മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.196
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.196.1
मार्कण्डेयमृषयो ब्राह्मणा युधिष्ठिरश्च ।
पर्यपृच्छन्नृषिः केन दीर्घायुरासीद्बकः ॥ ३.१९६.१ ॥
മാർക്കണ്ഡേയനോടും ഋഷിമാരും ബ്രാഹ്മണരും യുധിഷ്ഠിരനും ചോദിച്ചു: ഋഷി ബകൻ ഏത് മാർഗ്ഗത്താൽ ദീർഘായുസ്സുള്ളവനായി?
3.196.2
मार्कण्डेयस्तु तान्सर्वान्प्रत्युवाच महातपाः ।
दीर्घायुश्च बकोराजन्नृषिर्नात्र विचारणा ॥ ३.१९६.२ ॥
അപ്പോൾ മഹാതപസ്വിയായ മാർക്കണ്ഡേയൻ അവരെല്ലാവർക്കും മറുപടി പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഋഷി ബകൻ ദീർഘായുസ്സുള്ളവനായിരുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
3.196.3
एतच्छ्रुत्वा तु कौन्तेयो भ्रातृभिः सह भारत ।
मार्कण्डेयं पर्यपृच्छद्धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ३.१९६.३ ॥
ഇത് കേട്ട കുന്തീപുത്രനായ ധർമ്മരാജൻ യുധിഷ്ഠിരൻ, ഭരതാ, സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം മാർക്കണ്ഡേയനോട് ചോദിച്ചു.
3.196.4
बकदाल्भ्यौ महात्मानौ श्रूयेते चिरजीविनौ ।
सखायौ देवराजस् यतावृषी लोकसंमतौ ॥ ३.१९६.४ ॥
ബകനും ദാൽഭ്യനും മഹാത്മാക്കളായ, ചിരജീവികളായ സുഹൃത്തുക്കളാണെന്ന് കേൾക്കുന്നു; അവർ ദേവേന്ദ്രനു തുല്യരും ലോകം ആദരിച്ച ഋഷിമാരും ആയിരുന്നു.
3.196.5
एतदिच्छामि भगवन्बकशक्रसमागमम् ।
सुखदुःखसमायुक्तं तत्त्वेन कथितं त्वया ॥ ३.१९६.५ ॥
ഭഗവാനേ, സുഖദുഃഖങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ബകന്റെയും ശക്രന്റെയും സംഗമം ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അങ്ങ് അത് യഥാർത്ഥത്തിൽ പറഞ്ഞുതരിക.
3.196.6
वृत्ते देवासुरे राजन्संग्रामे रोमहर्षणे ।
त्रयाणामपि लोकानामिन्द्रो लोकाधिपोऽभवत् ॥ ३.१९६.६ ॥
രാജാവേ, ദേവാസുരന്മാരുടെ രോമാഞ്ചജനകമായ യുദ്ധം കഴിഞ്ഞശേഷം ഇന്ദ്രൻ മൂന്നു ലോകങ്ങൾക്കും അധിപനായി.
3.196.7
सम्यग्वर्षति पर्जन्ये सस्यसंपद उत्तमाः ।
निरामयाः सुधर्मिष्ठाः प्रजा धर्मपरायणाः।
मुदितश्च जनः सर्वः स्वधर्मेषु व्यवस्थितः ॥ ३.१९६.७ ॥
മേഘം നന്നായി മഴ പെയ്യുമ്പോൾ വിളകളുടെ ഉത്തമമായ സമൃദ്ധി ഉണ്ടാകുന്നു. പ്രജകൾ രോഗമില്ലാത്തവരും അത്യന്തം ധർമ്മനിഷ്ഠരും ധർമ്മപരായണരുമായിരിക്കും. എല്ലാ ജനങ്ങളും സന്തോഷത്തോടെ തങ്ങളുടെ സ്വധർമ്മങ്ങളിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു.
3.196.8
ताः प्रजा मुदिताः सर्वा दृष्ट्रा बलनिषूदनः ।
ततस्तु मुदितोराजन्देवराजः शतक्रतुः ॥ ३.१९६.८ ॥
ആ പ്രജകളെല്ലാം സന്തുഷ്ടരായിരിക്കുന്നതു കണ്ട് ബലനിഷൂദനൻ — ഹേ രാജാവേ, അപ്പോൾ ദേവരാജനായ ശതക്രതുവും സന്തോഷിച്ചു.
3.196.9
ऐरावतं समास्थाय अपश्यन्मुदिताः प्रजाः ।
आश्रमांश्च विचित्रांश् नदीश्च विविधाः शुभाः ॥ ३.१९६.९ ॥
ഐരാവതത്തിൽ കയറി അദ്ദേഹം സന്തുഷ്ടരായ പ്രജകളെ കണ്ടു; വിചിത്രമായ ആശ്രമങ്ങളെയും പലതരം ശുഭനദികളെയും കണ്ടു.
3.196.10
नगराणि समृद्धानि घेटाञ्जनपदांस्तथा ।
प्रजापालनदक्षांश्च नरेन्द्रान्धर्मचारिणः ॥ ३.१९६.१० ॥
സമൃദ്ധമായ നഗരങ്ങളും ഗ്രാമങ്ങളും ജനപദങ്ങളും, പ്രജാപാലനത്തിൽ സമർത്ഥരും ധർമ്മം ആചരിക്കുന്നവരുമായ രാജാക്കന്മാരെയും അദ്ദേഹം കണ്ടു.
3.196.11
उदपानं प्रपा वापी तटाकानि सरांसि च ।
नानाब्रह्रह्मसमाचारैः सेवितानि द्विजोततमैः ॥ ३.१९६.११ ॥
കിണറുകൾ, തണ്ണീർപ്പന്തലുകൾ, പടിക്കിണറുകൾ, കുളങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ — വിവിധ വൈദിക ആചാരങ്ങൾ പാലിക്കുന്ന ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണരാൽ സേവിക്കപ്പെട്ടവ.
3.196.12
ततोऽवतीर्य रम्यायां पृथ्व्यां राजञ्छतक्रतुः ।
तत्र रम्ये शिवे देशे बहुवृक्षसमाकुले ॥ ३.१९६.१२ ॥
പിന്നെ, ഹേ രാജാവേ, ശതക്രതു മനോഹരമായ ഭൂമിയിൽ ഇറങ്ങി, അവിടെ പലവിധ വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആ മനോഹര ശുഭദേശത്തെത്തി.
3.196.13
पूर्वस्यां दिशि रम्यायां समुद्राभ्याशतो नृप ।
तत्राश्रमपदं रम्यं मृगद्विजनिषेवितम्।
तत्राश्रमपदे रम्ये बकं पश्यति देवराट् ॥ ३.१९६.१३ ॥
ഹേ രാജാവേ, കിഴക്കെ ദിക്കിൽ, സമുദ്രത്തിനടുത്ത് ഒരു മനോഹരമായ സ്ഥലമുണ്ട്. മാനുകളും പക്ഷികളും നിറഞ്ഞ ഒരു മനോഹര ആശ്രമമുണ്ട്. ആ ആശ്രമത്തിൽ ദേവേന്ദ്രൻ ബകനെ കണ്ടു.
3.196.14
बकस्तु दृष्ट्वा देवेन्द्रं दृढं प्रीतमनाऽभवत् ।
पाद्यासनार्थदानेन फलमूलैरथार्चयत् ॥ ३.१९६.१४ ॥
ബകൻ ദേവേന്ദ്രനെ കണ്ട് ഏറെ സന്തോഷിച്ചു. പാദോദകവും ആസനവും നൽകി, ഫലമൂലങ്ങളാൽ അദ്ദേഹത്തെ പൂജിച്ചു.
3.196.15
सुखोपविष्टो वरदस्ततस्तु बलसूदनः ।
ततः प्रश्नं बकं देवं उवाच त्रिदशेश्वरः ॥ ३.१९६.१५ ॥
സുഖമായി ഇരുന്ന വരദായകനായ ബലസൂദനൻ, ബകനോട് ചോദ്യം ചോദിച്ചു.
3.196.16
शतं वर्षसहस्राणि मुने जातस्य तेऽनघ ।
समाख्याहि मम ब्रह्मन्किं दुःखं चिरजीविनाम् ॥ ३.१९६.१६ ॥
ഹേ മുനേ, പാപരഹിതനേ, നിങ്ങൾ ജനിച്ചിട്ട് നൂറായിരം വർഷങ്ങളായി. ഹേ ബ്രഹ്മൻ, ദീർഘായുസ്സുള്ളവർക്ക് എന്ത് ദുഃഖമുണ്ടെന്ന് എന്നോട് പറയൂ.
3.196.17
अप्रियैः सह संवासः प्रियैश्चापि विनाभवः ।
असद्भिः संप्रयोगश्च तद्दुःखं चिरजीविनाम् ॥ ३.१९६.१७ ॥
അപ്രിയരോടൊപ്പം ജീവിക്കുന്നതും പ്രിയരിൽനിന്ന് വേർപിരിയുന്നതും ദുഷ്ടരുമായി ചേരുന്നതും — ഇതാണ് ദീർഘായുസ്സുള്ളവരുടെ ദുഃഖം.
3.196.18
पुत्रदारविनाशोऽत्र ज्ञातीनां सुहृदामपि ।
परेष्वायत्तता कृच्छ्रं किंनु दुःखतरं ततः ॥ ३.१९६.१८ ॥
ഇവിടെ പുത്രന്മാരുടെയും ഭാര്യമാരുടെയും നാശം, ബന്ധുക്കളുടെയും സുഹൃത്തുക്കളുടെയും നാശം, മറ്റുള്ളവരെ ആശ്രയിക്കേണ്ട ദുരിതം — ഇതിലും ദുഃഖകരമായത് എന്താണ്?
3.196.19
नान्यद्दुःखतरं किंचिल्लोकेषु प्रतिभाति मे ।
अर्थैर्विहीनः पुरुषः एरैः संपरिभूयते ॥ ३.१९६.१९ ॥
ലോകങ്ങളിൽ ഇതിനെക്കാൾ വലിയ ദുഃഖം മറ്റൊന്നും എനിക്കു തോന്നുന്നില്ല; ധനമില്ലാത്ത മനുഷ്യൻ ആനകളെപ്പോലെയുള്ളവരാൽ പൂർണ്ണമായി അപമാനിക്കപ്പെടുന്നു.
3.196.20
अकुलानां कुले भावं कुलीनानां कुलक्षयम् ।
संयोगं विप्रयोगं च पश्यन्ति चिरजीविनः ॥ ३.१९६.२० ॥
ദീർഘായുസ്സുള്ളവർ (ദേവന്മാർ) കുലഹീനർ നല്ല കുലത്തിൽ ജനിക്കുന്നതും, കുലീനരുടെ കുലം നശിക്കുന്നതും, സംയോഗവും വിയോഗവും കാണുന്നു.
3.196.21
अपिप्रत्यक्षमेवैतत्तव देघ शतक्रतो ।
अकुलानां समृद्धानां कथं कुलविपर्ययः ॥ ३.१९६.२१ ॥
ദേവാ, ശതക്രതുവേ (ഇന്ദ്രാ), ഇത് നിന്റെ കൺമുന്നിൽ തന്നെയല്ലേ നടക്കുന്നത്. സമൃദ്ധരായ കുലഹീനർക്ക് കുലവിപര്യയം എങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നു?
3.196.22
देवदानवगन्धर्वमनुष्योरगराक्षसाः ।
प्राप्नुवन्ति विपर्यासं किंनु दुःखतरं ततः ॥ ३.१९६.२२ ॥
ദേവന്മാർ, ദാനവർ, ഗന്ധർവർ, മനുഷ്യർ, ഉരഗങ്ങൾ, രാക്ഷസർ എന്നിവരും വിപര്യയം പ്രാപിക്കുന്നു; അതിനെക്കാൾ വലിയ ദുഃഖം എന്താണ്?
3.196.23
कुले जाताश् क्लिश्यन्ते दौष्कुलेयवशानुगाः ।
आढ्यैर्दरिद्राऽवमताः किंनु दुःखतरं ततः ॥ ३.१९६.२३ ॥
നല്ല കുലത്തിൽ ജനിച്ചവർ അധമകുലജരുടെ വശത്തിൽ കഴിഞ്ഞ് ക്ലേശിക്കുന്നു; ധനികരാൽ ദരിദ്രർ അപമാനിക്കപ്പെടുന്നു; അതിനെക്കാൾ വലിയ ദുഃഖം എന്താണ്?
3.196.24
लोके वैधर्म्यमेतत्तु दृश्ते बहुविस्तरम् ।
हीनज्ञानाश्च हृष्यन्ते क्लिश्यन्ते प्राज्ञकोविदाः।
बहुदुःखपरिक्लेशं मानुष्यमिह दृश्यते ॥ ३.१९६.२४ ॥
ലോകത്തിൽ ഈ വിപരീത ക്രമം വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്നു: അല്പജ്ഞർ സന്തോഷിക്കുന്നു; പ്രാജ്ഞരും പണ്ഡിതരും ക്ലേശിക്കുന്നു. ഇവിടെ മനുഷ്യജീവിതം വലിയ ദുഃഖവും ക്ലേശവും നിറഞ്ഞതായി കാണുന്നു.
3.196.25
पुनरेव महाभाग देवर्षिगणसेवित ।
समाख्याहि मम ब्रह्मन्किं सुखं चिरजीविनाम् ॥ ३.१९६.२५ ॥
മഹാഭാഗാ, ദേവർഷിഗണങ്ങളാൽ സേവിതനായവനേ, ബ്രാഹ്മണാ, ചിരജീവികൾക്ക് സുഖം എന്താണെന്ന് എനിക്ക് വീണ്ടും പറഞ്ഞുതരിക.
3.196.26
अष्टमे द्वादशे वाऽपि शाकं यः पचते गृहे ।
कुमित्राण्यनपाश्रित् किं वै सुखतरं ततः ॥ ३.१९६.२६ ॥
എട്ടാം ദിവസമോ പന്ത്രണ്ടാം ദിവസമോ വീട്ടിൽ പച്ചക്കറി പാചകം ചെയ്യുന്നവനും, ദുഷ്ടമിത്രങ്ങളെ ആശ്രയിക്കാത്തവനും — അവനെക്കാൾ സുഖമുള്ളവൻ ആരുണ്ട്?
3.196.27
यत्राहानि न गण्यन्ते नैनमाहुर्महाशनम् ।
अपि शाकं पचानस्य सुखं वै मघवन्गृहे ॥ ३.१९६.२७ ॥
ദിവസങ്ങൾ എണ്ണപ്പെടാത്തവനും, മഹാഭോജനൻ എന്ന് ആരും വിളിക്കാത്തവനും — വീട്ടിൽ പച്ചക്കറി പാചകം ചെയ്യുന്നവനും സുഖമുണ്ട്, ഓ മഘവൻ.
3.196.28
आर्जितं स्वेन वीर्येण नाप्यपाश्रित्य कंचन ।
फलशाकमपि श्रेयो भोक्तुं ह्यकृपणं गृहे ॥ ३.१९६.२८ ॥
സ്വന്തം വീര്യത്താൽ സമ്പാദിച്ചത്, ആരെയും ആശ്രയിക്കാതെ — വീട്ടിൽ ഉദാരമായി ഭക്ഷിക്കുന്ന ഫലവും പച്ചക്കറിയും പോലും ശ്രേഷ്ഠം.
3.196.29
परस्य तु गृहे भोक्तुः परिभूतस् नित्यशः ।
सुमृष्टमपि न श्रेयो विकल्पोऽयमतः सताम् ॥ ३.१९६.२९ ॥
പരന്റെ വീട്ടിൽ ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ എപ്പോഴും അപമാനിതനാകുന്നു; നന്നായി പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷണവും അവനു നല്ലതല്ല — അതിനാൽ സജ്ജനങ്ങൾക്ക് ഇതൊരു തിരഞ്ഞെടുപ്പല്ല.
3.196.30
श्ववद्धि लोलुपो यस्तु परान्नं भोक्तुमिच्छति ।
धिगस्तु तस्य तद्भुक्तं कृपणस् दुरात्मनः ॥ ३.१९६.३० ॥
നായയെപ്പോലെ അത്യാഗ്രഹത്തോടെ പരന്റെ അന്നം ഭക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവന്, ആ കൃപണനും ദുരാത്മാവുമായവന്റെ ആ ഭക്ഷണത്തിന് ധിക്കാരം.
3.196.31
यो दत्त्वाऽतिथिभृत्येभ्यः पितृभ्यश्च द्विजोत्तमः ।
शिष्टान्यन्नानि यो भुङ्क्ते किं वै सुखतरं ततः ॥ ३.१९६.३१ ॥
അതിഥികൾക്കും ഭൃത്യന്മാർക്കും പിതൃക്കൾക്കും നൽകി ശേഷിച്ച അന്നം ഭക്ഷിക്കുന്ന ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജനെക്കാൾ സുഖകരമായത് എന്താണ്?
3.196.32
अतो मृष्टतरं नान्यत्पूतं किंचितच्छतक्रतो ।
दत्त्वा यस्त्वतिथिभ्योऽन्नं भुङ्क्ते तेनैव नित्यशः ॥ ३.१९६.३२ ॥
ഹേ ശതക്രതോ! അതിഥികൾക്ക് അന്നം നൽകി എന്നും അതിൽനിന്നുതന്നെ ഭക്ഷിക്കുന്നവനെക്കാൾ മധുരവും പവിത്രവുമായത് മറ്റൊന്നുമില്ല.
3.196.33
तावतां गोसहस्राणां फलं प्राप्नोति दायकः ।
यदेनो यौवनकृतंतत्सर्वं नश्यते ध्रुवम् ॥ ३.१९६.३३ ॥
ദാതാവിന് അത്രയും ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം ലഭിക്കുന്നു; യൗവനത്തിൽ ചെയ്ത പാപമെല്ലാം നിശ്ചയമായും നശിക്കുന്നു.
3.196.34
रसदक्षिणस् भुक्तस् द्विजस्य तु करे गतम् ।
यद्वारि वारिणा सिञ्चेत्तद्ध्येनस्तरते क्षणात् ॥ ३.१९६.३४ ॥
ദ്വിജന്റെ കയ്യിൽ രസദക്ഷിണയോടെ ഭക്ഷിച്ച അന്നം, വെള്ളത്തിൽ വെള്ളം തളിക്കുന്നതുപോലെ, പാപത്തെ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് കടത്തുന്നു.
3.196.35
एताश्चान्याश्च वै बह्वीः कथयित्वा कथाः शुभाः ।
बकेन सह देवेन्द्र आपृच्छ्य त्रिदिवं गतः ॥ ३.१९६.३५ ॥
ഇവയും മറ്റു പല ശുഭകഥകളും പറഞ്ഞശേഷം, ദേവേന്ദ്രൻ ബകനോട് യാത്ര ചോദിച്ച് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി.