മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.213
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.213.1
धर्मव्याधस्तु निपुणं पुनरेव युधिष्ठिर ।
विप्रर्षभमुवाचेदं सर्वधर्मभृतांवर ॥ ३.२१३.१ ॥
ധർമ്മവ്യാധൻ വീണ്ടും സമർത്ഥമായി, യുധിഷ്ഠിരാ, ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു — സർവധർമ്മധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ.
3.213.2
श्रुतिप्रमाणो धर्मोऽयमिति वृद्धानुशासनम् ।
सूक्ष्मा गतिर्हि धर्मस् बहुशाखा ह्यनन्तिका ॥ ३.२१३.२ ॥
ഈ ധർമ്മം ശ്രുതിയെ പ്രമാണമായി കരുതുന്നു എന്നത് വൃദ്ധരുടെ ഉപദേശം. ധർമ്മത്തിന്റെ ഗതി സൂക്ഷ്മമാണ്; അതിന്റെ ശാഖകൾ പലതും അനന്തവുമാണ്.
3.213.3
प्राणान्तिके विवाहे च वक्तव्यमनृतं भवेत् ।
अनृतेन भवेत्सत्यं सत्येनैवानृतं भवेत् ॥ ३.२१३.३ ॥
പ്രാണാപകടത്തിലും വിവാഹത്തിലും അസത്യം പറയേണ്ടി വന്നേക്കാം. അസത്യത്താൽ സത്യമാകാം; സത്യത്താൽ തന്നെ അസത്യമാകാം.
3.213.4
यद्भूतहितमत्यन्तं तत्सत्यमिति धारणा ।
विपर्ययकृतोऽधर्मः पश्य धर्मस्य सूक्ष्मताम् ॥ ३.२१३.४ ॥
ജീവികൾക്ക് അത്യന്തം ഹിതമായതാണ് സത്യം എന്നതാണ് നിലപാട്. വിപരീതമായി ചെയ്താൽ അധർമ്മം. ധർമ്മത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മത നോക്കൂ.
3.213.5
यत्करोत्यशुभं कर्म शुभं वा यदि सत्तम ।
अवश्यं तत्समाप्नोति पुरुषो नात्र संशयः ॥ ३.२१३.५ ॥
മനുഷ്യൻ ചെയ്യുന്ന അശുഭമോ ശുഭമോ ആയ കർമ്മത്തിന്റെ ഫലം അവൻ തീർച്ചയായും നേടും — ഇതിൽ സംശയമില്ല, സത്തമാ.
3.213.6
विषमां च दशां प्राप्तो देवान्गर्हति वै भृशम् ।
आत्मृनः कर्मदोषेण न विजानात्यपण्डितः ॥ ३.२१३.६ ॥
വിഷമമായ അവസ്ഥയിലെത്തിയ അജ്ഞൻ ദേവന്മാരെ വളരെയധികം നിന്ദിക്കുന്നു; സ്വന്തം കർമ്മദോഷം അവൻ അറിയുന്നില്ല.
3.213.7
मूढो नैकृतिकश्चापि चपलश्च द्विजोत्तम ।
न शुभं कर्म बध्नाति पुरुषं पाषनिश्चयम् ॥ ३.२१३.७ ॥
ദ്വിജോത്തമാ, മൂഢനും വഞ്ചകനും ചപലനും പാപനിശ്ചയമുള്ളവനുമായ മനുഷ്യനെ ശുഭകർമ്മം ബന്ധിക്കുന്നില്ല.
3.213.8
सुखदुःखविपर्यासो यदा समुपपद्यते ।
नैनं प्रज्ञा सुनीतं वा त्रायते नैव पौरुषम् ॥ ३.२१३.८ ॥
സുഖദുഃഖങ്ങളുടെ വിപര്യയം വരുമ്പോൾ പ്രജ്ഞയോ സുനീതിയോ പൗരുഷമോ അവനെ രക്ഷിക്കുന്നില്ല.
3.213.9
यो यमिच्छेद्यथा कामं तं तं कामं स आप्नुयात् ।
यदि स्यादपराधीनं पौरुषस् क्रियाफलम् ॥ ३.२१३.९ ॥
ആർ ഏതാഗ്രഹം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ ആ ആഗ്രഹം അവൻ നേടും — പൗരുഷഫലം മറ്റൊന്നിന് അധീനമല്ലെങ്കിൽ.
3.213.10
संयताश्चापि दक्षाश्च मतिमन्तश्च मानवाः ।
दृश्यन्ते निष्फलाः सन्तः प्रहीणाः सर्वकर्मभिः ॥ ३.२१३.१० ॥
സംയമമുള്ളവരും സമർത്ഥരും ബുദ്ധിമാന്മാരുമായ മനുഷ്യരും എല്ലാ കർമ്മങ്ങളിൽനിന്നും ഫലമില്ലാത്തവരായി കാണപ്പെടുന്നു.
3.213.11
भूतानामपरः कश्चिद्धिंसायां सततोत्थितः ।
वञ्चनायां च लोकस्य स सुखेनैव युज्यते ॥ ३.२१३.११ ॥
ജീവികളിൽ മറ്റൊരുവൻ — എപ്പോഴും ഹിംസയിലും ലോകത്തെ വഞ്ചിക്കുന്നതിലും ഉണർന്നിരിക്കുന്നവൻ — അവൻ സുഖത്തോടെ തന്നെ ചേരുന്നു.
3.213.12
अचेष्टमपि चासीनं श्रीः कंचिदुपतिष्ठति ।
कश्चित्कर्माणि कुर्वन्हि न प्राप्यमधिगच्छति ॥ ३.२१३.१२ ॥
ഒന്നും ചെയ്യാതിരുന്നിരിക്കുന്നവന്റെ അടുത്തേക്കും ശ്രീ ചിലരെ തേടിയെത്തുന്നു; കർമ്മം ചെയ്യുന്നവനും പ്രാപ്യമായത് നേടുന്നില്ല.
3.213.13
देवानिष्ट्वा तपस्तप्त्वा कृपणैः पुत्रगृध्नुभिः ।
दशमासधृता गर्भा जायन्ते कुलपांसनाः ॥ ३.२१३.१३ ॥
ദേവന്മാർക്ക് യാഗം ചെയ്തും തപസ്സു ചെയ്തും, പുത്രാഭിലാഷികളായ ദീനരായ മനുഷ്യരാൽ പത്തു മാസം ധരിക്കപ്പെട്ട ഗർഭങ്ങൾ കുലത്തെ കളങ്കപ്പെടുത്തുന്നവരായി ജനിക്കുന്നു.
3.213.14
अपरे धनधान्यैश्च भोगैश्च पितृसंचितैः ।
विपुलैरभिजायन्ते लब्धास्तैरेव मङ्गलैः ॥ ३.२१३.१४ ॥
മറ്റുചിലർ പിതൃക്കൾ സമ്പാദിച്ച ധനധാന്യങ്ങളോടും ഭോഗങ്ങളോടും കൂടി, ധാരാളം മംഗളങ്ങൾ നേടി അവയാൽത്തന്നെ ജനിക്കുന്നു.
3.213.15
न देहजा मनुष्याणां व्याधयो द्विजसत्तम ।
कर्मजा हि मनुष्याणां रोगा नास्त्यत्र संशयः ॥ ३.२१३.१५ ॥
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, മനുഷ്യരുടെ രോഗങ്ങൾ ദേഹത്തിൽനിന്ന് ജനിക്കുന്നതല്ല; മനുഷ്യരുടെ രോഗങ്ങൾ കർമ്മത്തിൽനിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
3.213.16
आधिभिश्चैव बाध्यन्ते व्यालैः क्षुद्रमृगा इव ।
व्याधयो विनिवार्यन्ते मृगा व्याधैरिव द्विज ॥ ३.२१३.१६ ॥
ചെറിയ മൃഗങ്ങൾ ഹിംസ്രജന്തുക്കളാൽ പീഡിക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ മാനസിക വ്യഥകളാൽ മനുഷ്യർ പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; ദ്വിജാ, വേടന്മാരാൽ മൃഗങ്ങൾ തടയപ്പെടുന്നതുപോലെ രോഗങ്ങൾ തടയപ്പെടുന്നു.
3.213.17
येषामस्ति च भोक्तव्यं ग्रहणीरोगपीडिताः ।
न शक्नुवन्ति ते भोक्तुं चेष्टितं पूर्वकर्मया ॥ ३.२१३.१७ ॥
ഭക്ഷണം ഉണ്ടായിട്ടും ഗ്രഹണീരോഗത്താൽ പീഡിതരായവർക്ക് ഭക്ഷിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല; പൂർവകർമ്മം മൂലം അവരുടെ ശ്രമം ഭക്ഷണത്തിന് ഉപയുക്തമാകുന്നില്ല.
3.213.18
अपरे बाहुबलिनः क्लिश्यन्ति बहवो जनाः ।
दुःखेन चाधिगच्छनति भोजनं द्विजसत्तम ॥ ३.२१३.१८ ॥
ബാഹുബലമുള്ള മറ്റു പലരും ക്ലേശിക്കുന്നു; ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, അവർ കഷ്ടപ്പെട്ടാണ് ഭക്ഷണം നേടുന്നത്.
3.213.19
इति लोकमनाक्रन्दं देहशङ्कापरिप्लुतम् ।
स्रोतसाऽसकृदाक्षिप्तं ह्रियमाणं बलीयसा ॥ ३.२१३.१९ ॥
ഇങ്ങനെ, വിലപിക്കാതെ ശരീരഭയത്താൽ മൂടപ്പെട്ട ഈ ലോകം, ശക്തമായ പ്രവാഹത്താൽ ആവർത്തിച്ച് ഒഴുക്കിക്കൊണ്ടുപോകപ്പെടുന്നു.
3.213.20
न म्रियेयुर्न जीर्यैयुः सर्वे स्युः सर्वकामिकाः ।
नाप्रियं प्रतिपश्येयुर्विधिश्च यदि नो भवेत् ॥ ३.२१३.२० ॥
ഞങ്ങൾക്ക് വിധി ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ, എല്ലാവരും മരിക്കില്ല, വാർധക്യം പ്രാപിക്കില്ല, എല്ലാവരുടെയും ആഗ്രഹങ്ങൾ സഫലമാകും, അപ്രിയമായത് കാണുകയുമില്ല.
3.213.21
उपर्युपरि लोकस्य सर्वो गन्तुं समीहते ।
यतते च यथाथक्ति न च तद्वर्तते तथा ॥ ३.२१३.२१ ॥
ലോകത്തിൽ എല്ലാവരും മേലോട്ടു മേലോട്ടു പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, തങ്ങളുടെ ശക്തിക്കനുസരിച്ച് പരിശ്രമിക്കുന്നു; എന്നാൽ അത് അങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നില്ല.
3.213.22
बहवः संप्रदृश्यन्ते तुल्यनक्षत्रमङ्गलाः ।
महत्तु फलवैषम्यं दृश्यते कर्मसिद्धिषु ॥ ३.२१३.२२ ॥
തുല്യ നക്ഷത്രവും മംഗളലക്ഷണവുമുള്ള പലരെയും കാണാം; എന്നാൽ കർമസിദ്ധികളിൽ ഫലത്തിന്റെ വലിയ അസമത്വം കാണപ്പെടുന്നു.
3.213.23
न केचिदीशते ब्रह्मन्स्वयंग्राह्यस्य सत्तम ।
कर्मणां प्राकृतानां वै इह सिद्धिः प्रदृश्यते ॥ ३.२१३.२३ ॥
ബ്രാഹ്മണാ, സത്തമാ, സ്വയം ഗ്രഹിക്കാവുന്നതിന്മേൽ ആർക്കും നിയന്ത്രണമില്ല; ഇവിടെ സാധാരണ കർമങ്ങളുടെ സിദ്ധിയാണ് കാണുന്നത്.
3.213.24
तथा श्रुतिरियंब्रह्मञ्जीवः किल सनातनः ।
शरीरमध्रुवं लोके सर्वेषां प्राणिनामिह ॥ ३.२१३.२४ ॥
ഇങ്ങനെയാണ് ഈ ശ്രുതി പറയുന്നത്, ബ്രാഹ്മണാ: ജീവൻ തീർച്ചയായും സനാതനമാണ്; ഈ ലോകത്തിൽ എല്ലാ ജീവികളുടെയും ശരീരം അസ്ഥിരമാണ്.
3.213.25
वध्यमाने शरीरे तु देहनाशो भवत्युत ।
जीवः संक्रमतेऽन्यत्रकर्मबनधनिबन्धनः ॥ ३.२१३.२५ ॥
ശരീരം നശിക്കുമ്പോൾ ദേഹം നശിക്കുന്നു; എന്നാൽ കർമബന്ധനത്താൽ ബന്ധിതനായ ജീവൻ മറ്റൊരിടത്തേക്ക് പോകുന്നു.
3.213.26
कथं धर्मविदांश्रेष्ठ जीवो भवति शाश्वतः ।
एतदिच्छाम्यहं ज्ञातुं तत्त्वेन वदतांवर ॥ ३.२१३.२६ ॥
ധർമജ്ഞരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ജീവൻ എങ്ങനെ ശാശ്വതനാകുന്നു? വക്താക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഇത് യഥാർഥത്തിൽ അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
3.213.27
न जीवनाशोस्ति हि देहभेदे ।
मिथ्यैतदाहुर्म्रियतीति मूढाः।
जीवस्तु देहान्तरितः प्रयाति ।
दशार्धतैवास् शरीरभेदः ॥ ३.२१३.२७ ॥
ദേഹഭേദത്തിൽ ജീവന് നാശമില്ല. 'അത് മരിക്കുന്നു' എന്ന് മൂഢർ പറയുന്നത് വ്യാജമാണ്; ജീവൻ മറ്റൊരു ദേഹത്തിലേക്ക് കടന്നുപോകുന്നു; ശരീരഭേദം അങ്ങനെതന്നെ.
3.213.28
अन्यो हि नाश्नाति कृतं हि कर्म ।
मनुष्यलोके मनुजस् कश्चित्।
यत्तेन किंचिद्धि कृतंहि कर्म ।
तदश्नुते नास्ति कृतस्य नाशः ॥ ३.२१३.२८ ॥
മനുഷ്യലോകത്തിൽ ഒരാൾ ചെയ്ത കർമം മറ്റൊരാൾ അനുഭവിക്കുന്നില്ല. ആരെന്തു കർമം ചെയ്തുവോ അതിന്റെ ഫലമാണ് അവൻ അനുഭവിക്കുന്നത്; ചെയ്ത കർമത്തിന് നാശമില്ല.
3.213.29
सुपुण्यशीला हि भवन्ति पुण्या ।
नराधमाः पापकृतो भवन्ति।
नरोऽनुयातस्त्विह कर्मभिः स्वै-
स्ततः समुत्पद्यति भावितस्तैः ॥ ३.२१३.२९ ॥
അതിപുണ്യശീലർ പുണ്യവാന്മാരാകുന്നു; അധമരായ മനുഷ്യർ പാപം ചെയ്യുന്നവരാകുന്നു. മനുഷ്യൻ ഇവിടെ തന്റെ സ്വന്തം കർമങ്ങളാൽ പിന്തുടരപ്പെടുന്നു; അവയാൽ രൂപപ്പെട്ട് അവൻ അവിടെ ജനിക്കുന്നു.
3.213.30
कथं संभवते योनौ कथं वा पुण्यपापयोः ।
जातीः पुण्या ह्यपुण्याश् कथं गच्छति सत्तम ॥ ३.२१३.३० ॥
ഗർഭയോനിയിൽ ജനനം എങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നു? പുണ്യപാപങ്ങളാൽ എങ്ങനെ? പുണ്യവും അപുണ്യവുമായ ജാതികളിൽ അവൻ എങ്ങനെ പോകുന്നു, സജ്ജനശ്രേഷ്ഠാ?
3.213.31
गर्भाधानसमायुक्तं कर्मेदं संप्रदृश्यते ।
समासेन तु ते क्षिप्रं प्रवक्ष्यामि द्विजोत्तम ॥ ३.२१३.३१ ॥
ഗർഭാധാനത്തോടു ബന്ധപ്പെട്ട ഈ കർമ്മം കാണപ്പെടുന്നു. ദ്വിജോത്തമാ, സംക്ഷേപത്തിൽ നിനക്കു ഞാൻ വേഗം പറയാം.
3.213.32
यथा संभृतसंभारः पुनरेव प्रजायते ।
शुभकृच्छुभयोनीषु पापकृत्पापयोनिषु ॥ ३.२१३.३२ ॥
ശേഖരിച്ച സാമഗ്രികളുള്ളവൻ വീണ്ടും ജനിക്കുന്നതുപോലെ, ശുഭകർമ്മി ശുഭയോനികളിലും പാപകർമ്മി പാപയോനികളിലും ജനിക്കുന്നു.
3.213.33
शुभैः प्रयोगैर्देवत्वंव्यामिश्रैर्मानुषो भवेत् ।
मोहनीयैर्वियोनीषु त्वधोगामी च किल्बिषैः ॥ ३.२१३.३३ ॥
ശുഭകർമ്മങ്ങളാൽ ദേവത്വവും മിശ്രകർമ്മങ്ങളാൽ മനുഷ്യജന്മവും ഉണ്ടാകുന്നു; മോഹകരമായ പാപങ്ങളാൽ അധമയോനികളിൽ വീഴുന്നു.
3.213.34
जातिमृत्युजरादुःखैः सततं समभिद्रुतः ।
संसारे पच्यमानश्च दोषैरात्मकृतैर्नरः ॥ ३.२१३.३४ ॥
ജനനമരണജരാദുഃഖങ്ങളാൽ എപ്പോഴും പീഡിതനായി, സംസാരത്തിൽ സ്വയം ചെയ്ത ദോഷങ്ങളാൽ വേവുന്ന മനുഷ്യൻ.
3.213.35
तिर्यग्योनिसहस्राणि गत्वा नरकमेव च ।
जीवाः संपरिवर्तन्ते कर्मबन्धनिबन्धनाः ॥ ३.२१३.३५ ॥
ആയിരക്കണക്കിന് തിര്യഗ്യോനികളിലും നരകത്തിലും പോയിട്ടും, കർമ്മബന്ധനങ്ങളാൽ ബന്ധിതരായ ജീവികൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ചുറ്റിത്തിരിയുന്നു.
3.213.36
जन्तुस्तु कर्मभिस्तैस्तैः स्वकृतैः प्रेत्य दुःखितः ।
तद्दुःखप्रतिघातार्थमपुण्यां योनिमाप्नुते ॥ ३.२१३.३६ ॥
ജീവി താൻ ചെയ്ത ഓരോ കർമ്മങ്ങളാൽ മരണശേഷം ദുഃഖിതനാകുന്നു; ആ ദുഃഖം തടയാനായി അപുണ്യയോനിയെ പ്രാപിക്കുന്നു.
3.213.37
ततः कर्म समादत्ते पुनरन्यन्नवं बहु ।
पच्यते तु पुनस्तेन भुक्त्वाऽपथ्यमिवातुरः ॥ ३.२१३.३७ ॥
പിന്നീട് അവൻ വീണ്ടും മറ്റു പല പുതിയ കർമ്മങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കുന്നു. അതിനാൽ അവൻ വീണ്ടും പാകമാകുന്നു; അപഥ്യമായ ഭക്ഷണം കഴിച്ച രോഗിയെപ്പോലെ.
3.213.38
अजस्रमेव दुःखार्तोऽदुःखितः सुखिसंज्ञितः ।
ततो निवृत्तबन्धत्वात्कर्मणामुदयादपि ॥ ३.२१३.३८ ॥
അവൻ നിരന്തരം ദുഃഖത്താൽ പീഡിതനാണ്; എങ്കിലും ദുഃഖിതനല്ലാത്തവനെന്നപോലെ 'സുഖി' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു. പിന്നെ ബന്ധം നീങ്ങിയതിനാലും, കർമ്മങ്ങളുടെ ഫലോദയത്താലും.
3.213.39
परिक्रामति संसारे चक्रवद्बहुवेदनः ।
स चेन्निवृत्तबन्धस्तु विशुद्धश्चापि कर्मभिः ॥ ३.२१३.३९ ॥
അവൻ സംസാരത്തിൽ ചക്രംപോലെ ചുറ്റിത്തിരിയുന്നു, വളരെ വേദനകളാൽ നിറഞ്ഞവനായി. അവന്റെ ബന്ധം നീങ്ങി, കർമ്മങ്ങളാലും ശുദ്ധനായിരുന്നാൽ.
3.213.40
तपोयोगसमारम्भं कुरुते द्विजसत्तम ।
कर्मभिर्बहुभिश्चापि लोकानश्नाति कर्मभिः ॥ ३.२१३.४० ॥
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, അവൻ തപസ്സും യോഗവും ആരംഭിക്കുന്നു; പല കർമ്മങ്ങളാലും കർമ്മങ്ങളിലൂടെയും അവൻ ലോകങ്ങൾ നേടുന്നു.
3.213.41
स चेन्निवृत्तबन्धस्तु विशुद्धश्चापि कर्मभिः ।
प्राप्नोति सुकृताँल्लोकान्यत्रगत्वा न शोचति ॥ ३.२१३.४१ ॥
അവന്റെ ബന്ധം നീങ്ങി, കർമ്മങ്ങളാലും ശുദ്ധനായിരുന്നാൽ, അവൻ സുകൃതികളുടെ ലോകങ്ങൾ നേടുന്നു; അവിടെ ചെന്നാൽ അവൻ ശോകിക്കുന്നില്ല.
3.213.42
पापं कुर्वनपुण्यवृत्तः पुण्यस्यान्तं न गच्छति ।
पुण्यं कुर्वन्पुण्यवृत्तः पुण्यस्यान्तं न गच्छति।
तस्मात्पुण्यं यतेत्कर्तुं वर्जयीत च पापकम् ॥ ३.२१३.४२ ॥
പാപം ചെയ്യുന്ന, പുണ്യമില്ലാത്ത നടപ്പുള്ളവൻ പുണ്യത്തിന്റെ അന്തത്തിൽ എത്തുന്നില്ല. പുണ്യം ചെയ്യുന്ന, പുണ്യാചാരമുള്ളവനും പുണ്യത്തിന്റെ അന്തത്തിൽ എത്തുന്നില്ല. അതിനാൽ പുണ്യം ചെയ്യാൻ യത്നിക്കണം, പാപം വർജ്ജിക്കണം.
3.213.43
अनसूयुः कृतज्ञश्च कल्याणान्येव सेवते ।
सुखानि धर्ममर्थं च स्वर्गं च लभते नरः ॥ ३.२१३.४३ ॥
അസൂയയില്ലാത്തവനും കൃതജ്ഞനുമായ മനുഷ്യൻ നല്ല കർമ്മങ്ങളെത്തന്നെ അനുഷ്ഠിക്കുന്നു; അവൻ സുഖം, ധർമ്മം, അർത്ഥം, സ്വർഗ്ഗം എന്നിവ നേടുന്നു.
3.213.44
संस्कृतस्य च दान्तस् नियतस्य यतात्मनः ।
प्राज्ञास्यानन्तरा वृत्तिरिहि लोके परत्र च ॥ ३.२१३.४४ ॥
സംസ്കാരമുള്ളവനും ഇന്ദ്രിയനിയന്ത്രണമുള്ളവനും നിയമബദ്ധനും ആത്മസംയമമുള്ളവനുമായ ജ്ഞാനിയുടെ ആചാരം ഈ ലോകത്തിലും പരലോകത്തിലും തുടർച്ചയായി നന്മ നൽകുന്നു.
3.213.45
सतां धऱ्मेण वर्तेत क्रियां शिष्टवदाचरेत् ।
असंक्लेशेन लोकस्य वृत्तिं लिप्सेत वै द्विजः ॥ ३.२१३.४५ ॥
ദ്വിജൻ സത്പുരുഷന്മാരുടെ ധർമ്മപ്രകാരം ജീവിക്കണം, ശിഷ്ടരെപ്പോലെ പ്രവർത്തിക്കണം; ലോകത്തിന് ദുഃഖമുണ്ടാക്കാതെ ഉപജീവനം തേടണം.
3.213.46
सन्ति ह्यागमविज्ञानाः शिष्टाः शास्त्रे विचक्षणाः ।
स्वधर्मेण क्रिया लोके कुर्वाणास्ते ह्यसंकराः ॥ ३.२१३.४६ ॥
ആഗമജ്ഞാനമുള്ളവരും ശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രവീണരുമായ ശിഷ്ടന്മാർ ലോകത്തുണ്ട്; അവർ സ്വധർമ്മപ്രകാരം കർമ്മം ചെയ്യുന്നതിനാൽ സങ്കരമില്ലാത്തവരാണ്.
3.213.47
प्राज्ञो धर्मेण रमते धर्मं चैवोपजीवति ।
तस्माद्धर्मादवाप्तेन धनन द्विजसत्तम ॥ ३.२१३.४७ ॥
ജ്ഞാനി ധർമ്മത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു, ധർമ്മം കൊണ്ടുതന്നെ ജീവിക്കുന്നു; അതിനാൽ ദ്വിജോത്തമാ, ധർമ്മത്താൽ നേടിയ ധനംകൊണ്ടാണ് ജീവിക്കേണ്ടത്.
3.213.48
तस्यैव सिंचते मूलं गुणान्पश्यति यत्र वै ।
धर्मात्मा भवति ह्येवं चित्तं चास्य प्रसीदति।
स मित्रजनसंतुष्ट इह प्रेत्य च नन्दति ॥ ३.२१३.४८ ॥
എവിടെ ഗുണങ്ങൾ കാണുന്നുവോ അവിടെ അതിന്റെ വേരിൽത്തന്നെ അവൻ വെള്ളം ഒഴിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ അവൻ ധർമ്മാത്മാവാകുന്നു, അവന്റെ മനസ്സ് പ്രസന്നമാകുന്നു. മിത്രങ്ങളാലും ജനങ്ങളാലും സംതൃപ്തനായി അവൻ ഇഹത്തിലും മരണശേഷവും ആനന്ദിക്കുന്നു.
3.213.49
शब्दं स्पर्शं तथा रूपं गन्धानिष्टांस्च सत्तम ।
प्रभुत्वं लभते चापि धर्मस्यैतत्फलं विदुः ॥ ३.२१३.४९ ॥
ഹേ സത്തമാ, ശബ്ദം, സ്പർശം, രൂപം, ഇഷ്ടമായ ഗന്ധങ്ങൾ എന്നിവയുടെമേലും അധികാരം ലഭിക്കുന്നു; ഇതാണ് ധർമ്മത്തിന്റെ ഫലമെന്ന് അറിയുന്നവർ പറയുന്നു.
3.213.50
धरमस्य च पलं लब्ध्वा न तुष्यति महाद्विज ।
अतुष्यमाणो निर्वेदमादत्ते ज्ञानचक्षुषा ॥ ३.२१३.५० ॥
ഹേ മഹാദ്വിജാ, ധർമ്മഫലം ലഭിച്ചിട്ടും മനുഷ്യൻ തൃപ്തനാകുന്നില്ല; അതൃപ്തനായി അവൻ ജ്ഞാനചക്ഷുസ്സിലൂടെ വൈരാഗ്യം സ്വീകരിക്കുന്നു.
3.213.51
प्रज्ञाचक्षुर्नर इह दोषं नैवानुरुध्यते ।
विरज्ये यथाकामं न च धर्मं विमुञ्चति ॥ ३.२१३.५१ ॥
പ്രജ്ഞാചക്ഷുസ്സുള്ള മനുഷ്യൻ ഇവിടെ ദോഷത്തെ പിന്തുടരുന്നില്ല; ഇഷ്ടാനുസരണം അവൻ വൈരാഗ്യം നേടുന്നു, ധർമ്മത്തെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നുമില്ല.
3.213.52
फलत्यागे च यतते दृष्ट्वा लोकं क्रियात्मकम् ।
ततो मोक्षे प्रयतते नानुपायादुपायतः ॥ ३.२१३.५२ ॥
ഫലത്യാഗത്തിലും അവൻ പരിശ്രമിക്കുന്നു; കർമ്മാത്മകമായ ലോകം കണ്ടശേഷം മോക്ഷത്തിനായി പരിശ്രമിക്കുന്നു — അനുപായത്താലല്ല, ഉപായത്താൽ.
3.213.53
एवं निर्वेदमादत्ते पापं कर्म जहाति च ।
धार्मिकश्चापि भवति मोक्षं च लभते परम् ॥ ३.२१३.५३ ॥
ഇങ്ങനെ അവൻ വൈരാഗ്യം സ്വീകരിച്ച് പാപകർമ്മങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; ധാർമ്മികനായി പരമമായ മോക്ഷവും നേടുന്നു.
3.213.54
तपो निःश्रेयसं जन्तोस्तस्य मूलं शमो दमः ।
तेन सर्वानवाप्नोति कामान्यान्मनसेच्छति ॥ ३.२१३.५४ ॥
തപസ്സാണ് ജീവിയുടെ പരമമായ നന്മ; അതിന്റെ മൂലം ശമവും ദമവുമാണ്; അതിലൂടെ മനസ്സാൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന എല്ലാ കാമനകളും അവൻ നേടുന്നു.
3.213.55
इन्द्रियाणां निरोधेन सत्येन च दमेन च ।
ब्रह्मणः पदमाप्नोति यत्परं द्विजसत्तम ॥ ३.२१३.५५ ॥
ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹത്താലും സത്യത്താലും ദമത്താലും മനുഷ്യൻ ആ പരമമായ ബ്രഹ്മപദം പ്രാപിക്കുന്നു, ഓ ദ്വിജോത്തമാ.
3.213.56
इन्द्रियाणीति यान्याहुः कानि तानि यतव्रत ।
निग्रहश्च कथं कार्यो निग्रहस्य च किं फलम् ॥ ३.२१३.५६ ॥
ഏതൊക്കെയാണ് ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്? ഓ യതവ്രതാ, നിഗ്രഹം എങ്ങനെ ചെയ്യണം, നിഗ്രഹത്തിന്റെ ഫലം എന്ത്?
3.213.57
कथं च फलमाप्नोति तेषां धर्मभृतांवर ।
एतदिच्छामि तत्त्वेन धर्मं ज्ञातुं सुधार्मिक ॥ ३.२१३.५७ ॥
അവയുടെ ഫലം മനുഷ്യൻ എങ്ങനെ നേടുന്നു? ധർമ്മം വഹിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഓ സുധാർമ്മികാ, ധർമ്മത്തെ തത്ത്വത്തിൽ അറിയാൻ ഇതു ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.