महाभारत · अध्याय 3.210
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.210.1
चिन्तयित्वा तदाश्चर्यं स्त्रिया प्रोक्तमशेपतः ।
विनिन्दन्स द्विजोऽऽत्मानमागस्कृत इवाबभौ ॥ ३.२१०.१ ॥
ते आश्चर्य चिंतन करून, आणि स्त्रीने जे सर्व सांगितले होते ते आठवून, तो द्विज स्वतःची निंदा करत अपराध्यासारखा दिसला.
3.210.2
चिन्तयानः स धर्मस्य सूक्ष्मां गतिमथाब्रवीत् ।
श्रद्दधानेन वै भाव्ये गच्छामि मिथिलामहम् ॥ ३.२१०.२ ॥
धर्माच्या सूक्ष्म मार्गाचा विचार करीत तो म्हणाला — श्रद्धेने, विश्वास ठेवण्याजोग्या गोष्टीवर विसंबून, मी मिथिलेला जाईन.
3.210.3
कृतात्मा धर्मवित्तस्यां व्याधो निवसते किल ।
तं गच्चाम्यहमद्यैव धर्मं प्रष्टुं तपोधनम् ॥ ३.२१०.३ ॥
तेथे धर्म जाणणारा, आत्मसंयमी व्याध राहतो असे म्हणतात. त्या तपोधनाला धर्म विचारण्यासाठी मी आजच जाईन.
3.210.4
इतिसंचिन्त्य मनसा श्रद्दधानः स्त्रिया वचः ।
बलाकाप्रत्ययेनासौ धर्म्यैश्च वचनैः शुभैः ॥ ३.२१०.४ ॥
असा मनात विचार करून, स्त्रीच्या बोलण्यावर श्रद्धा ठेवून, बगळ्याच्या साक्षीच्या आधारे आणि धर्मयुक्त शुभ वचनांसह तो निघाला.
3.210.5
संप्रतस्थे स मिथिलां कौतूहलसमन्वितः ।
अतिक्रामन्नरण्यानि ग्रामांश्च नगराणि च ॥ ३.२१०.५ ॥
कुतूहलाने भरलेला तो मिथिलेकडे निघाला; अरण्ये, गावे आणि नगरे ओलांडत.
3.210.6
ततो जगाम मिथिलां जनकेन सुरक्षिताम् ।
धर्मसेतुसमाकीर्णां यज्ञोत्सववतीं शुभाम् ॥ ३.२१०.६ ॥
नंतर तो जनकाने सुरक्षित केलेल्या, धर्मसेतूंनी भरलेल्या, यज्ञोत्सवांनी युक्त अशा शुभ मिथिलेला पोहोचला.
3.210.7
गोपुराट्टालकवतीं हर्म्यप्राकारशोभनाम् ।
प्रविश्य नगरीं रम्यां विमानैर्बहुभिर्युताम् ॥ ३.२१०.७ ॥
गोपुरे व अट्टालिका यांनी युक्त, महाल व प्राकारांनी शोभणाऱ्या, अनेक विमानांनी भरलेल्या त्या रम्य नगरीत प्रवेश करून.
3.210.8
पण्यैश्च बहुभिर्युक्तां सुविभक्तमहापथाम् ।
अश्वै रथैस्तथा नागैर्योधैश्च बहुभिर्युताम् ॥ ३.२१०.८ ॥
अनेक वस्तूंच्या बाजारांनी भरलेली, सुव्यवस्थित विशाल मार्गांची, घोडे, रथ, हत्ती व अनेक योद्ध्यांनी युक्त.
3.210.9
हृष्टपुष्टजनाकीर्णां नित्योत्सवसमाकुलाम् ।
सोऽपस्यद्बहुवृत्तान्तां ब्राह्मणः समतिक्रमन् ॥ ३.२१०.९ ॥
आनंदी व सुदृढ लोकांनी भरलेली, नित्य उत्सवांनी व्याप्त, अनेक घटनांनी भरलेली त्या नगरीला ब्राह्मणाने ओलांडताना पाहिले.
3.210.10
धर्मव्याधमपृच्छच्च स चास्य कथितो द्विजैः ।
अपश्यत्तत्रगत्वा तं सूनामध्ये व्यवस्थितम् ॥ ३.२१०.१० ॥
त्याने धर्मव्याधाविषयी विचारले, आणि द्विजांनी त्याला सांगितले. तेथे जाऊन त्याने त्याला कसायांच्या दुकानाच्या मध्यभागी बसलेले पाहिले.
3.210.11
मार्गमाहिपमांसानि विक्रीणन्तं तपस्विनम् ।
आकुलत्वाच्च क्रेतृणामेकान्ते संस्थितो द्विजः ॥ ३.२१०.११ ॥
हरिण व म्हशीचे मांस विकणाऱ्या त्या तपस्व्याला; गिऱ्हाईकांच्या गर्दीमुळे ब्राह्मण एका एकांत जागी उभा राहिला.
3.210.12
स तु ज्ञाता द्विजं प्राप्तं सहसा संभ्रमोत्थितः ।
आजगाम यतो विप्रः स्थित एकान्तआसने ॥ ३.२१०.१२ ॥
त्याने ब्राह्मण आल्याचे ओळखून तत्काळ घाईने उठून, ब्राह्मण एकांत आसनावर उभा होता तिथे आला.
3.210.13
अभिवादये त्वां भगवन्स्वागतं ते द्विजोत्तम ।
अहं व्याधो हि भद्रं ते किं करोमि प्रशाधि माम् ॥ ३.२१०.१३ ॥
हे भगवन्, द्विजोत्तमा, मी आपल्याला वंदन करतो, आपले स्वागत आहे. मी व्याध आहे, आपले कल्याण असो. मी काय करू? मला आज्ञा करा.
3.210.14
एकपत्न्या यदुक्तोसि गच्छ त्वं मिथिलामिति ।
जानाम्येतदहं सर्वं यदर्थं त्वमिहागतः ॥ ३.२१०.१४ ॥
एकपत्नीने आपल्याला "मिथिलेला जा" असे जे सांगितले, ते मला माहीत आहे; आपण कोणत्या कारणासाठी येथे आलात तेही मला माहीत आहे.
3.210.15
श्रुत्वा च तस्य तद्वाक्यं स विप्रो भृशविस्मितः ।
द्वितीयमिदमाश्चर्यमित्यचिन्तयत द्विजः ॥ ३.२१०.१५ ॥
त्याचे ते बोलणे ऐकून तो विप्र अत्यंत चकित झाला. "हे दुसरे आश्चर्य आहे" असा विचार त्या द्विजाने केला.
3.210.16
अदेशस्थं हि ते स्तानमिति व्याघोऽब्रवीद्द्विजम् ।
गृहं गच्छाव भगवन्यदि ते रोचतेऽनघ ॥ ३.२१०.१६ ॥
"आपले स्नान या ठिकाणी योग्य नाही" असे व्याधाने त्या द्विजाला सांगितले. "हे भगवन्, हे निष्पाप, आपल्याला आवडत असेल तर आपण घरी जाऊ."
3.210.17
बाढमित्येव तं विप्रो हृष्टो वचनमब्रवीत् ।
अग्रतस्तु द्विजं कृत्वा स जगाम गृहं प्रति ॥ ३.२१०.१७ ॥
"ठीक आहे" असे म्हणून आनंदित झालेल्या त्या विप्राने त्याला उत्तर दिले. मग त्या द्विजाला पुढे करून तो घराकडे गेला.
3.210.18
प्रविश्य च गृहंरम्यमासनेनाभिपूजितः ।
अर्ध्येण च स वै तेन व्याधेन द्विजसत्तमः ॥ ३.२१०.१८ ॥
सुंदर घरात प्रवेश करून, आसन व अर्घ्य देऊन त्या व्याधाने सन्मानित केलेला तो द्विजश्रेष्ठ…
3.210.19
पाद्यमाचमनीयं च प्रतिगृह्य द्विजोत्तमः ।
ततः सुखोपविष्स्तं व्याधं वचनमब्रवीत् ॥ ३.२१०.१९ ॥
पाद्य आणि आचमनीय जल स्वीकारून श्रेष्ठ द्विज सुखाने बसलेल्या त्या व्याधाला म्हणाला.
3.210.20
कर्मैतद्वै न सदृशं भवतः प्रतिभाति मे ।
अनुतप्ये भृशं तात तव घोरेण कर्मणा ॥ ३.२१०.२० ॥
हे कर्म तुला योग्य वाटत नाही. हे तात, तुझ्या या घोर कर्माने मला फार खेद वाटतो.
3.210.21
कुलोचितमिदं कर्म पितृपैतामहं परम् ।
वर्तमानस्य मे धर्मे स्वे मन्युं मा कृथा द्विज ॥ ३.२१०.२१ ॥
हे माझ्या कुलाला साजेसे कर्म आहे, पिता-पितामहांपासून चालत आलेले उत्तम कर्म आहे. हे द्विजा, आपल्या धर्मात असलेल्या माझ्यावर राग करू नकोस.
3.210.22
विधात्रा विहितं पूर्वं कर्म स्वमनुपालयन् ।
प्रयत्नाच्च गुरू वृद्धौ शुश्रूषेऽहं द्विजोत्तम ॥ ३.२१०.२२ ॥
विधात्याने पूर्वीच नेमून दिलेले माझे कर्म पाळत, वृद्ध मातापित्यांची मी काळजीपूर्वक सेवा करतो, हे श्रेष्ठ द्विजा.
3.210.23
सत्यं वदे नाभ्यसूये यथाशक्ति ददामि च ।
देवतातिथिभृत्यानामवशिष्टेन वर्तये ॥ ३.२१०.२३ ॥
मी सत्य बोलतो, कुणाचा द्वेष करत नाही, यथाशक्ती दान करतो. देव, अतिथी व सेवकांच्या नंतर उरलेल्यावर मी उपजीविका करतो.
3.210.24
न कुत्सयाम्यहं किंचिन्न गर्हे बलवत्तरम् ।
कृतमन्वेति कर्तारं पुरा कर्म द्विजेत्तम ॥ ३.२१०.२४ ॥
मी कुणाची निंदा करत नाही, बलवानाचीही निंदा करत नाही. हे श्रेष्ठ द्विजा, पूर्वी केलेले कर्मच कर्त्याच्या मागे जाते.
3.210.25
कृषिगोरक्ष्यवाणिज्यमिह लोकस्य जीवनम् ।
दण्डनीतिस्त्रयो विद्या तेन लोको भवत्युत ॥ ३.२१०.२५ ॥
शेती, गोरक्षण आणि व्यापार ही या जगाची उपजीविका आहे. दंडनीती, या तीन विद्या आहेत; त्यांमुळेच लोक टिकतो.
3.210.26
कर्म शूद्रे कृषिर्वैश्ये संग्रामः क्षत्रिये स्मृतः ।
ब्रह्मचर्यतपोमन्त्राः सत्यं च ब्राह्मणे सदा ॥ ३.२१०.२६ ॥
शूद्राचे कर्म सेवा, वैश्याचे शेती, क्षत्रियाचे युद्ध असे स्मृतीत सांगितले आहे. ब्राह्मणाला ब्रह्मचर्य, तप, मंत्र आणि सदैव सत्य.
3.210.27
राजा प्रशास्ति धर्मेण स्वकर्मनिरताः प्रजाः ।
विकर्माणश्च ये केचित्तान्युनक्ति स्वकर्मसु ॥ ३.२१०.२७ ॥
राजा धर्माने राज्य करतो; प्रजा आपापल्या कर्मात रत असते. जे विकर्म करतात, त्यांना तो त्यांच्या स्वकर्मात जुंपतो.
3.210.28
भेतव्यं हि सदा राज्ञां प्रजानामधिपा हिते ।
मारयन्ति विकर्मस्थं लुब्धा मृगमिवेषुभिः ॥ ३.२१०.२८ ॥
प्रजेच्या हितासाठी राजे सदैव भयाचे विषय असतात. लोभी शिकारी जसा बाणांनी हरणाला मारतो, तसे ते विकर्मात असलेल्याला मारतात.
3.210.29
जनकस्येह विप्रर्षे विकर्मस्थो न विद्यते ।
स्वकर्मनिरता वर्णाश्चत्वारोपि द्विजोत्तम ॥ ३.२१०.२९ ॥
हे विप्र ऋषी, येथे जनकाच्या राज्यात विकर्मात असलेला कोणी आढळत नाही. हे द्विजोत्तमा, चारही वर्ण आपापल्या कर्मात रत आहेत.
3.210.30
स एष जनको राजा दुर्वृत्तमपि चेत्सुतम् ।
दण्ड्यं दण्डे निक्षिपति यथा न ग्लाति धार्मिकम् ॥ ३.२१०.३० ॥
हा जनक राजा असा आहे: त्याचा मुलगाही दुराचारी असला तर दंडपात्राला तो दंडात टाकतो; धार्मिकाविषयी तो खिन्न होत नाही.
3.210.31
सुयुक्तचारो नृपतिः सर्वं धर्मेण पश्यति ।
श्रीश्च राज्यं च दण्डश्च क्षत्रियाणां द्विजोत्तम ॥ ३.२१०.३१ ॥
उत्तम प्रकारे नेमलेले हेर असलेला राजा सर्व काही धर्माने पाहतो. हे द्विजोत्तमा, क्षत्रियांची श्री, राज्य आणि दंड (हेच).
3.210.32
राजानो हि स्वधर्मेण श्रियमिच्छन्ति भूयसीम् ।
सर्वेषामेव वर्णानां त्राता राजा भवत्युत ॥ ३.२१०.३२ ॥
राजे आपल्या स्वधर्माने मोठी श्री इच्छितात. राजाच सर्व वर्णांचा रक्षक होतो.
3.210.33
परेण हि हतान्ब्रह्मन्वराहमहिषानहम् ।
न स्वयं हन्मि विप्रर्षे विक्रीणामि सदा त्वहम् ॥ ३.२१०.३३ ॥
हे ब्रह्मन्, इतरांनी मारलेले डुक्कर आणि म्हशी (मी विकत घेतो). हे विप्रर्षे, मी स्वतः मारत नाही; नेहमी विकतो.
3.210.34
न भक्षयामि मांसानि ऋतुगामी तथाह्यहम् ।
सदोपवासी च तथा नक्तभोजी सदा द्विज ॥ ३.२१०.३४ ॥
मी मांस खात नाही, कारण मी ऋतुकालीच संगम करणारा आहे. हे द्विजा, मी नेहमी उपवासी असतो; तसेच नेहमी रात्री भोजन करतो.
3.210.35
अशीलश्चापि पुरुषो भूत्वा भवति शीलवान् ।
प्राणिहिंसारतिश्चापि भवते धार्मिकः पुनः ॥ ३.२१०.३५ ॥
अशील माणूसही शीलवान होतो; प्राणिहिंसेत रमणारा माणूसही पुन्हा धार्मिक होतो.
3.210.36
व्यभिचाराननरेन्द्राणां धर्मः संकीर्यते महान् ।
अधर्मो वर्तते चापि संकीर्यन्ते ततः प्रजाः ॥ ३.२१०.३६ ॥
राजांच्या व्यभिचारांमुळे महान धर्म संकीर्ण होतो; अधर्म प्रबळ होतो, मग प्रजाही संकीर्ण होतात.
3.210.37
भेरुण्डा वामनाः कुब्जाः स्थूलशीर्षास्तथैव च ।
क्लीबाश्चान्धाश्च बधिरा जायन्तेऽत्युच्चलोचनाः ॥ ३.२१०.३७ ॥
भेरुण्ड, वामन, कुब्ज, जाड डोक्याचे, षंढ, आंधळे व बहिरे आणि अति पुढे आलेल्या डोळ्यांचे जन्माला येतात.
3.210.38
पार्थिवानामधर्मत्वात्प्रजानामभवः सदा ।
स एष राजा जनकः प्रजा धर्मेण पश्यति ॥ ३.२१०.३८ ॥
राजांच्या अधर्मामुळे प्रजेचा नेहमी नाश होतो. पण हा राजा जनक धर्माने प्रजेकडे पाहतो.
3.210.39
अनुगृह्णन्प्रजाः सर्वाः स्वधर्मनिरताः सदा ।
पात्येष राजा जनकः पितृवद्द्विजसत्तम ॥ ३.२१०.३९ ॥
हा राजा जनक स्वधर्मात तत्पर असलेल्या सर्व प्रजेवर कृपा करून, पित्याप्रमाणे सदैव तिचे पालन करतो, हे द्विजश्रेष्ठा.
3.210.40
येचैव मां प्रशंसन्ति येच निन्दन्ति मानवाः ।
सर्वान्सुपरिणीतेन कर्माणा तोषयाम्यहम् ॥ ३.२१०.४० ॥
जे माझी स्तुती करतात आणि जे निंदा करतात, त्या सर्व माणसांना मी सुयोग्य कर्माने संतुष्ट करतो.
3.210.41
ये जीवन्ति स्वधर्मेण संयुञ्जन्ति च पार्थिवाः ।
न किंचिदुपजीवनति दान्ता उत्थानसीलिनः ॥ ३.२१०.४१ ॥
जे राजे स्वधर्माने जगतात आणि त्यात गुंततात, ते संयमी व उद्योगशील असल्याने कशावरही अवलंबून राहत नाहीत.
3.210.42
शक्त्याऽन्नदानं सततं तितिक्षा धर्मनित्यता ।
यथार्हं प्रतिपूजा च सर्वभूतेषु वै दया ॥ ३.२१०.४२ ॥
आपल्या शक्तीनुसार सतत अन्नदान, सहनशीलता, धर्मातील नित्यता, यथायोग्य प्रतिपूजा आणि सर्व प्राण्यांवर दया.
3.210.43
त्यागान्नान्यत्र मर्त्यानां गुणास्तिष्ठान्ति पूरुषे ।
मृषावादं परिहरेत्कुर्यात्प्रियमयाचितः ॥ ३.२१०.४३ ॥
त्यागाशिवाय मनुष्यांच्या ठायी इतर गुण टिकत नाहीत. असत्य भाषण टाळावे आणि न मागता प्रिय कर्म करावे.
3.210.44
न च कामान्न संरम्भान्न द्वेषाद्धर्ममुत्सृजेत् ।
प्रिये नातिभृशं हृष्येदप्रिये न च संज्वरेत् ॥ ३.२१०.४४ ॥
काम, क्रोध किंवा द्वेषामुळे धर्माचा त्याग करू नये. प्रिय गोष्टीत अतिशय हर्षित होऊ नये आणि अप्रिय गोष्टीत संतप्त होऊ नये.
3.210.45
न मुह्येदर्थकृच्छ्रेषु न च धऱ्मं परित्यजेत् ।
कर्म चेत्किंचिदन्यत्स्यादितरन्न तदाचरेत् ॥ ३.२१०.४५ ॥
धनाच्या संकटात मोह पावू नये आणि धर्माचा त्याग करू नये. दुसरे कर्म असल्यास त्याच्या विरुद्ध आचरण करू नये.
3.210.46
यत्कल्याणमभिध्यायेत्तत्रात्मानं नियोजयेत् ।
न पापं प्रति पापः स्यात्साधुरेव सदा भवेत् ॥ ३.२१०.४६ ॥
जे कल्याणकारक आहे त्याचे चिंतन करून त्यातच स्वतःला योजावे. पाप्याबरोबर पापी होऊ नये; सदैव साधू असावे.
3.210.47
आत्मनैव हतः पापो यः पापं कर्तुमिच्छति ।
कर्म चैतदसाधूनां वृजिनानामसाधुकम् ॥ ३.२१०.४७ ॥
जो पापी पाप करू इच्छितो तो स्वतःनेच स्वतःचा नाश करतो. हे असाधूंचे, पाप्यांचे कर्म आहे; वाईट आहे.
3.210.48
न धर्मोस्तीति मन्वानाः शुचीनवहसन्ति ये ।
अश्रद्दधाना धर्मस् ते नश्यन्ति न संशयः ॥ ३.२१०.४८ ॥
'धर्म नाही' असे मानून जे शुचींची थट्टा करतात, अश्रद्ध असे ते नाश पावतात — यात संशय नाही.
3.210.49
महादृतिरिवाध्मातः पापो भवति नित्यदा ।
साधुः सन्नतिमानेव सर्वत्रद्विजसत्तम ॥ ३.२१०.४९ ॥
मोठ्या भात्याप्रमाणे फुगलेला पापी नेहमी असतो; साधू मात्र सर्वत्र नम्रच असतो, हे द्विजोत्तमा.
3.210.50
मूढानामवलिप्तानामसारं भाषितं भवेत् ।
दर्शयन्त्यन्तरात्मानं दिवा रूपमिवांशुमान् ॥ ३.२१०.५० ॥
मूर्ख आणि गर्विष्ठांचे बोलणे असार असते; दिवसा सूर्य आपले रूप दाखवतो तसे ते आपला अंतरात्मा दाखवतात.
3.210.51
न लोके राजते मूर्खः केवलात्मप्रशंसया ।
अपिचेह मृजाहीनः कृतविद्यः प्रकाशते ॥ ३.२१०.५१ ॥
जगात मूर्ख केवळ स्वतःच्या स्तुतीने चमकत नाही; येथे विद्वानही जर सुसंस्काराविना असेल तर तो चमकत नाही.
3.210.52
अब्रुवन्कस्यचिन्निन्दामात्मपूजामवर्णयन् ।
न कश्चिद्गुणसंपन्नः प्रकाशो भुवि दृश्यते ॥ ३.२१०.५२ ॥
कुणाचीही निंदा न करता आणि स्वतःची पूजा न वर्णन करता, असा गुणसंपन्न माणूस पृथ्वीवर प्रकाशमान दिसत नाही.
3.210.53
विकर्मणा तप्यमानः पापाद्विपरिमुच्यते ।
न तत्कुर्यां पुनरिति द्वितीयात्परिमुच्यते ॥ ३.२१०.५३ ॥
वाईट कर्माने संतप्त झालेला माणूस पापातून मुक्त होतो; 'मी ते पुन्हा करणार नाही' असा निश्चय केल्याने दुसऱ्यापासून मुक्त होतो.
3.210.54
कर्मणा येन केनापि पापात्मा द्विजसत्तम ।
एवं श्रुतिरियं ब्रह्मन्धर्मेषु प्रतिदृश्यते ॥ ३.२१०.५४ ॥
हे द्विजोत्तमा, कोणत्याही कर्माने पापी आत्मा (मुक्त होऊ शकतो); हे ब्रह्मन्, धर्मांमध्ये ही श्रुती अशीच दिसते.
3.210.55
पापनि बुद्ध्वेह पुरा कृतानि ।
स्वधर्मशीलो विनिहन्ति पश्चात्।
धर्मो ब्रह्मन्नुदते ब्राह्मणानां ।
यत्कुर्वते पापमिह प्रमादात् ॥ ३.२१०.५५ ॥
पूर्वी केलेली पापे येथे जाणून, स्वधर्मशील पुरुष नंतर ती नष्ट करतो. हे ब्रह्मन्, प्रमादाने ब्राह्मण येथे जे पाप करतात, ते धर्म दूर करतो.
3.210.56
पापं कृत्वा हि मन्येत नाहमस्मीति पूरुषः ।
तं तु देवाः प्रपश्यन्ति स्वस्यैवान्तरपूरुषः ॥ ३.२१०.५६ ॥
पाप करूनही पुरुष 'मी नव्हे' असे मानू शकतो; परंतु देव त्याला पाहतात, आणि त्याचा स्वतःचा अंतरपुरुषही पाहतो.
3.210.57
चिकीर्षेदेव कल्यायणं श्रद्दधानोऽनसूयकः ॥ ३.२१०.५७ ॥
श्रद्धावान आणि असूयारहित होऊन कल्याणच करण्याची इच्छा धरावी.
3.210.58
वसनस्येव च्छिद्राणइ साधूनां विवृणोति यः ।
अपश्यन्नात्मनो दोषान्स पापः प्रेत्य नश्यति ॥ ३.२१०.५८ ॥
वस्त्रातील छिद्रांप्रमाणे साधूंचे दोष जो उघड करतो आणि स्वतःचे दोष पाहत नाही, तो पापी मरणानंतर नष्ट होतो.
3.210.59
पापं चेत्पुरुषः कृत्वा कल्याणमभिपद्यते ।
मुच्यते सर्वपापेभ्यो महाभ्रेणेव चन्द्रमाः ॥ ३.२१०.५९ ॥
मनुष्य पाप करूनही कल्याणाकडे वळला, तर मोठ्या मेघातून चंद्र मुक्त व्हावा तसा तो सर्व पापांतून मुक्त होतो.
3.210.60
यथाऽऽदित्यः समुद्यन्वै तमः सर्वं व्यपोहति ।
एवं कल्याणमातिष्ठन्सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३.२१०.६० ॥
उगवता सूर्य जसा सर्व अंधार दूर करतो, तसा कल्याणाचे आचरण करणारा सर्व पापांपासून पूर्णपणे मुक्त होतो.
3.210.61
पापानां विद्ध्यधिष्ठानं लोभमोहौ द्विजोत्तम ।
तस्मात्तौ विदुषा विप्र वर्जनीयौ विशेषतः ॥ ३.२१०.६१ ॥
हे द्विजोत्तमा, पापांचा आधार लोभ आणि मोह हेच आहेत. म्हणून हे विप्रा, विद्वानाने या दोघांचा विशेषतः त्याग करावा.
3.210.62
लुबधाः पापं व्यवस्यन्ति नरा नातिबहुश्रुताः ।
अधर्म्या धर्मरूपेण तृणैः कूपा इवावृताः ॥ ३.२१०.६२ ॥
लोभी आणि फारसे शास्त्रज्ञान नसलेले लोक पापाचाच निश्चय करतात. अधर्मी लोक धर्माचे रूप धारण करून, गवताने झाकलेल्या विहिरींप्रमाणे लपून राहतात.
3.210.63
येषां पञ् पवित्राणि प्रलापा धर्मसंश्रितः ।
सर्वं हि विद्यते तेषु शिष्टाचारः सुदुर्लभः ॥ ३.२१०.६३ ॥
ज्यांच्याकडे पाच पवित्रता आहेत आणि ज्यांचे बोलणे धर्मावर आधारलेले आहे, त्यांच्यात सर्व काही असते; पण शिष्टांचे आचरण अतिशय दुर्लभ आहे.