マハーバーラタ · 章 3.214
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.214.1
एवमुक्तस्तु विप्रेण धर्मव्याधो युधिष्ठिर ।
प्रत्युवाच यथा विप्रं तच्छृणुष्व नराधिप ॥ ३.२१४.१ ॥
バラモンにこのように問われて、ダルマヴィャーダはこう答えた。ユディシュティラよ、人の王よ、それを聞け。
3.214.2
विज्ञानार्थं मनुष्याणां मनः पूर्वं प्रवर्तते ।
तत्प्राप्य कामं भजतेक्रोधं च द्विजसत्तम ॥ ३.२१४.२ ॥
人の心はまず知識を得ることへと向かう。それを得ると、ああ、バラモンの中の最良者よ、欲望と怒りに身をゆだねる。
3.214.3
ततस्तदर्थं यतते कर्म चारभते महत् ।
इष्टानां रूपगन्धानामभ्यासं च निषेवते ॥ ३.२१४.३ ॥
その後、彼はそのために努力し、大きな行いに着手し、好ましい色と香りに慣れ親しみ、それを味わう。
3.214.4
ततो रागः प्रभवति द्वेषश्च तदनन्तरम् ।
ततो लोभः प्रभवति मोहश्च तदनन्तरम् ॥ ३.२१४.४ ॥
次に執着が生じ、そのすぐ後に嫌悪が生じる。次に貪欲が生じ、そのすぐ後に迷妄が生じる。
3.214.5
तस् लोभाभिभूतस्य रागद्वेषहतस्य च ।
न धर्मे जायते बुद्धिर्व्याजाद्धर्मं करोति च ॥ ३.२१४.५ ॥
貪欲に打ち負かされ、執着と嫌悪に打ちのめされた者には、知性がダルマに向かって生じない。彼はただ偽りによってダルマを行う。
3.214.6
व्याजेन चरते धर्ममर्थं व्याजेन रोचते ।
व्याजेन सिध्यमानेषु धनेषु द्विजसत्तम ॥ ३.२१४.६ ॥
偽りによって彼はダルマを行い、偽りによって富を好む。ああ、バラモンの中の最良者よ、偽りによって成就される財宝に彼は喜びを見出す。
3.214.7
तत्रैव रमते बुद्धिस्ततः पापं चिकीर्षति ।
सुहृद्भिर्वार्यमाणश्च पण्डितैश्च द्विजोत्तम ॥ ३.२१४.७ ॥
彼の心はまさにそこに喜び、そして悪を行おうと望む。友人や賢者に止められても、再生族の中の最上の者よ。
3.214.8
उत्तरं श्रुतिसंबद्धं ब्रवीत्यश्रुतियोजितम् ।
अधर्मस्त्रिविधस्तस्य वर्तते रागदोषजः ॥ ३.२१४.८ ॥
彼はシュルティに関係する答えを述べるが、アシュルティに結びつけて語る。彼の不法は三種あり、貪りと憎しみから生じる。
3.214.9
पापं चिन्तयते चैव ब्रवीति च करोति च ।
तस्याधर्मप्रवृत्तस्य गुणा नश्यन्ति साधवः ॥ ३.२१४.९ ॥
彼は悪を考え、語り、行う。不法に傾く者の善き徳性は滅びる。
3.214.10
एकशीलाश्च मित्रत्वं भजन्ते पापकर्मिणः ।
स तेन दुःखमाप्नोति परत्र च विपद्यते ॥ ३.२१४.१० ॥
同じ性質の悪行者たちは友情を求める。それによって彼は苦しみを得、来世でも滅びる。
3.214.11
पापात्मा भवति ह्येवं धर्मलाभं तु मे शृणु ।
यस्त्वेतान्प्रज्ञाया दोषान्पूर्वमेवानुपश्यति ॥ ३.२१४.११ ॥
このようにして人は悪心の者となる。しかし今、法の利益について私から聞け。知恵のこれらの過失を前もって見抜く者は——
3.214.12
कुशलः सुखदुःखेषु सांधूंश्चाप्युपसेवते ।
तस्य साधुसमारम्भाद्बुद्ध्रिधर्मेषु राजते ॥ ३.२१४.१२ ॥
苦楽に巧みで、善き人々に仕える者は、善行に取りかかることによって知性の徳性において輝く。
3.214.13
ब्रवीषि सूनृतंधर्मं यस्य वक्ता न विद्यते ।
दिव्यप्रभावः सुमहानृषिरेव मतोसि मे ॥ ३.२१४.१३ ॥
真実で快い言葉の法を、あなたは語っている。しかしその語り手は見当たらない。私の考えでは、あなたは神聖な力をもつ偉大な聖仙である。
3.214.14
ब्राह्मणा वै महाभागाः पितरोऽग्रभुजः सदा ।
तेषां सर्वात्मना कार्यं प्रियं लोके मनीषिणा ॥ ३.२१४.१४ ॥
バラモンは大いに福徳を持つ者であり、祖霊のように常に最初に食べる。賢者は全身全霊で、世の中で彼らの喜ぶことを行うべきである。
3.214.15
यत्तेषां च प्रियं तत्ते वक्ष्यामि द्विजसत्तम ।
नमस्कृत्वा ब्राह्मणेभ्यो ब्राह्मीं विद्यां निबोध मे ॥ ३.२१४.१५ ॥
再生族の中で最も優れた者よ、彼らが喜ぶことをあなたに話そう。バラモンに礼拝してから、私からブラフマーの知識を聞きなさい。
3.214.16
इदं विश्वं जगत्सर्वमजगच्चापि सर्वशः ।
महाभूतात्मकं ब्रह्मन्नातः परतरं भवेत् ॥ ३.२१४.१६ ॥
この全宇宙、動くものも動かないものも、すべては大元素からなる。バラモンよ、これより高いものはありえない。
3.214.17
महाभूतानि खं वायुरग्निरापस्तथा च भूः ।
शब्दः स्पर्शश्च रूपं च रसो गन्धश् तद्गुणाः ॥ ३.२१४.१७ ॥
大元素は空、風、火、水、地である。その性質は音、触、色、味、香である。
3.214.18
तेषामपि गुणाः सर्वे गुणवृत्तिः परस्परम् ।
पूर्वपूर्वगुणाः सर्वे क्रमशो गुणिषु त्रिषु ॥ ३.२१४.१८ ॥
それらの諸性質もまた、性質の働きによって互いに作用し合う。前の各元素の諸性質はすべて、順に三つの性質をもつものの中に見出される。
3.214.19
षष्ठी तु चेतना नाम मन इत्यभिधीयते ।
सप्तमी तु भवेद्बुद्धिरहंकारस्ततः परम् ॥ ३.२१४.१९ ॥
第六は覚知（cetanā）と呼ばれ、意（manas）とも言われる。第七は覚（buddhi）であり、その後に我慢（ahaṃkāra）がある。
3.214.20
इन्द्रियाणि च पञ्चात्मा रजः सत्वं तमस्तथा ।
इत्येष सप्तदशको राशिरव्यक्तसंज्ञकः ॥ ३.२१४.२० ॥
五感と自我、そしてラジャス、サットヴァ、タマス——この十七からなる集まりは未顕現（avyakta）と呼ばれる。
3.214.21
सर्वैरिहेन्द्रियार्थैस्तु व्यक्ताव्यक्तैः सुसंवृतैः ।
चतुर्विंसक इत्येष व्यकत्वाव्यक्तमयो गुणः।
एतत्ते सर्वमाख्यातं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ ३.२१४.२१ ॥
ここにある感覚対象のすべてが、顕と未顕によってよく覆われており、この二十四の徳は顕と未顕からなる。これらすべてをあなたに説いた。さらに何を聞きたいか。