మహాభారతం · అధ్యాయం 3.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.29.1
द्रौपद्या वचनं श्रुत्वा श्लक्ष्णाक्षरपदं शुभम् ।
उवाच द्रौपदीं राजा स्मयमानो युधिष्ठिरः ॥ ३.२९.१ ॥
ద్రౌపది మాటలు విని, మృదువైన అక్షరాలు, చక్కని పదాలతో కూడిన ఆ మంచి మాటలు విని, రాజు యుధిష్ఠిరుడు నవ్వుతూ ద్రౌపదితో ఇలా అన్నాడు.
3.29.2
कारणे भवती क्रुद्धा धार्तराष्ट्रस्य दुर्मतेः ।
येन क्रोधं महाप्रज्ञे बहुधा बहुमन्यसे।
क्रोधमूलं हरं शत्रुं कारणैः शृणु तं मम ॥ ३.२९.२ ॥
దుర్బుద్ధి అయిన ధృతరాష్ట్ర కుమారుని కారణంగానే నీవు కోపంగా ఉన్నావు. ఓ మహాప్రజ్ఞా, నీవు అనేక విధాలుగా కోపాన్ని గౌరవిస్తున్నావు. కోపానికి మూలమైన ఆ శత్రువును, కారణాలతో సహా నా నుండి వినుము.
3.29.3
क्रोधो हन्ता मनुष्याणां क्रोधो भावयिता पुनः ।
इति विद्धि महाप्रात्रे क्रोधमूलौ भवाभवौ । ॥ ३.२९.३ ॥
కోపం మనుషులను నాశనం చేస్తుంది; కోపమే వారిని మళ్లీ సృష్టిస్తుంది. ఓ మహాపాత్రా, ఉనికి మరియు లేమి రెండింటికీ మూలం కోపమే అని తెలుసుకో.
3.29.4
यो हि संहरते क्रोधं भावस्तस्य सुशोभने ।
यो न संहरते क्रोधं तस्याभावो भवत्युत।
अभावकारणं तस्मात्क्रोधो भवति शोभने ॥ ३.२९.४ ॥
కోపాన్ని అణచుకున్నవానికి అభ్యుదయం కలుగుతుంది, ఓ సుందరీ. కోపాన్ని అణచనివానికి వినాశం కలుగుతుంది. కాబట్టి, ఓ శోభనా, కోపమే వినాశానికి కారణం.
3.29.5
यः पुनः पुरुषः क्रोधं नित्यं विसृजते शुभे ।
तस्याभावाय भवति क्रोधः परमदारुणः ॥ ३.२९.५ ॥
ఎవరైతే నిత్యం కోపాన్ని వెలువరిస్తాడో, ఓ శుభే, అతనికి వినాశం కోసం అత్యంత భయంకరమైన కోపమే కలుగుతుంది.
3.29.6
क्रोधमूलो विनाशो हि प्रजानामिह दृश्यते ।
तत्कथं मादृशः क्रोधमुत्सृजेल्लोकनाशनम् ॥ ३.२९.६ ॥
ఇక్కడ ప్రజల వినాశనం కోపాన్నే మూలంగా కలిగి ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది. అయితే నా వంటివాడు లోకాన్ని నాశనం చేసే కోపాన్ని ఎలా వెలువరించగలడు?
3.29.7
क्रुद्धः पापं नरः कुर्यात्क्रुद्धो हन्याद्गुरूनपि ।
क्रुद्धः परुषया वाचा श्रेयसोऽप्यवमन्यते ॥ ३.२९.७ ॥
కోపంతో ఉన్న మనిషి పాపం చేస్తాడు; కోపంతో గురువులను కూడా చంపగలడు. కోపించినవాడు కఠిన వాక్కుతో శ్రేష్ఠులను కూడా అవమానిస్తాడు.
3.29.8
वाच्यावाच्ये हि कुपितो न प्रजानाति कर्हिचित् ।
नाकार्यमस्ति क्रुद्धस्य नावाच्यं विद्यते तथा ॥ ३.२९.८ ॥
కోపించినవాడు ఏది చెప్పదగినదో, ఏది చెప్పరానిదో ఎప్పుడూ తెలుసుకోడు. కోపించినవానికి చేయరానిది ఏదీ లేదు, చెప్పరానిది కూడా లేదు.
3.29.9
हिंस्यात्क्रोधादवध्यांस्तु वध्यान्संपूजयीत च ।
आत्मानमपि च क्रुद्धः प्रेषयेद्यमसादनम् ॥ ३.२९.९ ॥
కోపంతో చంపరానివారిని చంపుతాడు; చంపదగినవారిని సత్కరిస్తాడు. కోపించినవాడు తనను తానే యమలోకానికి పంపుకోగలడు.
3.29.10
एतान्दोषान्प्रपश्यद्भिर्जितः क्रोधो मनीषिभिः ।
इच्छद्भिः परमं श्रेय इह चामुत्र चोत्तमम् ॥ ३.२९.१० ॥
ఈ దోషాలను స్పష్టంగా చూసిన, ఇహపరాలలో పరమ శ్రేయస్సును కోరే జ్ఞానులు కోపాన్ని జయించారు.
3.29.11
तं क्रोधं वर्जितं धीरैः कथमस्मद्विधश्ररेत् ।
एतद्द्रौपदि संस्मृत्यन मे मन्युः प्रवर्धते ॥ ३.२९.११ ॥
ధీరులు విడిచిపెట్టిన ఆ కోపాన్ని నాలాంటివాడు ఎలా ఆచరించగలడు? ద్రౌపదీ, దీన్ని స్మరించినా నా ఆగ్రహం పెరుగుతోంది.
3.29.12
आत्मानं च परांश्चैव त्रायते महतो भयात् ।
क्रुध्यन्तमप्रतिक्रुध्यन्दूयोरेष चिकित्सकः ॥ ३.२९.१२ ॥
కోపించినవానిపై ప్రతికోపం చూపనివాడు తనను, ఇతరులను పెద్ద భయం నుండి కాపాడుతాడు; అతడే ఇద్దరికీ వైద్యుడు.
3.29.13
मूढो यदि क्लिश्यमानः क्रुध्यतेऽशक्तिमान्नरः ।
बलीयसां मनुष्याणां त्यजत्यात्मानमन्ततः ॥ ३.२९.१३ ॥
మూర్ఖుడు, శక్తిలేనివాడు బాధపడుతూ కోపిస్తే, చివరకు బలవంతుల చేతిలో తనను తానే నాశనం చేసుకుంటాడు.
3.29.14
तस्यात्मानं संत्यजतो लोका नश्यन्त्यनात्मनः ।
तस्माद्द्रौपद्यशक्तस् मन्योर्नियमनं स्मृतम् ॥ ३.२९.१४ ॥
తనను తాను విడిచిపెట్టేవాడికి, ఆత్మనిగ్రహం లేనివాడికి లోకాలు నశిస్తాయి. కాబట్టి, ద్రౌపదీ, శక్తిలేనివాడికి కోపాన్ని అదుపు చేయడమే విధి అని చెప్పబడింది.
3.29.15
विद्वांस्तथैव यः शक्तः क्लिश्यमानः प्रकुप्यति ।
स नाशयित्वा द्वेष्टारं परलोके न नन्दति ॥ ३.२९.१५ ॥
అలాగే, విద్వాంసుడు, శక్తిమంతుడు బాధపడుతూ కోపిస్తే, శత్రువును నాశనం చేసినా పరలోకంలో ఆనందించడు.
3.29.16
तस्माद्बलवता चैव दुर्बलेन च नित्यदा ।
क्षन्तव्यं पुरुषेणाहुरापत्स्वपि विजानता ॥ ३.२९.१६ ॥
అందువల్ల బలవంతుడు, బలహీనుడు ఇద్దరూ ఎల్లప్పుడూ క్షమించాలి; ఆపదలలో కూడా జ్ఞానవంతుడు అలాగే ఓర్చుకోవాలి అని చెబుతారు.
3.29.17
मन्योर्हि विजयं कृष्णे प्रशंसन्तीह साधवः ।
क्षमावतो जयो नित्यं साधोरिह सतां मतम् ॥ ३.२९.१७ ॥
కృష్ణా, ఇక్కడ సాధువులు కోపాన్ని జయించడాన్నే ప్రశంసిస్తారు; క్షమాశీలునికి ఎల్లప్పుడూ విజయం కలుగుతుంది; సజ్జనుల అభిప్రాయంలో ఇక్కడ సాధువు విజయం ఇదే.
3.29.18
सत्यंचानृततः श्रेयो नृशंसाच्चानृशंसता ।
तमेवं बहुदोषं त क्रोधं सद्भिर्विवर्जितम्।
मादृशो विसृजेत्तस्मात्सर्वलोकविनाशनम् ॥ ३.२९.१८ ॥
అసత్యం కంటే సత్యం శ్రేష్ఠం; క్రూరత్వం కంటే దయ శ్రేష్ఠం. కాబట్టి, అనేక దోషాలతో నిండి, సజ్జనులు విడిచిపెట్టిన, సర్వలోకాలను నాశనం చేసే ఆ కోపాన్ని నా వంటివాడు విడిచిపెట్టాలి.
3.29.19
तेजस्वीति यमाहुर्वै पण्डिता दीर्गदर्शिनः ।
न क्रोधोऽभ्यन्तरस्तस् भवतीति विनिश्चेतम् ॥ ३.२९.१९ ॥
దూరదృష్టి గల పండితులు ఎవరిని తేజస్వి అని అంటారో, అతనిలో అంతర్గతంగా కోపం ఉండదు అని నిశ్చయం.
3.29.20
वस्तु क्रोधं समुत्पन्नं प्रज्ञया परिबाधते ।
तेजस्विनं तं विदुषो मन्यन्ते तत्त्वदर्शिनः ॥ ३.२९.२० ॥
పుట్టిన క్రోధాన్ని ప్రజ్ఞతో అణచివేసేవాడినే తత్త్వదర్శులైన పండితులు తేజస్వి అని భావిస్తారు.
3.29.21
क्रुद्धो हि कार्यं सुश्रोणि न यथावत्प्रपश्यति ।
नाकार्यं न च मर्यादां नरः क्रुद्धोऽनुपश्यति ॥ ३.२९.२१ ॥
ఓ సుశ్రోణీ, కోపించినవాడు కర్తవ్యాన్ని సరిగా చూడలేడు; అకర్తవ్యాన్ని, మర్యాదను కూడా కోపించినవాడు చూడడు.
3.29.22
हन्त्यवध्यानपि क्रुद्धो गुरून्रूक्षैस्तुदत्यपि ।
तस्मात्तेजसि कर्तव्ये क्रोधो दूरात्प्रतिष्ठितः ॥ ३.२९.२२ ॥
కోపించినవాడు అవధ్యులను కూడా చంపుతాడు; గురువులను కూడా కఠిన మాటలతో బాధిస్తాడు. కాబట్టి తేజస్సును పొందవలసినప్పుడు కోపాన్ని దూరంగా ఉంచాలి.
3.29.23
दाक्ष्यं ह्यमर्षः शौर्यं च शीघ्रत्वमिति तेजसः ।
गुणाः क्रोधाभिभूतेन न शक्याः प्राप्तुमञ्जसा ॥ ३.२९.२३ ॥
దక్షత, అమర్షం (సహించలేమి), శౌర్యం, చురుకుదనం — ఇవి తేజస్సు యొక్క గుణాలు; క్రోధంతో అభిభూతుడైనవాడు వీటిని సులభంగా పొందలేడు.
3.29.24
क्रोधं त्यक्त्वा तु पुरुषः सम्यक्तेजोऽभिपद्यते ।
कालयुक्तं महाप्राज्ञैः क्रुद्धैस्तेजः सुदुर्लभम् ॥ ३.२९.२४ ॥
క్రోధాన్ని విడిచిపెట్టినప్పుడే మనిషి సరిగ్గా తేజస్సును పొందుతాడు; సమయోచితమైన తేజస్సు క్రోధులకు అత్యంత దుర్లభం.
3.29.25
क्रोधस्त्वपण्डितैः शश्वत्तेज इत्यभिनिश्चितम् ।
रजस्तु लोकनाशाय विहितं मानुषान्प्रति ॥ ३.२९.२५ ॥
అవివేకులు కోపాన్ని సదా తేజస్సుగా భావిస్తారని నిశ్చయమై ఉంది. కానీ ఆ రజస్సు మనుషులపై లోకనాశనం కోసం విధించబడింది.
3.29.26
तस्माच्छश्वत्त्यजेत्क्रोधं पुरुषः सम्यगाचरन् ।
श्रेयान्स्वधर्मानपगो न क्रुद्ध इति निश्चितम् ॥ ३.२९.२६ ॥
కాబట్టి మనిషి ఎల్లప్పుడూ కోపాన్ని విడిచిపెట్టాలి; సరిగ్గా ప్రవర్తిస్తూ తన స్వధర్మం నుండి తప్పకుండా ఉండటం శ్రేష్ఠం; కోపం లేకుండా ఉండటమే ఉత్తమమని నిశ్చయం.
3.29.27
यदि सर्वमबुद्धीनामतिक्रान्तमचेतसाम् ।
अतिक्रमो मद्विधस्य कथं स्वित्स्यादनिन्दिते ॥ ३.२९.२७ ॥
బుద్ధిహీనులు, అచేతనులు చేసే అతిక్రమాలన్నీ దాటిపోయినట్లైతే, నా వంటివాడికి అతిక్రమం ఎలా కలుగుతుంది, ఓ నిర్దోషీ?
3.29.28
यदि न स्युर्मानुषेषु क्षमिणः पृथिवीसमाः ।
न स्यात्सन्धिर्मनुष्याणां क्रोधमूलो हि विग्रहः ॥ ३.२९.२८ ॥
మనుషులలో భూమివలె ఓర్పుగల వారు లేకపోతే, మనుషుల మధ్య సంధి ఉండదు; ఎందుకంటే కలహం కోపమే మూలంగా కలిగి ఉంటుంది.
3.29.29
अभिषक्तो ह्यभिषजेदाहन्याद्गुरुणा हतः ।
एवं विनाशो भूतानाममधर्मः प्रथितो भवेत् ॥ ३.२९.२९ ॥
దాడికి గురైనవాడు దాడి చేసినవాడినే ఎదుర్కొంటాడు; పెద్దవాడిచేత కొట్టబడినవాడు కూడా కొడతాడు; ఈ విధంగా ప్రాణుల నాశనం, అధర్మం వ్యాపిస్తాయి.
3.29.30
आक्रुष्ट पुरुषः सर्वं प्रत्याक्रोशेदनन्तरम् ।
प्रतिहन्याद्धतश्चैव तथा हिंस्याच्च हिंसितः ॥ ३.२९.३० ॥
దూషించబడిన మనిషి వెంటనే ప్రతిగా దూషిస్తాడు; కొట్టబడినవాడు తిరిగి కొడతాడు, హింసించబడినవాడు హింసిస్తాడు.
3.29.31
हन्युर्हि पितरः पुत्रान्पुत्राश्चापि तथा पितॄन् ।
हन्युश्च पतयो भार्याः पतीन्भार्यास्तथैव च ॥ ३.२९.३१ ॥
తండ్రులు కుమారులను చంపగలరు, కుమారులు కూడా అలాగే తండ్రులను చంపగలరు. భర్తలు భార్యలను, భార్యలు కూడా భర్తలను చంపగలరు.
3.29.32
एवं संकुपिते लोके जन्म कृष्णो न विद्यते ।
प्रजानां सन्धिमूलं हि जन्म विद्धिशुभानने ॥ ३.२९.३२ ॥
లోకం ఇలా కలతచెందినప్పుడు జన్మ (శుభం) కనిపించదు. ఓ శుభాననా, ప్రజల సంధికి మూలం జన్మమే అని తెలుసుకో.
3.29.33
ताः क्षीयेरन्प्रजाः सर्वाः क्षिप्रं द्रौपदि तादृशाः ।
तस्मान्मन्युर्विनाशाय प्रजानामभवाय च ॥ ३.२९.३३ ॥
ద్రౌపదీ, అలాంటి ప్రజలంతా త్వరగా నశించిపోతారు. అందువల్ల కోపం ప్రజల వినాశానికీ పతనానికీ కారణం.
3.29.34
यस्मात्तु लोके दृश्यन्ते क्षमिणः पृथिवीसमाः ।
तस्माज्जन्म च भूतानां भवश्च प्रतिपद्यते ॥ ३.२९.३४ ॥
లోకంలో క్షమాశీలురు భూమితో సమానంగా కనిపిస్తారు; అందువల్ల ప్రాణుల జన్మమూ ఉనికీ నిలుస్తాయి.
3.29.35
क्षन्तव्यं पुरुषेणेह सर्वापत्सु सुशोभने ।
क्षमावतो हि भूतानां जन्म चैव प्रकीर्तितम् ॥ ३.२९.३५ ॥
ఇక్కడ మనిషి అన్ని ఆపదల్లోనూ క్షమతో ఉండాలి, ఓ సుశోభనా. క్షమాశీల ప్రాణుల జన్మమే కీర్తింపబడింది.
3.29.36
आक्रुष्टस्ताडितः क्रुद्धः क्षमते यो बवीयसा ।
यश्च नित्यं जितक्रोधो विद्वानुत्तमपूरुषः।
प्रभाववानपि नरस्तस्य लोकाः सनातनाः ॥ ३.२९.३६ ॥
దూషించబడి, కొట్టబడి, కోపించినప్పటికీ పెద్దల ముందు క్షమించేవాడు; ఎల్లప్పుడూ కోపాన్ని జయించిన, విద్వాంసుడైన ఉత్తమ పురుషుడు — ప్రభావశాలి అయినా అతని లోకాలు శాశ్వతమైనవి.
3.29.37
क्रोधनस्त्वल्पविज्ञानः प्रेत्य चेह च नश्यति ॥ ३.२९.३७ ॥
కోపస్వభావుడు, అల్ప జ్ఞానం కలవాడు మరణానంతరం మరియు ఇక్కడ కూడా నశిస్తాడు.
3.29.38
अत्राप्युदाहरन्तीमा गाथा नित्यं क्षमावताम् ।
गीताः क्षमावतां कृष्णे काश्यपेन महात्मना ॥ ३.२९.३८ ॥
ఇక్కడ కూడా క్షమాశీలుర గురించి ఈ గాథలు నిత్యం చెప్పబడతాయి; మహాత్ముడైన కాశ్యపుడు క్షమావంతుల గురించి పాడినవి ఇవి.
3.29.39
क्षमा धर्मः क्षमा यज्ञः क्षमा वेदाः क्षमा श्रुतम् ।
यस्तमेवं विजानाति स सर्वं क्षन्तुर्महति ॥ ३.२९.३९ ॥
క్షమయే ధర్మం, క్షమయే యజ్ఞం, క్షమయే వేదాలు, క్షమయే శ్రుతం; ఇలా దానిని తెలిసినవాడు క్షమించువానికి చెందిన సర్వాన్నీ గొప్పగా పొందుతాడు.
3.29.40
क्षमा ब्रह्म क्षमा सत्यं क्षमा भूतं च भावि च ।
क्षमा तपः क्षमा शौचं क्षमयेदं धृतं जगत् ॥ ३.२९.४० ॥
క్షమయే బ్రహ్మం, క్షమయే సత్యం, క్షమయే గతమూ భవిష్యత్తూ; క్షమయే తపస్సు, క్షమయే శౌచం; క్షమచేతనే ఈ జగత్తు ధరించబడింది.
3.29.41
अति यज्ञविदां लोकान्क्षमिणः प्राप्नुवन्ति च ।
अति ब्रह्मविदां लोकानति चापि तपस्विनाम् ॥ ३.२९.४१ ॥
క్షమావంతులు యజ్ఞవిదుల లోకాలకన్నా ఉన్నత లోకాలను పొందుతారు; బ్రహ్మవిదుల లోకాలకన్నా, తపస్వుల లోకాలకన్నా కూడా ఉన్నతమైనవి.
3.29.42
अन्ये वै यजुषां लोकाः कर्मिणामपरे तथा ।
क्षमावतां ब्रह्मलोके लोकाः परमपूजिताः ॥ ३.२९.४२ ॥
యజుర్వేదుల లోకాలు వేరు, కర్మ చేసేవారి లోకాలు మరొకటి; కానీ క్షమావంతుల లోకాలు బ్రహ్మలోకంలో ఉన్నవి, అత్యంత పూజితమైనవి.
3.29.43
क्षमा तेजस्विनां तेजः क्षमा ब्रह्म तपस्विनाम् ।
क्षमा सत्यं सत्यवतां क्षमा यज्ञः क्षमा शभः ॥ ३.२९.४३ ॥
క్షమ తేజస్వుల తేజస్సు, క్షమ తపస్వుల బ్రహ్మము. క్షమ సత్యవంతుల సత్యము; క్షమ యజ్ఞము; క్షమ శుభము.
3.29.44
तां क्षमां तादृशीं कृष्णे कथमस्मद्विधस्त्यजेत् ।
यत्रब्रह्म च सत्यं च यज्ञा लोकाश्च धिष्ठिताः ॥ ३.२९.४४ ॥
కృష్ణునిలో ఉన్న అటువంటి క్షమను మనలాంటివారు ఎలా విడిచిపెట్టగలరు? అందులో బ్రహ్మము, సత్యము, యజ్ఞములు, లోకములు స్థిరంగా ఉన్నాయి.
3.29.45
इज्यन्ते यज्वनां लोकाः क्षमिणामपरे तथा ।
क्षन्तव्यमेव सततं पुरुषेण विजानता।
यदा हि क्षमते सर्वं ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ ३.२९.४५ ॥
యజ్ఞం చేసేవారి లోకాలు పూజింపబడతాయి; క్షమించేవారి లోకాలు కూడా అలాగే. తెలివైన మనిషి ఎల్లప్పుడూ క్షమించాలి; అతడు అన్నీ క్షమించినప్పుడు బ్రహ్మను పొందుతాడు.
3.29.46
क्षमावतामयं लोकः परश्चैव क्षमावताम् ।
इह सन्मानमृच्छन्ति परत्र च परा गतिम् ॥ ३.२९.४६ ॥
క్షమించేవారికి ఇదే లోకం; పరలోకమూ క్షమించేవారిదే. ఇక్కడ వారు గౌరవాన్ని పొందుతారు; అక్కడ పరమగతిని పొందుతారు.
3.29.47
येषां मन्युर्मनुष्याणां क्षमयाऽभिहतः सदा ।
तेषां परतरे लोकास्तस्मात्क्षान्तिः परा मता ॥ ३.२९.४७ ॥
ఏ మనుషుల కోపం ఎల్లప్పుడూ క్షమతో అణచబడుతుందో, వారికి ఉన్నతమైన లోకాలు ఉంటాయి; అందువల్లనే క్షమయే పరమమైనదిగా భావించబడుతుంది.
3.29.48
इति गीताः काश्यपेन गाथानित्यं क्षमावताम् ।
श्रुत्वा गाथाः क्षमायास्त्वं तुष्यद्रौपदि मा क्रुधः ॥ ३.२९.४८ ॥
ఈ విధంగా కాశ్యపుడు క్షమించేవారి గురించి ఎల్లప్పుడూ ఈ గాథలను పాడాడు. ద్రౌపదీ, క్షమ గురించిన ఈ గాథలు విని సంతోషించు; కోపగించుకోకు.
3.29.49
पितामहः शान्तनवः रशमं संपूजयिष्यति ।
कृष्णश्च देवकीपुत्रः शमं संपूजयिष्यति ॥ ३.२९.४९ ॥
తాత శంతనుని కుమారుడు (భీష్ముడు) శాంతిని గౌరవిస్తాడు; దేవకీ కుమారుడు కృష్ణుడు కూడా శాంతిని గౌరవిస్తాడు.
3.29.50
आचार्यो विदुरः क्षत्ता शममेव वदिष्यतः ।
कृपश्च संजयश्चैव शममेव वदिष्यतः ॥ ३.२९.५० ॥
ఆచార్యుడు, క్షత్త విదురుడు శాంతినే చెబుతారు; కృపుడు, సంజయుడు కూడా శాంతినే చెబుతారు.
3.29.51
सोमदत्तो युयुत्सुश्च द्रोणपुत्रस्तथैव च ।
पितामहश्च नो व्यासः शमं वदति नित्यशः ॥ ३.२९.५१ ॥
సోమదత్తుడు, యుయుత్సుడు, ద్రోణపుత్రుడు అలాగే; మా తాత వ్యాసుడు కూడా ఎల్లప్పుడూ శాంతినే చెబుతాడు.
3.29.52
एतैर्हि राजा नियतं चोद्यमानः शमं प्रति ।
राज्यं दातेति मे बुद्धिर्न चेल्लोभान्नशिष्यति ॥ ३.२९.५२ ॥
వీరందరిచే నిశ్చయంగా శాంతి వైపు ప్రేరేపించబడిన రాజు రాజ్యాన్ని ఇస్తాడని నా బుద్ధి; లోభంతో అడ్డుకోకపోతే.
3.29.53
कालोऽयं दारुणः प्राप्तो भरतानामभूतये ।
निश्चितं मे सदैवैतत्पुरस्तादपि भामिति ॥ ३.२९.५३ ॥
ఓ భామినీ, భరతవంశీయుల నాశనానికి ఈ భయంకర కాలం వచ్చింది; ఇది నా నిశ్చితాభిప్రాయం, ఇంతకుముందూ ఎప్పుడూ ఇదే.
3.29.54
सुयोधनो नार्हतीति क्षमा मामेव विन्दति ।
अर्हस्तत्राहमित्येवं तस्मान्मां विन्दते क्षमा ॥ ३.२९.५४ ॥
సుయోధనుడు అర్హుడు కాడు కాబట్టి క్షమ నన్నే పొందుతుంది; అక్కడ నేను అర్హుడను — అందువల్ల క్షమ నన్నే పొందుతుంది.
3.29.55
एतदात्मवतां वृत्तमेष धर्मः सनातनः ।
क्षमा चैवानृशंस्यं च तत्कर्ताऽस्म्यहमञ्जसा ॥ ३.२९.५५ ॥
ఇది ఆత్మసంయమం కలవారి ప్రవర్తన; ఇదే సనాతన ధర్మం. క్షమ, దయ — వాటిని నేను నిజంగా ఆచరిస్తున్నాను.