ ಬಲ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ, ಅಧರ್ಮ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
3.191.55
अल्पायुषो दरिद्राश्च धर्मिष्ठा मानवास्तथा ।
दीर्घायुषः समृद्धाश्च विधर्माणो युगक्षये ॥ ३.१९१.५५ ॥
ಯುಗದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಮಾನವರು ಅಲ್ಪಾಯುಷ್ಯರೂ ದರಿದ್ರರೂ ಆಗುವರು; ಅಧರ್ಮಿಗಳು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯರೂ ಸಮೃದ್ಧರೂ ಆಗುವರು.
3.191.56
नगराणआं विहारेषु विधर्माणो युगक्षये ।
अधर्मिष्ठैरुपायैश् प्रजा व्यवहरन्त्युत ॥ ३.१९१.५६ ॥
ಯುಗದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಗರಗಳ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಧರ್ಮಿಗಳಿರುವರು; ಜನರು ಅಧರ್ಮಪೂರ್ಣ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ವ್ಯವಹರಿಸುವರು.
3.191.57
संचयेन तथाऽल्पेन भवन्त्याढ्यमदान्विताः ।
धनं विश्वासतो न्यस्तं मिथो भूयिष्ठशो नराः ॥ ३.१९१.५७ ॥
ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂಚಯದಿಂದಲೂ ಜನರು ಧನಮದದಿಂದ ತುಂಬುವರು; ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಒಪ್ಪಿಸಿದ ಧನವನ್ನು ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಅಪಹರಿಸುವರು.
3.191.58
हर्तुं व्यवसिता राजन्पापाचारसमनविताः ।
नैतदस्तीति मनुजा वर्तन्ते निरपत्रपाः ॥ ३.१९१.५८ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಪಾಪಾಚಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಾನವರು ಧನವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸುವರು; ನಾಚಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ 'ಅದು ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ' ಎನ್ನುವರು.
3.191.59
पुरुषादानि सत्वानि पक्षिणोऽथ मृगास्तथा ।
नगराणां विहारेषु चैत्येष्वपि च शेरते ॥ ३.१९१.५९ ॥
ಮನುಷ್ಯಭಕ್ಷಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಮೃಗಗಳು ನಗರಗಳ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಚೈತ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಲಗುವವು.
3.191.60
सप्तवर्षाष्टवर्षाश्च स्त्रियो गर्भधरा नृप ।
दशद्वादशवर्षाणां पुंसां पुत्रः प्रजायते ॥ ३.१९१.६० ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಏಳೆಂಟು ವರ್ಷದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಗರ್ಭ ಧರಿಸುವರು; ಹತ್ತೆರಡು ವರ್ಷದ ಪುರುಷರಿಗೂ ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟುವರು.
3.191.61
भवन्ति षोडशे वर्षे नराः पलितिनस्तथा ।
आयुःक्षयो मनुष्याणां क्षिप्रमेव प्रपद्यते ॥ ३.१९१.६१ ॥
ಹದಿನhaರನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಬೆಳ್ಳಗಾದ ಕೂದಲಿನವರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಮನುಷ್ಯರ ಆಯುಷ್ಯ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತದೆ.
3.191.62
क्षीणायुषो महाराज तरुणा वृद्धशीलिनः ।
तरुणानां च यच्छीलं तद्वृद्धेषु प्रजायते ॥ ३.१९१.६२ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಆಯುಷ್ಯ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದವರು ಯುವಕರಾದರೂ ವೃದ್ಧರ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಯುವಕರ ಸ್ವಭಾವ ವೃದ್ಧರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
3.191.63
विपरीतास्तदा नार्यो वञ्चयित्वाऽर्हतः पतीन् ।
व्युच्चरन्त्यपि दुःशीला दासैः पशुभिरेव च ॥ ३.१९१.६३ ॥
ಆಗ ಸ್ತ್ರೀಯರು ವಿಪರೀತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಯೋಗ್ಯ ಪತಿಗಳನ್ನು ವಂಚಿಸಿ ದುಶ್ಶೀಲರಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ದಾಸರೊಂದಿಗೂ ಪಶುಗಳೊಂದಿಗೂ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾರೆ.
3.191.64
वीरपत्न्यस्तथा नार्यः संश्रयन्ति नरान्नृप ।
भर्तारमपि जीवन्तमन्यान्व्यभिचरन्त्युत ॥ ३.१९१.६४ ॥
ಅರಸನೇ, ವೀರರ ಪತ್ನಿಯರೂ ಹಾಗೆಯೇ ಪುರುಷರನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾರೆ; ಜೀವಂತವಿರುವ ಪತಿಯಿದ್ದರೂ ಅವರು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಭಿಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
3.191.65
तस्मिन्युगसहस्रान्ते संप्राप्ते चायुषः क्षये ।
अनावृष्टिर्महाराज जायते बहुवार्षिकी ॥ ३.१९१.६५ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಆ ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಆಯುಷ್ಯ ಕ್ಷೀಣಿಸುವ ಕಾಲ ಬಂದಾಗ, ಬಹುವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ ಅನಾವೃಷ್ಟಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
3.191.66
ततस्तान्यल्पसाराणि सत्वानि क्षुधितानि वै ।
प्रलयं यान्ति भूयिष्ठं पृथिव्यां पृथिवीपते ॥ ३.१९१.६६ ॥
ಆಗ ಆ ಅಲ್ಪಬಲದ ಜೀವಿಗಳು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಿ, ಭೂಪತಿಯೇ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಪ್ರಳಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತವೆ.
3.191.67
ततो दिनकरैर्दीप्तैः सप्तभिर्मनुजाधिप ।
पीयते सलिलं सर्वं समुद्रेषु सरित्सु च ॥ ३.१९१.६७ ॥
ಓ ಮನುಜಾಧಿಪನೇ, ಆಗ ಏಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಸೂರ್ಯರಿಂದ ಸಮುದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ನೀರೂ ಕುಡಿಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
3.191.68
यच्च रकाष्ठं तृणं चापि शुष्कं चार्द्रं च भारत ।
सर्वं तद्भस्मसाद्भूतं दृश्यते भरतर्षभ ॥ ३.१९१.६८ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಕಟ್ಟಿಗೆ, ಹುಲ್ಲು, ಒಣಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಹಸಿಯಾದದ್ದು ಎಲ್ಲವೂ ಬೂದಿಯಾಗಿರುವುದು ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಓ ಭರತರ್ಷಭ.
3.191.69
ततः संवर्तको वह्निर्वायुना सह भारत ।
लोकमाविशते पूर्वमादित्यैरुपशोषितम् ॥ ३.१९१.६९ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಆಗ ಲಯಕಾರಕ ಅಗ್ನಿಯು ವಾಯುವಿನೊಡನೆ ಸೇರಿ, ಸೂರ್ಯರಿಂದ ಮೊದಲೇ ಒಣಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಲೋಕವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ.
3.191.70
ततः स पृथिवीं भित्त्वा प्रविश्य च रसातलम् ।
रदेवदानवयक्षाणां भयं जनयते महत् ॥ ३.१९१.७० ॥
ಆಗ ಅದು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸೀಳಿ ರಸಾತಲವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ದೇವ-ದಾನವ-ಯಕ್ಷರಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಭಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
3.191.71
निरदहन्नागलोकं च यच्च किंचित्क्षिताविह ।
अधस्तात्पृथिवीपाल सर्वं नाशयते क्षणात् ॥ ३.१९१.७१ ॥
ಅದು ನಾಗಲೋಕವನ್ನು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಇಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕೆಳಗಿರುವ ಯಾವುದನ್ನೂ ಪೂರ್ತಿ ಸುಡುತ್ತದೆ; ಓ ಪೃಥ್ವೀಪಾಲ, ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.
3.191.72
ततो योजनविंशानां सहस्राणि शतानि च ।
निर्दहत्यशिवो वायुः स च संवर्तकोऽनलः ॥ ३.१९१.७२ ॥
ಆಗ ಇಪ್ಪತ್ತು ಯೋಜನದ ಸಾವಿರಾರು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅಶುಭ ವಾಯು ಮತ್ತು ಆ ಸಂವರ್ತಕ ಅಗ್ನಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ.
3.191.73
सदेवासुरगन्धर्वं सयक्षोरगराक्षसम् ।
ततो दहति दीप्तः स सर्वमेव जगद्विभुः ॥ ३.१९१.७३ ॥
ದೇವ, ಅಸುರ, ಗಂಧರ್ವ, ಯಕ್ಷ, ಉರಗ, ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಆ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವ ವಿಭು ಸುಡುತ್ತಾನೆ.
3.191.74
ततो गजकुलप्रख्यास्तजिन्मालाविभूषिताः ।
उत्तिष्ठन्ति महामेघा नभस्यद्भुतदर्शनाः ॥ ३.१९१.७४ ॥
ಆಗ ಆನೆಗಳ ಹಿಂಡಿನಂತಿರುವ, ಮಿಂಚಿನ ಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ದರ್ಶನವುಳ್ಳ ಮಹಾಮೇಘಗಳು ಏಳುತ್ತವೆ.
3.191.75
केचिन्नीलोत्पलश्यामाः केचित्कुमुदसन्निभाः ।
केचित्किञ्जल्कसंकाशाः केचित्पीताः पयोधराः ॥ ३.१९१.७५ ॥
ಕೆಲವು ನೀಲಿ ತಾವರೆಯಂತೆ ಕಪ್ಪಾದವು, ಕೆಲವು ಬಿಳಿ ಕುಮುದಗಳಂತೆ, ಕೆಲವು ತಾವರೆ ಕೇಸರದಂತೆ, ಕೆಲವು ಹಳದಿಯ ಮೇಘಗಳು.
3.191.76
केचिद्धारिद्रसंकाशाः कारण्डवनिभास्तथा ।
केचित्कमलपत्राभाः केचिद्धिङ्गुलसप्रभाः ॥ ३.१९१.७६ ॥
ಕೆಲವು ಅರಿಶಿನದ ಬಣ್ಣದವು, ಕೆಲವು ಕಾರಂಡವ ಪಕ್ಷಿಯಂತೆ, ಕೆಲವು ತಾವರೆ ಎಲೆಯ ಕಾಂತಿಯವು, ಕೆಲವು ಹಿಂಗುಳದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವವು.
3.191.77
केचित्पुरवराकाराः केचिद्गजकुलोपमाः ।
केचिदञ्जनसंकाशाः केचिन्मकरसन्निभाः ॥ ३.१९१.७७ ॥
ಕೆಲವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರಗಳ ಆಕಾರದವು, ಕೆಲವು ಆನೆಗಳ ಹಿಂಡಿನಂತೆ, ಕೆಲವು ಕಾಡಿಗೆಯಂತೆ, ಕೆಲವು ಮಕರಗಳಂತೆ.
3.191.78
विद्युन्मालापिनद्धाङ्गाः समुत्तिष्ठन्ति वै घनाः ।
घोररूपा महाराज घोरस्वननिनादिताः ॥ ३.१९१.७८ ॥
ಮಿಂಚಿನ ಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಂಗಗಳು ಬಿಗಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ದಟ್ಟ ಮೇಘಗಳು ಏಳುತ್ತವೆ; ಮಹಾರಾಜನೇ, ಅವು ಘೋರ ರೂಪದವು, ಘೋರ ಸ್ವರದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸುವವು.
3.191.79
ततो जलघराः सर्वं व्याप्नुवनति नभस्तलम् ।
गर्जन्तः पृथिवीपाल पृथिवीधरसन्निभाः ॥ ३.१९१.७९ ॥
ಆಗ ಆ ಜಲಧರಗಳು ಆಕಾಶವನ್ನೆಲ್ಲ ಆವರಿಸಿದವು; ಓ ಭೂಪಾಲನೇ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
3.191.80
तैरियं पृथिवी सर्वा सपर्वतवनाकरा ।
आपूर्यते महाराज सलिलौघपरिप्लुता ॥ ३.१९१.८० ॥
ಅವುಗಳಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯು ಪರ್ವತ, ಕಾಡು, ಗಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಓ ಮಹಾರಾಜನೇ, ಜಲಪ್ರವಾಹದಿಂದ ತುಂಬಿ ಮುಳುಗಿತು.
3.191.81
ततस्ते जलदा घोरा राविणः पुरुषर्षभ ।
पर्वतान्प्लावयन्त्याशु चोदिताः परमेष्ठिना ॥ ३.१९१.८१ ॥
ಆಗ ಆ ಭಯಂಕರ, ಘರ್ಜಿಸುವ ಮೇಘಗಳು, ಓ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಪರಮೇಷ್ಠಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಬೇಗ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿದವು.
3.191.82
वर्षमाणा महत्तोयं पूरयन्तो वसुंधराम् ।
सुघोरमशिवं रौद्रं नाशयनति च पावकम् ॥ ३.१९१.८२ ॥
ಮಹಾ ಜಲವನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ತುಂಬುತ್ತ, ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರ, ಅಮಂಗಳ, ಉಗ್ರ ರೂಪದಿಂದ ಅವು ಅಗ್ನಿಯನ್ನೂ ನಂದಿಸಿದವು.
3.191.83
ततो द्वादशवर्षाणि पयोदास्त उपप्लवे ।
धाराभिः पूरयन्तो वै चोद्यमाना महात्मना ॥ ३.१९१.८३ ॥
ನಂತರ ಆ ಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿ, ಆ ಮೇಘಗಳು ಮಹಾತ್ಮನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಧಾರೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಸಿದವು.
3.191.84
ततः समुद्रः स्वां वेलामतिक्रामति भारत ।
पर्वताश्च विदीर्यन्ते मही चापि विदीर्यते ॥ ३.१९१.८४ ॥
ಆಗ, ಓ ಭಾರತ, ಸಮುದ್ರವು ತನ್ನ ಮೇರೆಯನ್ನು ದಾಟಿತು; ಪರ್ವತಗಳು ಒಡೆದವು, ಭೂಮಿಯೂ ಸೀಳಿತು.
3.191.85
सर्वतः सहसा भ्रान्तास्ते पयोदा नभस्तलम् ।
संवेष्टयित्वा नश्यन्ति वायुवेगपराहताः ॥ ३.१९१.८५ ॥
ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಭ್ರಾಂತರಾದ ಆ ಮೇಘಗಳು ಆಕಾಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿ, ವಾಯುವೇಗದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
3.191.86
कततस्तं मारुतं घोरं स्वयंभूर्मनुजाधिप ।
आदिः पद्मालयो देवः पीत्वा स्वपिति भारत ॥ ३.१९१.८६ ॥
ಮನುಜಾಧಿಪನೇ, ಆ ಭಯಂಕರ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಕುಡಿದು, ಸ್ವಯಂಭೂ, ಆದಿದೇವ, ಕಮಲವಾಸಿ ದೇವನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಭಾರತ.
3.191.87
तस्मिन्नेकार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजङ्गमे ।
नष्टे देवासुरगणए यक्षराक्षसवर्जिते ॥ ३.१९१.८७ ॥
ಆ ಭಯಂಕರ ಏಕಾರ್ಣವದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮಗಳು ನಾಶವಾಗಿ, ದೇವಾಸುರ ಗಣಗಳು ನಾಶವಾಗಿ, ಯಕ್ಷ ರಾಕ್ಷಸರಿಲ್ಲದಾಗ.
3.191.88
निर्मनुष्ये महीपाल निःश्वापदमहीरुहे ।
अनन्तरिक्षे लोकेऽस्मिन्भ्रमाम्येकोऽहमातुरः ॥ ३.१९१.८८ ॥
ಮಹೀಪಾಲನೇ, ಮನುಷ್ಯರಿಲ್ಲದ, ಕ್ರೂರ ಪ್ರಾಣಿ ಮರಗಳಿಲ್ಲದ, ಆಕಾಶವೂ ಇಲ್ಲದ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
3.191.89
एकार्णवे जले घोरे विचरन्पार्थिवोत्तम ।
अपश्यन्सर्वभूतानि वैक्लब्यमगमं ततः ॥ ३.१९१.८९ ॥
ಪಾರ್ಥಿವೋತ್ತಮನೇ, ಆ ಭಯಂಕರ ಏಕಾರ್ಣವ ಜಲದಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತ, ಸರ್ವಭೂತಗಳನ್ನು ಕಾಣದೆ, ಆಗ ನಾನು ವೈಕ್ಲಬ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
3.191.90
ततः सुदीर्घं गत्वाऽहं प्लवमानो धराधिप ।
श्रान्तः क्वचिन्न शरणं लब्धवानस्म्यतन्द्रितः ॥ ३.१९१.९० ॥
ಅನಂತರ, ಧರಾಧಿಪನೇ, ಬಹಳ ದೂರ ಈಜುತ್ತ ಹೋಗಿಯೂ, ದಣಿದವನಾಗಿ ನಾನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ; ನಾನು ಆಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದೆ.
3.191.91
ततः कदाचित्पश्यामि तस्मिन्सलिलसंनिघौ ।
न्यग्रोधं सुमहान्तं वै विशालं पृथिवीपते ॥ ३.१९१.९१ ॥
ಆಗ ಒಮ್ಮೆ ಆ ನೀರಿನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾದ, ವಿಶಾಲವಾದ ಆಲದ ಮರವನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದೆ, ಓ ಭೂಪತೀ.
3.191.92
शाखायां तस्य वृक्षस्य विस्तीर्णायां नराधिप ।
पर्यङ्के पृथिवीपाल दिव्यास्तरणसंस्तृते ॥ ३.१९१.९२ ॥
ಓ ನರಾಧಿಪ, ಆ ಮರದ ಹರಡಿದ ಕೊಂಬೆಯ ಮೇಲೆ, ಓ ಪೃಥ್ವೀಪಾಲ, ದಿವ್ಯ ಹಾಸಿಗೆಯಿಂದ ಆಸ್ತರಿಸಿದ ಮಂಚದ ಮೇಲೆ.
3.191.93
उपविष्टं महाराज पद्मेन्दुसदृशाननम् ।
फुल्लपद्मविशालाक्षं बालं पश्यामि भारत ॥ ३.१९१.९३ ॥
ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಓ ಭಾರತ, ಕುಳಿತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಬಾಲಕನನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದೆ; ಅವನ ಮುಖ ತಾವರೆ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನಂತಿತ್ತು, ಅವನ ವಿಶಾಲ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅರಳಿದ ತಾವರೆಗಳಂತಿದ್ದವು.
3.191.94
ततो मे पृतिवीपाल विस्मयः सुमहाभूत् ।
कथं त्वयं शिशुः शेते लोके नाशमुपागते ॥ ३.१९१.९४ ॥
ಆಗ, ಓ ಪೃಥ್ವೀಪಾಲ, ಲೋಕ ನಾಶವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಈ ಶಿಶು ಹೇಗೆ ಮಲಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಬಹಳ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಯಿತು.
3.191.95
तपसा चिन्तयंश्चापि तं शिशुं नोपलक्षये ।
भूतं भव्यं भविष्यं च जानन्नपि नराधिप ॥ ३.१९१.९५ ॥
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಚಿಂತಿಸಿದರೂ ಆ ಶಿಶುವನ್ನು ನಾನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ, ಓ ನರಾಧಿಪ; ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ವರ್ತಮಾನವನ್ನು ನಾನು ಅರಿತಿದ್ದರೂ.
3.191.96
अतसीपुष्पवर्णाभः श्रीवत्सकृतभूषणः ।
साक्षाल्लक्ष्म्या इवावास स तदा प्रतिभाति मे ॥ ३.१९१.९६ ॥
ಅತಸೀ ಪುಷ್ಪದ ವರ್ಣದ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವನು, ಶ್ರೀವತ್ಸ ಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತನು; ಅವನು ಆಗ ನನಗೆ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ನಿವಾಸದಂತೆ ಕಂಡನು.
3.191.97
ततो मामब्रवीद्बालः स पद्मनिभलोचनः ।
श्रीवत्सधारी द्युतिमान्वाक्यं श्रुतिसुखावहम् ॥ ३.१९१.९७ ॥
ಆಗ ಆ ಕಮಲನೇತ್ರ, ಶ್ರೀವತ್ಸ ಲಾಂಛನ ಧರಿಸಿದ, ತೇಜಸ್ವಿ ಬಾಲಕ ನನಗೆ ಕಿವಿಗೆ ಸುಖಕರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
3.191.98
जानामि त्वां परिश्रान्तं तात विश्रामकाङ्क्षिणम् ।
मार्कण्डेय महासत्वं यावदिच्छसि भार्गव ॥ ३.१९१.९८ ॥
ಮಗೂ, ನೀನು ದಣಿದು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಬಯಸುತ್ತಿರುವೆ ಎಂದು ನಾನು ಬಲ್ಲೆ. ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ, ಮಹಾತ್ಮ ಭಾರ್ಗವ, ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಕಾಲ ವಿಶ್ರಮಿಸು.
3.191.99
अभ्यन्तरं शरीरं मे प्रविश्य मुनिसत्तम ।
आस्खेह विहितो वासः प्रसादस्ते कृतो मया ॥ ३.१९१.९९ ॥
ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನನ್ನ ದೇಹದ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸು. ಇಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ವಾಸಸ್ಥಾನ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ; ನಿನಗೆ ಈ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನಾನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ.
3.191.100
ततो बालेन तेनैव मुक्तस्यासीत्तदा मम ।
निर्वेदो जीविते दीर्घे मनुष्यत्वे च भारत ॥ ३.१९१.१०० ॥
ಆಗ ಆ ಬಾಲಕನಿಂದಲೇ ನಾನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಾಗ, ಭಾರತ, ದೀರ್ಘ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯ ಜನ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ವಿರಕ್ತಿ ಉಂಟಾಯಿತು.
3.191.101
ततो बालेन तेनास्यं सहसा विवृतं कृतम् ।
तस्याहमवशो वक्रे दैवयोगात्प्रवेशितः ॥ ३.१९१.१०१ ॥
ಆಗ ಆ ಬಾಲಕ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ತನ್ನ ಬಾಯನ್ನು ತೆರೆದ; ದೈವಯೋಗದಿಂದ ನಾನು ಅಸಹಾಯನಾಗಿ ಅವನ ಬಾಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆ.
3.191.102
ततः प्रविष्टस्तत्कुक्षिं सहसा मनुजाधिप ।
सराष्ट्रनगराकीर्णां कृत्स्नां पश्यामि मेदिनीम् ॥ ३.१९१.१०२ ॥
ಆಗ, ಮನುಜಾಧಿಪ, ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಅವನ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಇಡೀ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೋಡಿದೆ.
3.191.103
गङ्गां शतद्रुं सीतां च यमुनामथ कौशिकीम् ।
चर्मण्वतींवेत्रवतीं चन्द्रभागां सरस्वतीम् ॥ ३.१९१.१०३ ॥
ಗಂಗೆ, ಶತದ್ರು, ಸೀತಾ, ಯಮುನೆ, ಆಮೇಲೆ ಕೌಶಿಕಿ, ಚರ್ಮಣ್ವತಿ, ವೇತ್ರವತಿ, ಚಂದ್ರಭಾಗಾ, ಸರಸ್ವತಿ.
3.191.104
सिन्धुं चैव विपाशां च नदीं गोदावरीमपि ।
वस्वोकसारां नलिनीं नर्मदां चैव भारत ॥ ३.१९१.१०४ ॥
ಸಿಂಧು, ವಿಪಾಶಾ ನದಿ, ಗೋದಾವರಿಯೂ, ವಸ್ವೋಕಸಾರಾ, ನಲಿನೀ, ನರ್ಮದಾ, ಓ ಭಾರತ.
3.191.105
नदीं ताम्रां च वेणां च पुण्यतोयां शुभावहाम् ।
सुवेणां कृष्णवेणां च इरामां च महानदीम् ॥ ३.१९१.१०५ ॥
ತಾಮ್ರಾ ನದಿ, ವೇಣಾ, ಪುಣ್ಯ ಜಲದಿಂದ ಶುಭ ನೀಡುವ ನದಿಗಳು, ಸುವೇಣಾ, ಕೃಷ್ಣವೇಣಾ ಮತ್ತು ಮಹಾನದಿ ಇರಾಮಾ.
3.191.106
वितस्तां च महाराज कावेरीं च महानदीम् ।
तुङ्गभद्रां कृष्णवेणीं कमलां च महानदीम्।
शोणं च पुरुषव्याघ्र विशल्यां किंपुनामपि ॥ ३.१९१.१०६ ॥
ವಿತಸ್ತಾ, ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಮಹಾನದಿ ಕಾವೇರಿ, ತುಂಗಭದ್ರಾ, ಕೃಷ್ಣವೇಣಿ, ಮಹಾನದಿ ಕಮಲಾ, ಓ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ, ಶೋಣ, ವಿಶಲ್ಯಾ ಮತ್ತು ಕಿಂಪುನಾ ಕೂಡ.
3.191.107
एताश्चान्याश्च नद्योऽहं पृथिव्यां या नरोत्तम ।
परिक्रामन्प्रपश्यामि तस्य कुक्षौ महात्मनः ॥ ३.१९१.१०७ ॥
ಇವೂ ಇತರ ನದಿಗಳೂ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ನದಿಗಳು, ಓ ನರೋತ್ತಮ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಾ ನಾನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ.
3.191.108
ततः समुद्रं पश्मामि यादोगणनिषेवितम् ।
रत्नाकरममित्रघ्न पयसोनिधिमुत्तमम् ॥ ३.१९१.१०८ ॥
ನಂತರ ನಾನು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ, ಜಲಜೀವಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾದದ್ದು, ರತ್ನಗಳ ಗಣಿ, ಓ ಶತ್ರುಘ್ನ, ನೀರಿನ ಉತ್ತಮ ಸಂಗ್ರಹ.
3.191.109
ततः पश्यामि गगनं चन्द्रसूर्यविराजितम् ।
जाज्वल्यमानं तेजोभिः पावकार्कसमप्रभम् ॥ ३.१९१.१०९ ॥
ನಂತರ ಚಂದ್ರಸೂರ್ಯರಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಆಕಾಶವನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ; ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಬೆಳಗುವ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಭೆಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಆಕಾಶ.
