મહાભારત · અધ્યાય 3.210
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.210.1
चिन्तयित्वा तदाश्चर्यं स्त्रिया प्रोक्तमशेपतः ।
विनिन्दन्स द्विजोऽऽत्मानमागस्कृत इवाबभौ ॥ ३.२१०.१ ॥
એ આશ્ચર્ય વિચારીને, અને સ્ત્રીએ સંપૂર્ણ કહ્યું હતું તે યાદ કરીને, એ દ્વિજ પોતાની નિંદા કરતા અપરાધી જેવા દેખાયા.
3.210.2
चिन्तयानः स धर्मस्य सूक्ष्मां गतिमथाब्रवीत् ।
श्रद्दधानेन वै भाव्ये गच्छामि मिथिलामहम् ॥ ३.२१०.२ ॥
ધર્મના સૂક્ષ્મ માર્ગનો વિચાર કરતાં તેણે કહ્યું — શ્રદ્ધાથી, વિશ્વાસપાત્ર વાત પર ભરોસો રાખીને, હું મિથિલા જઈશ.
3.210.3
कृतात्मा धर्मवित्तस्यां व्याधो निवसते किल ।
तं गच्चाम्यहमद्यैव धर्मं प्रष्टुं तपोधनम् ॥ ३.२१०.३ ॥
ત્યાં ધર્મ જાણનાર, આત્મસંયમી શિકારી રહે છે એમ કહેવાય છે. એ તપોધનને ધર્મ પૂછવા હું આજે જ જઈશ.
3.210.4
इतिसंचिन्त्य मनसा श्रद्दधानः स्त्रिया वचः ।
बलाकाप्रत्ययेनासौ धर्म्यैश्च वचनैः शुभैः ॥ ३.२१०.४ ॥
એ રીતે મનમાં વિચારીને, સ્ત્રીના વચનમાં શ્રદ્ધા રાખીને, બગલાની સાક્ષીના આધારે અને ધર્મયુક્ત શુભ વચનો સાથે એ ચાલી નીકળ્યો.
3.210.5
संप्रतस्थे स मिथिलां कौतूहलसमन्वितः ।
अतिक्रामन्नरण्यानि ग्रामांश्च नगराणि च ॥ ३.२१०.५ ॥
કૌતુકથી ભરાયેલો એ મિથિલા તરફ ચાલી નીકળ્યો; જંગલો, ગામો અને નગરો વટાવતો.
3.210.6
ततो जगाम मिथिलां जनकेन सुरक्षिताम् ।
धर्मसेतुसमाकीर्णां यज्ञोत्सववतीं शुभाम् ॥ ३.२१०.६ ॥
પછી એ જનક દ્વારા સુરક્ષિત, ધર્મસેતુઓથી ભરેલી, યજ્ઞોત્સવોથી યુક્ત શુભ મિથિલા પહોંચ્યો.
3.210.7
गोपुराट्टालकवतीं हर्म्यप्राकारशोभनाम् ।
प्रविश्य नगरीं रम्यां विमानैर्बहुभिर्युताम् ॥ ३.२१०.७ ॥
ગોપુર અને અટ્ટાલકોથી યુક્ત, મહેલો અને પ્રાકારોથી શોભતી, અનેક વિમાનોથી ભરેલી એ રમણીય નગરીમાં પ્રવેશીને.
3.210.8
पण्यैश्च बहुभिर्युक्तां सुविभक्तमहापथाम् ।
अश्वै रथैस्तथा नागैर्योधैश्च बहुभिर्युताम् ॥ ३.२१०.८ ॥
ઘણી વેપારી વસ્તુઓથી ભરેલી, સુવ્યવસ્થિત મહામાર્ગોવાળી, ઘોડા, રથ, હાથી અને અનેક યોદ્ધાઓથી યુક્ત.
3.210.9
हृष्टपुष्टजनाकीर्णां नित्योत्सवसमाकुलाम् ।
सोऽपस्यद्बहुवृत्तान्तां ब्राह्मणः समतिक्रमन् ॥ ३.२१०.९ ॥
આનંદિત અને પુષ્ટ લોકોથી ભરેલી, નિત્ય ઉત્સવોથી વ્યાપ્ત, અનેક વૃત્તાંતોથી ભરેલી એ નગરીને બ્રાહ્મણે પસાર થતાં જોઈ.
3.210.10
धर्मव्याधमपृच्छच्च स चास्य कथितो द्विजैः ।
अपश्यत्तत्रगत्वा तं सूनामध्ये व्यवस्थितम् ॥ ३.२१०.१० ॥
તેણે ધર્મવ્યાધ વિશે પૂછ્યું, અને દ્વિજોએ તેને કહ્યું. ત્યાં જઈને તેણે તેને કસાઈખાનાની વચ્ચે બેઠેલો જોયો.
3.210.11
मार्गमाहिपमांसानि विक्रीणन्तं तपस्विनम् ।
आकुलत्वाच्च क्रेतृणामेकान्ते संस्थितो द्विजः ॥ ३.२१०.११ ॥
મૃગ અને પાડાનું માંસ વેચતા એ તપસ્વીને; ખરીદનારોની ભીડને કારણે બ્રાહ્મણ એક એકાંત સ્થળે ઊભો રહ્યો.
3.210.12
स तु ज्ञाता द्विजं प्राप्तं सहसा संभ्रमोत्थितः ।
आजगाम यतो विप्रः स्थित एकान्तआसने ॥ ३.२१०.१२ ॥
તેણે બ્રાહ્મણને આવેલો જાણીને તરત ઉતાવળે ઊભા થઈને, જ્યાં બ્રાહ્મણ એકાંત આસન પર ઊભો હતો ત્યાં આવ્યો.
3.210.13
अभिवादये त्वां भगवन्स्वागतं ते द्विजोत्तम ।
अहं व्याधो हि भद्रं ते किं करोमि प्रशाधि माम् ॥ ३.२१०.१३ ॥
હે ભગવન્, દ્વિજોત્તમ, હું આપને પ્રણામ કરું છું, આપનું સ્વાગત છે. હું વ્યાધ છું, આપનું કલ્યાણ થાઓ. હું શું કરું? મને આજ્ઞા કરો.
3.210.14
एकपत्न्या यदुक्तोसि गच्छ त्वं मिथिलामिति ।
जानाम्येतदहं सर्वं यदर्थं त्वमिहागतः ॥ ३.२१०.१४ ॥
એકપત્નીએ આપને "મિથિલા જાઓ" એમ જે કહ્યું હતું તે હું જાણું છું; આપ જે હેતુથી અહીં આવ્યા છો તે પણ હું જાણું છું.
3.210.15
श्रुत्वा च तस्य तद्वाक्यं स विप्रो भृशविस्मितः ।
द्वितीयमिदमाश्चर्यमित्यचिन्तयत द्विजः ॥ ३.२१०.१५ ॥
તેનું તે વચન સાંભળીને તે વિપ્ર અત્યંત વિસ્મિત થયો. "આ બીજું આશ્ચર્ય છે" એમ તે દ્વિજે વિચાર્યું.
3.210.16
अदेशस्थं हि ते स्तानमिति व्याघोऽब्रवीद्द्विजम् ।
गृहं गच्छाव भगवन्यदि ते रोचतेऽनघ ॥ ३.२१०.१६ ॥
"આપનું સ્નાન આ સ્થળે યોગ્ય નથી" એમ વ્યાધે તે દ્વિજને કહ્યું. "હે ભગવન્, હે નિષ્પાપ, આપને ગમતું હોય તો આપણે ઘરે જઈએ."
3.210.17
बाढमित्येव तं विप्रो हृष्टो वचनमब्रवीत् ।
अग्रतस्तु द्विजं कृत्वा स जगाम गृहं प्रति ॥ ३.२१०.१७ ॥
"ઠીક છે" એમ કહીને આનંદિત થયેલા તે વિપ્રે તેને ઉત્તર આપ્યો. પછી તે દ્વિજને આગળ રાખીને તે ઘર તરફ ગયો.
3.210.18
प्रविश्य च गृहंरम्यमासनेनाभिपूजितः ।
अर्ध्येण च स वै तेन व्याधेन द्विजसत्तमः ॥ ३.२१०.१८ ॥
સુંદર ઘરમાં પ્રવેશીને, આસન અને અર્ઘ્યથી તે વ્યાધે સન્માનિત કરેલો તે દ્વિજશ્રેષ્ઠ…
3.210.19
पाद्यमाचमनीयं च प्रतिगृह्य द्विजोत्तमः ।
ततः सुखोपविष्स्तं व्याधं वचनमब्रवीत् ॥ ३.२१०.१९ ॥
પાદ્ય અને આચમનીય જળ સ્વીકારીને શ્રેષ્ઠ દ્વિજ સુખેથી બેઠેલા તે વ્યાધને બોલ્યા.
3.210.20
कर्मैतद्वै न सदृशं भवतः प्रतिभाति मे ।
अनुतप्ये भृशं तात तव घोरेण कर्मणा ॥ ३.२१०.२० ॥
આ કર્મ તને યોગ્ય લાગતું નથી. હે તાત, તારા આ ઘોર કર્મથી મને અત્યંત ખેદ થાય છે.
3.210.21
कुलोचितमिदं कर्म पितृपैतामहं परम् ।
वर्तमानस्य मे धर्मे स्वे मन्युं मा कृथा द्विज ॥ ३.२१०.२१ ॥
આ મારા કુળને યોગ્ય કર્મ છે, પિતા-પિતામહથી ચાલ્યું આવેલું શ્રેષ્ઠ કર્મ છે. હે દ્વિજ, પોતાના ધર્મમાં રહેલા મારા પર ક્રોધ ન કર.
3.210.22
विधात्रा विहितं पूर्वं कर्म स्वमनुपालयन् ।
प्रयत्नाच्च गुरू वृद्धौ शुश्रूषेऽहं द्विजोत्तम ॥ ३.२१०.२२ ॥
વિધાતાએ પૂર્વે નિયત કરેલું મારું કર્મ પાળીને, હું વૃદ્ધ માતા-પિતાની કાળજીપૂર્વક સેવા કરું છું, હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ.
3.210.23
सत्यं वदे नाभ्यसूये यथाशक्ति ददामि च ।
देवतातिथिभृत्यानामवशिष्टेन वर्तये ॥ ३.२१०.२३ ॥
હું સત્ય બોલું છું, કોઈની ઈર્ષ્યા કરતો નથી, યથાશક્તિ દાન આપું છું. દેવ, અતિથિ અને સેવકોને આપ્યા પછી બચેલાથી હું જીવન ચલાવું છું.
3.210.24
न कुत्सयाम्यहं किंचिन्न गर्हे बलवत्तरम् ।
कृतमन्वेति कर्तारं पुरा कर्म द्विजेत्तम ॥ ३.२१०.२४ ॥
હું કોઈની નિંદા કરતો નથી, બળવાનની પણ ટીકા કરતો નથી. હે શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, પૂર્વે કરેલું કર્મ જ કર્તાને અનુસરે છે.
3.210.25
कृषिगोरक्ष्यवाणिज्यमिह लोकस्य जीवनम् ।
दण्डनीतिस्त्रयो विद्या तेन लोको भवत्युत ॥ ३.२१०.२५ ॥
ખેતી, ગોરક્ષા અને વેપાર એ આ લોકની આજીવિકા છે. દંડનીતિ, એ ત્રણ વિદ્યાઓ છે; તેનાથી જ લોક ટકે છે.
3.210.26
कर्म शूद्रे कृषिर्वैश्ये संग्रामः क्षत्रिये स्मृतः ।
ब्रह्मचर्यतपोमन्त्राः सत्यं च ब्राह्मणे सदा ॥ ३.२१०.२६ ॥
શૂદ્રનું કર્મ સેવા, વૈશ્યનું ખેતી, ક્ષત્રિયનું યુદ્ધ એવું સ્મૃતિમાં કહેવાયું છે. બ્રાહ્મણને બ્રહ્મચર્ય, તપ, મંત્ર અને સદા સત્ય.
3.210.27
राजा प्रशास्ति धर्मेण स्वकर्मनिरताः प्रजाः ।
विकर्माणश्च ये केचित्तान्युनक्ति स्वकर्मसु ॥ ३.२१०.२७ ॥
રાજા ધર્મથી શાસન કરે છે; પ્રજા પોતાના કર્મમાં રત રહે છે. જે વિકર્મ કરે છે તેમને તે પોતાના કર્મમાં જોડે છે.
3.210.28
भेतव्यं हि सदा राज्ञां प्रजानामधिपा हिते ।
मारयन्ति विकर्मस्थं लुब्धा मृगमिवेषुभिः ॥ ३.२१०.२८ ॥
પ્રજાના હિત માટે રાજાઓ સદા ભયજનક હોય છે. લોભી શિકારી મૃગને બાણથી મારે તેમ, તેઓ વિકર્મમાં રહેલાને મારે છે.
3.210.29
जनकस्येह विप्रर्षे विकर्मस्थो न विद्यते ।
स्वकर्मनिरता वर्णाश्चत्वारोपि द्विजोत्तम ॥ ३.२१०.२९ ॥
હે વિપ્ર ઋષિ, અહીં જનકના રાજ્યમાં વિકર્મમાં રહેલો કોઈ નથી. હે દ્વિજોત્તમ, ચારેય વર્ણ પોતપોતાના કર્મમાં રત છે.
3.210.30
स एष जनको राजा दुर्वृत्तमपि चेत्सुतम् ।
दण्ड्यं दण्डे निक्षिपति यथा न ग्लाति धार्मिकम् ॥ ३.२१०.३० ॥
આ જનક રાજા એવો છે: તેનો પુત્ર પણ દુરાચારી હોય તો દંડપાત્રને તે દંડમાં નાખે છે; ધાર્મિકની બાબતમાં તે દુઃખી થતો નથી.
3.210.31
सुयुक्तचारो नृपतिः सर्वं धर्मेण पश्यति ।
श्रीश्च राज्यं च दण्डश्च क्षत्रियाणां द्विजोत्तम ॥ ३.२१०.३१ ॥
સુનિયોજિત ગુપ્તચરો ધરાવતો રાજા બધું ધર્મથી જુએ છે. હે દ્વિજોત્તમ, ક્ષત્રિયોની શ્રી, રાજ્ય અને દંડ (આ જ).
3.210.32
राजानो हि स्वधर्मेण श्रियमिच्छन्ति भूयसीम् ।
सर्वेषामेव वर्णानां त्राता राजा भवत्युत ॥ ३.२१०.३२ ॥
રાજાઓ પોતાના સ્વધર્મથી મોટી શ્રી ઇચ્છે છે. રાજા જ બધા વર્ણોનો રક્ષક થાય છે.
3.210.33
परेण हि हतान्ब्रह्मन्वराहमहिषानहम् ।
न स्वयं हन्मि विप्रर्षे विक्रीणामि सदा त्वहम् ॥ ३.२१०.३३ ॥
હે બ્રહ્મન્, બીજાઓએ મારેલાં ભૂંડ અને ભેંસો (હું ખરીદું છું). હે વિપ્રર્ષિ, હું પોતે મારતો નથી; હંમેશાં વેચું છું.
3.210.34
न भक्षयामि मांसानि ऋतुगामी तथाह्यहम् ।
सदोपवासी च तथा नक्तभोजी सदा द्विज ॥ ३.२१०.३४ ॥
હું માંસ ખાતો નથી, કારણ કે હું ઋતુકાળમાં જ સંગમ કરનાર છું. હે દ્વિજ, હું હંમેશાં ઉપવાસી છું; તેમ જ હંમેશાં રાત્રે ભોજન કરું છું.
3.210.35
अशीलश्चापि पुरुषो भूत्वा भवति शीलवान् ।
प्राणिहिंसारतिश्चापि भवते धार्मिकः पुनः ॥ ३.२१०.३५ ॥
અશીલ માણસ પણ શીલવાન થાય છે; પ્રાણીહિંસામાં આનંદ લેનાર પણ ફરી ધાર્મિક થાય છે.
3.210.36
व्यभिचाराननरेन्द्राणां धर्मः संकीर्यते महान् ।
अधर्मो वर्तते चापि संकीर्यन्ते ततः प्रजाः ॥ ३.२१०.३६ ॥
રાજાઓના વ્યભિચારથી મહાન ધર્મ સંકીર્ણ થાય છે; અધર્મ પ્રબળ થાય છે, ત્યારે પ્રજાઓ પણ સંકીર્ણ થાય છે.
3.210.37
भेरुण्डा वामनाः कुब्जाः स्थूलशीर्षास्तथैव च ।
क्लीबाश्चान्धाश्च बधिरा जायन्तेऽत्युच्चलोचनाः ॥ ३.२१०.३७ ॥
ભેરુંડ, વામન, કુબ્જ, જાડા માથાવાળા, નપુંસક, આંધળા અને બહેરા, અતિ ઉપસેલી આંખોવાળા જન્મે છે.
3.210.38
पार्थिवानामधर्मत्वात्प्रजानामभवः सदा ।
स एष राजा जनकः प्रजा धर्मेण पश्यति ॥ ३.२१०.३८ ॥
રાજાઓના અધર્મને કારણે પ્રજાનો સદા વિનાશ થાય છે. પરંતુ આ રાજા જનક ધર્મથી પ્રજાની સંભાળ રાખે છે.
3.210.39
अनुगृह्णन्प्रजाः सर्वाः स्वधर्मनिरताः सदा ।
पात्येष राजा जनकः पितृवद्द्विजसत्तम ॥ ३.२१०.३९ ॥
આ રાજા જનક સ્વધર્મમાં રત સર્વ પ્રજા પર કૃપા કરી, પિતાની જેમ સદા તેમનું પાલન કરે છે, હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ.
3.210.40
येचैव मां प्रशंसन्ति येच निन्दन्ति मानवाः ।
सर्वान्सुपरिणीतेन कर्माणा तोषयाम्यहम् ॥ ३.२१०.४० ॥
જે માણસો મારી પ્રશંસા કરે છે અને જે નિંદા કરે છે, તે સૌને હું સુસંપન્ન કર્મથી સંતુષ્ટ કરું છું.
3.210.41
ये जीवन्ति स्वधर्मेण संयुञ्जन्ति च पार्थिवाः ।
न किंचिदुपजीवनति दान्ता उत्थानसीलिनः ॥ ३.२१०.४१ ॥
જે રાજાઓ પોતાના ધર્મથી જીવે છે અને તેમાં જોડાયેલા રહે છે, તેઓ સંયમી અને ઉદ્યમી થઈને કશા પર આધાર રાખતા નથી.
3.210.42
शक्त्याऽन्नदानं सततं तितिक्षा धर्मनित्यता ।
यथार्हं प्रतिपूजा च सर्वभूतेषु वै दया ॥ ३.२१०.४२ ॥
પોતાની શક્તિ અનુસાર સતત અન્નદાન, સહનશીલતા, ધર્મમાં નિત્યતા, યથાયોગ્ય પ્રતિપૂજા અને સર્વ ભૂતો પર દયા.
3.210.43
त्यागान्नान्यत्र मर्त्यानां गुणास्तिष्ठान्ति पूरुषे ।
मृषावादं परिहरेत्कुर्यात्प्रियमयाचितः ॥ ३.२१०.४३ ॥
ત્યાગ વિના મનુષ્યોમાં બીજા ગુણો ટકતા નથી. અસત્ય વચન ટાળવું અને માંગ્યા વિના પ્રિય કાર્ય કરવું.
3.210.44
न च कामान्न संरम्भान्न द्वेषाद्धर्ममुत्सृजेत् ।
प्रिये नातिभृशं हृष्येदप्रिये न च संज्वरेत् ॥ ३.२१०.४४ ॥
કામ, ક્રોધ કે દ્વેષથી ધર્મ ત્યજવો નહીં. પ્રિયમાં અતિશય હર્ષ ન કરવો, અપ્રિયમાં સંતાપ ન કરવો.
3.210.45
न मुह्येदर्थकृच्छ्रेषु न च धऱ्मं परित्यजेत् ।
कर्म चेत्किंचिदन्यत्स्यादितरन्न तदाचरेत् ॥ ३.२१०.४५ ॥
ધન-સંકટમાં મોહ ન પામવો અને ધર્મ ન ત્યજવો. બીજું કર્મ હોય તો તેના વિરુદ્ધ આચરણ ન કરવું.
3.210.46
यत्कल्याणमभिध्यायेत्तत्रात्मानं नियोजयेत् ।
न पापं प्रति पापः स्यात्साधुरेव सदा भवेत् ॥ ३.२१०.४६ ॥
જે કલ્યાણકારી હોય તેનું ધ્યાન ધરીને તેમાં જ પોતાને જોડવો. પાપી પ્રત્યે પાપી ન થવું; સદા સાધુ જ રહેવું.
3.210.47
आत्मनैव हतः पापो यः पापं कर्तुमिच्छति ।
कर्म चैतदसाधूनां वृजिनानामसाधुकम् ॥ ३.२१०.४७ ॥
પાપ કરવાની ઇચ્છા રાખનાર પાપી પોતે જ પોતાનો નાશ કરે છે. આ દુષ્ટો અને પાપીઓનું કર્મ છે; ખરાબ છે.
3.210.48
न धर्मोस्तीति मन्वानाः शुचीनवहसन्ति ये ।
अश्रद्दधाना धर्मस् ते नश्यन्ति न संशयः ॥ ३.२१०.४८ ॥
'ધર્મ નથી' એમ માનીને જે શુચિ પુરુષોની મશ્કરી કરે છે, તે શ્રદ્ધા વિનાના લોકો નાશ પામે છે — તેમાં સંશય નથી.
3.210.49
महादृतिरिवाध्मातः पापो भवति नित्यदा ।
साधुः सन्नतिमानेव सर्वत्रद्विजसत्तम ॥ ३.२१०.४९ ॥
મોટી ધમણની જેમ ફૂલેલો પાપી સદા રહે છે; સાધુ તો સર્વત્ર નમ્ર જ હોય છે, હે દ્વિજોત્તમ.
3.210.50
मूढानामवलिप्तानामसारं भाषितं भवेत् ।
दर्शयन्त्यन्तरात्मानं दिवा रूपमिवांशुमान् ॥ ३.२१०.५० ॥
મૂર્ખ અને અહંકારીઓનું બોલવું અસાર હોય છે; દિવસે સૂર્ય પોતાનું રૂપ દેખાડે તેમ તેઓ પોતાનો અંતરાત્મા દર્શાવે છે.
3.210.51
न लोके राजते मूर्खः केवलात्मप्रशंसया ।
अपिचेह मृजाहीनः कृतविद्यः प्रकाशते ॥ ३.२१०.५१ ॥
જગતમાં મૂર્ખ માત્ર પોતાની પ્રશંસાથી ચમકતો નથી; અહીં ભણેલો પણ સંસ્કારહીન હોય તો ચમકતો નથી.
3.210.52
अब्रुवन्कस्यचिन्निन्दामात्मपूजामवर्णयन् ।
न कश्चिद्गुणसंपन्नः प्रकाशो भुवि दृश्यते ॥ ३.२१०.५२ ॥
કોઈની નિંદા ન કરતો અને પોતાની પૂજા ન વર્ણવતો, એવો ગુણસંપન્ન માણસ પૃથ્વી પર પ્રકાશિત દેખાતો નથી.
3.210.53
विकर्मणा तप्यमानः पापाद्विपरिमुच्यते ।
न तत्कुर्यां पुनरिति द्वितीयात्परिमुच्यते ॥ ३.२१०.५३ ॥
ખોટા કર્મથી સંતપ્ત માણસ પાપથી મુક્ત થાય છે; 'હું તે ફરી નહીં કરું' એવા નિશ્ચયથી બીજા પાપથી મુક્ત થાય છે.
3.210.54
कर्मणा येन केनापि पापात्मा द्विजसत्तम ।
एवं श्रुतिरियं ब्रह्मन्धर्मेषु प्रतिदृश्यते ॥ ३.२१०.५४ ॥
હે દ્વિજોત્તમ, જે કોઈ કર્મથી પાપાત્મા (મુક્ત થઈ શકે); હે બ્રહ્મન્, ધર્મોમાં આ શ્રુતિ આ રીતે દેખાય છે.
3.210.55
पापनि बुद्ध्वेह पुरा कृतानि ।
स्वधर्मशीलो विनिहन्ति पश्चात्।
धर्मो ब्रह्मन्नुदते ब्राह्मणानां ।
यत्कुर्वते पापमिह प्रमादात् ॥ ३.२१०.५५ ॥
પૂર્વે કરેલાં પાપોને અહીં જાણીને, સ્વધર્મશીલ માણસ પછી તેમનો નાશ કરે છે. હે બ્રહ્મન્, પ્રમાદથી બ્રાહ્મણો અહીં જે પાપ કરે છે તે ધર્મ દૂર કરે છે.
3.210.56
पापं कृत्वा हि मन्येत नाहमस्मीति पूरुषः ।
तं तु देवाः प्रपश्यन्ति स्वस्यैवान्तरपूरुषः ॥ ३.२१०.५६ ॥
પાપ કરીને પણ માણસ માની શકે કે 'હું નથી'; પણ દેવો તેને જુએ છે, અને તેનો પોતાનો અંતરપુરુષ પણ જુએ છે.
3.210.57
चिकीर्षेदेव कल्यायणं श्रद्दधानोऽनसूयकः ॥ ३.२१०.५७ ॥
શ્રદ્ધાવાન અને અસૂયારહિત થઈને કલ્યાણ જ કરવાની ઇચ્છા રાખવી જોઈએ.
3.210.58
वसनस्येव च्छिद्राणइ साधूनां विवृणोति यः ।
अपश्यन्नात्मनो दोषान्स पापः प्रेत्य नश्यति ॥ ३.२१०.५८ ॥
વસ્ત્રનાં છિદ્રોની જેમ સાધુઓના દોષ જે ઉઘાડે છે અને પોતાના દોષ જોતો નથી, તે પાપી મૃત્યુ પછી નાશ પામે છે.
3.210.59
पापं चेत्पुरुषः कृत्वा कल्याणमभिपद्यते ।
मुच्यते सर्वपापेभ्यो महाभ्रेणेव चन्द्रमाः ॥ ३.२१०.५९ ॥
માણસ પાપ કરીને પણ કલ્યાણ તરફ વળે, તો મોટા મેઘમાંથી ચંદ્ર મુક્ત થાય તેમ તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે.
3.210.60
यथाऽऽदित्यः समुद्यन्वै तमः सर्वं व्यपोहति ।
एवं कल्याणमातिष्ठन्सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३.२१०.६० ॥
ઉદય પામતો સૂર્ય જેમ સર્વ અંધકાર દૂર કરે છે, તેમ કલ્યાણનું આચરણ કરનાર સર્વ પાપોથી પૂર્ણપણે મુક્ત થાય છે.
3.210.61
पापानां विद्ध्यधिष्ठानं लोभमोहौ द्विजोत्तम ।
तस्मात्तौ विदुषा विप्र वर्जनीयौ विशेषतः ॥ ३.२१०.६१ ॥
હે દ્વિજોત્તમ, પાપોનો આધાર લોભ અને મોહ છે. તેથી હે વિપ્ર, વિદ્વાને તે બંનેનો ખાસ ત્યાગ કરવો.
3.210.62
लुबधाः पापं व्यवस्यन्ति नरा नातिबहुश्रुताः ।
अधर्म्या धर्मरूपेण तृणैः कूपा इवावृताः ॥ ३.२१०.६२ ॥
લોભી અને ઓછું શાસ્ત્રજ્ઞાન ધરાવતા માણસો પાપનો નિશ્ચય કરે છે. અધર્મી લોકો ધર્મનું રૂપ ધારણ કરીને ઘાસથી ઢાંકેલા કૂવાની જેમ છુપાયેલા રહે છે.
3.210.63
येषां पञ् पवित्राणि प्रलापा धर्मसंश्रितः ।
सर्वं हि विद्यते तेषु शिष्टाचारः सुदुर्लभः ॥ ३.२१०.६३ ॥
જેમની પાસે પાંચ પવિત્રતાઓ છે અને જેમનું બોલવું ધર્મ પર આધારિત છે, તેમનામાં બધું હોય છે; પણ શિષ્ટોનું આચરણ અતિ દુર્લભ છે.