ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.310
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.310.1
एतस्मिन्नेव काले तु धृतराष्ट्रस्य वै सखा ।
सूतोऽधिरथ इत्येव सदारो जाह्नवीं ययौ ॥ ३.३१०.१ ॥
ସେହି ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସଖା ଅଧିରଥ ନାମକ ସୂତ ପତ୍ନୀ ସହ ଗଙ୍ଗାକୁ ଗଲେ।
3.310.2
तस्य भार्याऽभवद्राजन्रूपेणासदृशी भुवि ।
राधा नाम महाभागा न सा पुत्रमविन्दत।
अपत्यार्थे परं यत्नमकरोच्च विशेषतः ॥ ३.३१०.२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ପୃଥିବୀରେ ରୂପରେ ଅତୁଳନୀୟା ଥିଲେ। ରାଧା ନାମକ ସେଇ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ପୁତ୍ର ପାଇ ନଥିଲେ; ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ସେ ବିଶେଷ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ।
3.310.3
सा ददर्शाथ मञ्जूषामुह्यमानां यदृच्छया ।
दत्तरक्षाप्रतिसरामन्वालम्भनशोभनाम् ॥ ३.३१०.३ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଯାଦୃଚ୍ଛିକଭାବେ ଭାସି ଆସୁଥିବା ଏକ ମଞ୍ଜୂଷା ଦେଖିଲେ; ତାହା ଉପରେ ରକ୍ଷାସୂତ୍ର ବନ୍ଧା ଥିଲା ଏବଂ ଧରିବା ଦଉଡ଼ିରେ ତାହା ସୁନ୍ଦର ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
3.310.4
ऊर्मीतरङ्गैर्जाह्नव्याः समानीतामुपह्वरम् ।
विवर्तमानां बहुशः पुनःपुनरितस्ततः ॥ ३.३१०.४ ॥
ଗଙ୍ଗାର ଲହରୀ ଓ ତରଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା କୂଳକୁ ଆଣି ହୋଇଥିବା ସେଇ ମଞ୍ଜୂଷା ବାରମ୍ବାର ଏଣେତେଣେ ଘୂରୁଥିଲା।
3.310.5
ततः सा वायुना राजन्स्रोतसा च बलीयसा ।
उपानीतो यतः सूतः सभार्यो जलमाश्रितः ॥ ३.३१०.५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ପବନ ଓ ପ୍ରବଳ ସ୍ରୋତ ତାହାକୁ ସେଠାକୁ ଆଣିଲା ଯେଉଁଠି ପତ୍ନୀ ସହ ସୂତ ଜଳର ଆଶ୍ରୟରେ ଛିଡ଼ା ଥିଲେ।
3.310.6
सा तु कौतूहलात्प्राप्तां ग्राहयामास भामिनी ।
ततो निवेदयामास सूतस्याधिरथस्य वै ॥ ३.३१०.६ ॥
ସେହି ସୁନ୍ଦରୀ କୌତୂହଳବଶତଃ ଆସିଥିବା ମଞ୍ଜୂଷାକୁ ଧରାଇଲେ; ତାପରେ ସୂତ ଅଧିରଥଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ।
3.310.7
स तामुद्धृत्य मञ्जूषामुत्सार्य जलमन्तिकात् ।
यन्त्रैरुद्घाटयामास सोऽपश्यत्तत्रबालकम् ॥ ३.३१०.७ ॥
ସେ ସେହି ପେଟିକୁ ଉଠାଇ, ନିକଟ ଜଳରୁ ଦୂରକୁ ନେଇ, ଯନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାହା ଖୋଲାଇଲେ; ସେଠାରେ ସେ ଏକ ଶିଶୁକୁ ଦେଖିଲେ।
3.310.8
मृष्टकुण्डलयुक्तेन वदनेन विराजितम् ।
परिम्लानमुखं बालं रुदन्तं क्षुधितं भृशम् ॥ ३.३१०.८ ॥
ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କୁଣ୍ଡଳଯୁକ୍ତ ମୁଖରେ ଶୋଭିତ ସେହି ବାଳକ, ମଳିନ ମୁଖରେ, କାନ୍ଦୁଥିଲା, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୁଧିତ ଥିଲା।
3.310.9
स तु तं परया लक्ष्म्या दृष्ट्वा युक्तं वरात्मजम् ।
स सूतो भार्यया सार्धं विस्मयोत्फुल्ललोचनः।
अङ्कमारोप्य तं बालं भार्यां वचनमब्रवीत् ॥ ३.३१०.९ ॥
ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପରମ ଶୋଭାରେ ଯୁକ୍ତ ଦେଖି, ବିସ୍ମୟରେ ବିସ୍ତାରିତ ନୟନ ସେହି ସୂତ, ପତ୍ନୀ ସହ, ସେ ବାଳକଙ୍କୁ କୋଳରେ ବସାଇ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
3.310.10
इदमत्यद्भुतं भीरु यतो जातोस्मि भामिनि ।
दृष्टवान्देवगर्भोऽयं मन्येऽस्माकमुपागतः ॥ ३.३१०.१० ॥
ହେ ଭୀରୁ, ଏହା ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ; ହେ ଭାମିନି, ମୁଁ ମନେ କରେ ଏହି ଦେବଗର୍ଭ ଆମ ପାଖକୁ ଆସିଛି।
3.310.11
अनपत्यस्य पुत्रोऽयं देवैर्दत्तो ध्रुवं मम ।
इत्युक्त्वा तं ददौ पुत्रं राधायै स महीपते ॥ ३.३१०.११ ॥
ନିଃସନ୍ତାନ ମୋତେ ଦେବତାମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ପୁତ୍ର ଦେଇଛନ୍ତି ବୋଲି କହି, ହେ ମହୀପତି, ସେ ସେହି ପୁତ୍ରକୁ ରାଧାଙ୍କୁ ଦେଲେ।
3.310.12
रप्रतिजग्राह तं राधा विधिवद्दिव्यरूपिणम् ।
पुत्रं कमलगर्भाभं देवगर्भं श्रिया वृतम् ॥ ३.३१०.१२ ॥
ରାଧା ବିଧିପୂର୍ବକ ସେହି ଦିବ୍ୟରୂପୀ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ—କମଳଗର୍ଭ ସଦୃଶ କାନ୍ତିଯୁକ୍ତ, ଦେବଗର୍ଭ, ଶ୍ରୀରେ ଆବୃତ ସେହି ପୁତ୍ରଙ୍କୁ।
3.310.13
स्तन्यं समस्रवच्चास्य दैवादित्थ निश्चयः ।
पुपोष चैनं विधिवद्ववृधे स च वीर्यवान्।
ततः प्रभृति चाप्यन्ये प्राभवन्नौरसाः सुताः ॥ ३.३१०.१३ ॥
ଦୈବ ବିଧାନରେ ତାଙ୍କ ସ୍ତନରୁ କ୍ଷୀର ବହିଗଲା — ଏହି ହିଁ ନିଶ୍ଚୟ ଥିଲା। ବିଧି ଅନୁସାରେ ତାକୁ ପାଳନ କରାଗଲା, ଏବଂ ସେ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଶିଶୁ ବଢ଼ିଲା। ସେଦିନଠାରୁ ଅନ୍ୟ ଔରସ ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।
3.310.14
नामकर्म च चक्रुस्ते कुण्डले तस् दृश्यते ।
कर्ण इत्येव तं बालं दृष्ट्वा कर्णं सकुण्डलम् ॥ ३.३१०.१४ ॥
ସେମାନେ ନାମକରଣ ସଂସ୍କାର କଲେ। ତାଙ୍କ କୁଣ୍ଡଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲା; କୁଣ୍ଡଳ ସହିତ କାନ ଦେଖି ସେହି ଶିଶୁକୁ 'କର୍ଣ୍ଣ' ନାମରେ ଡାକାଗଲା।
3.310.15
वसुवर्मधरं दृष्ट्वा तं बालं हेमकुण्डलम् ।
नामास्य वसुषेणेति ततश्चक्रुर्द्विजातयः ॥ ३.३१०.१५ ॥
ସୁନାର କବଚ ପିନ୍ଧିଥିବା, ସୁନାର କୁଣ୍ଡଳଯୁକ୍ତ ସେହି ଶିଶୁକୁ ଦେଖି ଦ୍ୱିଜମାନେ ତାର ନାମ 'ବସୁଷେଣ' ରଖିଲେ।
3.310.16
एवं स सूतपुत्रत्वं जगामामितविक्रमः ।
वसुषेण इतिख्यातो वृष इत्येव च प्रभुः ॥ ३.३१०.१६ ॥
ଏହିପରି ସେ ଅମିତ ପରାକ୍ରମୀ ସୂତପୁତ୍ରତ୍ୱ ପାଇଲା। 'ବସୁଷେଣ' ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ଏବଂ 'ବୃଷ' ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସେ ସମର୍ଥ ପୁରୁଷ ହେଲା।
3.310.17
सूतस्य ववृधेऽङ्गेषु ज्येष्ठः पुत्रः स वीर्यवान् ।
चारेण विदितश्चासीत्पृथया दिव्यवर्मभृत् ॥ ३.३१०.१७ ॥
ସେହି ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ସୂତଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଅଙ୍ଗ ଦେଶରେ ବଢ଼ିଲା। ଗୁପ୍ତଚର ଦ୍ୱାରା ପୃଥା (କୁନ୍ତୀ)ଙ୍କୁ ଜଣାପଡ଼ିଲା ଯେ ସେ ଦିବ୍ୟ କବଚ ଧାରଣ କରେ।
3.310.18
सूतस्त्वधिरथः पुत्रं विवृद्धं समयेन तम् ।
दृष्ट्वा प्रस्थापयामास पुरं वारणसाह्वयम् ॥ ३.३१०.१८ ॥
କିନ୍ତୁ ସୂତ ଅଧିରଥ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସମୟ ସହିତ ବଡ଼ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ତାକୁ ବାରଣସାହ୍ୱୟ ନଗର ପଠାଇଦେଲେ।
3.310.19
तत्रोपसदनं चक्रे द्रोणस्येष्वस्त्रकर्मणि ।
सख्यं दुर्योधनेनैवमगमत्स च वीर्यवान् ॥ ३.३१०.१९ ॥
ସେଠାରେ ସେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା ଓ ଅସ୍ତ୍ରକର୍ମରେ ସେବା କଲେ; ଏହିପରି ସେ ବୀର ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ସହିତ ସଖ୍ୟ ପାଇଲେ।
3.310.20
द्रोणात्कृपाच्च रामाच्च सोऽस्त्रग्रामं चतुर्विधम् ।
लब्ध्वा लोकेऽभवत्ख्यातः परमेष्वासतां गतः ॥ ३.३१०.२० ॥
ଦ୍ରୋଣ, କୃପ ଓ ରାମଙ୍କଠାରୁ ସେ ଚାରିପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ରସମୂହ ପାଇଲେ; ଜଗତରେ ଖ୍ୟାତ ହୋଇ ସେ ପରମ ଧନୁର୍ଧର ହେଲେ।
3.310.21
संधाय धार्तराष्ट्रेण पार्थानां विप्रिये रतः ।
योद्धुमाशंसते नित्यं फल्गुनेन महात्मना ॥ ३.३१०.२१ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ସହିତ ମୈତ୍ରୀ କରି, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଅପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ରତ ହୋଇ, ସେ ମହାତ୍ମା ଫଲ୍ଗୁନ (ଅର୍ଜୁନ) ସହିତ ସର୍ବଦା ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।
3.310.22
सदा हि तस् स्पर्धाऽऽसीदर्जुनन विशांपते ।
अर्जुनस्य च कर्णेन यतो द्वन्द्वं बभूव ह ॥ ३.३१०.२२ ॥
ହେ ନରପତି, ତାଙ୍କର ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସହିତ ସର୍ବଦା ସ୍ପର୍ଦ୍ଧା ଥିଲା; ଏବଂ ସେଥିରୁ ହିଁ ଅର୍ଜୁନ ଓ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଉପୁଜିଲା।
3.310.23
एतद्गुह्यं महाराज सूर्यस्यासीन्न संशयः ।
यः सूर्यसंभवः कर्णः कुर्यात्प्रतिकुले रतः ॥ ३.३१०.२३ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଏହା ଗୁପ୍ତ କଥା; ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଜାତ ସେ କର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିକୂଳ କର୍ମରେ ରତ ହେଲେ।
3.310.24
तं तु कुण्डलिनं दृष्ट्वा वर्मणा च समन्वितम् ।
अवध्यं समरे मत्वा पर्यतप्यद्युधिष्ठिरः ॥ ३.३१०.२४ ॥
କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧି କବଚରେ ସଜ୍ଜିତ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଅବଧ୍ୟ ବୋଲି ଭାବି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ।
3.310.25
यदा च कर्णो राजेन्द्र भानुमन्तं दिवाकरम् ।
स्तौति मध्यंदिने प्राप्ते प्राञ्जलिः सलिलोत्थितः ॥ ३.३१०.२५ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଆସିଲେ କର୍ଣ୍ଣ ଜଳରୁ ଉଠି ହାତ ଯୋଡ଼ି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିବାକର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି।
3.310.26
तत्रैनमुपतिष्ठन्ति ब्राह्मणा धनहेतुना ।
नादेयं तस्य तत्काले किंचिदस्ति द्विजातिषु ॥ ३.३१०.२६ ॥
ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଧନ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତି; ସେହି ସମୟରେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଦେବା ଯୋଗ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ।
3.310.27
तमिन्द्रो ब्राह्मणो भूत्वा भिक्षां देहीत्युपस्थितः ।
स्वागतं चेति राधेयस्तमथ प्रत्यभाषत ॥ ३.३१०.२७ ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧରି "ଭିକ୍ଷା ଦିଅ" ବୋଲି ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଠିଆ ହେଲେ; ସେତେବେଳେ ରାଧେୟ କର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କୁ "ସ୍ୱାଗତ" କହି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।