3.191.110
पश्यामि च महीं राजन्काननैरुपशोभिताम् ।
सपर्वतवनद्वीपां निम्नगाशतसंकुलाम् ॥ ३.१९१.११० ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ; ಪರ್ವತ, ವನ, ದ್ವೀಪಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನೂರಾರು ನದಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ.
3.191.111
यजन्ते हि ततो राजन्ब्राह्मणा बहुभिर्मखैः ।
क्षत्रियाश् प्रवर्तन्ते सर्ववर्णानुरञ्जनैः ॥ ३.१९१.१११ ॥
ನಂತರ, ಓ ರಾಜನೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅನೇಕ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಯಜನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಾ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ.
3.191.112
वैश्याः कृषिं यथान्यायं कारयन्ति नराधिप ।
शुश्रूषायां च निरता द्विजानां वृषलास्तथा ॥ ३.१९१.११२ ॥
ವೈಶ್ಯರು ನ್ಯಾಯಾನುಸಾರ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ, ಓ ನರಾಧಿಪನೇ; ಶೂದ್ರರು ದ್ವಿಜರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾರೆ.
3.191.113
ततः परिपतन्राजंस्तस्य कुक्षौ महात्मनः ।
हिमवन्तं च पश्यामि हेमकूटं च पर्वतम् ॥ ३.१९१.११३ ॥
ನಂತರ, ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಹಿಮವಂತ ಮತ್ತು ಹೇಮಕೂಟ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ.
3.191.114
निषधं चापि पश्यामि श्वेतं च रजतान्वितम् ।
पश्यामि च महीपाल पर्वतं गन्धमादनम् ॥ ३.१९१.११४ ॥
ನಿಷಧ ಪರ್ವತವನ್ನೂ, ಬೆಳ್ಳಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಶ್ವೇತ ಪರ್ವತವನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತೇನೆ; ಓ ಮಹೀಪಾಲನೇ, ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತವನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ.
3.191.115
मन्दरं मनुजव्याघ्र नीलं चापि महागिरिम् ।
पश्यामि च महाराज मेरु कनकपर्वतम् ॥ ३.१९१.११५ ॥
ಮನುಜವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ನಾನು ಮಂದರವನ್ನು, ನೀಲ ಮಹಾಗಿರಿಯನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಮಹಾರಾಜನೇ, ಚಿನ್ನದ ಪರ್ವತ ಮೇರುವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
3.191.116
महेन्द्रं चैव पश्यामि विन्ध्यं च गिरिमुत्तमम् ।
मलयं चापि पश्यामि पारियात्रं च पर्वतम् ॥ ३.१९१.११६ ॥
ನಾನು ಮಹೇಂದ್ರವನ್ನು, ಉತ್ತಮ ಪರ್ವತ ವಿಂಧ್ಯವನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಮಲಯವನ್ನೂ, ಪಾರಿಯಾತ್ರ ಪರ್ವತವನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
3.191.117
एते चान्ये च बहवो यावन्तः पृथिवीधराः ।
तस्योदरे मया दृष्टाः सर्वे रत्नविभूषिताः ॥ ३.१९१.११७ ॥
ಇವು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಪರ್ವತಗಳು — ಎಲ್ಲವೂ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದ್ದು — ಅವನ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನಿಂದ ನೋಡಲ್ಪಟ್ಟವು.
3.191.118
सिंहान्व्याघ्रान्वराहांश्च पश्यामि मनुजाधिप ।
पृथिव्यां यानि चान्यानि सत्त्वानि जगतीपते।
तानि सर्वाण्यहं तत्र पश्यन्पर्यचरं तदा ॥ ३.१९१.११८ ॥
ಮನುಜಾಧಿಪನೇ, ನಾನು ಸಿಂಹ, ವ್ಯಾಘ್ರ, ವರಾಹಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಜಗತ್ಪತಿಯೇ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಾ ಆಗ ನಾನು ಸಂಚರಿಸಿದೆ.
3.191.119
कुक्षौ तस् नरव्याघ्र प्रविष्टः संचरन्दिशः ।
शक्रादींश्चापि पश्यामि कृत्स्नान्देवगणानहम् ॥ ३.१९१.११९ ॥
ನರವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ಅವನ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಇಂದ್ರಾದಿಗಳನ್ನೂ, ಸಮಸ್ತ ದೇವಗಣಗಳನ್ನೂ ನಾನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
3.191.120
साध्यान्रुद्रांस्तथाऽऽदित्यान्गुह्यकान्पितरस्तथा ।
सर्पान्नागान्सुपर्णांश्च वसूनप्यश्विनावपि ॥ ३.१९१.१२० ॥
ಸಾಧ್ಯರು, ರುದ್ರರು, ಹಾಗೆಯೇ ಆದಿತ್ಯರು, ಗುಹ್ಯಕರು, ಪಿತೃಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಸರ್ಪ, ನಾಗ, ಸುಪರ್ಣ, ವಸುಗಳು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಅಶ್ವಿನಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
3.191.121
गन्धर्वाप्सरसो यक्षानृषींश्चैव महीपते ।
दैत्यदानवसङ्घांश्च नागांश्च मनुजाधिप ॥ ३.१९१.१२१ ॥
ಓ ಮಹೀಪತಿ, ಗಂಧರ್ವರು, ಅಪ್ಸರೆಯರು, ಯಕ್ಷರು, ಋಷಿಗಳು, ದೈತ್ಯ ದಾನವ ಸಮೂಹಗಳು, ನಾಗರು, ಓ ಮನುಜಾಧಿಪ.
3.191.122
सिंहिकातनयांश्चापि ये चान्ये सुरशत्रवः ।
यच्च किंचिन्मया लोके दृष्टं स्थावरजङ्गमम् ॥ ३.१९१.१२२ ॥
ಸಿಂಹಿಕೆಯ ಪುತ್ರರು, ದೇವತೆಗಳ ಇತರ ಶತ್ರುಗಳು, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಾನು ಕಂಡ ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮವೆಲ್ಲವೂ.
3.191.123
सर्वं पश्याम्यहं राजंस्तस्य कुक्षौ महात्मनः ।
त्वरमाणः फलाहारः कृत्स्नं जगदिदं विभो ॥ ३.१९१.१२३ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ; ಫಲಾಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ತ್ವರೆಪಡುತ್ತ, ಓ ವಿಭೋ, ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು.
3.191.124
अन्तःशरीरे तस्याहं वर्षाणामधिकं शतम् ।
न च पश्यामि यस्याहं देहस्यान्तं कदाचन ॥ ३.१९१.१२४ ॥
ಅವನ ದೇಹದೊಳಗೆ ನಾನು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳು ಇದ್ದೆ; ಆದರೆ ಆ ದೇಹದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
3.191.125
सततं धावमानश्च चिन्तयानो विशांपते ।
भ्रमंस्तत्र महीपाल यदा वर्षगणान्बहून्।
आसादयामि नैवान्तं तस्य राजन्महात्मनः ॥ ३.१९१.१२५ ॥
ಓ ವಿಶಾಂಪತಿ, ಓ ಮಹೀಪಾಲ, ನಿರಂತರ ಓಡುತ್ತ ಚಿಂತಿಸುತ್ತ ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡಿದೆ; ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದರೂ, ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ.
3.191.126
ततस्तमेव शरणं गतोस्मि विधिवत्तदा ।
वरेण्यं वरदं देवं मनसा कर्मणैव च ॥ ३.१९१.१२६ ॥
ಆಗ ನಾನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಅವನನ್ನೇ ಶರಣು ಹೊಕ್ಕೆನು, ಆ ವರೇಣ್ಯ, ವರದಾತ ದೇವನನ್ನು, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಕರ್ಮದಿಂದಲೂ.
3.191.127
ततोऽहं सहसा राजन्वायुवेगेन निःसृतः ।
महात्मनो मुखात्तस्य विवृतात्पुरुषोत्तम ॥ ३.१९१.१२७ ॥
ಆಗ, ಓ ರಾಜನೇ, ನಾನು ವಾಯುವೇಗದಿಂದ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ತೆರೆದ ಬಾಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದೆನು, ಓ ಪುರುಷೋತ್ತಮ.
3.191.128
ततस्तस्यैव शाखायां न्यग्रोधस्य विशांपते ।
आस्ते मनुजशार्दूल कृत्स्नमादाय वै जगत् ॥ ३.१९१.१२८ ॥
ಆಗ ಆ ಆಲದ ಮರದ ಕೊಂಬೆಯಲ್ಲೇ, ಓ ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ಓ ನರಶಾರ್ದೂಲನೇ, ಅವನು ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತಿದ್ದಾನೆ.
3.191.129
ते नैव बालवेषेण श्रीवत्सकृतलक्षणम् ।
आसीनं तं नरव्याघ्र पश्याम्यमिततेजसम् ॥ ३.१९१.१२९ ॥
ಓ ನರವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ಬಾಲರೂಪದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀವತ್ಸ ಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಕುಳಿತಿರುವ ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ವಿಯನ್ನು ನಾನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ.
3.191.130
ततो मामब्रवीद्बालः स प्रीतः प्रहसन्निव ।
श्रीवत्सधारी द्युतिमान्पीतवासा महाद्युतिः ॥ ३.१९१.१३० ॥
ಆಗ ಆ ಬಾಲಕ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಗುತ್ತಾ ಇದ್ದಂತೆ, ನನಗೆ ಹೇಳಿದನು — ಶ್ರೀವತ್ಸವನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ತೇಜಸ್ವಿ, ಹಳದಿ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ, ಮಹಾಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವನು.
3.191.131
अपीदानीं शरीरेऽस्मिन्मामके मुनिसत्तम ।
उषितस्त्वं परिश्रान्तो मार्कण्डेय ब्रवीहि मे ॥ ३.१९१.१३१ ॥
ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಈಗ ನನ್ನ ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ ನೀನು ದಣಿದಿರುವೆಯಾ? ಓ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನೇ, ನನಗೆ ಹೇಳು.
3.191.132
मुहूर्तादथ मे दृष्टिः प्रादुर्भूता पुनर्नवा ।
मायानिर्मुक्तमात्मनमपश्यं लब्धचेतसम् ॥ ३.१९१.१३२ ॥
ಆಗ ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ನಂತರ ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿ ನವೀನವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು; ಮಾಯೆಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಪಡೆದ ನನ್ನನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆ.
3.191.133
तस्य ताम्रतलौ तात चरणौ सुप्रतिष्ठितौ ।
सुजातौ मृदुरक्ताभिरङ्गुलीभिर्विराजितौ ॥ ३.१९१.१३३ ॥
ಅವನ ತಾಮ್ರವರ್ಣದ ಅಡಿಭಾಗಗಳ, ಎಲೈ ತಾತ, ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡ ಎರಡು ಪಾದಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡು, ಮೃದು ಕೆಂಪು ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸಿದ್ದವು.
3.191.134
प्रयत्नेन मया मूर्ध्ना गृहीत्वा ह्यभिवनदितौ ।
दृष्ट्वाऽपरिमितं तस् प्रभावममितौजसः ॥ ३.१९१.१३४ ॥
ನಾನು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ತಲೆಯಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದೆ; ಅಪರಿಮಿತ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನ ಅಪರಿಮಿತ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನೋಡಿದೆ.
3.191.135
विनयेनाञ्जलिं कृत्वाप्रयत्नेनोपगम्य ह ।
दृष्टो मया स भूतात्मा देवः कमललोचनः ॥ ३.१९१.१३५ ॥
ವಿನಯದಿಂದ ಅಂಜಲಿ ಮಾಡಿ, ಸಹಜವಾಗಿ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ನಾನು ಆತನನ್ನು ನೋಡಿದೆ — ಭೂತಗಳ ಆತ್ಮ, ಕಮಲನಯನ ದೇವನು.
3.191.136
तमहं प्राञ्जलिर्भूत्वा नमस्कृत्येदमब्रवम् ।
ज्ञातुमिच्छामि देव त्वां मायां चैतां तवोत्तमाम् ॥ ३.१९१.१३६ ॥
ನಾನು ಅಂಜಲಿ ಮಾಡಿ ಆತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆ: 'ದೇವ, ನಿನ್ನನ್ನೂ ನಿನ್ನ ಈ ಉತ್ತಮ ಮಾಯೆಯನ್ನೂ ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.'
3.191.137
आस्येनानुप्रविष्टोऽहं शरीरे भगवंस्तव ।
दृष्टवानखिलाँल्लोकान्समस्तान्जठरे हि ते ॥ ३.१९१.१३७ ॥
ಭಗವಂತನೇ, ನಿನ್ನ ಬಾಯಿಯ ಮೂಲಕ ನಿನ್ನ ದೇಹದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ; ನಿನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಂಡೆ.
3.191.138
तव देव शरीरस्था देवदानवराक्षसाः ।
यक्षगन्धर्वनागाश्च जगत्स्थावरजङ्गमम् ॥ ३.१९१.१३८ ॥
ದೇವ, ನಿನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಯಕ್ಷರು, ಗಂಧರ್ವರು, ನಾಗರು ಮತ್ತು ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು.
3.191.139
त्वत्प्रसादाच्च मे देव स्मृतिर्न परिहीयते ।
द्रुतमन्तःशरीरे ते सततं परिवर्तिनः ॥ ३.१९१.१३९ ॥
ದೇವ, ನಿಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನನ್ನ ಸ್ಮೃತಿ ಕುಂದುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ದೇಹದೊಳಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವವರು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.
3.191.140
निर्गतोऽहमकामस्तु इच्छया ते महाप्रभो ।
यतिष्ये पुण्डरीकाक्ष ज्ञातुं त्वाऽहमनिन्दितं ॥ ३.१९१.१४० ॥
ಮಹಾಪ್ರಭೋ, ನಿಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ನಾನು ಕಾಮನೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ಹೊರಬಂದೆ. ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ, ಆ ನಿರ್ದೋಷನನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನಾನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವೆನು.
3.191.141
इह भूत्वा शिशुः साक्षात्किं भवानवतिष्ठते ।
पीत्वा जगदिदं सर्वमेतदाख्यातुमर्हसि ॥ ३.१९१.१४१ ॥
ಇಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಶಿಶುವಾಗಿ ನೀವೇಕೆ ಇರುವಿರಿ? ಈ ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲ ನುಂಗಿ, ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಹೇಳಲು ನೀವು ಅರ್ಹರು.
3.191.142
किमर्थं च जगत्सर्वं शरीरस्थं तवानघ ।
कियन्तं च त्वया कालमिह स्थेयमरिंदम ॥ ३.१९१.१४२ ॥
ನಿರ್ಮಲನೇ, ನಿಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ? ಶತ್ರುದಮನನೇ, ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಇರುವಿರಿ?
3.191.143
एतदिच्छामि देवेश श्रोतुं ब्राह्मणकाम्यया ।
त्वत्तः कमलपत्राक्षं विस्तरेण यथातथम्।
महद्ध्येतदचिन्त्यं च यदहं दृष्टवान्प्रभो ॥ ३.१९१.१४३ ॥
ದೇವೇಶನೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ — ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷನೇ, ನಿಮ್ಮಿಂದ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ, ಇದ್ದಂತೆಯೇ. ಪ್ರಭೋ, ನಾನು ಕಂಡದ್ದು ಮಹತ್ತಾದುದು ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗೂ ನಿಲುಕದ್ದು.
3.191.144
इत्युक्तः स मया श्रीमान्देवदेवो महाद्युतिः ।
सान्त्वयन्मामिदं वाक्यमुवाच वदतांवरः ॥ ३.१९१.१४४ ॥
ನಾನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಆ ಶ್ರೀಮಂತ, ದೇವದೇವ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ಮಾತನಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ನನ್ನನ್ನು ಸಂತೈಸುತ್ತಾ ಈ ಮಾತನ್ನು ನುಡಿದನು.