ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.261
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.261.1
व्रीहिद्रोणः परित्यक्तः कथं तेन महात्मना ।
कस्मै दत्तश्च भगवन्विधिना केन चात्थ मे ॥ ३.२६१.१ ॥
ਹੇ ਭਗਵਨ! ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਵ੍ਰੀਹਿ-ਦ੍ਰੋਣ ਕਿਵੇਂ ਤਿਆਗਿਆ? ਉਹ ਕਿਸ ਨੂੰ, ਕਿਹੜੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
3.261.2
प्रत्यक्षधर्मा भगवान्यस् तुष्टो हि कर्मभिः ।
सफलं तस्य जन्माहं मन्ये सद्धर्मचारिणः ॥ ३.२६१.२ ॥
ਪ੍ਰਤੱਖ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਦਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ।
3.261.3
शिलोञ्छवृत्तिर्धर्मात्मा मुद्गलः संयतेन्द्रियः ।
आसीद्राजन्कुरुक्षेत्रे सत्यवागनसूयकः ॥ ३.२६१.३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਕੁਰੂਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਲੋਂਛ ਵ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਣ ਵਾਲੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਮੁਦਗਲ ਸਨ; ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਈਰਖਾ-ਰਹਿਤ।
3.261.4
अतिथिव्रती क्रियावांश्च कापोतीं वृत्तिमास्थितः ।
सत्रमिष्टीकृतंनाम समुपास्ते महातपाः ॥ ३.२६१.४ ॥
ਅਤਿਥੀ-ਵ੍ਰਤੀ, ਕਰਮਕਾਂਡੀ, ਕਪੋਤੀ ਵ੍ਰਿਤੀ ਅਪਣਾਏ ਹੋਏ ਮਹਾਤਪਸਵੀ 'ਇਸ਼ਟੀਕ੍ਰਿਤ' ਨਾਮ ਦੇ ਸੱਤਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।
3.261.5
सपुत्रदारो हि मुनिः पक्षाहारो बभूव ह ।
कपोतवृत्त्या पक्षेण व्रीहिद्रोयणमुपार्जयत् ॥ ३.२६१.५ ॥
ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਉਹ ਮੁਨੀ ਪੱਖਾਹਾਰੀ ਹੋ ਗਏ। ਕਪੋਤ ਵ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵ੍ਰੀਹਿ-ਦ੍ਰੋਣ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ।
3.261.6
दर्शं च पौर्णमासं च कुर्वन्विगतमन्सरः ।
देवतातिथिशेषेण कुरुते देहयापनम् ॥ ३.२६१.६ ॥
ਈਰਖਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਦਰਸ਼ ਅਤੇ ਪੌਰਣਮਾਸ ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਤਿਥੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚੇ ਅੰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਸਨ।
3.261.7
तत्रेन्द्रः सहितो देवैः साक्षात्रिभुवनेश्वरः ।
प्रत्यृह्णान्महाराज भागं पर्वणिपर्वणि ॥ ३.२६१.७ ॥
ਉੱਥੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਇੰਦਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਾਖ਼ਸ਼ਾਤ ਆਏ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਹਰ ਪਰਵ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਭਾਗ ਲਿਆ।
3.261.8
स पर्वकाल्यं कृत्वा तु मुनिवृत्त्या समन्वितः ।
अतिथिभ्यो ददावन्नं प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ ३.२६१.८ ॥
ਉਸ ਨੇ ਪਰਵ-ਕਾਲ ਦਾ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਮੁਨੀ-ਵ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਨ ਦਿੱਤਾ।
3.261.9
व्रीहिद्रोणस्य तत्प्रीत्या ददतोऽन्नं महात्मनः ।
ऋषेर्मात्सर्यहीनस् वर्धत्यतिथिदर्शनात् ॥ ३.२६१.९ ॥
ਮਹਿਮਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ, ਈਰਖਾ-ਰਹਿਤ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਅੰਨ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦ੍ਰੋਣ ਵ੍ਰੀਹੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਵਧਦਾ ਹੈ।
3.261.10
तच्छतान्यपि भुञ्जन्ति ब्राह्मणानां मनीषिणाम् ।
मुनेस्त्यागविशुद्ध्या तु तदन्नं वृद्धिमृच्छति ॥ ३.२६१.१० ॥
