マハーバーラタ · 章 3.261
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.261.1
व्रीहिद्रोणः परित्यक्तः कथं तेन महात्मना ।
कस्मै दत्तश्च भगवन्विधिना केन चात्थ मे ॥ ३.२६१.१ ॥
尊き方よ、あの偉大な人はどのようにしてヴリーヒ・ドローナを捨てたのですか。それは誰に、いかなる規定によって与えられたのですか。私に教えてください。
3.261.2
प्रत्यक्षधर्मा भगवान्यस् तुष्टो हि कर्मभिः ।
सफलं तस्य जन्माहं मन्ये सद्धर्मचारिणः ॥ ३.२६१.२ ॥
法が目に見えて現れ、行為によって喜ばれる尊き方よ。真の法に従う者の生は実り多いものだと私は思います。
3.261.3
शिलोञ्छवृत्तिर्धर्मात्मा मुद्गलः संयतेन्द्रियः ।
आसीद्राजन्कुरुक्षेत्रे सत्यवागनसूयकः ॥ ३.२६१.३ ॥
王よ、クルクシェートラにはシロンチャ（落ち穂拾い）の生活を送るダルマの心を持つムドガラがいました。感覚を制し、言葉に偽りがなく、嫉妬のない人でした。
3.261.4
अतिथिव्रती क्रियावांश्च कापोतीं वृत्तिमास्थितः ।
सत्रमिष्टीकृतंनाम समुपास्ते महातपाः ॥ ३.२६१.४ ॥
客人をもてなす誓いを守り、祭儀に専念し、鳩のような生き方を選んだ大苦行者は、「イシュティクリタ」と呼ばれる祭事を行っていました。
3.261.5
सपुत्रदारो हि मुनिः पक्षाहारो बभूव ह ।
कपोतवृत्त्या पक्षेण व्रीहिद्रोयणमुपार्जयत् ॥ ३.२६१.५ ॥
その聖者は妻子とともに、半月分の食べ物で生きる者となりました。鳩のような生き方で、半月の間に一つのヴリーヒ・ドローナの稲を集めたのです。
3.261.6
दर्शं च पौर्णमासं च कुर्वन्विगतमन्सरः ।
देवतातिथिशेषेण कुरुते देहयापनम् ॥ ३.२६१.६ ॥
嫉妬なく新月祭と満月祭を行い、神々と客人に供えた後の残りで身体を養っていました。
3.261.7
तत्रेन्द्रः सहितो देवैः साक्षात्रिभुवनेश्वरः ।
प्रत्यृह्णान्महाराज भागं पर्वणिपर्वणि ॥ ३.२६१.७ ॥
三界の主インドラは神々とともに自ら現れ、大王よ、月ごとの祭日ごとに自らの分け前を受け取った。
3.261.8
स पर्वकाल्यं कृत्वा तु मुनिवृत्त्या समन्वितः ।
अतिथिभ्यो ददावन्नं प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ ३.२६१.८ ॥
月ごとの祭儀を行い、聖者の振る舞いを備えて、喜ぶ心で客人に食べ物を与えた。
3.261.9
व्रीहिद्रोणस्य तत्प्रीत्या ददतोऽन्नं महात्मनः ।
ऋषेर्मात्सर्यहीनस् वर्धत्यतिथिदर्शनात् ॥ ३.२६१.९ ॥
客人を見ることによって、あの偉大な、嫉妬のない聖者が喜びのうちに一ドローナの稲を与えるとき、その食べ物は増える。
3.261.10
तच्छतान्यपि भुञ्जन्ति ब्राह्मणानां मनीषिणाम् ।
मुनेस्त्यागविशुद्ध्या तु तदन्नं वृद्धिमृच्छति ॥ ३.२६१.१० ॥
数百人の賢いバラモンがその食べ物を食べるが、聖者の放棄の清らかさによってその食べ物は増える。
3.261.11
तं तु रशुश्राव धर्मिष्ठं मुद्गलं संशितव्रतम् ।
दुर्वासा नृप दिग्वासास्तमथाभ्याजगाम ह ॥ ३.२६१.११ ॥
王よ、裸行者ドゥルヴァーサスは、最も正義で誓いの堅い聖者ムドガラのことを聞き、彼のもとへ来た。
3.261.12
विभ्रच्चानियतं वेषमुन्मत्त इव पाण्डव ।
विकचः परुषा वाचो व्याहरन्विविधा मुनिः ॥ ३.२६१.१२ ॥
パーンダヴァよ、その聖者は定まらない装いをまとい、狂人のように、髪を乱し、さまざまな荒々しい言葉を発しながらやって来た。
3.261.13
अभिगम्याथ तं विप्रमुवाच मुनिसत्तमः ।
अन्नार्थिनमनुप्राप्तं विद्धि मां मुनिसत्तम ॥ ३.२६१.१३ ॥
そこで、その婆羅門に近づき、最良の聖者は言った。「最良の聖者よ、私は食を求めて来たのだと知ってください。」
3.261.14
स्वागतं तेऽस्त्विति मुनिं मुद्गलः प्रत्यभाषत ।
पाद्यमाचमनीयं च प्रतिवेद्यान्नमुत्तमम् ॥ ३.२६१.१४ ॥
「ようこそ」と、ムドガラは聖者に答えた。足を洗う水と漱ぐ水を差し出し、最上の食事を告げた。
3.261.15
प्रादात्स तपसोपात्तं क्षुधितायातिथिप्रियः ।
उन्मत्ताय परां श्रद्धामास्थाय स धृतव्रतः ॥ ३.२६१.१५ ॥
客を愛する彼は、苦行によって得た食物を、飢えた狂人に与えた。至高の信を抱き、誓いに堅固に。
3.261.16
ततस्तदन्नं रसवत्स एव क्षुधयाऽन्वितः ।
बुभुजे कृत्स्नमुन्मत्तः प्रादात्तस्मै च मुद्गलः ॥ ३.२६१.१६ ॥
そして、飢えに苦しむその狂人は、その美味な食物をすべて平らげた。ムドガラはさらに彼に与えた。
3.261.17
भुक्त्वा चान्नं ततः सर्वमुच्छिष्टेनात्मनस्ततः ।
अथाङ्गं लिलिपेऽन्नेन यथागतमगाच्च सः ॥ ३.२६१.१७ ॥
食物を食べ終えると、残りを全て自分の身体に塗りつけ、来たときそのままに去っていった。
3.261.18
तेनैवात्मानमालिप्य हसन्गायन्प्रधावति ।
नृत्यते धावते चैव बुद्ध्या तत्क्रोशते तथा ॥ ३.२६१.१८ ॥
その食物で自らを塗りつけ、笑い、歌いながら走り回る。踊り、走り、狂気のままに同じように叫ぶ。
3.261.19
एवं द्वितीये संप्राप्ते पर्वकाले मनीषिणः ।
आगम्य बुभुजे सर्वमन्नपुञ्छोपजीविनः ॥ ३.२६१.१९ ॥
このように第二のパルヴァの時が来ると、賢者が来て、落ち穂拾いで生きる者として、すべてを食べた。
3.261.20
निराहारस्तु स मुनिरुञ्छमार्जये पुनः ।
न चैनं विक्रियां नेतुमशकन्मुद्गलं क्षुधा ॥ ३.२६१.२० ॥
断食していたその聖者は再び落ち穂を拾ったが、飢えはムドガラに何の動揺ももたらせなかった。
3.261.21
न क्रोधो न च मात्सर्यं नावमानो न संभ्रमः ।
सपुत्रदारमुञ्छन्तमाविवेश द्विजोत्तमम् ॥ ३.२६१.२१ ॥
怒りも嫉妬も侮辱も動揺もなかった。息子と妻とともに落ち穂を拾うその最上の再生者には、それらは何ひとつ入り込まなかった。
3.261.22
तथा तमुञ्छधर्माणं दुर्वासा मुनिसत्तमम् ।
उपतस्थे यथाकालं षट्कृत्वः कृतनिश्चयः ॥ ३.२६१.२२ ॥
こうして落ち穂拾いの掟を守るその最上の聖者のもとへ、ドゥルヴァーサスは時にかない、固い決意をもって六度訪れた。
3.261.23
न चास् मनसः कश्चिद्विकारो दृश्यते मुनेः ।
शुद्धसत्वस्य शुद्धं स ददृशे निर्मलं मनः ॥ ३.२६१.२३ ॥
その聖者の心には何の動揺も見られなかった。純粋な本性を持つ者には、聖者の心が汚れなく清らかに見えた。
3.261.24
तमुवाच ततः प्रीतः स मुनिर्मुद्गलं तदा ।
त्वत्समो नास्ति लोकेऽस्मिन्दाता मात्सर्यवर्जितः ॥ ३.२६१.२४ ॥
そのとき喜んだ聖者はムドガラに言った。「この世で、嫉妬を離れたあなたに並ぶ施し手はいない。」
3.261.25
क्षुद्धर्मसंज्ञां प्रणुदत्यादत्ते धैर्यमेव च ।
विषयानुसारिणी जिह्वा कर्षत्येव रसान्प्रति ॥ ३.२६१.२५ ॥
飢えは法という名をさえ追い払い、堅忍をも奪い取る。感覚の対象を追う舌は、ただ味へと引きずる。
3.261.26
आहारप्रभवाः प्राणा मनो दुर्निग्रहं चलम् ।
मनसश्चेन्द्रियाणां चाप्यैकाग्र्यं निश्चितं तपः ॥ ३.२६१.२६ ॥
命の気息は食物から生じる。心は制御しがたく、移ろいやすい。心と感官の一点集中こそが確かな苦行である。
3.261.27
श्रमेणोपार्जितं त्यक्तं न च दुःखेन चेतसा ।
तत्सर्वं भवता साधो यथावदुपपादितम् ॥ ३.२६१.२७ ॥
労苦によって得たものを、苦しむ心からではなく捨てた。善き人よ、それらすべてをあなたは正しく成し遂げた。
3.261.28
प्रीताः स्मोऽनुगृहीताश्च समेत्य भवता सह ।
इन्द्रियाभिजयो धैर्यं संविभागो दमः शमः।
दया सत्यं च धर्मश्च त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ ३.२६१.२८ ॥
あなたと会い、私たちは喜び、恩恵を受けた。感官の征服、堅忍、分配、自制、寂静、慈悲、真実、法——そのすべてはあなたの中に確立されている。
3.261.29
लोकाः समस्ता धर्मेण धार्यन्ते सचराचराः ।
धर्मोपि धार्यते येन धृतियुक्त त्वयाऽऽत्मना ॥ ३.२६१.२९ ॥
動くものと動かないものすべての世界は法によって支えられる。そして法もまた、堅忍なる者よ、あなたが自らの自己によって支えられるところのものによって支えられる。
3.261.30
विशुद्धसत्वसंपन्नो न त्वदन्योस्ति कश्चन ।
जितास्ते कर्मभिर्लोकाः प्राप्तोसि परमां गतिम् ॥ ३.२६१.३० ॥
清浄な本性を備えた者、あなたに並ぶ者はいない。あなたの業によって諸世界は征服され、あなたは最高の境地に至った。
3.261.31
अहो दानं विघुष्टं ते सुमहत्स्वर्गवासिभिः ।
सशरीरो भवान्गन्ता स्वर्गं सुचरितव्रत ॥ ३.२६१.३१ ॥
ああ！天界の住人たちが、あなたの非常に大きな布施を告げ知らせた。よく誓いを守る者よ、あなたは身体のまま天界へ行くだろう。
3.261.32
इत्येवं वदतस्तस्य तदा दुर्वाससो मुनेः ।
देवदूतो विमानेन मुद्गलं प्रत्युपस्थितः ॥ ३.२६१.३२ ॥
聖者ドゥルヴァーサスがこのように語っていた時、天界の使者が天の車に乗ってムドガラのもとに現れた。
3.261.33
हंससारसयुक्तेन किङ्किणीजालमालिना ।
कामगेन विचित्रेण दिव्यगन्धवता तथा ॥ ३.२६१.३३ ॥
白鳥と鶴をつないだ、小さな鈴の網で飾られ、意のままに動き、神々しい香りに満ちた不思議な車に乗って。
3.261.34
उवाच चैनं विप्रर्षिं विमानं कर्मभिर्जितम् ।
समुपारोह संसिद्धिं प्राप्तोसि परमां मुने ॥ ३.२६१.३४ ॥
彼はそのバラモンの聖者に言った。「この車は、あなたの行いによって勝ち取られたものです。お乗りなさい、聖者よ。あなたは最高の完成に到達したのです。」
3.261.35
तमेवंवादिनमृषिर्देवदूतमुवाच ह ।
इच्छामि भवता प्रोक्तान्गुणान्स्वर्गनिवासिनां ॥ ३.२६१.३५ ॥
そのように語る天界の使者に、聖者は言った。「天界に住む者たちの徳性について、あなたの口から聞きたい。」
3.261.36
के गुणास्तत्रवसतां किं तपः कश्च निश्चयः ।
स्वर्गे तत्रसुखं किं च दोषो वा देवदूतक ॥ ३.२६१.३६ ॥
そこに住む者たちの徳性は何か。どのような苦行、どのような固い決意か。天界にはどのような幸福があり、またどのような欠点があるのか、神の使者よ。
3.261.37
सतां साप्तपदं मित्रमाहुः सन्तः कुलोचिताः ।
मित्रतां च पुरस्कृत्य पृच्छामि त्वामहं विभो ॥ ३.२६१.३७ ॥
家柄にふさわしい賢者たちは、七歩を共に歩んで結ばれた友情こそ真の友情だと言う。友情を心に留めて、おお力ある人よ、私はあなたに尋ねる。
3.261.38
यदत्र तथ्यं पथ्यं च तद्ब्रवीह्यविचारयन् ।
श्रुत्वा तथा करिष्यामि व्यवसायं गिरा तव ॥ ३.२६१.३८ ॥
この件で真実であり有益なことを、考えこまずに話しなさい。あなたの言葉を聞いて、それに従って決断しよう。