Mahābhārata · Adhyāya 3.214
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.214.1
एवमुक्तस्तु विप्रेण धर्मव्याधो युधिष्ठिर ।
प्रत्युवाच यथा विप्रं तच्छृणुष्व नराधिप ॥ ३.२१४.१ ॥
Así interpelado por el brahmín, Dharmavyādha le respondió, oh Yudhiṣṭhira, señor de los hombres; escucha lo que dijo.
3.214.2
विज्ञानार्थं मनुष्याणां मनः पूर्वं प्रवर्तते ।
तत्प्राप्य कामं भजतेक्रोधं च द्विजसत्तम ॥ ३.२१४.२ ॥
La mente de los seres humanos se dirige primero a adquirir conocimiento; habiéndolo obtenido, oh mejor de los brahmines, entonces se entrega al deseo y a la ira.
3.214.3
ततस्तदर्थं यतते कर्म चारभते महत् ।
इष्टानां रूपगन्धानामभ्यासं च निषेवते ॥ ३.२१४.३ ॥
Entonces se esfuerza por ello, emprende una gran acción y practica y disfruta de las formas y aromas deseables.
3.214.4
ततो रागः प्रभवति द्वेषश्च तदनन्तरम् ।
ततो लोभः प्रभवति मोहश्च तदनन्तरम् ॥ ३.२१४.४ ॥
Luego surge el apego, y justo después la aversión; luego surge la codicia, y justo después la ofuscación.
3.214.5
तस् लोभाभिभूतस्य रागद्वेषहतस्य च ।
न धर्मे जायते बुद्धिर्व्याजाद्धर्मं करोति च ॥ ३.२१४.५ ॥
Para quien está dominado por la codicia y abatido por el apego y la aversión, la inteligencia no se inclina hacia el dharma; practica el dharma solo por apariencia.
3.214.6
व्याजेन चरते धर्ममर्थं व्याजेन रोचते ।
व्याजेन सिध्यमानेषु धनेषु द्विजसत्तम ॥ ३.२१४.६ ॥
Con fingimiento practica el dharma, con fingimiento le agrada la riqueza; oh mejor de los brahmines, en las riquezas que se logran con fingimiento se complace.
3.214.7
तत्रैव रमते बुद्धिस्ततः पापं चिकीर्षति ।
सुहृद्भिर्वार्यमाणश्च पण्डितैश्च द्विजोत्तम ॥ ३.२१४.७ ॥
Su mente se deleita precisamente en ello, y luego desea hacer el mal, aunque sus amigos y los sabios se lo impidan, oh mejor de los nacidos dos veces.
3.214.8
उत्तरं श्रुतिसंबद्धं ब्रवीत्यश्रुतियोजितम् ।
अधर्मस्त्रिविधस्तस्य वर्तते रागदोषजः ॥ ३.२१४.८ ॥
Da una respuesta ligada a la escritura, pero la habla unida a lo que no es escritura; su injusticia es triple, nacida de la pasión y la aversión.
3.214.9
पापं चिन्तयते चैव ब्रवीति च करोति च ।
तस्याधर्मप्रवृत्तस्य गुणा नश्यन्ति साधवः ॥ ३.२१४.९ ॥
Piensa en el mal, lo dice y lo hace; en quien se inclina a la injusticia, las buenas cualidades perecen.
3.214.10
एकशीलाश्च मित्रत्वं भजन्ते पापकर्मिणः ।
स तेन दुःखमाप्नोति परत्र च विपद्यते ॥ ३.२१४.१० ॥
Los malhechores de un mismo carácter buscan la amistad mutua; por ello él obtiene sufrimiento, y en el otro mundo también perece.
3.214.11
पापात्मा भवति ह्येवं धर्मलाभं तु मे शृणु ।
यस्त्वेतान्प्रज्ञाया दोषान्पूर्वमेवानुपश्यति ॥ ३.२१४.११ ॥
Así uno se vuelve de mente perversa; pero ahora escucha de mí la ganancia del dharma: quien de antemano percibe estas faltas de la sabiduría—
3.214.12
कुशलः सुखदुःखेषु सांधूंश्चाप्युपसेवते ।
तस्य साधुसमारम्भाद्बुद्ध्रिधर्मेषु राजते ॥ ३.२१४.१२ ॥
Quien es diestro en el placer y el dolor y también sirve a los buenos; por su emprendimiento de acciones buenas brilla en las cualidades del intelecto.
3.214.13
ब्रवीषि सूनृतंधर्मं यस्य वक्ता न विद्यते ।
दिव्यप्रभावः सुमहानृषिरेव मतोसि मे ॥ ३.२१४.१३ ॥
Hablas del dharma de la palabra veraz y agradable, pero no se ve quién sea su orador. A mi juicio eres un gran sabio de poder divino.
3.214.14
ब्राह्मणा वै महाभागाः पितरोऽग्रभुजः सदा ।
तेषां सर्वात्मना कार्यं प्रियं लोके मनीषिणा ॥ ३.२१४.१४ ॥
Los brahmanes son muy afortunados; como los antepasados, siempre comen primero. El hombre sabio debe hacer en el mundo, con todo su ser, lo que les es querido.
3.214.15
यत्तेषां च प्रियं तत्ते वक्ष्यामि द्विजसत्तम ।
नमस्कृत्वा ब्राह्मणेभ्यो ब्राह्मीं विद्यां निबोध मे ॥ ३.२१४.१५ ॥
Oh mejor de los dos veces nacidos, te diré qué les es querido. Habiendo reverenciado a los brahmanes, escucha de mí el conocimiento de Brahman.
3.214.16
इदं विश्वं जगत्सर्वमजगच्चापि सर्वशः ।
महाभूतात्मकं ब्रह्मन्नातः परतरं भवेत् ॥ ३.२१४.१६ ॥
Este universo entero, todo lo que se mueve y lo que no se mueve, está hecho por completo de los grandes elementos, oh brahmán; no puede haber nada superior a esto.
3.214.17
महाभूतानि खं वायुरग्निरापस्तथा च भूः ।
शब्दः स्पर्शश्च रूपं च रसो गन्धश् तद्गुणाः ॥ ३.२१४.१७ ॥
Los grandes elementos son el espacio, el aire, el fuego, el agua y la tierra; sus cualidades son el sonido, el tacto, la forma, el sabor y el olor.
3.214.18
तेषामपि गुणाः सर्वे गुणवृत्तिः परस्परम् ।
पूर्वपूर्वगुणाः सर्वे क्रमशो गुणिषु त्रिषु ॥ ३.२१४.१८ ॥
Todas sus cualidades también operan mutuamente por medio del funcionamiento de las cualidades; todas las cualidades de cada elemento anterior se hallan en orden en los tres que poseen cualidades.
3.214.19
षष्ठी तु चेतना नाम मन इत्यभिधीयते ।
सप्तमी तु भवेद्बुद्धिरहंकारस्ततः परम् ॥ ३.२१४.१९ ॥
El sexto se llama conciencia (cetanā), y se le denomina mente (manas). El séptimo es el intelecto (buddhi), y después de él, el yo-egoísmo (ahaṃkāra).
3.214.20
इन्द्रियाणि च पञ्चात्मा रजः सत्वं तमस्तथा ।
इत्येष सप्तदशको राशिरव्यक्तसंज्ञकः ॥ ३.२१४.२० ॥
Los cinco sentidos y el ātman, así como rajas, sattva y tamas: este conjunto de diecisiete se llama lo no manifestado (avyakta).
3.214.21
सर्वैरिहेन्द्रियार्थैस्तु व्यक्ताव्यक्तैः सुसंवृतैः ।
चतुर्विंसक इत्येष व्यकत्वाव्यक्तमयो गुणः।
एतत्ते सर्वमाख्यातं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ ३.२१४.२१ ॥
Con todos los objetos de los sentidos aquí, bien envuelto por lo manifiesto y lo no manifiesto, este atributo de veinticuatro partes está compuesto de lo manifiesto y lo no manifiesto. Todo esto te ha sido declarado; ¿qué más deseas oír?