ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.210
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.210.1
चिन्तयित्वा तदाश्चर्यं स्त्रिया प्रोक्तमशेपतः ।
विनिन्दन्स द्विजोऽऽत्मानमागस्कृत इवाबभौ ॥ ३.२१०.१ ॥
ସେହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରି, ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀ ଯାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହିଥିଲେ ତାହା ସ୍ମରଣ କରି, ସେ ଦ୍ୱିଜ ନିଜକୁ ନିନ୍ଦା କରି ଅପରାଧୀ ପରି ଦେଖାଗଲେ।
3.210.2
चिन्तयानः स धर्मस्य सूक्ष्मां गतिमथाब्रवीत् ।
श्रद्दधानेन वै भाव्ये गच्छामि मिथिलामहम् ॥ ३.२१०.२ ॥
ଧର୍ମର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଗତି ଚିନ୍ତା କରି ସେ କହିଲେ — ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ, ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ବିଷୟରେ ଭରସା କରି, ମୁଁ ମିଥିଳା ଯିବି।
3.210.3
कृतात्मा धर्मवित्तस्यां व्याधो निवसते किल ।
तं गच्चाम्यहमद्यैव धर्मं प्रष्टुं तपोधनम् ॥ ३.२१०.३ ॥
ସେଠାରେ ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା, ଆତ୍ମସଂଯମୀ ବ୍ୟାଧ ବାସ କରନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେହି ତପୋଧନଙ୍କ ପାଖରେ ଧର୍ମ ପଚାରିବାକୁ ମୁଁ ଆଜି ହିଁ ଯିବି।
3.210.4
इतिसंचिन्त्य मनसा श्रद्दधानः स्त्रिया वचः ।
बलाकाप्रत्ययेनासौ धर्म्यैश्च वचनैः शुभैः ॥ ३.२१०.४ ॥
ଏହିପରି ମନରେ ଚିନ୍ତା କରି, ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବଚନରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖି, ବଗୁଲିର ସାକ୍ଷ୍ୟ ଉପରେ ଭରସା କରି ଏବଂ ଧର୍ମଯୁକ୍ତ ଶୁଭ ବଚନ ସହିତ ସେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
3.210.5
संप्रतस्थे स मिथिलां कौतूहलसमन्वितः ।
अतिक्रामन्नरण्यानि ग्रामांश्च नगराणि च ॥ ३.२१०.५ ॥
କୌତୂହଳରେ ଭରା ସେ ମିଥିଳା ଦିଗରେ ଯାତ୍ରା କଲେ; ଅରଣ୍ୟ, ଗ୍ରାମ ଓ ନଗର ଅତିକ୍ରମ କରି।
3.210.6
ततो जगाम मिथिलां जनकेन सुरक्षिताम् ।
धर्मसेतुसमाकीर्णां यज्ञोत्सववतीं शुभाम् ॥ ३.२१०.६ ॥
ତାପରେ ସେ ଜନକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ, ଧର୍ମସେତୁରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯଜ୍ଞୋତ୍ସବଯୁକ୍ତ ଶୁଭ ମିଥିଳାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
3.210.7
गोपुराट्टालकवतीं हर्म्यप्राकारशोभनाम् ।
प्रविश्य नगरीं रम्यां विमानैर्बहुभिर्युताम् ॥ ३.२१०.७ ॥
ଗୋପୁର ଓ ଅଟ୍ଟାଳିକାରେ ଯୁକ୍ତ, ପ୍ରାସାଦ ଓ ପ୍ରାକାରରେ ଶୋଭିତ, ବହୁ ବିମାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ରମଣୀୟ ନଗରୀରେ ପ୍ରବେଶ କରି।
3.210.8
पण्यैश्च बहुभिर्युक्तां सुविभक्तमहापथाम् ।
अश्वै रथैस्तथा नागैर्योधैश्च बहुभिर्युताम् ॥ ३.२१०.८ ॥
ବହୁ ପଣ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ମହାପଥଯୁକ୍ତ, ଅଶ୍ୱ, ରଥ, ହସ୍ତୀ ଓ ବହୁ ଯୋଦ୍ଧାରେ ଯୁକ୍ତ।
3.210.9
हृष्टपुष्टजनाकीर्णां नित्योत्सवसमाकुलाम् ।
सोऽपस्यद्बहुवृत्तान्तां ब्राह्मणः समतिक्रमन् ॥ ३.२१०.९ ॥
ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟ ଲୋକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନିତ୍ୟ ଉତ୍ସବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ବହୁ ଘଟଣାଯୁକ୍ତ ସେହି ନଗରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅତିକ୍ରମ କରି ଦେଖିଲେ।
3.210.10
धर्मव्याधमपृच्छच्च स चास्य कथितो द्विजैः ।
अपश्यत्तत्रगत्वा तं सूनामध्ये व्यवस्थितम् ॥ ३.२१०.१० ॥
ସେ ଧର୍ମବ୍ୟାଧଙ୍କ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ। ସେଠାକୁ ଯାଇ ସେ ତାଙ୍କୁ କସାଇଘରର ମଝିରେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ।
3.210.11
मार्गमाहिपमांसानि विक्रीणन्तं तपस्विनम् ।
आकुलत्वाच्च क्रेतृणामेकान्ते संस्थितो द्विजः ॥ ३.२१०.११ ॥
ମୃଗ ଓ ମହିଷର ମାଂସ ବିକୁଥିବା ସେହି ତପସ୍ୱୀଙ୍କୁ; କ୍ରେତାଙ୍କ ଭିଡ଼ ହେତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଠିଆ ହେଲେ।
3.210.12
स तु ज्ञाता द्विजं प्राप्तं सहसा संभ्रमोत्थितः ।
आजगाम यतो विप्रः स्थित एकान्तआसने ॥ ३.२१०.१२ ॥
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆସିଥିବା ଜାଣି ହଠାତ୍ ବ୍ୟସ୍ତତାରେ ଉଠି, ଯେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକାନ୍ତ ଆସନରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।
3.210.13
अभिवादये त्वां भगवन्स्वागतं ते द्विजोत्तम ।
अहं व्याधो हि भद्रं ते किं करोमि प्रशाधि माम् ॥ ३.२१०.१३ ॥
ହେ ଭଗବନ୍, ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ। ମୁଁ ବ୍ୟାଧ, ଆପଣଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ମୁଁ କ'ଣ କରିବି? ମୋତେ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ।
3.210.14
एकपत्न्या यदुक्तोसि गच्छ त्वं मिथिलामिति ।
जानाम्येतदहं सर्वं यदर्थं त्वमिहागतः ॥ ३.२१०.१४ ॥
ଏକପତ୍ନୀ ଆପଣଙ୍କୁ "ମିଥିଲା ଯାଅ" ବୋଲି ଯାହା କହିଥିଲେ, ତାହା ମୁଁ ଜାଣେ; ଆପଣ ଯେଉଁ କାରଣରୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ତାହାମଧ୍ୟ ମୁଁ ଜାଣେ।
3.210.15
श्रुत्वा च तस्य तद्वाक्यं स विप्रो भृशविस्मितः ।
द्वितीयमिदमाश्चर्यमित्यचिन्तयत द्विजः ॥ ३.२१०.१५ ॥
ତାହାର ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେ ବିପ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ। "ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ" ବୋଲି ସେ ଦ୍ୱିଜ ଚିନ୍ତା କଲେ।
3.210.16
अदेशस्थं हि ते स्तानमिति व्याघोऽब्रवीद्द्विजम् ।
गृहं गच्छाव भगवन्यदि ते रोचतेऽनघ ॥ ३.२१०.१६ ॥
"ଆପଣଙ୍କ ସ୍ନାନ ଏ ସ୍ଥାନରେ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ" ବୋଲି ବ୍ୟାଧ ସେହି ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ କହିଲା। "ହେ ଭଗବନ୍, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଯଦି ଆପଣଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗେ ତେବେ ଆମେ ଘରକୁ ଯିବା।"
3.210.17
बाढमित्येव तं विप्रो हृष्टो वचनमब्रवीत् ।
अग्रतस्तु द्विजं कृत्वा स जगाम गृहं प्रति ॥ ३.२१०.१७ ॥
"ଭଲ" ବୋଲି ଆନନ୍ଦିତ ସେ ବିପ୍ର ତାହାକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ତାପରେ ସେହି ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ସେ ଘର ଆଡ଼କୁ ଗଲା।
3.210.18
प्रविश्य च गृहंरम्यमासनेनाभिपूजितः ।
अर्ध्येण च स वै तेन व्याधेन द्विजसत्तमः ॥ ३.२१०.१८ ॥
ସୁନ୍ଦର ଘରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଆସନ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟରେ ସେହି ବ୍ୟାଧ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ସେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ…
3.210.19
पाद्यमाचमनीयं च प्रतिगृह्य द्विजोत्तमः ।
ततः सुखोपविष्स्तं व्याधं वचनमब्रवीत् ॥ ३.२१०.१९ ॥
ପାଦ୍ୟ ଓ ଆଚମନୀୟ ଜଳ ଗ୍ରହଣ କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ସୁଖରେ ବସିଥିବା ସେ ବ୍ୟାଧଙ୍କୁ କହିଲେ ।
3.210.20
कर्मैतद्वै न सदृशं भवतः प्रतिभाति मे ।
अनुतप्ये भृशं तात तव घोरेण कर्मणा ॥ ३.२१०.२० ॥
ଏହି କର୍ମ ତୁମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ବୋଲି ମୋର ମନେ ହେଉନାହିଁ । ହେ ତାତ, ତୁମର ଏହି ଘୋର କର୍ମରେ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅନୁତାପିତ ।
3.210.21
कुलोचितमिदं कर्म पितृपैतामहं परम् ।
वर्तमानस्य मे धर्मे स्वे मन्युं मा कृथा द्विज ॥ ३.२१०.२१ ॥
ଏହା ମୋ କୁଳ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ କର୍ମ, ପିତା ଓ ପିତାମହଙ୍କଠାରୁ ଆସିଥିବା ପରମ କର୍ମ । ହେ ଦ୍ୱିଜ, ନିଜ ଧର୍ମରେ ଥିବା ମୋ ପ୍ରତି କ୍ରୋଧ କର ନାହିଁ ।
3.210.22
विधात्रा विहितं पूर्वं कर्म स्वमनुपालयन् ।
प्रयत्नाच्च गुरू वृद्धौ शुश्रूषेऽहं द्विजोत्तम ॥ ३.२१०.२२ ॥
ବିଧାତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିଜ କର୍ମ ପାଳନ କରି, ବୃଦ୍ଧ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ଯତ୍ନରେ ସେବା କରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ।
3.210.23
सत्यं वदे नाभ्यसूये यथाशक्ति ददामि च ।
देवतातिथिभृत्यानामवशिष्टेन वर्तये ॥ ३.२१०.२३ ॥
ମୁଁ ସତ୍ୟ କହେ, କାହାକୁ ଈର୍ଷା କରେ ନାହିଁ, ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଦାନ କରେ । ଦେବତା, ଅତିଥି ଓ ଭୃତ୍ୟଙ୍କ ପରେ ଯାହା ରହେ ତାହାରେ ମୁଁ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରେ ।
3.210.24
न कुत्सयाम्यहं किंचिन्न गर्हे बलवत्तरम् ।
कृतमन्वेति कर्तारं पुरा कर्म द्विजेत्तम ॥ ३.२१०.२४ ॥
ମୁଁ କାହାକୁ ନିନ୍ଦା କରେ ନାହିଁ, ବଳବାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦୋଷ ଦିଏ ନାହିଁ । ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ, ପୂର୍ବକୃତ କର୍ମ କର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରେ ।
3.210.25
कृषिगोरक्ष्यवाणिज्यमिह लोकस्य जीवनम् ।
दण्डनीतिस्त्रयो विद्या तेन लोको भवत्युत ॥ ३.२१०.२५ ॥
କୃଷି, ଗୋରକ୍ଷା ଓ ବାଣିଜ୍ୟ ଏ ଲୋକର ଜୀବନଧାରଣ। ଦଣ୍ଡନୀତି, ଏହି ତିନି ବିଦ୍ୟା; ସେଥିରେ ଲୋକ ରହେ।
3.210.26
कर्म शूद्रे कृषिर्वैश्ये संग्रामः क्षत्रिये स्मृतः ।
ब्रह्मचर्यतपोमन्त्राः सत्यं च ब्राह्मणे सदा ॥ ३.२१०.२६ ॥
ଶୂଦ୍ରର କର୍ମ ସେବା, ବୈଶ୍ୟର କୃଷି, କ୍ଷତ୍ରିୟର ସଂଗ୍ରାମ ସ୍ମୃତିରେ କୁହାଯାଇଛି। ବ୍ରାହ୍ମଣର ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ତପ, ମନ୍ତ୍ର ଓ ସଦା ସତ୍ୟ।
3.210.27
राजा प्रशास्ति धर्मेण स्वकर्मनिरताः प्रजाः ।
विकर्माणश्च ये केचित्तान्युनक्ति स्वकर्मसु ॥ ३.२१०.२७ ॥
ରାଜା ଧର୍ମରେ ଶାସନ କରନ୍ତି; ପ୍ରଜାମାନେ ନିଜ କର୍ମରେ ନିରତ। ଯେଉଁମାନେ ବିକର୍ମ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସେ ନିଜ କର୍ମରେ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି।
3.210.28
भेतव्यं हि सदा राज्ञां प्रजानामधिपा हिते ।
मारयन्ति विकर्मस्थं लुब्धा मृगमिवेषुभिः ॥ ३.२१०.२८ ॥
ପ୍ରଜାଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ରାଜାମାନେ ସଦା ଭୟଯୋଗ୍ୟ। ଲୋଭୀ ଶିକାରୀ ଯେପରି ବାଣରେ ହରିଣ ମାରେ, ସେପରି ସେମାନେ ବିକର୍ମରେ ଥିବାକୁ ମାରନ୍ତି।
3.210.29
जनकस्येह विप्रर्षे विकर्मस्थो न विद्यते ।
स्वकर्मनिरता वर्णाश्चत्वारोपि द्विजोत्तम ॥ ३.२१०.२९ ॥
ହେ ବିପ୍ର ଋଷି, ଏଠାରେ ଜନକଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ବିକର୍ମରେ ଥିବା କେହି ନାହାଁନ୍ତି। ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଚାରିବର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ନିଜ କର୍ମରେ ନିରତ।
3.210.30
स एष जनको राजा दुर्वृत्तमपि चेत्सुतम् ।
दण्ड्यं दण्डे निक्षिपति यथा न ग्लाति धार्मिकम् ॥ ३.२१०.३० ॥
ଏ ଜନକ ରାଜା ଏପରି: ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ବୃତ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦଣ୍ଡଯୋଗ୍ୟକୁ ଦଣ୍ଡରେ ରଖନ୍ତି; ଧାର୍ମିକ ପାଇଁ ସେ ଦୁଃଖିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
3.210.31
सुयुक्तचारो नृपतिः सर्वं धर्मेण पश्यति ।
श्रीश्च राज्यं च दण्डश्च क्षत्रियाणां द्विजोत्तम ॥ ३.२१०.३१ ॥
ସୁନିଯୋଜିତ ଚରଥିବା ରାଜା ସବୁକିଛି ଧର୍ମରେ ଦେଖନ୍ତି। ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କର ଶ୍ରୀ, ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଦଣ୍ଡ (ଏହା ହିଁ)।
3.210.32
राजानो हि स्वधर्मेण श्रियमिच्छन्ति भूयसीम् ।
सर्वेषामेव वर्णानां त्राता राजा भवत्युत ॥ ३.२१०.३२ ॥
ରାଜାମାନେ ନିଜ ସ୍ୱଧର୍ମରେ ମହତୀ ଶ୍ରୀ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି। ରାଜା ହିଁ ସବୁ ବର୍ଣ୍ଣର ରକ୍ଷକ ହୁଅନ୍ତି।
3.210.33
परेण हि हतान्ब्रह्मन्वराहमहिषानहम् ।
न स्वयं हन्मि विप्रर्षे विक्रीणामि सदा त्वहम् ॥ ३.२१०.३३ ॥
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମରାଯାଇଥିବା ବରାହ ଓ ମହିଷ (ମୁଁ କିଣେ)। ହେ ବିପ୍ରର୍ଷି, ମୁଁ ନିଜେ ମାରେ ନାହିଁ; ସର୍ବଦା ବିକ୍ରି କରେ।
3.210.34
न भक्षयामि मांसानि ऋतुगामी तथाह्यहम् ।
सदोपवासी च तथा नक्तभोजी सदा द्विज ॥ ३.२१०.३४ ॥
ମୁଁ ମାଂସ ଖାଏ ନାହିଁ; କାରଣ ମୁଁ ଋତୁକାଳରେ ହିଁ ସଙ୍ଗମକାରୀ। ହେ ଦ୍ୱିଜ, ମୁଁ ସର୍ବଦା ଉପବାସୀ; ସେହିପରି ସର୍ବଦା ରାତିରେ ଭୋଜନ କରେ।
3.210.35
अशीलश्चापि पुरुषो भूत्वा भवति शीलवान् ।
प्राणिहिंसारतिश्चापि भवते धार्मिकः पुनः ॥ ३.२१०.३५ ॥
ଅଶୀଳ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଶୀଳବାନ ହୁଏ; ପ୍ରାଣୀ ହିଂସାରେ ରମଣ କରୁଥିବା ମଧ୍ୟ ପୁଣି ଧାର୍ମିକ ହୁଏ।
3.210.36
व्यभिचाराननरेन्द्राणां धर्मः संकीर्यते महान् ।
अधर्मो वर्तते चापि संकीर्यन्ते ततः प्रजाः ॥ ३.२१०.३६ ॥
ରାଜାମାନଙ୍କ ବ୍ୟଭିଚାରରୁ ମହାନ ଧର୍ମ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ; ଅଧର୍ମ ପ୍ରବଳ ହୁଏ, ତା'ପରେ ପ୍ରଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି।
3.210.37
भेरुण्डा वामनाः कुब्जाः स्थूलशीर्षास्तथैव च ।
क्लीबाश्चान्धाश्च बधिरा जायन्तेऽत्युच्चलोचनाः ॥ ३.२१०.३७ ॥
ଭେରୁଣ୍ଡ, ବାମନ, କୁବ୍ଜ, ମୋଟା ମୁଣ୍ଡ ବିଶିଷ୍ଟ, କ୍ଲୀବ, ଅନ୍ଧ ଓ ବଧିର, ଅତ୍ୟଧିକ ଉଚ୍ଚ ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଲୋକ ଜନ୍ମନ୍ତି।
3.210.38
पार्थिवानामधर्मत्वात्प्रजानामभवः सदा ।
स एष राजा जनकः प्रजा धर्मेण पश्यति ॥ ३.२१०.३८ ॥
ରାଜାଙ୍କ ଅଧର୍ମ ଯୋଗୁଁ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ସର୍ବଦା ବିନାଶ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ଏହି ରାଜା ଜନକ ଧର୍ମରେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି।
3.210.39
अनुगृह्णन्प्रजाः सर्वाः स्वधर्मनिरताः सदा ।
पात्येष राजा जनकः पितृवद्द्विजसत्तम ॥ ३.२१०.३९ ॥
ଏହି ରାଜା ଜନକ ସ୍ୱଧର୍ମରେ ନିରତ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରି, ପିତା ପରି ସଦା ପାଳନ କରନ୍ତି, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ।
3.210.40
येचैव मां प्रशंसन्ति येच निन्दन्ति मानवाः ।
सर्वान्सुपरिणीतेन कर्माणा तोषयाम्यहम् ॥ ३.२१०.४० ॥
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମୋର ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୁଁ ସୁସମ୍ପନ୍ନ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରେ।
3.210.41
ये जीवन्ति स्वधर्मेण संयुञ्जन्ति च पार्थिवाः ।
न किंचिदुपजीवनति दान्ता उत्थानसीलिनः ॥ ३.२१०.४१ ॥
ଯେଉଁ ରାଜାମାନେ ସ୍ୱଧର୍ମରେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରନ୍ତି ଓ ତାହାରେ ନିଯୁକ୍ତ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ସଂଯମୀ ଓ ଉଦ୍ୟମୀ ହୋଇ କିଛି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି ନାହିଁ।
3.210.42
शक्त्याऽन्नदानं सततं तितिक्षा धर्मनित्यता ।
यथार्हं प्रतिपूजा च सर्वभूतेषु वै दया ॥ ३.२१०.४२ ॥
ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ସଦା ଅନ୍ନଦାନ, ସହିଷ୍ଣୁତା, ଧର୍ମରେ ନିତ୍ୟତା, ଯଥୋଚିତ ପ୍ରତିପୂଜା ଓ ସର୍ବଭୂତ ପ୍ରତି ଦୟା।
3.210.43
त्यागान्नान्यत्र मर्त्यानां गुणास्तिष्ठान्ति पूरुषे ।
मृषावादं परिहरेत्कुर्यात्प्रियमयाचितः ॥ ३.२१०.४३ ॥
ତ୍ୟାଗ ବିନା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କଠାରେ ଅନ୍ୟ ଗୁଣ ରହେ ନାହିଁ। ମିଥ୍ୟା କଥା ପରିହାର କରିବା ଉଚିତ; ନ ମାଗିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
3.210.44
न च कामान्न संरम्भान्न द्वेषाद्धर्ममुत्सृजेत् ।
प्रिये नातिभृशं हृष्येदप्रिये न च संज्वरेत् ॥ ३.२१०.४४ ॥
କାମ, କ୍ରୋଧ କିମ୍ବା ଦ୍ୱେଷରୁ ଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ପ୍ରିୟରେ ଅତ୍ୟଧିକ ହର୍ଷିତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଅପ୍ରିୟରେ ସନ୍ତପ୍ତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
3.210.45
न मुह्येदर्थकृच्छ्रेषु न च धऱ्मं परित्यजेत् ।
कर्म चेत्किंचिदन्यत्स्यादितरन्न तदाचरेत् ॥ ३.२१०.४५ ॥
ଧନ-ସଙ୍କଟରେ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଅନ୍ୟ କର୍ମ ଥିଲେ ତା'ର ବିପରୀତ କିଛି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
3.210.46
यत्कल्याणमभिध्यायेत्तत्रात्मानं नियोजयेत् ।
न पापं प्रति पापः स्यात्साधुरेव सदा भवेत् ॥ ३.२१०.४६ ॥
ଯାହା କଲ୍ୟାଣକର ତାହାକୁ ଧ୍ୟାନ କରି ସେଥିରେ ନିଜକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ପାପୀ ପ୍ରତି ପାପୀ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ସଦା ସାଧୁ ହିଁ ରହିବା ଉଚିତ।
3.210.47
आत्मनैव हतः पापो यः पापं कर्तुमिच्छति ।
कर्म चैतदसाधूनां वृजिनानामसाधुकम् ॥ ३.२१०.४७ ॥
ଯେ ପାପୀ ପାପ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ନିଜ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ନିହତ ହୁଏ। ଏହା ଅସାଧୁ ଓ ପାପୀମାନଙ୍କ କର୍ମ; ମନ୍ଦ।
3.210.48
न धर्मोस्तीति मन्वानाः शुचीनवहसन्ति ये ।
अश्रद्दधाना धर्मस् ते नश्यन्ति न संशयः ॥ ३.२१०.४८ ॥
'ଧର୍ମ ନାହିଁ' ବୋଲି ଭାବି ଯେଉଁମାନେ ଶୁଚି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପରିହାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାହୀନ ହୋଇ ନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି — ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
3.210.49
महादृतिरिवाध्मातः पापो भवति नित्यदा ।
साधुः सन्नतिमानेव सर्वत्रद्विजसत्तम ॥ ३.२१०.४९ ॥
ବଡ଼ ଧାଉଁଣୀ ପରି ଫୁଲିଥିବା ପାପୀ ସଦା ରହେ; ସାଧୁ ତ ସର୍ବତ୍ର ନମ୍ର ହିଁ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ।
3.210.50
मूढानामवलिप्तानामसारं भाषितं भवेत् ।
दर्शयन्त्यन्तरात्मानं दिवा रूपमिवांशुमान् ॥ ३.२१०.५० ॥
ମୂର୍ଖ ଓ ଅହଂକାରୀମାନଙ୍କ କଥା ଅସାର ହୁଏ; ଦିନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ନିଜ ରୂପ ଦେଖାଏ, ସେମାନେ ସେପରି ନିଜ ଅନ୍ତରାତ୍ମା ଦେଖାନ୍ତି।
3.210.51
न लोके राजते मूर्खः केवलात्मप्रशंसया ।
अपिचेह मृजाहीनः कृतविद्यः प्रकाशते ॥ ३.२१०.५१ ॥
ଜଗତରେ ମୂର୍ଖ କେବଳ ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସାରେ ଶୋଭେ ନାହିଁ; ଏଠାରେ ଶିକ୍ଷିତ ମଧ୍ୟ ସଂସ୍କାରହୀନ ହେଲେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ ନାହିଁ।
3.210.52
अब्रुवन्कस्यचिन्निन्दामात्मपूजामवर्णयन् ।
न कश्चिद्गुणसंपन्नः प्रकाशो भुवि दृश्यते ॥ ३.२१०.५२ ॥
କାହାରିକୁ ନିନ୍ଦା ନ କରି ଓ ନିଜ ପୂଜା ବର୍ଣ୍ଣନା ନ କରି, ଏପରି ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ଲୋକ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରକାଶିତ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
3.210.53
विकर्मणा तप्यमानः पापाद्विपरिमुच्यते ।
न तत्कुर्यां पुनरिति द्वितीयात्परिमुच्यते ॥ ३.२१०.५३ ॥
ଖରାପ କର୍ମରେ ଅନୁତପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; 'ମୁଁ ତାହା ପୁଣି କରିବି ନାହିଁ' ବୋଲି ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ଦ୍ୱିତୀୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
3.210.54
कर्मणा येन केनापि पापात्मा द्विजसत्तम ।
एवं श्रुतिरियं ब्रह्मन्धर्मेषु प्रतिदृश्यते ॥ ३.२१०.५४ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଯେକୌଣସି କର୍ମରେ ପାପାତ୍ମା (ମୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ); ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଧର୍ମରେ ଏହି ଶ୍ରୁତି ଏପରି ଦେଖାଯାଏ।
3.210.55
पापनि बुद्ध्वेह पुरा कृतानि ।
स्वधर्मशीलो विनिहन्ति पश्चात्।
धर्मो ब्रह्मन्नुदते ब्राह्मणानां ।
यत्कुर्वते पापमिह प्रमादात् ॥ ३.२१०.५५ ॥
ପୂର୍ବରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପକୁ ଏଠାରେ ଜାଣି, ଯିଏ ସ୍ୱଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼ ସେ ପରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବିନାଶ କରେ। ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ପ୍ରମାଦରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏଠାରେ ଯେଉଁ ପାପ କରନ୍ତି, ଧର୍ମ ତାହା ଦୂର କରେ।
3.210.56
पापं कृत्वा हि मन्येत नाहमस्मीति पूरुषः ।
तं तु देवाः प्रपश्यन्ति स्वस्यैवान्तरपूरुषः ॥ ३.२१०.५६ ॥
ପାପ କରି ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ଭାବିପାରେ 'ମୁଁ ନୁହେଁ'; କିନ୍ତୁ ଦେବତାମାନେ ତାହାକୁ ଦେଖନ୍ତି, ଏବଂ ତାହାର ନିଜ ଅନ୍ତରପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ ଦେଖେ।
3.210.57
चिकीर्षेदेव कल्यायणं श्रद्दधानोऽनसूयकः ॥ ३.२१०.५७ ॥
ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ ଓ ଈର୍ଷାରହିତ ହୋଇ କଲ୍ୟାଣ କରିବାକୁ ହିଁ ଇଚ୍ଛା କରିବା ଉଚିତ।
3.210.58
वसनस्येव च्छिद्राणइ साधूनां विवृणोति यः ।
अपश्यन्नात्मनो दोषान्स पापः प्रेत्य नश्यति ॥ ३.२१०.५८ ॥
ବସ୍ତ୍ରର ଛିଦ୍ର ପରି ସାଧୁମାନଙ୍କ ଦୋଷ ଯେ ପ୍ରକାଶ କରେ ଏବଂ ନିଜ ଦୋଷ ଦେଖେ ନାହିଁ, ସେ ପାପୀ; ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
3.210.59
पापं चेत्पुरुषः कृत्वा कल्याणमभिपद्यते ।
मुच्यते सर्वपापेभ्यो महाभ्रेणेव चन्द्रमाः ॥ ३.२१०.५९ ॥
ମନୁଷ୍ୟ ପାପ କରି ମଧ୍ୟ ଯଦି କଲ୍ୟାଣ ଆଡ଼କୁ ଫେରେ, ତେବେ ବଡ଼ ମେଘରୁ ଚନ୍ଦ୍ର ମୁକ୍ତ ହେବା ପରି ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
3.210.60
यथाऽऽदित्यः समुद्यन्वै तमः सर्वं व्यपोहति ।
एवं कल्याणमातिष्ठन्सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३.२१०.६० ॥
ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ସମସ୍ତ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରେ, ସେହିପରି କଲ୍ୟାଣ ଆଚରଣ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ପାପରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
3.210.61
पापानां विद्ध्यधिष्ठानं लोभमोहौ द्विजोत्तम ।
तस्मात्तौ विदुषा विप्र वर्जनीयौ विशेषतः ॥ ३.२१०.६१ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ପାପର ଆଧାର ଲୋଭ ଓ ମୋହ। ଅତଏବ ହେ ବିପ୍ର, ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଏ ଦୁଇଟିକୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍।
3.210.62
लुबधाः पापं व्यवस्यन्ति नरा नातिबहुश्रुताः ।
अधर्म्या धर्मरूपेण तृणैः कूपा इवावृताः ॥ ३.२१०.६२ ॥
ଲୋଭୀ ଏବଂ ଅଧିକ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନ ନ ଥିବା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପାପକୁ ହିଁ ସ୍ଥିର କରନ୍ତି। ଅଧର୍ମୀମାନେ ଧର୍ମର ରୂପ ଧରି ଘାସରେ ଆବୃତ କୂଅ ପରି ଲୁଚି ରହନ୍ତି।
3.210.63
येषां पञ् पवित्राणि प्रलापा धर्मसंश्रितः ।
सर्वं हि विद्यते तेषु शिष्टाचारः सुदुर्लभः ॥ ३.२१०.६३ ॥
ଯାହାଙ୍କ ପାଖରେ ପଞ୍ଚ ପବିତ୍ରତା ଅଛି ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ କଥା ଧର୍ମରେ ଆଶ୍ରିତ, ସେମାନଙ୍କଠାରେ ସବୁ ମିଳେ; କିନ୍ତୁ ଶିଷ୍ଟଙ୍କ ଆଚରଣ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ।