മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.290
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.290.1
तावुभौ पतितौ दृष्ट्वा भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ।
बबन्ध रावणिर्भूयः शरैर्दत्तवरैस्तदा ॥ ३.२९०.१ ॥
വീണുകിടക്കുന്ന ഇരു സഹോദരന്മാരായ രാമനെയും ലക്ഷ്മണനെയും കണ്ടപ്പോൾ, രാവണപുത്രൻ അപ്പോൾ വരങ്ങളാൽ ലഭിച്ച ശരങ്ങളാൽ വീണ്ടും അവരെ ബന്ധിച്ചു.
3.290.2
तौ वीरौ शरजालेन बद्धाविन्द्रजिता रणे ।
रेजतुः पुरुषव्याघ्रौ शकुन्ताविव पञ्जरे ॥ ३.२९०.२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രജിത്തിന്റെ ശരജാലത്താൽ ബന്ധിതരായ ആ വീരന്മാരായ നരശ്രേഷ്ഠന്മാർ കൂട്ടിലടച്ച രണ്ടു പക്ഷികളെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
3.290.3
दृष्ट्वा निपतितौ भूमौ सर्वाङ्गेषु शराचितौ ।
सुग्रीवः कपिभिः सार्धं परिवार्योपतस्तिवान् ॥ ३.२९०.३ ॥
നിലത്തു വീണ്, ശരീരമാസകലം ശരങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ട അവരെ കണ്ട്, സുഗ്രീവൻ കപികളോടൊപ്പം അവരെ വളഞ്ഞ് അടുത്തെത്തി.
3.290.4
सुषेणमैन्दद्विविदैः कुमुदेनाङ्गदेन च ।
हनुमननीलतारैश्च नलेन च कपीश्वरः ॥ ३.२९०.४ ॥
കപീശ്വരൻ സുഷേണനെയും, മൈന്ദനെയും ദ്വിവിദനെയും, കുമുദനെയും അംഗദനെയും, ഹനുമാനെയും, നീലനെയും താരനെയും, നളനെയും (അവർക്കരികെ നിർത്തി).
3.290.5
ततस्तं देशमागम्य कृतकर्मा विभीषणः ।
बोधयामास तौ वीरौ प्रज्ञास्त्रेण प्रमोहितौ ॥ ३.२९०.५ ॥
അപ്പോൾ ആ സ്ഥലത്തെത്തിയ, കർമ്മം ചെയ്തവനായ വിഭീഷണൻ, പ്രജ്ഞാസ്ത്രത്താൽ മോഹിതരായ ആ വീരന്മാരെ ഉണർത്തി.
3.290.6
विशल्यौ चापि सुग्रीवः क्षणेनैतौ चकार ह ।
विशल्यया महौषध्या दिव्यमन्त्रप्रयुक्तया ॥ ३.२९०.६ ॥
സുഗ്രീവൻ ഒരു നിമിഷത്തിൽ ദിവ്യമന്ത്രത്താൽ പ്രയോഗിക്കപ്പെട്ട വിശല്യ എന്ന മഹൗഷധിയാൽ ഇവരെ ശരമുക്തരാക്കി.
3.290.7
तौ लब्धसंज्ञौ नृवरौ विशल्यावुदतिष्ठताम् ।
उभौ गतक्लमौ चास्तां णेनैतौ महारथौ ॥ ३.२९०.७ ॥
ബോധം വീണ്ടെടുത്ത ആ ഇരു നരശ്രേഷ്ഠരും അമ്പിന്റെ മുള്ള് നീങ്ങി എഴുന്നേറ്റു. ഇരുവരുടെയും ക്ഷീണം മാറി; ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ആ ഇരു മഹാരഥന്മാരും സുഖം പ്രാപിച്ചു.
3.290.8
ततो विभीषणः पार्थ राममिक्ष्वाकुनन्दनम् ।
उवाच विज्वरं दृष्ट्वा कृताञ्जलिरिदं वचः ॥ ३.२९०.८ ॥
അപ്പോൾ ഓ പാർത്ഥാ, ദുഃഖമില്ലാതെ കാണപ്പെട്ട ഇക്ഷ്വാകു വംശജനായ രാമനോട് വിഭീഷണൻ കൈകൂപ്പി ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
3.290.9
अयमम्भो गृहीत्वातु राजराजस् शासनात् ।
गुह्कोऽभ्यागतः श्लेतात्त्वत्सकाशमरिंदम ॥ ३.२९०.९ ॥
ശത്രുദമനാ, ഈ ജലം എടുത്തുകൊണ്ട്, രാജരാജനായ കുബേരന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ശ്വേതപർവതത്തിൽനിന്ന് ഒരു ഗുഹ്യകൻ നിന്റെ സമീപത്ത് എത്തിയിരിക്കുന്നു.
3.290.10
इदमम्भः कुबेरस्ते महाराज प्रयच्छति ।
अन्तर्हितानां भूतानां दर्शनार्थं परंतप ॥ ३.२९०.१० ॥
മഹാരാജാവേ, ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവനേ, മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ജീവികളെ കാണുന്നതിനായി കുബേരൻ നിനക്ക് ഈ ജലം നൽകുന്നു.
3.290.11
अनेन मृष्टनयनो भूतान्यन्तर्हितान्युत ।
भवान्द्रक्ष्यति यस्मै च भवानेतत्प्रदास्यति ॥ ३.२९०.११ ॥
ഇതുകൊണ്ട് കണ്ണുകൾ ശുദ്ധമായി, നീ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ജീവികളെ കാണും; ഇതു നീ ആർക്കു നൽകുന്നുവോ അവരും കാണും.
3.290.12
तथेति रामस्तद्वारि प्रतिगृह्याभिसंस्कृतम् ।
चकार नेत्रयोः शौचं लक्ष्मणश्च महामनाः ॥ ३.२९०.१२ ॥
'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞ് രാമൻ ആ മന്ത്രപൂതമായ ജലം സ്വീകരിച്ച് കണ്ണുകൾ ശുദ്ധമാക്കി; മഹാമനസ്കനായ ലക്ഷ്മണനും അങ്ങനെതന്നെ ചെയ്തു.
3.290.13
सुग्रीवजाम्बवन्तौ चहनुमानङ्गदस्तथा ।
मैन्दद्विविदनीलाश्च प्रायः प्लवगसत्तमाः ॥ ३.२९०.१३ ॥
സുഗ്രീവൻ, ജാംബവാൻ, ഹനുമാൻ, അംഗദൻ, മൈന്ദൻ, ദ്വിവിദൻ, നീലൻ — ഇവരാണ് പ്രധാനമായും വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാർ.
3.290.14
तथासमभवच्चापि यदुवाच विभीषणः ।
क्षणेनातीन्द्रियाण्येषां चक्षुंष्यासन्युधिष्ठिर ॥ ३.२९०.१४ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, വിഭീഷണൻ പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെ സംഭവിച്ചു; ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് അവരുടെ കണ്ണുകൾ ഇന്ദ്രിയാതീതമായി.
3.290.15
इन्द्रजित्कृतकर्मा तु पित्रे कर्म तदाऽऽत्मनः ।
निवेद्य पुनरागच्छत्त्वरयाऽऽजिशिरःप्रति ॥ ३.२९०.१५ ॥
ഇന്ദ്രജിത്ത് തന്റെ കർമ്മം പൂർത്തിയാക്കി, അത് പിതാവിനെ അറിയിച്ചശേഷം വേഗത്തിൽ യുദ്ധമുഖത്തേക്ക് മടങ്ങിയെത്തി.
3.290.16
तमागतं तु संक्रुद्धं पुनरेव युयुत्सया ।
अभिदुद्राव सौमित्रिर्विभीषणमते स्थितः ॥ ३.२९०.१६ ॥
കോപത്തോടെ മടങ്ങിവന്ന അവന്റെ മേൽ യുദ്ധേച്ഛയോടെ സൗമിത്രി (ലക്ഷ്മണൻ) വീണ്ടും പാഞ്ഞടുത്തു; അവൻ വിഭീഷണന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
3.290.17
अकृताह्निकमेवैनं जिघांसुर्जितकाशिनम् ।
शरैर्जघान संक्रुद्धः कृतसंज्ञोऽथ लक्ष्मणः ॥ ३.२९०.१७ ॥
ദിനകർമ്മം ചെയ്യാത്തവനും സ്വയം ജേതാവെന്ന് കരുതുന്നവനുമായ അവനെ കൊല്ലാനാഗ്രഹിച്ച്, കോപിച്ച ലക്ഷ്മണൻ അമ്പുകൊണ്ട് അടിച്ചു.
3.290.18
तयोः समभवद्युद्धं तदाऽन्योन्यं जीगीषतोः ।
अतीव चित्रमाश्चर्यं शक्रप्रह्लादयोरिव ॥ ३.२९०.१८ ॥
ജയിക്കാനാഗ്രഹിച്ച അവർ തമ്മിൽ അപ്പോൾ യുദ്ധം ഉണ്ടായി; അത് ഇന്ദ്രനും പ്രഹ്ലാദനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധംപോലെ അതിവിചിത്രവും അദ്ഭുതകരവുമായിരുന്നു.
3.290.19
अविध्यदिन्द्रजित्तीक्ष्णैः सौमित्रिं मर्मभेदिभिः ।
सौमित्रिश्चानलस्पर्शैरविध्यद्रावणिं शरैः ॥ ३.२९०.१९ ॥
ഇന്ദ്രജിത്ത് മൂർച്ചയുള്ള, മർമ്മം തുളയ്ക്കുന്ന അമ്പുകളാൽ സൗമിത്രിയെ എയ്തു. സൗമിത്രി അഗ്നിസ്പർശമുള്ള അമ്പുകളാൽ രാവണിയെ എയ്തു.
3.290.20
सौमित्रिशरसंस्पर्शाद्रावणिः क्रोधमूर्च्छितः ।
असृजल्लक्ष्मणायाष्टौ शरानाशीविषोपमान् ॥ ३.२९०.२० ॥
സൗമിത്രിയുടെ അമ്പിന്റെ സ്പർശനത്താൽ രാവണി കോപത്താൽ മൂർച്ഛിതനായി. അവൻ ലക്ഷ്മണന്റെ നേരെ വിഷസർപ്പങ്ങൾക്കു സമാനമായ എട്ടു അമ്പുകൾ അയച്ചു.
3.290.21
तस्येषून्पावकस्पर्शैः सौमित्रिः पत्रिभिस्त्रिभिः ।
वारयामास नाराचैः सौमित्रिर्मित्रनन्दनः ॥ ३.२९०.२१ ॥
അവന്റെ അമ്പുകളെ മിത്രങ്ങൾക്ക് ആനന്ദം നൽകുന്ന സൗമിത്രി അഗ്നിസ്പർശമുള്ള മൂന്ന് അമ്പുകളും ഇരുമ്പ് നാരാചങ്ങളും കൊണ്ട് തടുത്തു.
3.290.22
असृजल्लक्ष्मणश्चाष्टौ राक्षसाय शरान्पुनः ।
तथा तं न्यहनद्वीरस्तन्मे निगदतः शृणु ॥ ३.२९०.२२ ॥
ലക്ഷ്മണൻ രാക്ഷസന്റെ നേരെ വീണ്ടും എട്ടു അമ്പുകൾ അയച്ചു. ആ വീരൻ അവനെ അങ്ങനെ പ്രഹരിച്ചു. ഞാൻ പറയുന്നത് കേൾക്കുക.
3.290.23
एकेनास्य धनुष्मन्तं बाहुं देहादपातयत् ।
द्वितीयेन तु बाणेन भुजमन्यमपातयत् ॥ ३.२९०.२३ ॥
ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് അവന്റെ വില്ലേന്തിയ ഭുജം ശരീരത്തിൽ നിന്ന് വെട്ടി, രണ്ടാമത്തെ അമ്പുകൊണ്ട് മറ്റേ ഭുജവും വെട്ടി.
3.290.24
तृतीयेन तु बाणेन शितधारेण भास्वता ।
जहार सुनसं चापि शिरो ज्वलितकुण्डलम् ॥ ३.२९०.२४ ॥
മൂന്നാമത്തെ തിളങ്ങുന്ന, മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് സുന്ദരനാസികയും ജ്വലിക്കുന്ന കുണ്ഡലങ്ങളുമുള്ള തലയും വെട്ടിയെടുത്തു.
3.290.25
विनिकृत्तभुजस्कन्धः कबन्धाकृतिदर्शनः ।
पपात वसुधायां तु छिन्नमूल इवद्रुमः ॥ ३.२९०.२५ ॥
കൈകളും തോളുകളും മുറിഞ്ഞ്, തലയില്ലാത്ത ഉടലിന്റെ രൂപത്തിൽ കാണപ്പെട്ട്, വേരറ്റ മരംപോലെ അവൻ ഭൂമിയിൽ വീണു.
3.290.26
तं हत्वासूतमप्यस्त्रैर्जघान बलिनंवरः ।
लङ्कां प्रवेशयामासुस्तं रथं वाजिनस्तदा ॥ ३.२९०.२६ ॥
അവനെ വധിച്ച ശേഷം, ബലശാലികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ സാരഥിയെയും അസ്ത്രങ്ങളാൽ വധിച്ചു; അപ്പോൾ കുതിരകൾ ആ രഥത്തെ ലങ്കയിലേക്കു കൊണ്ടുപോയി.
3.290.27
ददर्श रावणस्तं च रथं पुत्रविनाकृतम् ।
स पुत्रं निहतं श्रुत्वा त्रासात्संभ्रान्तमानसः। ॥ ३.२९०.२७ ॥
രാവണൻ ആ രഥം കണ്ടു, അത് പുത്രനില്ലാതെ ആയിരുന്നു; പുത്രൻ വധിക്കപ്പെട്ടു എന്നു കേട്ട്, ഭയത്താൽ അവന്റെ മനസ്സ് വിഭ്രാന്തമായി.
3.290.28
रावणः शोकमोहार्तो वैदेहीं हन्तुमुद्यतः ।
ङ्गमादाय दुष्टात्मा जवेनाभिपपात ह ॥ ३.२९०.२८ ॥
ശോകത്താലും മോഹത്താലും പീഡിതനായ രാവണൻ വൈദേഹിയെ വധിക്കാൻ ഒരുങ്ങി; ആ ദുഷ്ടാത്മാവ് വാൾ എടുത്ത് വേഗത്തിൽ അവളുടെ മേൽ ചാടി.
3.290.29
तं दृष्ट्वातस्य दुर्बुद्देरविन्ध्यः पापनिश्चयम् ।
शमयामास संक्रुद्धं श्रूयतां येन हेतुना ॥ ३.२९०.२९ ॥
ആ ദുർബുദ്ധിയുടെ പാപനിശ്ചയം കണ്ട അവിന്ധ്യൻ കോപിച്ച രാവണനെ ശാന്തനാക്കി; ഏത് കാരണത്താലെന്ന് കേൾക്കുക.
3.290.30
महाराज्येस्थितो दीप्ते न स्त्रियं हन्तुमर्हसि ।
हतैवैषा यदा स्त्री च कबन्धनस्था च ते वशे ॥ ३.२९०.३० ॥
നീ മഹത്തായ, തേജസ്വിയായ രാജ്യത്ത് സ്ഥിതനാണ്; സ്ത്രീയെ വധിക്കുന്നത് നിനക്ക് യോഗ്യമല്ല; ഇവൾ കബന്ധന്റെ പിടിയിലായിരുന്നപ്പോഴേ ഹതയായവൾ ആണ്; ഇപ്പോൾ ഇവൾ നിന്റെ അധീനതയിലുമാണ്.
3.290.31
न चैषा दहभेदेन हतास्यादिति मे मतिः ।
जहि भर्तारमेवास्या हते तस्मिन्हता भवेत् ॥ ३.२९०.३१ ॥
അവളെ ദഹിപ്പിച്ചോ പിളർത്തിയോ കൊല്ലാനാവില്ല എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം. അവളുടെ ഭർത്താവിനെത്തന്നെ കൊല്ലുക; അവൻ മരിച്ചാൽ അവളും മരിച്ചതായി കരുതപ്പെടും.
3.290.32
न हि ते विक्रमे तुल्यः साक्षादपि शतक्रतुः ।
असकृद्धि त्वया सन्द्रास्त्रासितास्त्रिदसा युधि ॥ ३.२९०.३२ ॥
നിന്റെ വീര്യത്തിന് നേരിട്ടുനിൽക്കുന്ന ശതക്രതു ഇന്ദ്രനും തുല്യനല്ല; യുദ്ധത്തിൽ നീ ദേവന്മാരെ പലതവണ ഓടിക്കുകയും ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
3.290.33
एवं बहुविधैर्वाक्यैरविन्ध्यो रावणं तदा ।
क्रुद्धं संशमयामास जगृहे च स तद्वचः ॥ ३.२९०.३३ ॥
ഇങ്ങനെ പലവിധ വാക്കുകളാൽ അവിന്ധ്യൻ അന്ന് കോപിച്ച രാവണനെ ശാന്തനാക്കി; അവനും ആ വാക്ക് സ്വീകരിച്ചു.
3.290.34
निर्याणे स मतिं कृत्वा नियन्तारं क्षपाचरः ।
आज्ञापयामास तदारथो मे कल्प्यतामिति ॥ ३.२९०.३४ ॥
പുറപ്പെടാൻ തീരുമാനിച്ച ആ രാത്രിചരൻ അപ്പോൾ തന്റെ സാരഥിയോട് കല്പിച്ചു: "എന്റെ രഥം ഒരുക്കൂ."