ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.214
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.214.1
एवमुक्तस्तु विप्रेण धर्मव्याधो युधिष्ठिर ।
प्रत्युवाच यथा विप्रं तच्छृणुष्व नराधिप ॥ ३.२१४.१ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಧರ್ಮವ್ಯಾಧನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು; ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ನರಾಧಿಪ, ಅದನ್ನು ಕೇಳು.
3.214.2
विज्ञानार्थं मनुष्याणां मनः पूर्वं प्रवर्तते ।
तत्प्राप्य कामं भजतेक्रोधं च द्विजसत्तम ॥ ३.२१४.२ ॥
ಮನುಷ್ಯರ ಮನಸ್ಸು ಮೊದಲು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ; ಓ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ, ಅದನ್ನು ಪಡೆದು ಅದು ಕಾಮವನ್ನೂ ಕ್ರೋಧವನ್ನೂ ಸೇವಿಸುತ್ತದೆ.
3.214.3
ततस्तदर्थं यतते कर्म चारभते महत् ।
इष्टानां रूपगन्धानामभ्यासं च निषेवते ॥ ३.२१४.३ ॥
ನಂತರ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮಹತ್ ಕರ್ಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ; ಇಷ್ಟವಾದ ರೂಪ-ಗಂಧಗಳ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೆ.
3.214.4
ततो रागः प्रभवति द्वेषश्च तदनन्तरम् ।
ततो लोभः प्रभवति मोहश्च तदनन्तरम् ॥ ३.२१४.४ ॥
ನಂತರ ರಾಗ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ, ಅದರ ನಂತರ ದ್ವೇಷ; ನಂತರ ಲೋಭ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ, ಅದರ ನಂತರ ಮೋಹ.
3.214.5
तस् लोभाभिभूतस्य रागद्वेषहतस्य च ।
न धर्मे जायते बुद्धिर्व्याजाद्धर्मं करोति च ॥ ३.२१४.५ ॥
ಲೋಭದಿಂದ ಅಭಿಭೂತನಾಗಿ, ರಾಗ-ದ್ವೇಷಗಳಿಂದ ಹತನಾದವನಿಗೆ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಕಪಟದಿಂದ ಧರ್ಮ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
3.214.6
व्याजेन चरते धर्ममर्थं व्याजेन रोचते ।
व्याजेन सिध्यमानेषु धनेषु द्विजसत्तम ॥ ३.२१४.६ ॥
ಕಪಟದಿಂದ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ; ಕಪಟದಿಂದ ಧನ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಓ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ, ಕಪಟದಿಂದ ಸಿದ್ಧಿಸುವ ಧನಗಳಲ್ಲಿ (ಅವನು ರಮಿಸುತ್ತಾನೆ).
3.214.7
तत्रैव रमते बुद्धिस्ततः पापं चिकीर्षति ।
सुहृद्भिर्वार्यमाणश्च पण्डितैश्च द्विजोत्तम ॥ ३.२१४.७ ॥
ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅವನ ಬುದ್ಧಿ ರಮಿಸುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಅವನು ಪಾಪ ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ, ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಪಂಡಿತರು ತಡೆದರೂ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ.
3.214.8
उत्तरं श्रुतिसंबद्धं ब्रवीत्यश्रुतियोजितम् ।
अधर्मस्त्रिविधस्तस्य वर्तते रागदोषजः ॥ ३.२१४.८ ॥
ಅವನು ಶ್ರುತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉತ್ತರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಅಶ್ರುತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಅಧರ್ಮ ಮೂರು ವಿಧ, ರಾಗದ್ವೇಷಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದದ್ದು.
3.214.9
पापं चिन्तयते चैव ब्रवीति च करोति च ।
तस्याधर्मप्रवृत्तस्य गुणा नश्यन्ति साधवः ॥ ३.२१४.९ ॥
ಅವನು ಪಾಪವನ್ನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ, ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಅಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ಅವನ ಸದ್ಗುಣಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
3.214.10
एकशीलाश्च मित्रत्वं भजन्ते पापकर्मिणः ।
स तेन दुःखमाप्नोति परत्र च विपद्यते ॥ ३.२१४.१० ॥
ಒಂದೇ ಸ್ವಭಾವದ ಪಾಪಕರ್ಮಿಗಳು ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ; ಅದರಿಂದ ಅವನು ದುಃಖ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ.
3.214.11
पापात्मा भवति ह्येवं धर्मलाभं तु मे शृणु ।
यस्त्वेतान्प्रज्ञाया दोषान्पूर्वमेवानुपश्यति ॥ ३.२१४.११ ॥
ಹೀಗೆ ಪಾಪಾತ್ಮನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಈಗ ಧರ್ಮಲಾಭದ ಕುರಿತು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು. ಈ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ದೋಷಗಳನ್ನು ಮೊದಲೇ ನೋಡುವವನು—
3.214.12
कुशलः सुखदुःखेषु सांधूंश्चाप्युपसेवते ।
तस्य साधुसमारम्भाद्बुद्ध्रिधर्मेषु राजते ॥ ३.२१४.१२ ॥
ಸುಖದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿ, ಸಾಧುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವವನು; ಅವನ ಸಾಧು ಕಾರ್ಯಾರಂಭದಿಂದ ಬುದ್ಧಿಯ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಬೆಳಗುತ್ತಾನೆ.
3.214.13
ब्रवीषि सूनृतंधर्मं यस्य वक्ता न विद्यते ।
दिव्यप्रभावः सुमहानृषिरेव मतोसि मे ॥ ३.२१४.१३ ॥
ಸತ್ಯವೂ ಮಧುರವೂ ಆದ ಮಾತಿನ ಧರ್ಮವನ್ನು ನೀನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೀಯ; ಅದರ ವಕ್ತಾರ ಯಾರೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ದಿವ್ಯ ಪ್ರಭಾವವುಳ್ಳ ಮಹಾ ಋಷಿಯೇ.
3.214.14
ब्राह्मणा वै महाभागाः पितरोऽग्रभुजः सदा ।
तेषां सर्वात्मना कार्यं प्रियं लोके मनीषिणा ॥ ३.२१४.१४ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯವಂತರು; ಅವರು ಪಿತೃಗಳಂತೆ ಸದಾ ಮೊದಲು ಊಟ ಮಾಡುವವರು. ಜ್ಞಾನಿಯಾದವನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸರ್ವಾತ್ಮದಿಂದ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
3.214.15
यत्तेषां च प्रियं तत्ते वक्ष्यामि द्विजसत्तम ।
नमस्कृत्वा ब्राह्मणेभ्यो ब्राह्मीं विद्यां निबोध मे ॥ ३.२१४.१५ ॥
ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ, ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದು ಪ್ರಿಯವೋ ಅದನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನನ್ನಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಕೇಳು.
3.214.16
इदं विश्वं जगत्सर्वमजगच्चापि सर्वशः ।
महाभूतात्मकं ब्रह्मन्नातः परतरं भवेत् ॥ ३.२१४.१६ ॥
ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವ, ಚರ-ಅಚರ ಸರ್ವವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಹಾಭೂತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದು ಇರಲಾರದು.
3.214.17
महाभूतानि खं वायुरग्निरापस्तथा च भूः ।
शब्दः स्पर्शश्च रूपं च रसो गन्धश् तद्गुणाः ॥ ३.२१४.१७ ॥
ಮಹಾಭೂತಗಳು: ಆಕಾಶ, ವಾಯು, ಅಗ್ನಿ, ಜಲ, ಭೂಮಿ. ಅವುಗಳ ಗುಣಗಳು: ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ, ರೂಪ, ರಸ, ಗಂಧ.
3.214.18
तेषामपि गुणाः सर्वे गुणवृत्तिः परस्परम् ।
पूर्वपूर्वगुणाः सर्वे क्रमशो गुणिषु त्रिषु ॥ ३.२१४.१८ ॥
ಅವುಗಳ ಗುಣಗಳೆಲ್ಲವೂ ಪರಸ್ಪರ ಗುಣ-ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಹಿಂದಿನ ಹಿಂದಿನ ಭೂತಗಳ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗುಣವುಳ್ಳ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
3.214.19
षष्ठी तु चेतना नाम मन इत्यभिधीयते ।
सप्तमी तु भवेद्बुद्धिरहंकारस्ततः परम् ॥ ३.२१४.१९ ॥
ಆರನೆಯದು ಚೇತನ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನೇ ಮನಸ್ಸು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಏಳನೆಯದು ಬುದ್ಧಿ; ಅದರ ನಂತರ ಅಹಂಕಾರ.
3.214.20
इन्द्रियाणि च पञ्चात्मा रजः सत्वं तमस्तथा ।
इत्येष सप्तदशको राशिरव्यक्तसंज्ञकः ॥ ३.२१४.२० ॥
ಐದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಆತ್ಮ, ಹಾಗೆಯೇ ರಜಸ್, ಸತ್ತ್ವ, ತಮಸ್ — ಹೀಗೆ ಈ ಹದಿನೇಳು ರಾಶಿ ಅವ್ಯಕ್ತ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
3.214.21
सर्वैरिहेन्द्रियार्थैस्तु व्यक्ताव्यक्तैः सुसंवृतैः ।
चतुर्विंसक इत्येष व्यकत्वाव्यक्तमयो गुणः।
एतत्ते सर्वमाख्यातं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ ३.२१४.२१ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳೆಲ್ಲವುಗಳಿಂದ, ವ್ಯಕ್ತ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆವೃತವಾದ ಈ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳ ಗುಣವು ವ್ಯಕ್ತಾವ್ಯಕ್ತಮಯ. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಯಿತು; ಇನ್ನೇನನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೀಯ?