ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.31.1
वल्गु चित्रपदं श्लक्ष्णं याज्ञसेनि त्वया वचः ।
उक्तं तच्छ्रुतमस्माभिर्नास्तिक्यं तु प्रभाषसे ॥ ३.३१.१ ॥
ਹੇ ਯਾਜ੍ਞਸੇਨੀ, ਤੂੰ ਜੋ ਸੁੰਦਰ, ਚਿਤਰੇ ਪਦਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ, ਉਹ ਅਸੀਂ ਸੁਣੇ; ਪਰ ਤੂੰ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ।
3.31.2
नाहं धर्मफलाकाङ्क्षी राजपुत्रि चराम्भुत ।
ददामि देयमित्येव यजे यष्टव्यमित्युत ॥ ३.३१.२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਹੇ ਅਦਭੁਤ, ਮੈਂ ਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ; 'ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ', 'ਯੱਗ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਯੱਗ ਕਰਦਾ ਹਾਂ' — ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਭਾਵ ਹੈ।
3.31.3
अस्तु वाऽत्र फलं मा वा कर्तव्यं पुरुषेण यत् ।
गृहे निवसता कृष्णे यथाशक्ति करोमि तत् ॥ ३.३१.३ ॥
ਇੱਥੇ ਫਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਜੋ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨੇ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
3.31.4
धर्मं चरामि सुश्रोणि न धर्मफलकारणात् ।
आगमाननतिक्रम्य सतां वृत्तमवेक्ष्य च ॥ ३.३१.४ ॥
ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਧਰਮ ਦੇ ਫਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਆਗਮਾਂ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਨਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਚਰਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
3.31.5
धर्म एव मनः कृष्णे स्वभावाच्चैव मे धृतम् ।
धर्मवाणिज्यको हीनो जघन्यो धर्मवादिनाम् ॥ ३.३१.५ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਧਾਰਿਆ ਹੈ; ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀਣ ਅਤੇ ਨੀਚ ਹੈ।
3.31.6
न धर्मफलमाप्नोति यो धर्मं दोग्धुमिच्छति ।
यश्चैनं शङ्कते कृत्वा नास्तिक्यात्पापचेतनः ॥ ३.३१.६ ॥
ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਦੋਹਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਅਤੇ ਜੋ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਕਾਰਨ ਪਾਪੀ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.31.7
अतिवादान्मदाच्चैव मा धर्ममभिशङ्कथाः ।
धर्मातिशङ्की पुरुषस्तिर्यग्गतिपरायणः ॥ ३.३१.७ ॥
ਅਤਿਵਾਦ ਅਤੇ ਮਦ ਕਾਰਨ ਵੀ ਧਰਮ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰੋ। ਧਰਮ ਉੱਤੇ ਅਤਿ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਟੇਢੇ ਰਾਹ ਤੁਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
3.31.8
धर्मो यस्यातिशङ्क्यः स्यादार्षं वा दुर्बलात्मनः ।
वेदाच्छूद्र इवापेयात्स लोकादजरामरात् ॥ ३.३१.८ ॥
ਜਿਸ ਲਈ ਧਰਮ ਅਤਿ ਸ਼ੱਕੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਰਿਸ਼ੀ-ਵਚਨ ਸ਼ੱਕੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਵੇਦ ਤੋਂ ਸ਼ੂਦਰ ਵਾਂਗ, ਨਾ ਪੀਣ ਯੋਗ ਵਾਂਗ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਜਰ-ਅਮਰ ਲੋਕ ਤੋਂ ਵੀ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3.31.9
वेदाध्यायी धर्मपरः कुले जातो मनस्विनि ।
स्थविरेषु स योक्तव्यो राजभिर्धर्मचारिभिः ॥ ३.३१.९ ॥
ਜੋ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੈ, ਉੱਚੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.31.10
पापीयान्स हि शूद्रेभ्यस्तस्करेभ्यो विशिष्यते ।
शास्त्रातिगो मन्दबुद्धिर्यो धर्ममतिशङ्कते ॥ ३.३१.१० ॥
ਜੋ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਧਰਮ ਉੱਤੇ ਅਤਿ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਚੋਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪਾਪੀ ਹੈ।
3.31.11
प्रत्यक्षं हि त्वया दृष्ट ऋषिर्गच्छन्महातपाः ।
मार्कण्डेयोऽप्रमेयात्मा धर्मेण चिरजीविता ॥ ३.३१.११ ॥
ਮਹਾਤਪਸਵੀ, ਅਪ੍ਰਮੇਯ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੂੰ ਵਿਚਰਦੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਤੱਖ ਵੇਖਿਆ ਹੈ; ਧਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਹ ਚਿਰਜੀਵੀ ਹਨ।
3.31.12
व्यासो वसिष्ठो मैत्रेयो नारदो लोमशः शुकः ।
अन्ये च ऋषयः सर्वे धर्मेणैव सुचेतसः ॥ ३.३१.१२ ॥
ਵਿਆਸ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਨਾਰਦ, ਲੋਮਸ਼, ਸ਼ੁਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ — ਸੁਚੇਤਸ ਉਹ ਸਭ — ਧਰਮ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਹਨ।
3.31.13
प्रत्यक्षं पश्यसि ह्येतान्दिव्ययोगसमन्वितान् ।
शापानुग्रहणे शक्तान्देवेभ्योऽपि गरीयसः ॥ ३.३१.१३ ॥
ਤੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹੈਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ—ਦਿਵ ਯੋਗ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਰਾਪ ਅਤੇ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੇ।
3.31.14
एते हि धर्ममेवादौ वर्णयन्ति सदाऽनधे ।
कर्तव्यममरप्रख्याः प्रत्यक्षागमबुद्धयः ॥ ३.३१.१४ ॥
ਹੇ ਨਿਰਮਲੇ, ਇਹ ਸਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਮ ਦਾ ਹੀ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਰਤੱਵ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਆਗਮ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ।
3.31.15
अतो नार्हसि कल्याणि धातारं धर्ममेव च ।
रजोमूढेन मनसा क्षेप्तुं शङ्कितुमेव च ॥ ३.३१.१५ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਰਜੋਗੁਣ ਨਾਲ ਮੋਹੇ ਮਨ ਨਾਲ ਧਾਤਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਜਾਂ ਸ਼ੰਕਾ ਕਰਨਾ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੋਭਦਾ ਨਹੀਂ।
3.31.16
उन्मत्तान्मन्यते बालः सर्वानागतनिश्चयान् ।
धर्मातिशङ्की नान्यस्मिन्प्रमाणमधिगच्छति ॥ ३.३१.१६ ॥
ਮੂਰਖ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਲੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਗਲ ਸਮਝਦਾ ਹੈ; ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸ਼ੰਕਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦਾ।
3.31.17
इन्द्रियप्रीतिसंबद्धं यदिदं लोकसाक्षिकम् ।
एतावन्मन्यते बालो मोहमन्यत्र गच्छति ॥ ३.३१.१७ ॥
ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਲੋਕ ਦਾ ਸਾਖੀ ਇਹ ਜੋ ਹੈ, ਮੂਰਖ ਏਨਾ ਹੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਹੋਰ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
3.31.18
प्रायश्चित्तं न तस्यास्ति यो धर्ममतिशङ्कते ।
ध्यायन्स कृपणः पापो न लोकान्प्रतिपद्यते ॥ ३.३१.१८ ॥
ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸ਼ੰਕਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ; ਦੀਨ ਅਤੇ ਪਾਪੀ ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
3.31.19
प्रमाणाद्धि निवृत्तो हि वेदशास्त्रार्थनिन्दकः ।
कामलोभानुगो मूढो नरकं प्रतिपद्यते ॥ ३.३१.१९ ॥
ਪ੍ਰਮਾਣ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਕੇ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਕਾਮ ਤੇ ਲੋਭ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਮੂਰਖ ਨਰਕ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3.31.20
आर्षं प्रमाणमुत्क्राम्य धर्मं न प्रतिपालयन् ।
सर्वशास्त्रातिगो मूढः शं जन्मसु न विन्दति ॥ ३.३१.२० ॥
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮੂਰਖ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
3.31.21
यस्तु नित्यं कृतमतिर्धर्ममेवाभिपद्यते ।
अशङ्कमानः कल्याणि सोऽमुत्रानन्त्यमश्नुते ॥ ३.३१.२१ ॥
ਜੋ ਸਦਾ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਕੇਵਲ ਧਰਮ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਦੇ, ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਉਹ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਨੰਤ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
3.31.22
यस्य नार्षं प्रमाणं स्याच्छिष्टाचारश्च भामिनि ।
न वै तस्य परो लोको नायमस्तीति निश्चयः ॥ ३.३१.२२ ॥
ਜਿਸ ਕੋਲ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਆਚਾਰ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਉਸ ਲਈ ਨਾ ਪਰਲੋਕ ਹੈ, ਨਾ ਇਹ ਲੋਕ—ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਹੈ।
3.31.23
शिष्टैराचरितं धर्मं कृष्णे मास्मातिशङ्कथाः ।
पुराणमृषिभिः प्रोक्तं सर्वज्ञैः सर्वदर्शिभिः ॥ ३.३१.२३ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨੇ, ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਚਰਿਤ ਧਰਮ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰ; ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਹੈ, ਸਰਵਗਿਆਨੀ ਤੇ ਸਰਵਦਰਸ਼ੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਕਿਹਾ ਹੋਇਆ।
3.31.24
धर्म एव प्लवो नान्यः स्वर्गं द्रौपदि गच्छताम् ।
सैवः नौः सागरस्येव वणिजः पारमिच्छतः ॥ ३.३१.२४ ॥
ਹੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਧਰਮ ਹੀ ਬੇੜੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰੀ ਲਈ ਬੇੜੀ ਵਾਂਗ।
3.31.25
अफलो यदि धर्मः स्याच्चरितो धर्मचारिभिः ।
अप्रतिष्ठे तमस्येतज्जगन्मज्जेदनिन्दिते ॥ ३.३१.२५ ॥
ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕੀਤਾ ਧਰਮ ਜੇ ਫਲਹੀਣ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਆਧਾਰ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਗਤ ਡੁੱਬ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੇ।
3.31.26
निर्वाणं नाधिगच्छेयुर्जीवेयुः पशुजीविकाम् ।
विघातेनैव युज्येयुर्न चार्थं कंचिदाप्नुयुः ॥ ३.३१.२६ ॥
ਉਹ ਨਿਰਵਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਰਗਾ ਜੀਵਨ ਜੀਣਗੇ, ਕੇਵਲ ਵਿਨਾਸ਼ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁੜਨਗੇ ਅਤੇ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣਗੇ।
3.31.27
तपश्च ब्रह्मचर्यं च यज्ञः स्वाध्याय एव च ।
दानमार्जवमेतानि यदि स्युरफलानि वै ॥ ३.३१.२७ ॥
ਤਪ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ, ਯਗ੍ਯ, ਸ੍ਵਾਧਿਆਯ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਸਰਲਤਾ — ਇਹ ਸਭ ਜੇ ਫਲਹੀਣ ਹੋਣ।
3.31.28
नाचरिष्यन्परे धर्मं परे परतरेऽपि च ।
दानमार्जवमेतानि यदि स्युरफलानि वै ॥ ३.३१.२८ ॥
ਹੋਰ, ਬਾਅਦ ਦੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਾਅਦ ਦੇ ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਨਾ ਕਰਦੇ, ਜੇ ਦਾਨ ਅਤੇ ਸਰਲਤਾ ਫਲਹੀਣ ਹੋਣ।
3.31.29
ऋषयस्चैव देवाश्च गन्धर्वासुरराक्षसाः ।
ईश्वराः कस्य हेतोस्ते चरेयुर्धर्ममादृताः ॥ ३.३१.२९ ॥
ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਦਰ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕਰਨਗੇ?
3.31.30
फलदं त्विह विज्ञाय धातारं श्रेयसि स्थितम् ।
धर्मं तेऽव्यचरन्कृष्णे स हि धर्म सनातनः ॥ ३.३१.३० ॥
ਇੱਥੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਧਾਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਉਹ ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣੇ, ਉਹੀ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਹੈ।
3.31.31
स चायं सफलो धर्मो न धर्मोऽफल उच्यते ।
दृश्यन्तेऽपि हि विद्यानां फलानि तपसां तथा ॥ ३.३१.३१ ॥
ਇਹ ਧਰਮ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ; ਧਰਮ ਨੂੰ ਫਲਹੀਣ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ। ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦੇ ਫਲ ਅਤੇ ਤਪਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
3.31.32
त्वय्येतद्वै विजानीहि जन्म कृष्णे यथाश्रुतम् ।
वेत्थ चापि यथा जातो धृष्टद्युम्नः प्रतापवान् ॥ ३.३१.३२ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨੇ, ਸੁਣੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਜਨਮ ਤੂੰ ਜਾਣ; ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮਿਆ, ਇਹ ਵੀ ਤੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈਂ।
3.31.33
एतावदेव पर्याप्तमुपमानं शुचिस्मिते ।
कर्मणां फलमस्तीति धीरोऽल्पेनापि तुष्यति ॥ ३.३१.३३ ॥
ਹੇ ਸ਼ੁਚਿਸਮਿਤਾ, ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਮਿਸਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ; ਧੀਰ ਪੁਰਖ ਥੋੜ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.31.34
बहुनाऽपि ह्यविद्वांसो नैव तुष्यन्त्यबुद्धयः ।
तेषां न ध्मजं किंचित्प्रेत्य कर्मास्ति शर्म वा ॥ ३.३१.३४ ॥
ਅਗਿਆਨੀ ਤੇ ਬੁੱਧੀਹੀਣ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਪਾ ਕੇ ਵੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਰਮ ਤੋਂ ਨਾ ਕੁਝ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਸੁਖ।
3.31.35
कर्मणामुत पुण्यानां पापानां च फलोदयः ।
प्रभवश्चाप्ययश्चैव देवगुह्यानि भामिनि ॥ ३.३१.३५ ॥
ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਪੁੰਨ ਤੇ ਪਾਪ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਉਦਯ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਲਯ—ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਪਤ ਭੇਦ ਹਨ।
3.31.36
नैतानि वेद यः कश्चिन्मुह्यन्त्यत्र प्रजा इमाः ।
अपि कल्पसहस्रेण न च श्रेयोऽधिगच्छति ॥ ३.३१.३६ ॥
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਇੱਥੇ ਇਹ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਹਜ਼ਾਰ ਕਲਪਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਉਹ ਸ਼ਰੇਯਸ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
3.31.37
रक्ष्याण्येतानि देवानां गूढमाया हि देवताः ।
कृशाङ्गाः सुब्रताश्चैव तपसा दग्धकिल्विषाः।
प्रसन्नैर्मानसैर्युक्ताः पश्यन्त्येतानि वै द्विजाः ॥ ३.३१.३७ ॥
ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਗੁਪਤ ਹੈ। ਦੁਬਲੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਸੁਬ੍ਰਤ ਅਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਪਾਪ ਸਾੜ ਚੁੱਕੇ ਦ੍ਵਿਜ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
3.31.38
न फलादर्सनाद्धर्मः शङ्कितव्यो न देवताः ।
यष्टव्यं च प्रयत्नेन दातव्यं चानमूयता ॥ ३.३१.३८ ॥
ਫਲ ਨਾ ਦਿਸਣ ਕਰਕੇ ਧਰਮ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਯਤਨ ਨਾਲ ਯਜ੍ਞ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3.31.39
कर्मणां फलमस्तीह तथैतद्धर्मशासनम् ।
ब्रह्मा प्रोवाच पुत्राणां यदृषिर्वेद काश्यपः ॥ ३.३१.३९ ॥
ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਇੱਥੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਧਰਮ ਦਾ ਹੁਕਮ ਵੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਕਾਸ਼ਯਪ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
3.31.40
तस्मात्ते संशयः कृष्णे नीहार इव नश्यतु ।
विमृश्य सर्वमस्तीति नास्तिक्यं भावमुत्सृज ॥ ३.३१.४० ॥
ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਤੇਰਾ ਇਹ ਸੰਸ਼ਯ ਧੁੰਦ ਵਾਂਗ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਦਾ ਭਾਵ ਤਿਆਗ ਦੇ।
3.31.41
ईश्वरं चापि भूतानां धातारं मा च वै क्षिप ।
शिक्षस्वैनं नमस्वैनं मा तेऽभूद्बुद्धिरीदृशी ॥ ३.३१.४१ ॥
ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਧਾਤਾ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਾ ਕਰ। ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ; ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
3.31.42
यस्य प्रसादात्तद्भक्तो मर्त्यो गच्छत्यमर्त्यताम् ।
उत्तमां देवतां कृष्णे मातिवोचः कथंचन ॥ ३.३१.४२ ॥
ਜਿਸਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਭਗਤ ਮਰਨਹਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਮਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਦਾ ਨਾ ਬੋਲ।