ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.213
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.213.1
धर्मव्याधस्तु निपुणं पुनरेव युधिष्ठिर ।
विप्रर्षभमुवाचेदं सर्वधर्मभृतांवर ॥ ३.२१३.१ ॥
ಧರ್ಮವ್ಯಾಧನು ಮತ್ತೆ ನಿಪುಣತೆಯಿಂದ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು — ಸರ್ವಧರ್ಮಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
3.213.2
श्रुतिप्रमाणो धर्मोऽयमिति वृद्धानुशासनम् ।
सूक्ष्मा गतिर्हि धर्मस् बहुशाखा ह्यनन्तिका ॥ ३.२१३.२ ॥
ಈ ಧರ್ಮವು ಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದು ಹಿರಿಯರ ಉಪದೇಶ. ಧರ್ಮದ ಗತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ; ಅದರ ಶಾಖೆಗಳು ಬಹಳ ಮತ್ತು ಅನಂತ.
3.213.3
प्राणान्तिके विवाहे च वक्तव्यमनृतं भवेत् ।
अनृतेन भवेत्सत्यं सत्येनैवानृतं भवेत् ॥ ३.२१३.३ ॥
ಪ್ರಾಣಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಸುಳ್ಳಿನಿಂದ ಸತ್ಯವಾಗಬಹುದು; ಸತ್ಯದಿಂದಲೇ ಸುಳ್ಳಾಗಬಹುದು.
3.213.4
यद्भूतहितमत्यन्तं तत्सत्यमिति धारणा ।
विपर्ययकृतोऽधर्मः पश्य धर्मस्य सूक्ष्मताम् ॥ ३.२१३.४ ॥
ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹಿತವಾದುದೇ ಸತ್ಯ ಎಂಬುದು ನಿಲುವು. ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ ಅಧರ್ಮ. ಧರ್ಮದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ನೋಡು.
3.213.5
यत्करोत्यशुभं कर्म शुभं वा यदि सत्तम ।
अवश्यं तत्समाप्नोति पुरुषो नात्र संशयः ॥ ३.२१३.५ ॥
ಮನುಷ್ಯನು ಮಾಡುವ ಅಶುಭ ಅಥವಾ ಶುಭ ಕರ್ಮದ ಫಲವನ್ನು ಅವನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ — ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ, ಸತ್ತಮನೇ.
3.213.6
विषमां च दशां प्राप्तो देवान्गर्हति वै भृशम् ।
आत्मृनः कर्मदोषेण न विजानात्यपण्डितः ॥ ३.२१३.६ ॥
ವಿಷಮ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದ ಅಜ್ಞಾನಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ನಿಂದಿಸುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನ ಕರ್ಮದೋಷವನ್ನು ಅವನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
3.213.7
मूढो नैकृतिकश्चापि चपलश्च द्विजोत्तम ।
न शुभं कर्म बध्नाति पुरुषं पाषनिश्चयम् ॥ ३.२१३.७ ॥
ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ, ಮೂಢನು, ವಂಚಕನು, ಚಂಚಲನು, ಪಾಪವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದವನು ಆದ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಶುಭಕರ್ಮ ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
3.213.8
सुखदुःखविपर्यासो यदा समुपपद्यते ।
नैनं प्रज्ञा सुनीतं वा त्रायते नैव पौरुषम् ॥ ३.२१३.८ ॥
ಸುಖದುಃಖಗಳ ವಿಪರ್ಯಾಸ ಒದಗಿದಾಗ, ಪ್ರಜ್ಞೆಯೂ ಸುನೀತಿಯೂ ಪೌರುಷವೂ ಅವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
3.213.9
यो यमिच्छेद्यथा कामं तं तं कामं स आप्नुयात् ।
यदि स्यादपराधीनं पौरुषस् क्रियाफलम् ॥ ३.२१३.९ ॥
ಯಾರು ಯಾವ ಆಸೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೋ ಆ ಆಸೆಯನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ — ಪೌರುಷದ ಫಲ ಪರಾಧೀನವಲ್ಲದಿದ್ದರೆ.
3.213.10
संयताश्चापि दक्षाश्च मतिमन्तश्च मानवाः ।
दृश्यन्ते निष्फलाः सन्तः प्रहीणाः सर्वकर्मभिः ॥ ३.२१३.१० ॥
ಸಂಯಮಿಗಳು, ದಕ್ಷರು, ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಫಲರಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
3.213.11
भूतानामपरः कश्चिद्धिंसायां सततोत्थितः ।
वञ्चनायां च लोकस्य स सुखेनैव युज्यते ॥ ३.२१३.११ ॥
ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬನು — ಸದಾ ಹಿಂಸೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಜಗತ್ತನ್ನು ವಂಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿರುವವನು — ಅವನೇ ಸುಖದೊಂದಿಗೆ ಕೂಡುತ್ತಾನೆ.
3.213.12
अचेष्टमपि चासीनं श्रीः कंचिदुपतिष्ठति ।
कश्चित्कर्माणि कुर्वन्हि न प्राप्यमधिगच्छति ॥ ३.२१३.१२ ॥
ನಿಷ್ಕ್ರಿಯನಾಗಿ ಕುಳಿತವನ ಬಳಿಗೂ ಕೆಲವರಿಗೆ ಶ್ರೀ ಬಂದು ಸೇರುತ್ತಾಳೆ; ಕರ್ಮ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೆಲವರು ಪಡೆಯಬೇಕಾದದ್ದನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
3.213.13
देवानिष्ट्वा तपस्तप्त्वा कृपणैः पुत्रगृध्नुभिः ।
दशमासधृता गर्भा जायन्ते कुलपांसनाः ॥ ३.२१३.१३ ॥
ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಪುತ್ರಾಸೆಯುಳ್ಳ ದೀನ ಮನುಷ್ಯರಿಂದ ಹತ್ತು ತಿಂಗಳು ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗರ್ಭಗಳು ಕುಲಕ್ಕೆ ಕಳಂಕವಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.
3.213.14
अपरे धनधान्यैश्च भोगैश्च पितृसंचितैः ।
विपुलैरभिजायन्ते लब्धास्तैरेव मङ्गलैः ॥ ३.२१३.१४ ॥
ಇತರರು ಪಿತೃಗಳು ಸಂಚಯಿಸಿದ ಧನ-ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಭೋಗಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹೇರಳ ಮಂಗಳಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಅವುಗಳಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.
3.213.15
न देहजा मनुष्याणां व्याधयो द्विजसत्तम ।
कर्मजा हि मनुष्याणां रोगा नास्त्यत्र संशयः ॥ ३.२१३.१५ ॥
ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮನೇ, ಮನುಷ್ಯರ ವ್ಯಾಧಿಗಳು ದೇಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ; ಮನುಷ್ಯರ ರೋಗಗಳು ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
3.213.16
आधिभिश्चैव बाध्यन्ते व्यालैः क्षुद्रमृगा इव ।
व्याधयो विनिवार्यन्ते मृगा व्याधैरिव द्विज ॥ ३.२१३.१६ ॥
ಕ್ಷುದ್ರ ಮೃಗಗಳು ಕ್ರೂರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಪೀಡಿಸಲ್ಪಡುವಂತೆ, ಮಾನಸಿಕ ವ್ಯಥೆಗಳಿಂದ ಜನರು ಪೀಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ; ದ್ವಿಜನೇ, ಬೇಟೆಗಾರರಿಂದ ಮೃಗಗಳು ತಡೆಯಲ್ಪಡುವಂತೆ ವ್ಯಾಧಿಗಳು ತಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
3.213.17
येषामस्ति च भोक्तव्यं ग्रहणीरोगपीडिताः ।
न शक्नुवन्ति ते भोक्तुं चेष्टितं पूर्वकर्मया ॥ ३.२१३.१७ ॥
ಆಹಾರವಿದ್ದರೂ ಗ್ರಹಣೀ ರೋಗದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದವರು ಊಟ ಮಾಡಲು ಸಮರ್ಥರಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಪೂರ್ವಕರ್ಮದಿಂದ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನ ಭೋಜನಕ್ಕೆ ಅಸಮರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
3.213.18
अपरे बाहुबलिनः क्लिश्यन्ति बहवो जनाः ।
दुःखेन चाधिगच्छनति भोजनं द्विजसत्तम ॥ ३.२१३.१८ ॥
ಬಾಹುಬಲವುಳ್ಳ ಇತರ ಅನೇಕ ಜನರು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ; ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವರು ಕಷ್ಟದಿಂದ ಭೋಜನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
3.213.19
इति लोकमनाक्रन्दं देहशङ्कापरिप्लुतम् ।
स्रोतसाऽसकृदाक्षिप्तं ह्रियमाणं बलीयसा ॥ ३.२१३.१९ ॥
ಹೀಗೆ, ಅಳದೆ ದೇಹಭಯದಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಈ ಲೋಕವು, ಬಲಿಷ್ಠ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಪದೇಪದೇ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.
3.213.20
न म्रियेयुर्न जीर्यैयुः सर्वे स्युः सर्वकामिकाः ।
नाप्रियं प्रतिपश्येयुर्विधिश्च यदि नो भवेत् ॥ ३.२१३.२० ॥
ನಮಗೆ ವಿಧಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲರೂ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ, ಮುಪ್ಪಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಎಲ್ಲರ ಕಾಮನೆಗಳೂ ಈಡೇರುತ್ತವೆ, ಅಪ್ರಿಯವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
3.213.21
उपर्युपरि लोकस्य सर्वो गन्तुं समीहते ।
यतते च यथाथक्ति न च तद्वर्तते तथा ॥ ३.२१३.२१ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಮೇಲೇರಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೂ ಅದು ಹಾಗೆ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
3.213.22
बहवः संप्रदृश्यन्ते तुल्यनक्षत्रमङ्गलाः ।
महत्तु फलवैषम्यं दृश्यते कर्मसिद्धिषु ॥ ३.२१३.२२ ॥
ಸಮಾನ ನಕ್ಷತ್ರ ಮತ್ತು ಮಂಗಲ ಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳ ಅನೇಕರು ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಕರ್ಮಸಿದ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಫಲದ ದೊಡ್ಡ ವೈಷಮ್ಯ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
3.213.23
न केचिदीशते ब्रह्मन्स्वयंग्राह्यस्य सत्तम ।
कर्मणां प्राकृतानां वै इह सिद्धिः प्रदृश्यते ॥ ३.२१३.२३ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಸತ್ತಮನೇ, ತನ್ನಿಂದಲೇ ಪಡೆಯಬಹುದಾದುದರ ಮೇಲೆ ಯಾರಿಗೂ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕರ್ಮಗಳ ಸಿದ್ಧಿಯೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
3.213.24
तथा श्रुतिरियंब्रह्मञ्जीवः किल सनातनः ।
शरीरमध्रुवं लोके सर्वेषां प्राणिनामिह ॥ ३.२१३.२४ ॥
ಹೀಗೆಯೇ ಈ ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ: ಜೀವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸನಾತನನು; ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ದೇಹ ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ.
3.213.25
वध्यमाने शरीरे तु देहनाशो भवत्युत ।
जीवः संक्रमतेऽन्यत्रकर्मबनधनिबन्धनः ॥ ३.२१३.२५ ॥
ದೇಹ ನಾಶವಾದಾಗ ಶರೀರ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಕರ್ಮಬಂಧನದಿಂದ ಬದ್ಧನಾದ ಜೀವ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
3.213.26
कथं धर्मविदांश्रेष्ठ जीवो भवति शाश्वतः ।
एतदिच्छाम्यहं ज्ञातुं तत्त्वेन वदतांवर ॥ ३.२१३.२६ ॥
ಧರ್ಮ ತಿಳಿದವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಜೀವ ಹೇಗೆ ಶಾಶ್ವತನಾಗುತ್ತಾನೆ? ಮಾತನಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇದನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
3.213.27
न जीवनाशोस्ति हि देहभेदे ।
मिथ्यैतदाहुर्म्रियतीति मूढाः।
जीवस्तु देहान्तरितः प्रयाति ।
दशार्धतैवास् शरीरभेदः ॥ ३.२१३.२७ ॥
ದೇಹ ಭೇದವಾದಾಗ ಜೀವನಿಗೆ ನಾಶವಿಲ್ಲ. 'ಅದು ಸಾಯುತ್ತದೆ' ಎಂದು ಮೂಢರು ಹೇಳುವುದು ಮಿಥ್ಯೆ; ಜೀವ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹದೊಳಗೆ ಸಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಶರೀರ ಭೇದ ಹೀಗೆಯೇ.
3.213.28
अन्यो हि नाश्नाति कृतं हि कर्म ।
मनुष्यलोके मनुजस् कश्चित्।
यत्तेन किंचिद्धि कृतंहि कर्म ।
तदश्नुते नास्ति कृतस्य नाशः ॥ ३.२१३.२८ ॥
ಮನುಷ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾರು ಯಾವ ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದ್ದಾನೋ ಅದರ ಫಲವನ್ನೇ ಅವನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ನಾಶವಿಲ್ಲ.
3.213.29
सुपुण्यशीला हि भवन्ति पुण्या ।
नराधमाः पापकृतो भवन्ति।
नरोऽनुयातस्त्विह कर्मभिः स्वै-
स्ततः समुत्पद्यति भावितस्तैः ॥ ३.२१३.२९ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಶೀಲರು ಪುಣ್ಯವಂತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಕನಿಷ್ಠ ಮನುಷ್ಯರು ಪಾಪ ಮಾಡುವವರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮನುಷ್ಯ ಇಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಅನುಸರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಅವುಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡು ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.
3.213.30
कथं संभवते योनौ कथं वा पुण्यपापयोः ।
जातीः पुण्या ह्यपुण्याश् कथं गच्छति सत्तम ॥ ३.२१३.३० ॥
ಗರ್ಭಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಜನ್ಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ? ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಪದಿಂದ ಹೇಗೆ? ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಅಪುಣ್ಯ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಹೇಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ, ಸತ್ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ?
3.213.31
गर्भाधानसमायुक्तं कर्मेदं संप्रदृश्यते ।
समासेन तु ते क्षिप्रं प्रवक्ष्यामि द्विजोत्तम ॥ ३.२१३.३१ ॥
ಗರ್ಭಾಧಾನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಈ ಕರ್ಮ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ, ನಿನಗೆ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
3.213.32
यथा संभृतसंभारः पुनरेव प्रजायते ।
शुभकृच्छुभयोनीषु पापकृत्पापयोनिषु ॥ ३.२१३.३२ ॥
ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಸಾಮಗ್ರಿ ಉಳ್ಳವನು ಮತ್ತೆ ಜನಿಸುವಂತೆ, ಶುಭಕರ್ಮಿ ಶುಭ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ, ಪಾಪಕರ್ಮಿ ಪಾಪ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ.
3.213.33
शुभैः प्रयोगैर्देवत्वंव्यामिश्रैर्मानुषो भवेत् ।
मोहनीयैर्वियोनीषु त्वधोगामी च किल्बिषैः ॥ ३.२१३.३३ ॥
ಶುಭ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ದೇವತ್ವ, ಮಿಶ್ರಿತ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಜನ್ಮ; ಮೋಹಕ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಕೆಳ ಯೋನಿಗಳಿಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತಾನೆ.
3.213.34
जातिमृत्युजरादुःखैः सततं समभिद्रुतः ।
संसारे पच्यमानश्च दोषैरात्मकृतैर्नरः ॥ ३.२१३.३४ ॥
ಜನ್ಮ, ಮರಣ, ಮುಪ್ಪಿನ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಸತತವಾಗಿ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಮಾಡಿದ ದೋಷಗಳಿಂದ ಬೇಯುವ ಮನುಷ್ಯ.
3.213.35
तिर्यग्योनिसहस्राणि गत्वा नरकमेव च ।
जीवाः संपरिवर्तन्ते कर्मबन्धनिबन्धनाः ॥ ३.२१३.३५ ॥
ಸಾವಿರಾರು ತಿರ್ಯಕ್ ಯೋನಿಗಳಿಗೂ ನರಕಕ್ಕೂ ಹೋಗಿಯೂ, ಕರ್ಮಬಂಧನದಿಂದ ಬದ್ಧ ಜೀವಿಗಳು ತಿರುಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ.
3.213.36
जन्तुस्तु कर्मभिस्तैस्तैः स्वकृतैः प्रेत्य दुःखितः ।
तद्दुःखप्रतिघातार्थमपुण्यां योनिमाप्नुते ॥ ३.२१३.३६ ॥
ಜೀವಿ ತಾನು ಮಾಡಿದ ಆಯಾ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಸಾವಿನ ನಂತರ ದುಃಖಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಆ ದುಃಖವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅಪುಣ್ಯ ಯೋನಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
3.213.37
ततः कर्म समादत्ते पुनरन्यन्नवं बहु ।
पच्यते तु पुनस्तेन भुक्त्वाऽपथ्यमिवातुरः ॥ ३.२१३.३७ ॥
ನಂತರ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಅನೇಕ ಹೊಸ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅದರಿಂದ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಪಕ್ವನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅಪಥ್ಯ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದ ರೋಗಿಯಂತೆ.
3.213.38
अजस्रमेव दुःखार्तोऽदुःखितः सुखिसंज्ञितः ।
ततो निवृत्तबन्धत्वात्कर्मणामुदयादपि ॥ ३.२१३.३८ ॥
ಅವನು ನಿರಂತರ ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದರೂ, ದುಃಖಿತನಲ್ಲದವನಂತೆ 'ಸುಖಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಆಗ ಬಂಧನ ನಿವೃತ್ತವಾದ್ದರಿಂದ, ಕರ್ಮಗಳ ಫಲೋದಯದಿಂದಲೂ.
3.213.39
परिक्रामति संसारे चक्रवद्बहुवेदनः ।
स चेन्निवृत्तबन्धस्तु विशुद्धश्चापि कर्मभिः ॥ ३.२१३.३९ ॥
ಅವನು ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರದಂತೆ ಸುತ್ತುತ್ತಾನೆ, ಅನೇಕ ವೇದನೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದವನಾಗಿ. ಅವನ ಬಂಧನ ನಿವೃತ್ತವಾಗಿ, ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೂ ಶುದ್ಧನಾದರೆ.
3.213.40
तपोयोगसमारम्भं कुरुते द्विजसत्तम ।
कर्मभिर्बहुभिश्चापि लोकानश्नाति कर्मभिः ॥ ३.२१३.४० ॥
ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವನು ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಯೋಗದ ಆರಂಭವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಅನೇಕ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ, ಕರ್ಮಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
3.213.41
स चेन्निवृत्तबन्धस्तु विशुद्धश्चापि कर्मभिः ।
प्राप्नोति सुकृताँल्लोकान्यत्रगत्वा न शोचति ॥ ३.२१३.४१ ॥
ಅವನ ಬಂಧನ ನಿವೃತ್ತವಾಗಿ, ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೂ ಶುದ್ಧನಾದರೆ, ಅವನು ಸುಕೃತ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವನು ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
3.213.42
पापं कुर्वनपुण्यवृत्तः पुण्यस्यान्तं न गच्छति ।
पुण्यं कुर्वन्पुण्यवृत्तः पुण्यस्यान्तं न गच्छति।
तस्मात्पुण्यं यतेत्कर्तुं वर्जयीत च पापकम् ॥ ३.२१३.४२ ॥
ಪಾಪ ಮಾಡುತ್ತ, ಪುಣ್ಯದ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲದವನು ಪುಣ್ಯದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ. ಪುಣ್ಯ ಮಾಡುತ್ತ, ಪುಣ್ಯಾಚರಣೆಯುಳ್ಳವನೂ ಪುಣ್ಯದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪುಣ್ಯ ಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಬೇಕು, ಪಾಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
3.213.43
अनसूयुः कृतज्ञश्च कल्याणान्येव सेवते ।
सुखानि धर्ममर्थं च स्वर्गं च लभते नरः ॥ ३.२१३.४३ ॥
ಅಸೂಯೆ ಇಲ್ಲದವನೂ ಕೃತಜ್ಞನೂ ಆದ ಮನುಷ್ಯನು ಒಳ್ಳೆಯ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಸುಖ, ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
3.213.44
संस्कृतस्य च दान्तस् नियतस्य यतात्मनः ।
प्राज्ञास्यानन्तरा वृत्तिरिहि लोके परत्र च ॥ ३.२१३.४४ ॥
ಸಂಸ್ಕಾರವಂತನೂ, ದಾಂತನೂ, ನಿಯಮಬದ್ಧನೂ, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹವುಳ್ಳವನೂ ಆದ ಪ್ರಾಜ್ಞನ ನಡೆ ಇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಪರದಲ್ಲಿಯೂ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
3.213.45
सतां धऱ्मेण वर्तेत क्रियां शिष्टवदाचरेत् ।
असंक्लेशेन लोकस्य वृत्तिं लिप्सेत वै द्विजः ॥ ३.२१३.४५ ॥
ದ್ವಿಜನು ಸತ್ಪುರುಷರ ಧರ್ಮದಂತೆ ಬದುಕಬೇಕು, ಶಿಷ್ಟರಂತೆ ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕ್ಲೇಶವಾಗದಂತೆ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕು.
3.213.46
सन्ति ह्यागमविज्ञानाः शिष्टाः शास्त्रे विचक्षणाः ।
स्वधर्मेण क्रिया लोके कुर्वाणास्ते ह्यसंकराः ॥ ३.२१३.४६ ॥
ಆಗಮ ಜ್ಞಾನವುಳ್ಳ, ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಶಿಷ್ಟರು ಲೋಕದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಧರ್ಮದಂತೆ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಸಂಕರರಹಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
3.213.47
प्राज्ञो धर्मेण रमते धर्मं चैवोपजीवति ।
तस्माद्धर्मादवाप्तेन धनन द्विजसत्तम ॥ ३.२१३.४७ ॥
ಪ್ರಾಜ್ಞನು ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ರಮಿಸುತ್ತಾನೆ, ಧರ್ಮದಿಂದಲೇ ಜೀವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ, ಧರ್ಮದಿಂದ ಪಡೆದ ಧನದಿಂದಲೇ ಬದುಕಬೇಕು.
3.213.48
तस्यैव सिंचते मूलं गुणान्पश्यति यत्र वै ।
धर्मात्मा भवति ह्येवं चित्तं चास्य प्रसीदति।
स मित्रजनसंतुष्ट इह प्रेत्य च नन्दति ॥ ३.२१३.४८ ॥
ಎಲ್ಲಿ ಗುಣಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೋ ಅಲ್ಲಿ ಅದರ ಬೇರಿಗೇ ನೀರು ಎರೆಯುತ್ತಾನೆ; ಹೀಗೆ ಅವನು ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಪ್ರಸನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಿತ್ರರು ಮತ್ತು ಜನರಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಅವನು ಇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಮರಣಾನಂತರವೂ ಸಂತೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
3.213.49
शब्दं स्पर्शं तथा रूपं गन्धानिष्टांस्च सत्तम ।
प्रभुत्वं लभते चापि धर्मस्यैतत्फलं विदुः ॥ ३.२१३.४९ ॥
ಓ ಸತ್ತಮನೇ, ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ, ರೂಪ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟವಾದ ಗಂಧಗಳ ಮೇಲೂ ಪ್ರಭುತ್ವ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಇದು ಧರ್ಮದ ಫಲವೆಂದು ತಿಳಿದವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
3.213.50
धरमस्य च पलं लब्ध्वा न तुष्यति महाद्विज ।
अतुष्यमाणो निर्वेदमादत्ते ज्ञानचक्षुषा ॥ ३.२१३.५० ॥
ಓ ಮಹಾದ್ವಿಜನೇ, ಧರ್ಮದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆದರೂ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅತೃಪ್ತನಾಗಿ ಅವನು ಜ್ಞಾನಚಕ್ಷುವಿನಿಂದ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
3.213.51
प्रज्ञाचक्षुर्नर इह दोषं नैवानुरुध्यते ।
विरज्ये यथाकामं न च धर्मं विमुञ्चति ॥ ३.२१३.५१ ॥
ಪ್ರಜ್ಞಾಚಕ್ಷು ಉಳ್ಳ ಮನುಷ್ಯನು ಇಲ್ಲಿ ದೋಷವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ವೈರಾಗ್ಯ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
3.213.52
फलत्यागे च यतते दृष्ट्वा लोकं क्रियात्मकम् ।
ततो मोक्षे प्रयतते नानुपायादुपायतः ॥ ३.२१३.५२ ॥
ಫಲತ್ಯಾಗದಲ್ಲೂ ಅವನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ; ಕ್ರಿಯಾಮಯ ಲೋಕವನ್ನು ನೋಡಿ, ನಂತರ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ — ಅನುಪಾಯದಿಂದಲ್ಲ, ಉಪಾಯದಿಂದ.
3.213.53
एवं निर्वेदमादत्ते पापं कर्म जहाति च ।
धार्मिकश्चापि भवति मोक्षं च लभते परम् ॥ ३.२१३.५३ ॥
ಹೀಗೆ ಅವನು ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಅಪ್ಪಿ ಪಾಪಕರ್ಮವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ; ಧಾರ್ಮಿಕನಾಗಿ ಪರಮ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
3.213.54
तपो निःश्रेयसं जन्तोस्तस्य मूलं शमो दमः ।
तेन सर्वानवाप्नोति कामान्यान्मनसेच्छति ॥ ३.२१३.५४ ॥
ತಪಸ್ಸೇ ಜೀವಿಗಳ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು; ಅದರ ಮೂಲ ಶಮ ಮತ್ತು ದಮ; ಅದರ ಮೂಲಕ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಬಯಸಿದ ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
3.213.55
इन्द्रियाणां निरोधेन सत्येन च दमेन च ।
ब्रह्मणः पदमाप्नोति यत्परं द्विजसत्तम ॥ ३.२१३.५५ ॥
ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹದಿಂದ, ಸತ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತು ದಮದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಆ ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
3.213.56
इन्द्रियाणीति यान्याहुः कानि तानि यतव्रत ।
निग्रहश्च कथं कार्यो निग्रहस्य च किं फलम् ॥ ३.२१३.५६ ॥
ಯಾವುಗಳನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? ಓ ಯತವ್ರತನೇ, ನಿಗ್ರಹವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ನಿಗ್ರಹದ ಫಲವೇನು?
3.213.57
कथं च फलमाप्नोति तेषां धर्मभृतांवर ।
एतदिच्छामि तत्त्वेन धर्मं ज्ञातुं सुधार्मिक ॥ ३.२१३.५७ ॥
ಅವುಗಳ ಫಲವನ್ನು ಮನುಷ್ಯನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ? ಧರ್ಮಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಓ ಸುಧಾರ್ಮಿಕನೇ, ಧರ್ಮವನ್ನು ತತ್ತ್ವತಃ ತಿಳಿಯಲು ಇದನ್ನು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.