ਉਹ ਅੰਨ ਸੈਂਕੜੇ ਮਨੀਸ਼ੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ; ਮੁਨੀ ਦੇ ਤਿਆਗ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਨਾਲ ਉਹ ਅੰਨ ਵਧਦਾ ਹੈ।
3.261.11
तं तु रशुश्राव धर्मिष्ठं मुद्गलं संशितव्रतम् ।
दुर्वासा नृप दिग्वासास्तमथाभ्याजगाम ह ॥ ३.२६१.११ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦਿਗੰਬਰ ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਉਸ ਧਰਮਿਸ਼ਠ, ਕਠੋਰ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਮੁਦਗਲ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਕੋਲ ਆਏ।
3.261.12
विभ्रच्चानियतं वेषमुन्मत्त इव पाण्डव ।
विकचः परुषा वाचो व्याहरन्विविधा मुनिः ॥ ३.२६१.१२ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਉਹ ਮੁਨੀ ਅਨਿਯਤ ਵੇਸ਼ ਧਾਰ ਕੇ, ਪਾਗਲ ਵਾਂਗ, ਖਿੱਲਰੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਬੋਲਦਿਆਂ (ਆਏ)।
3.261.13
अभिगम्याथ तं विप्रमुवाच मुनिसत्तमः ।
अन्नार्थिनमनुप्राप्तं विद्धि मां मुनिसत्तम ॥ ३.२६१.१३ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਮੁਨੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਾਣੋ ਕਿ ਮੈਂ ਅੰਨ ਦਾ ਮੰਗਣ ਵਾਲਾ ਆਇਆ ਹਾਂ।"
3.261.14
स्वागतं तेऽस्त्विति मुनिं मुद्गलः प्रत्यभाषत ।
पाद्यमाचमनीयं च प्रतिवेद्यान्नमुत्तमम् ॥ ३.२६१.१४ ॥
"ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ" ਕਹਿ ਕੇ ਮੁਦਗਲ ਨੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ; ਪਾਦ ਧੋਣ ਦਾ ਜਲ ਅਤੇ ਆਚਮਨ ਦਾ ਜਲ ਦੇ ਕੇ ਉੱਤਮ ਅੰਨ ਦੱਸਿਆ।
3.261.15
प्रादात्स तपसोपात्तं क्षुधितायातिथिप्रियः ।
उन्मत्ताय परां श्रद्धामास्थाय स धृतव्रतः ॥ ३.२६१.१५ ॥
ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸਨੇ ਤਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਉਹ ਅੰਨ ਭੁੱਖੇ ਉਨਮਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ; ਪਰਮ ਸ਼ਰਧਾ ਧਾਰ ਕੇ, ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ।
3.261.16
ततस्तदन्नं रसवत्स एव क्षुधयाऽन्वितः ।
बुभुजे कृत्स्नमुन्मत्तः प्रादात्तस्मै च मुद्गलः ॥ ३.२६१.१६ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਸਵਾਦਲਾ ਅੰਨ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਸ ਉਨਮਤ ਨੇ ਸਾਰਾ ਖਾ ਲਿਆ; ਅਤੇ ਮੁਦਗਲ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦਿੱਤਾ।
3.261.17
भुक्त्वा चान्नं ततः सर्वमुच्छिष्टेनात्मनस्ततः ।
अथाङ्गं लिलिपेऽन्नेन यथागतमगाच्च सः ॥ ३.२६१.१७ ॥
ਅੰਨ ਖਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਬਚਿਆ ਸਾਰਾ ਅੰਨ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਲਾ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ।
3.261.18
तेनैवात्मानमालिप्य हसन्गायन्प्रधावति ।
नृत्यते धावते चैव बुद्ध्या तत्क्रोशते तथा ॥ ३.२६१.१८ ॥
ਉਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲਿੱਪ ਕੇ, ਹੱਸਦਾ, ਗਾਉਂਦਾ ਦੌੜਦਾ ਹੈ; ਨੱਚਦਾ, ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਉਵੇਂ ਹੀ ਚੀਕਦਾ ਹੈ।
3.261.19
एवं द्वितीये संप्राप्ते पर्वकाले मनीषिणः ।
आगम्य बुभुजे सर्वमन्नपुञ्छोपजीविनः ॥ ३.२६१.१९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਜਾ ਪਰਵਕਾਲ ਆਉਣ ਤੇ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮੁਨੀ ਆ ਕੇ ਅਨਾਜ ਦੇ ਬਚੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾ ਗਏ।
3.261.20
निराहारस्तु स मुनिरुञ्छमार्जये पुनः ।
न चैनं विक्रियां नेतुमशकन्मुद्गलं क्षुधा ॥ ३.२६१.२० ॥
ਭੁੱਖੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਫਿਰ ਅਨਾਜ ਦੇ ਦਾਣੇ ਚੁਗੇ; ਪਰ ਭੁੱਖ ਮੁਦਗਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਕਾਰ ਨਾ ਲਿਆ ਸਕੀ।
3.261.21
न क्रोधो न च मात्सर्यं नावमानो न संभ्रमः ।
सपुत्रदारमुञ्छन्तमाविवेश द्विजोत्तमम् ॥ ३.२६१.२१ ॥
ਨਾ ਗੁੱਸਾ, ਨਾ ਈਰਖਾ, ਨਾ ਅਪਮਾਨ, ਨਾ ਘਬਰਾਹਟ; ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਦਾਣੇ ਚੁਗਦੇ ਉਸ ਉੱਤਮ ਦ੍ਵਿਜ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਦਾਖ਼ਲ ਨਾ ਹੋਇਆ।
3.261.22
तथा तमुञ्छधर्माणं दुर्वासा मुनिसत्तमम् ।
उपतस्थे यथाकालं षट्कृत्वः कृतनिश्चयः ॥ ३.२६१.२२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਣੇ ਚੁਗਣ ਦਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਉਸ ਉੱਤਮ ਮੁਨੀ ਕੋਲ ਦੁਰਵਾਸਾ ਯੋਗ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਪੱਕੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਛੇ ਵਾਰ ਆਏ।
3.261.23
न चास् मनसः कश्चिद्विकारो दृश्यते मुनेः ।
शुद्धसत्वस्य शुद्धं स ददृशे निर्मलं मनः ॥ ३.२६१.२३ ॥
ਉਸ ਮੁਨੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਿਆ; ਸ਼ੁੱਧ ਸੱਤਵ ਵਾਲੇ ਉਸ ਮੁਨੀ ਦਾ ਮਨ ਨਿਰਮਲ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਦਿੱਸਿਆ।
3.261.24
तमुवाच ततः प्रीतः स मुनिर्मुद्गलं तदा ।
त्वत्समो नास्ति लोकेऽस्मिन्दाता मात्सर्यवर्जितः ॥ ३.२६१.२४ ॥
ਤਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਮੁਦਗਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਈਰਖਾ-ਰਹਿਤ ਦਾਤਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।"
3.261.25
क्षुद्धर्मसंज्ञां प्रणुदत्यादत्ते धैर्यमेव च ।
विषयानुसारिणी जिह्वा कर्षत्येव रसान्प्रति ॥ ३.२६१.२५ ॥
ਭੁੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਵੀ ਖੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਜੀਭ ਸੁਆਦਾਂ ਵੱਲ ਹੀ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ।
3.261.26
आहारप्रभवाः प्राणा मनो दुर्निग्रहं चलम् ।
मनसश्चेन्द्रियाणां चाप्यैकाग्र्यं निश्चितं तपः ॥ ३.२६१.२६ ॥
ਪ੍ਰਾਣ ਆਹਾਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਮਨ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਅਤੇ ਚੰਚਲ ਹੈ। ਮਨ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਹੀ ਪੱਕਾ ਤਪ ਹੈ।
3.261.27
श्रमेणोपार्जितं त्यक्तं न च दुःखेन चेतसा ।
तत्सर्वं भवता साधो यथावदुपपादितम् ॥ ३.२६१.२७ ॥
ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਦੁੱਖੀ ਮਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਤਿਆਗਿਆ। ਹੇ ਸਾਧੋ, ਉਹ ਸਭ ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
3.261.28
प्रीताः स्मोऽनुगृहीताश्च समेत्य भवता सह ।
इन्द्रियाभिजयो धैर्यं संविभागो दमः शमः।
दया सत्यं च धर्मश्च त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ ३.२६१.२८ ॥
ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ ਪਾਤਰ ਹੋਏ। ਇੰਦਰੀ-ਜਿੱਤ, ਧੀਰਜ, ਵੰਡ, ਦਮ, ਸ਼ਮ, ਦਇਆ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ — ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
3.261.29
लोकाः समस्ता धर्मेण धार्यन्ते सचराचराः ।
धर्मोपि धार्यते येन धृतियुक्त त्वयाऽऽत्मना ॥ ३.२६१.२९ ॥
ਚਰ-ਅਚਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਧਰਮ ਨਾਲ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਧਰਮ ਵੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਧਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਹੇ ਧੀਰਜਵਾਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਆਤਮਾ ਨਾਲ।
3.261.30
विशुद्धसत्वसंपन्नो न त्वदन्योस्ति कश्चन ।
जितास्ते कर्मभिर्लोकाः प्राप्तोसि परमां गतिम् ॥ ३.२६१.३० ॥
ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਸੱਤਵ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ — ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕ ਜਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਪਰਮ ਗਤੀ ਪਾ ਲਈ ਹੈ।
3.261.31
अहो दानं विघुष्टं ते सुमहत्स्वर्गवासिभिः ।
सशरीरो भवान्गन्ता स्वर्गं सुचरितव्रत ॥ ३.२६१.३१ ॥
ਅਹੋ! ਸਵਰਗਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੁਚਰਿਤਵ੍ਰਤ, ਤੂੰ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਜਾਵੇਂਗਾ।
3.261.32
इत्येवं वदतस्तस्य तदा दुर्वाससो मुनेः ।
देवदूतो विमानेन मुद्गलं प्रत्युपस्थितः ॥ ३.२६१.३२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਰਵਾਸਾ ਮੁਨੀ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦੋਂ ਦੇਵਦੂਤ ਵਿਮਾਨ ਸਮੇਤ ਮੁਦ੍ਗਲ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ।
3.261.33
हंससारसयुक्तेन किङ्किणीजालमालिना ।
कामगेन विचित्रेण दिव्यगन्धवता तथा ॥ ३.२६१.३३ ॥
ਹੰਸਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰਸਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਛੋਟੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ, ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੇ ਵਿਮਾਨ ਸਮੇਤ।
3.261.34
उवाच चैनं विप्रर्षिं विमानं कर्मभिर्जितम् ।
समुपारोह संसिद्धिं प्राप्तोसि परमां मुने ॥ ३.२६१.३४ ॥
ਉਸਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਤੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਇਹ ਵਿਮਾਨ ਹੈ। ਚੜ੍ਹ ਜਾ। ਹੇ ਮੁਨੀ, ਤੂੰ ਪਰਮ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਹੈ।'
3.261.35
तमेवंवादिनमृषिर्देवदूतमुवाच ह ।
इच्छामि भवता प्रोक्तान्गुणान्स्वर्गनिवासिनां ॥ ३.२६१.३५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੇਵਦੂਤ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਗੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।'
3.261.36
के गुणास्तत्रवसतां किं तपः कश्च निश्चयः ।
स्वर्गे तत्रसुखं किं च दोषो वा देवदूतक ॥ ३.२६१.३६ ॥
ਉੱਥੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਗੁਣ ਕੀ ਹਨ? ਕਿਹੜਾ ਤਪ, ਕਿਹੜਾ ਨਿਸ਼ਚੇ? ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਕਿਹੜਾ ਸੁਖ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਹੜਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਦੂਤ?
3.261.37
सतां साप्तपदं मित्रमाहुः सन्तः कुलोचिताः ।
मित्रतां च पुरस्कृत्य पृच्छामि त्वामहं विभो ॥ ३.२६१.३७ ॥
ਸੱਤ ਕਦਮ ਇਕੱਠੇ ਤੁਰ ਕੇ ਬਣੀ ਦੋਸਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਸੱਚੀ ਦੋਸਤੀ ਸੱਜਣ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਕੁਲ ਦੇ ਯੋਗ ਸਾਧੂਆਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਭੋ, ਦੋਸਤੀ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ।
3.261.38
यदत्र तथ्यं पथ्यं च तद्ब्रवीह्यविचारयन् ।
श्रुत्वा तथा करिष्यामि व्यवसायं गिरा तव ॥ ३.२६१.३८ ॥
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸੱਚ ਅਤੇ ਹਿਤਕਾਰੀ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਆਖ। ਤੇਰੀ ਬਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਾਂਗਾ।