マハーバーラタ · 章 3.209
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.209.1
कश्चिद्द्विजातिप्रवरो वेदाध्यायी तपोधनः ।
तपस्वी धर्मशीलश्च कौशिको नाम भारत ॥ ३.२०९.१ ॥
バーラタよ、カウシカという名の再生族の最上の者がいた。ヴェーダを学ぶ者で、苦行を富とし、苦行者であり法に従う人であった。
3.209.2
साङ्गोपनिषदान्वेदानधीते द्विजसत्तमः ।
सवृक्षमूले कस्मिंश्चिद्वेदानुच्चारयन्स्थितः ॥ ३.२०९.२ ॥
その再生族の最上の者は、支分と奥義書とともにヴェーダを学んでいた。ある場所で木の根元に立ち、ヴェーダを声高に唱えていた。
3.209.3
उपरिष्टाच्च वृक्षस्य बलाका संन्यलीयत ।
तया पुरीषमुत्सृष्टं ब्राह्मणस्य तदोपरि ॥ ३.२०९.३ ॥
木の上にサギが来て止まり、その鳥は婆羅門の上に糞を落とした。
3.209.4
समवेक्ष्यततः क्रुद्धः सममध्यायत द्विजः ।
तां बलकां महाराज निलीनां नगमूर्धनि ॥ ३.२०९.४ ॥
するとその婆羅門は見て直ちに怒り、大王よ、木のてっぺんに隠れたそのサギに意識を集中させた。
3.209.5
भृशं क्रोधाभिभूतेन बलाका सा निरीक्षिता ।
अपध्याता च विप्रेण न्यपतद्धरणीतले ॥ ३.२०९.५ ॥
激しい怒りに満たされた婆羅門はそのサギを見つめた。婆羅門に呪われ、それは地に落ちた。
3.209.6
बलाकां पतितां दृष्ट्वा गतसत्वामचेतनाम् ।
कारुण्यादभिसंतप्तः पर्यशोचत तां द्विजः।
अकार्यं कृतवानस्मि द्वेषरागबलात्कृतः ॥ ३.२०९.६ ॥
倒れて生気なく意識もないそのサギを見て、婆羅門は憐れみに深く悲しみ、それを嘆いた。「憎しみと執着の力に駆られて、私はなすべきでないことをしてしまった。」
3.209.7
इत्युक्ताव बहुशो विद्वान्ग्रामं भैक्षाय संश्रितः ।
ग्रामे शुचीनि प्रचरन्कुलानि भरतर्षभ ॥ ३.२०९.७ ॥
このように何度も言って、その学者は施しを求めて村へ行き、村の清らかな家々を巡った。バラタの牡牛よ。
3.209.8
देहीति याचमानोऽसौ तिष्ठेत्युक्तः स्त्रिया ततः ।
शौचं तु यावत्कुरुते भाजनस्य कुटुम्बिवी ॥ ३.२०९.८ ॥
「くださいませ」と乞う彼に、女は「お待ちください」と言った。そのあいだ、その主婦は器を清めていた。
3.209.9
एतस्मिन्नन्तरे राजन्क्षुधासंपीडितो भृशम् ।
भर्ता प्रविष्टः सहसा तस्या भरतसत्तम ॥ ३.२०९.९ ॥
その間に、王よ、飢えに激しく苦しむ彼女の夫が突然家に入ってきた。バラタの最良の者よ。
3.209.10
सा तु दृष्ट्वा पतिं साध्वी ब्राह्मणं व्यपहाय तम् ।
पाद्यमाचमनीयं वै ददौ भर्तुस्तथाऽऽसनम् ॥ ३.२०९.१० ॥
その貞淑な女は夫を見て、そのバラモンを後にし、夫に足を洗う水と口をすすぐ水と座席を差し出した。
3.209.11
प्रह्वा पर्यचरच्चापि भर्तारमसितेक्षणा ।
आहारेणाथ भक्ष्यैश्च वाक्यैः सुमधुरैस्तथा ॥ ३.२०९.११ ॥
黒い瞳の女は身を低くして夫に仕え、食べ物と菓子と、とても優しい言葉で接した。
3.209.12
उच्छिष्टं भाविता भर्तुर्भुङ्क्ते नित्यं युधिष्ठिर ।
दैवतं च पतिं मेने भर्तुश्चित्तानुसारिणी ॥ ३.२०९.१२ ॥
ユディシュティラよ、夫に身を捧げた彼女は、いつも夫の食べ残しだけを口にした。夫を神と見なし、その心に従った。
3.209.13
कर्मणा मनसा वाचा नात्यश्नान्नापि चापिवत् ।
तं सर्वभावोपगता पतिशुश्रूषणे रता ॥ ३.२०९.१३ ॥
行為においても心においても言葉においても、彼女は食べすぎず飲みすぎもしなかった。あらゆる面で身を捧げ、夫に仕えることを喜びとしていた。
3.209.14
साध्वाचारा शुचिर्दक्षा कुटुम्बस्य हितैषिणी ।
भर्तुश्चापि हितं यत्तत्सततं साऽनुवर्तते ॥ ३.२०९.१४ ॥
品行正しく、清らかで有能、家の幸福を願う彼女は、夫にとって益となることを常に従い行った。
3.209.15
देवतातिथिभृत्यानां श्वश्रूश्वशुरयोस्तथा ।
शुश्रूषणपरा नित्यं सततं संयतेन्द्रिया ॥ ३.२०९.१५ ॥
神々、客人、召使い、そして義父母に仕えることに常に専念し、絶えず感覚を抑制していた。
3.209.16
सा ब्राह्मणं तदा दृष्ट्वा संस्थितं भैक्षकाङ्क्षिणम् ।
कुर्वती पतिशुश्रूषां सस्माराथ शुभेक्षणा ॥ ३.२०९.१६ ॥
その時、美しい目の女性は施しを求めて立っている一人のバラモンを見た。夫に仕えている最中に、彼女はそれを思い出した。
3.209.17
व्रीडिता साऽभवत्साध्वी तदा भरतसत्तम ।
भिक्षामादाय विप्राय निर्जगाम यशस्विनी ॥ ३.२०९.१७ ॥
バラタ族の最良の者よ、その時、貞淑な女性は恥じ入った。施しを取り、その栄誉ある女性はバラモンのもとへ出て行った。
3.209.18
किमिदं भवति त्वं मां तिष्ठेत्युक्त्वा वराङ्गने ।
उपरोधं कृतवती न विसर्जितवत्यसि ॥ ३.२०९.१८ ॥
優れた女性よ、「待て」と言っておいて、これは何だ。あなたは私を引き止めたまま、解放してくれていない。
3.209.19
ब्राह्मणं क्रोधसंतप्तं ज्वलन्तमिव तेजसा ।
दृष्ट्वा साध्वी मनुष्येन्द्रसान्त्वपूर्वं वचोऽब्रवीत् ॥ ३.२०९.१९ ॥
怒に苦しめられ、火のように輝きを放つバラモンを見て、その貞淑な女性はまず慰めの言葉を語った、人主よ。
3.209.20
क्षमस्वविप्रप्रवर क्षमस्व स्त्रीजडात्मताम् ।
प्रसीद भगवन्मह्यं कृपां कुरु मयि द्विज ॥ ३.२०९.२० ॥
バラモンの中の最高の方よ、お許しください。女の性質の鈍さをお許しください。尊き方よ、私にお心を寄せ、慈悲をお与えください、再生者よ。
3.209.21
क्षन्तुमर्हसि मे विद्वन्भर्ता मे दैवतं महत् ।
स चापि क्षुधितः श्रान्तः प्राप्तः शुश्रूषितोमया ॥ ३.२०९.२१ ॥
学者よ、あなたは私をお許しになるべきです。夫は私にとって偉大な神です。彼も空腹と疲れで帰ってきたので、私は彼に仕えたのです。
3.209.22
ब्राह्मणआ न गरीयांसो गरीयांस्ते पतिः कृतः ।
गृहस्थधर्मे वर्तन्ती ब्राह्मणानवमन्यसे ॥ ३.२०९.२२ ॥
バラモンの方がより尊いではないか。お前は夫をより尊いものとした。家長の法にとどまりながら、お前はバラモンを侮っている。
3.209.23
इन्द्रोऽप्येषां प्रणमते किं पुनर्मानवो भुवि ।
अवलिप्ते न जानीषे वृद्धानां न श्रुतं त्वया ॥ ३.२०९.२३ ॥
インドラでさえ彼らに頭を垂れる。ましてや地上の人間は言うまでもない。高慢な女よ、お前は知らないのか。年長者の言葉を聞いたことがないのか。
3.209.24
ब्राह्मणा ह्यग्निसदृशा दहेयुः पृथिवीमपि ।
सपर्वतवनद्वीपां क्षिप्रमेवावमानिताः ॥ ३.२०९.२४ ॥
バラモンは火のようなもので、侮られるとたちまち大地を、山や森や島々ごと焼き尽くすことができる。
3.209.25
नाहं बलाका विप्रर्षे त्यज क्रोधं तपोधन ।
अनया क्रुद्धया दृष्ट्या क्रुद्धः किं मां करिष्यसि ॥ ३.२०९.२५ ॥
私は白鷺ではありません、バラモンの聖仙よ。苦行の富める方、怒りを捨てなさい。この怒りの眼差しで怒って、私に何をするのですか。
3.209.26
नावजानाम्यहं विप्रान्देवैस्तुल्यान्मनस्विनः ।
अपराधमिमं विप्र क्षन्तुमर्हसि मेऽनघ ॥ ३.२०९.२६ ॥
私は神々に等しく心高き、バラモンを軽んじてはいません。バラモンよ、罪なき方よ、この私の過ちをお許しください。
3.209.27
जानामि तेजो विप्राणआं महाभाग्यं च धीमताम् ।
अपेयः सागरः क्रोधात्कृतो हि लवणोदकः ॥ ३.२०९.२७ ॥
私はバラモンの威力と賢者の大いなる幸運を知っています。実に海は怒りによって塩水となり、飲めないものにされたのです。
3.209.28
तथैव दीप्ततपसां मुनीनां भावितात्मनाम् ।
येषां क्रोधाग्निरद्यापि समुद्रे नोपशाम्यति।
कस्तान्परिभवेन्मूढो ब्राह्मणानमितौजसः ॥ ३.२०९.२८ ॥
同様に、苦行の炎が燃え、魂の清らかな聖仙たちの怒りの火は、今日なお海の中で消えていません。どの愚者が、無量の威力を持つバラモンを侮辱するでしょうか。
3.209.29
ब्राह्मणानां परिभवाद्वातापिः सुदुरात्मवान् ।
अगस्त्यमृषिमासाद्य जीर्णः क्रूरो महासुरः ॥ ३.२०९.२९ ॥
バラモンを侮辱したため、極めて邪悪なヴァータピは、聖仙アガスティヤに近づいて衰え尽きた。その残忍な大阿修羅は。
3.209.30
बहुप्रभावाः श्रूयन्ते ब्राह्मणानां महात्मनाम् ।
क्रोधः सुविपुलो ब्रह्मन्प्रसादश्च महात्मनाम्।
अस्मिंस्त्वतिक्रमे ब्रह्मन्क्षन्तुमर्हसि मेऽनघ ॥ ३.२०९.३० ॥
偉大な魂のバラモンの大きな威力はよく知られています。バラモンよ、彼らの怒りは非常に大きく、大いなる魂の慈悲もまた大きいのです。しかしこの違反については、バラモンよ、罪なき方よ、どうか私をお許しください。
3.209.31
पतिशुश्रूषया धर्मो य स मे रोचते द्विज ।
दैवतेष्वपि सर्वेषु भर्ता मे दैवतं परम् ॥ ३.२०९.३१ ॥
夫に仕えることによって得られる法こそ、わたしの喜びです、再生者よ。すべての神々の中でも、夫こそがわたしの至上の神です。
3.209.32
अविशेषेण तस्याहं कुर्यां धर्मं द्विजोत्तम ।
शुश्रूषायाः फलं पश्य पत्युर्ब्राह्मण यादृशम् ॥ ३.२०९.३२ ॥
再生者の中の最上の方よ、わたしは夫に対して余すところなく法を行っています。婆羅門よ、夫に仕えることの果報をご覧ください。
3.209.33
बलाका हि त्वया दग्धा रोषात्तद्विदितं मया ।
क्रोधः शत्रुः शरीरस्थो मनुष्याणां द्विजोत्तम ॥ ३.२०९.३३ ॥
再生者の中の最上の方よ、あなたは怒りによって鶴を焼き殺しました。それをわたしは知っています。怒りは人の身体の中に住む敵です。
3.209.34
मास्म क्रुध्यो बलाकेव न वध्याऽस्मि पतिव्रता ।
यः क्रोधमोहौ त्यजति तं देवा ब्राह्मणं विदुः ॥ ३.२०९.३४ ॥
怒ってはなりません。わたしは鶴のように殺されるべき者ではありません、夫に貞節な妻なのですから。怒りと迷いを捨てる者を、神々は婆羅門と知るのです。
3.209.35
यो वदेदिह सत्यानि गुरुं संतोषयेत च ।
हिंसितश्च त हिंसेत तं देवा ब्राह्मणं विदुः ॥ ३.२०९.३५ ॥
ここで真実を語り、師を喜ばせ、傷つけられても他人を傷つけない者を、神々は婆羅門と知るのです。
3.209.36
जितेन्द्रियो धर्मपरः स्वाध्यायनिरतः शुचिः ।
कामक्रोधौ वशौ यस्य तं देवा ब्राह्मणं विदुः ॥ ३.२०९.३६ ॥
諸感覚を征服し、法と自己学習に励み、清浄で、欲望と怒りを制している者を、神々は婆羅門と知るのです。
3.209.37
यस्य चात्मसमो लोको धर्मज्ञस्य मनस्विनः ।
सर्वधर्मेषु चरतस्तं देवा ब्राह्मणं विदुः ॥ ३.२०९.३७ ॥
世界を自分と等しく見、法を知り、意思明晰で、あらゆる法を行う者を、神々はバラモンと知る。
3.209.38
योऽध्यापयेदधीयीत यजेद्वा याजयीत वा ।
दद्याद्वाऽपि यथाशक्ति तं देवा ब्राह्मणं विदुः ॥ ३.२०९.३८ ॥
教え、学び、供犠を行い、あるいは行わせ、あるいは力に応じて施す者を、神々はバラモンと知る。
3.209.39
ब्राह्मचारी वदान्यो योप्यधीयाद्द्विजपुङ्गवः ।
स्वाध्यायवानमत्तो वै तं देवा ब्राह्मणं विदुः ॥ ३.२०९.३९ ॥
梵行者で施し深く、学ぶ再生族の最上位にして、読誦に専心し酔わない者を、神々は確かにバラモンと知る。
3.209.40
यद्ब्राह्मणानां कुशलं तदेषां परिकीर्तयेत् ।
सत्यं तथा व्याहरतां नानृते रमते मनः ॥ ३.२०९.४० ॥
バラモンの幸福となることを、彼らについて語るべきである。真実を語る者の心は虚偽を喜ばない。
3.209.41
धनं तु ब्राह्मणस्याहुः स्वाध्यायं दममार्जवम् ।
इन्द्रियाणां निग्रहं च शाश्वतं द्विजसत्तम ॥ ३.२०९.४१ ॥
バラモンの富とは、読誦、克己、正直であると言われる。感官の制御もまた永遠の富である、再生族の最上者よ。
3.209.42
सत्यार्जवे धर्ममाहुः परं धर्मविदो जनाः ।
दुर्ज्ञेयः शाश्वतो धर्मः स च सत्ये प्रतिष्ठितः ॥ ३.२०९.४२ ॥
法を知る人々は、最高の法は真実と正直にあると言う。永遠の法は知り難く、それは真実に確立されている。
3.209.43
श्रुतिप्रमाणो धर्मः स्यादिति वृद्धानुशासनम् ।
बहुधा दृश्यते धर्मः सूक्ष्म एव द्विजोत्तम ॥ ३.२०९.४३ ॥
ダルマはシュルティを権威とすべきである、と長老たちは教える。ダルマは多くの仕方で現れ、二度生まれた者の中の最良よ、まことに微妙である。
3.209.44
भगवानपि धर्मज्ञः स्वाद्यायनिरतः शुचिः ।
न तु तत्त्वेन भगवन्दर्मं वेत्सीति मे मतिः ॥ ३.२०९.४४ ॥
あなたは尊者であり、ダルマに通じ、ヴェーダの学習に励み、清浄でいらっしゃいますが、尊者よ、私の考えでは、あなたは真にダルマを知ってはいないのです。
3.209.45
यदि विप्र न जानीषे धर्मं परमकं द्विज ।
धर्मव्याधं तत पृच्छ गत्वा तु मिथिलां पुरीम् ॥ ३.२०९.४५ ॥
もしあなたが至上のダルマを知らないなら、バラモンよ、二度生まれた者よ、ミティラーの都へ行き、ダルマヴィャーダその人に尋ねなさい。
3.209.46
मातापितृभ्यां शुश्रूपुः सत्यवादी जितेन्द्रियः ।
मिथिलायां वसेद्व्याधः स ते धर्मान्प्रवक्ष्यति ॥ ३.२०९.४६ ॥
父母に仕え、真実を語り、感官を制御したその猟師はミティラーに住んでいる。彼があなたに諸ダルマを説くであろう。
3.209.47
तत्र गच्छस्व भद्रं ते यथाकामं द्विजोत्तम ।
व्याधः परमधर्मात्मा स ते छेत्स्यति संशयम् ॥ ३.२०९.४७ ॥
そこへ行きなさい、あなたに幸いがあるように。望むままになさい、二度生まれた者の中の最良よ。至上のダルマを自らの本性とするその猟師が、あなたの疑いを断ち切るでしょう。
3.209.48
अत्युक्तमपि मे सर्वं क्षन्तुमर्हस्यनिन्दित ।
स्त्रियो ह्यवध्याः सर्वेषां ये धर्ममभिविन्दते ॥ ३.२०९.४८ ॥
非の打ちどころのない人よ、私が言ったこと、言い過ぎたことさえも、あなたは許すべきです。女性は誰にとっても殺されてはならない。ダルマに達した女性は特にそうです。
3.209.49
प्रीतोस्मि तव भद्रं ते गतः क्रोधश्च शोभने ।
उपालम्भस्त्वया प्रोक्तो मम निश्रेयसं परम् ॥ ३.२०९.४९ ॥
私は満足した、あなたに幸いあれ。輝ける人よ、私の怒りも去った。あなたが述べた叱責は、私にとって最高の善である。
3.209.50
स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि साधयिष्यामि शोभने ।
धन्या त्वमसि कल्याणि यस्याः स्याद्वृत्तमीदृशम्। ॥ ३.२०९.५० ॥
あなたに幸いあれ。輝ける人よ、私は行って自分の務めを果たそう。吉祥なる人よ、そのような振る舞いのあなたは幸いである。
3.209.51
तया विसृष्टो निर्गत्य स्वमेव भवनं ययौ ।
विनिन्दन्स स्वमात्मानं कौशिको द्विजसत्तमः
वस्त्रिणो वस्त्रदा यान्ति अवस्त्रा यान्त्यवस्त्रदाः ॥ ३.२०९.५१ ॥
彼女に送り出され、彼は外に出て自分の家へ帰った。再生族の中で最も優れたカウシカは自らを責めながら。衣を施す者は衣をまとって行き、衣を施さぬ者は裸で行く。