Vedyatra वेदयात्रा
搜索

摩诃婆罗多 · 章 3.314

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

带释义阅读

3.314.1

स ददर्श हतान्भ्रातृँल्लोकपालानिव च्युतान् ।
युगान्ते समनुप्राप्ते शक्रवैश्रवणोपमान् ॥ ३.३१४.१ ॥

他看见兄弟们被杀,如同在劫末倒下的世界守护者,与因陀罗和毗沙罗摩相当。

3.314.2

विनिकीर्णधनुर्बाणं दृष्ट्वा निहतमर्जुनम् ।
भीमसेनं यमौ चैव निर्विचेष्टान्गतायुषः ॥ ३.३१४.२ ॥

看见阿周那被杀,弓箭散落,怖军与双生子动弹不得、生命已逝。

3.314.3

सदीर्घमुष्णं निःश्वस्य शोकबाष्पपरिप्लुतः ।
तान्दृष्ट्वा पतितान्भ्रातॄन्सर्वांश्चिन्तासमन्वितः। ॥ ३.३१४.३ ॥

他长叹一声,热泪盈眶,悲痛万分,看见所有倒下的兄弟,心中充满忧虑。

3.314.4

ननु त्वया महाबाहो प्रतिज्ञातं वृकोदर ।
सुयोधनस्य भेत्स्यामि गदया सक्थिनी रणे ॥ ३.३१४.४ ॥

啊,大臂的狼腹(怖军),你不是曾发誓,要在战场上用铁棒打断苏尤陀那的双股吗?

3.314.5

व्यर्थं तदद्य मे सर्वं त्वयि वीरे निपातिते ।
महात्मनि महाबाहो कुरूणां कीर्तिवर्धने ॥ ३.३१४.५ ॥

啊,英雄,大丈夫,大臂者,增益俱卢之光荣者,你既已倒下,我今日的一切都成了徒劳。

3.314.6

मनुष्यसंभवा वाचो विधर्मिण्यः प्रतिश्रुताः ।
भवतां दिव्यवाचस्तु ता भवन्तु कथं मृषा ॥ ३.३१४.६ ॥

人言或许违背法而许下誓言,但你们的神圣之言怎能成为虚假?

3.314.7

देवाश्चापि यदाऽवोचन्मूतके त्वां धनंजय ।
सहस्राक्षादनवरः कुन्ति पुत्रस्तवेति वै ॥ ३.३१४.७ ॥

在你出生的仪式上,诸神也曾说道:"财富征服者啊,你不逊于千眼者(因陀罗),你是坤蒂之子,确实属于你自己。"

3.314.8

उत्तरे पारियात्रे च जगुर्भूतानि सर्वशः ।
विप्रनष्टां श्रियं चैषामाहर्ता पुनरोजसा ॥ ३.३१४.८ ॥

在北方与帕里雅特罗山上,一切众生都歌唱:他将以自己的力量,把他们失去的福运重新夺回。

3.314.9

नास्य जेता रणे कश्चिदजेता नैष कस्यचित् ।
सोयं मृत्युवशं यातः कथं जिष्णुर्महाबलः ॥ ३.३१४.९ ॥

在战场上无人能胜过他,他也并非不被任何人所胜;这位大力的胜利者,怎会落入死亡的掌控?

3.314.10

अयं ममाशां संहत्य शेते भूमौ धनंजयः ।
आश्रित्ययं वयं नाथं दुःखान्येतानि सेहिम ॥ ३.३१४.१० ॥

他粉碎了我的希望,财富征服者躺在地上。依靠这位主人,我们忍受了这些苦难。

3.314.11

रणे प्रगल्भौ वीरौ च सदा शत्रुनिबर्हणौ ।
कथं रिपुवशं यातौ कुन्तीपुत्रौ महाबलौ।
यौ सर्वास्त्रा प्रतिहतौ भीमसेनधनंजयौ ॥ ३.३१४.११ ॥

两位勇猛的英雄,常常是敌人的歼灭者,对一切兵器皆无法伤害,坤蒂的两位大力之子——毗摩森那与达那姜耶——怎会落入敌人的掌控?

3.314.12

अश्मसारमयं नूनं हृदयं मम दुर्हृदः ।
यमौ यदेतौ दृष्ट्वाऽद्य पतितौ नावदीर्यते ॥ ३.३१४.१२ ॥

我的心定是铁石做成的,冷酷无情,因为看见这对孪生兄弟今日倒下,它竟然没有碎裂。

3.314.13

शास्त्रज्ञा देशकालज्ञास्तपोयुक्ताः क्रियान्विताः ।
अकृत्वा सदृशं कर्म किं शेध्वं पुरुषर्षभाः ॥ ३.३१४.१३ ॥

精通经典、知晓时地、具足苦行并精于行事的人中雄牛们啊,你们为何不作适当之事而躺卧?

3.314.14

अविक्षतशरीराश्चाप्यप्रमृष्टशरासनाः ।
असंज्ञा भुवि संगम्य किं शेष्वमपराजिताः ॥ ३.३१४.१४ ॥

身体未受伤、弓弦未擦拭,昏迷地聚集在地上,不败者们啊,你们为何躺卧?

3.314.15

सानूनि वाद्रेः संसुप्तान्दृष्ट्वा भ्रातृन्महामतिः ।
सुखं प्रसुप्तान्प्रस्विन्नः खिन्नः कष्टां दशां गतः ॥ ३.३१४.१५ ॥

见诸兄弟在山坡上熟睡,大智者汗流浃背,忧伤地陷入痛苦的境地。

3.314.16

एवमेवेदमित्युक्त्वा धर्मात्मा स नरेश्वरः ।
शोकसागरमध्यस्थो दध्यौ कारणमाकुलः ॥ ३.३१४.१६ ॥

说道:“正是如此。”那位以法为心的人主,身处忧愁之海中,心神烦乱,思索其原因。

3.314.17

इतिकर्तव्यतां चेति देशकालविभागवित् ।
नाभिपेदे महाबाहुश्चिन्तयानो महामतिः ॥ ३.३१४.१७ ॥

思考应当如何行事,那位大臂、大智、通晓时地之分的人,却找不到出路。

3.314.18

अथ संस्तभ्य धर्मात्मा तदाऽऽत्मानं तपःसुतः ।
एवं विलप्य बहुधा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः।
बुद्ध्या विचिन्तयामास वीराः केन निपातिताः ॥ ३.३१४.१८ ॥

那时,以法为心的苦行之子平复了自己。法子坚战多方哀叹后,以智慧思量:“这些英雄是被谁击倒的?”

3.314.19

नैषां शस्त्रप्रहारोस्ति पदं नेहास्ति कस्यचित् ।
भूतं महदेदं मन्ये भ्रातरो येन मे हताः ॥ ३.३१४.१९ ॥

他们身上没有兵器击打的痕迹,这里也没有任何人的足迹。我想,杀死我兄弟的是某个大鬼怪(bhūta)。

3.314.20

एकाग्रं चिन्तयिष्यामि पीत्वा वेत्स्यामि वा जलम् ।
भ्रातॄणां न्न्यसनं घोरं सममेव महात्मनाम् ॥ ३.३१४.२० ॥

我将专心思考,或者喝水后便会知道。我那些大德兄弟的这场可怕覆灭,是同时发生的。

3.314.21

स्यात्तु दुर्योधनेनेदमुपांशु परिकल्पितम् ।
गान्धारराजरचितं सततं जिह्मबुद्धिना ॥ ३.३१४.२१ ॥

这必定是杜尤达那暗中策划的,由犍陀罗王(沙古尼)所设计,出自心术不正者之手。

3.314.22

यस् कार्यमकार्यं वा सममेव भवत्युत ।
कस्तस्य विश्वसेद्वीरो दुष्कृतेरकृतात्मनः ॥ ३.३१४.२२ ॥

可为之事与不可为之事,都变得一样。那作恶、灵魂未曾修炼的人,哪位英雄会信任他?

3.314.23

अथवा पुरुषैर्गूढैः प्रयोगोऽयंदुरात्मनः ।
भवेदिति महाबुद्धिर्बहुधा समचिन्तयत् ॥ ३.३१४.२३ ॥

或者这可能是那个恶人的密探所施的手段。那大智者便这样从多方面思量。

3.314.24

आचार्यं किं नु वक्ष्यामि कृपं भीष्ममहं नु किम् ।
विदुरं किं नु वक्ष्यामि बृहस्पतिसमं नये ॥ ३.३१४.२४ ॥

我该对老师(德罗纳)说什么?我该对克里帕和毗湿摩说什么?我该对在谋略上与布利哈斯帕蒂相当的维杜ra说什么?

3.314.25

अम्बां च किं नु वक्ष्यामि सर्वदा दुःखभागिनीम् ।
दृष्ट्वा मां भ्रातृभिर्हीनं पृच्छन्तीं पुत्रगृद्धिनीम् ॥ ३.३१४.२५ ॥

我该如何对始终同受苦难的母亲安巴(贡蒂)说?见我失去诸兄,她渴望儿子,前来询问时。

3.314.26

यदा त्वं भ्रातृभिः सर्वैः शक्रतुल्यपराक्रमैः ।
सार्धं वनं गतो वीरैः कथमेकस्त्वमागतः ॥ ३.३१४.२६ ॥

当你与诸位勇如帝释的兄弟同往森林时,如今你为何独自归来?

3.314.27

कस्य किं नु विषेणेदमुदकं दूषितं यथा ।
मृतानामपि चैतेषां विकृतं नैव जायते।
मुखवर्णाः प्रसन्ना मे भ्रातॄणामित्यचिन्तयत् ॥ ३.३१४.२७ ॥

“是谁,用什么毒药污染了这水?他们虽已死去,却无丝毫变化;我兄长们的面容依然安详。”他如此思忖。

3.314.28

एकैकशश्चौघबलानिमान्पुरुषसत्तमान् ।
कोऽन्यः प्रतिसमासेत कालान्तक यमादृते ॥ ३.३१४.२८ ॥

除了阎摩——时间的终结者——还有谁能一一抵挡这些力如洪流的人中俊杰?

3.314.29

एतेन व्यवसायेन तत्तोयं व्यवगाढवान् ।
पातुकामश्च तत्तोयमन्तरिक्षात्स शुश्रुवे ॥ ३.३१४.२९ ॥

他怀着这一决意走入那水中;当他欲饮而下水时,从天空中听到一个声音。

3.314.30

अहं बकः शैवलमत्स्यभक्षो ।
नीता मया प्रेतवशं तवानुजाः।
त्वं पञ्चमो भविता राजपुत्र ।
न चेत्प्रश्नान्पृच्छतो व्याकरोषि ॥ ३.३१४.३० ॥

我是一只鹤,以水草和鱼为食。你的幼弟已被我送入死神之手。王子啊!若你不回答我的问题,你便是第五个。

3.314.31

मा तात साहसं कार्षीर्मम पूर्वपरिग्रहः ।
प्रश्नानुक्त्वा तु कौन्तेय ततः पिब हरस्व च ॥ ३.३१४.३१ ॥

孩子啊,不要鲁莽地去动已经属于我的水。贡蒂之子,先回答问题,然后再饮用并带走。

3.314.32

रुद्राणां वा वसूनां वा मरुतां वा प्रधानभाक् ।
पृच्छामि को भवान्देवो नैतच्छकुनिना कृतम् ॥ ३.३१४.३२ ॥

你是楼陀罗、婆苏或摩录多之中的首位,我问你:你是哪位神?这不是沙古尼所为。

3.314.33

हिमवान्पारियात्रश्च विन्ध्यो मलय एव च ।
चत्वारः पर्वताः केन पातिता भुवि तेजसा ॥ ३.३१४.३३ ॥

喜马拉雅、帕里亚特罗、温底耶和摩罗耶——这四座山,是被谁的威力推倒在大地上的?

3.314.34

त्वयाऽतीव महत्कर्म कृतं च बलिनां वर ।
विनिघ्नता महेष्वासांश्चतुरोपि ममात्मजान् ॥ ३.३१४.३४ ॥

强者中的最优者啊,你做了极大的事,杀死了我的四个儿子,他们都是伟大的射手。

3.314.35

यान्न देवा न गन्धर्वा नासुराश्च न राक्षसाः ।
विपहेरन्महायुद्धे कृतं ते तन्महाद्भुतम् ॥ ३.३१४.३५ ॥

连诸神、干闼婆、阿修罗和罗刹在大战中都无法抵挡的人,这便是你最奇妙的行为。

3.314.36

न ते जानामि यत्कार्यं नाभिजानामि काङ्क्षितम् ।
कौतूहलं महज्जातं साध्वसं चागतं मम ॥ ३.३१४.३६ ॥

我不知道你的用意,也不明白你的所求。我心中生起了极大的好奇,恐惧也随之而来。

3.314.37

येनास्स्युद्विग्नहृदयः समुत्पन्न शिरोज्वरः ।
पृच्छामि भगवंस्तस्मात्को भवानिह तिष्ठति ॥ ३.३१४.३७ ॥

因为我心惶乱,头上生起了热病,所以我问:尊贵者啊,站在这里的您是谁?

3.314.38

यक्षोऽहमस्मि भद्रं ते नास्मि पक्षी जलेचरः ।
मयैते निहता सर्वे भ्रातरस्ते निवारिताः ॥ ३.३१४.३८ ॥

我是夜叉,愿你安好;我不是水中行走的鸟。你的这些兄弟都是被我杀死并阻止的。

3.314.39

ततस्तामशिवां श्रुत्वा वाचं स परुषाक्षराम् ।
यक्षस्य ब्रुवतो राजन्नाकम्पत तदाऽऽस्थितः ॥ ३.३१४.३९ ॥

国王啊,他听了夜叉说话时那不祥、字句粗厉的言语,却没有颤抖,仍然坚定地端坐着。

3.314.40

विरूपाक्षं महाकायं यक्षं तालसमुच्छ्रयम् ।
ज्वलनार्कप्रतीकाशमधृष्यं पर्वतोपमम् ॥ ३.३१४.४० ॥

他看见那夜叉:双目可怖,身躯庞大,高如棕榈,如燃烧的火与太阳,不可侵犯,如山一般。

3.314.41

सेतुमाश्रित्य तिष्ठन्तं ददर्श भरतर्षभः ।
मेघगम्भीरनादेन तर्जयन्तं महास्वनम् ॥ ३.३१४.४१ ॥

婆罗多中的雄牛看见他站在桥上依靠着,以如云般深沉的巨响恐吓着。

3.314.42

उवाच यक्षः कौन्तेयं भ्रातृशोकप्रपीडितम् ॥ ३.३१४.४२ ॥

夜叉对被兄弟之痛折磨的贡提之子说道。

3.314.43

इमे ते भ्रातरो राजन्वार्यमाणा मयाऽसकृत् ।
बलात्तोयं जिहीर्षन्तस्ततो वै मृदिता मया।
न पेयमुदकं राजन्प्राणानिह परीप्सता ॥ ३.३१४.४३ ॥

国王啊,你的这些兄弟虽然我屡次制止,仍想强行取水,因此我将他们击倒。国王啊,在此想要保全性命的人不应饮这水。

3.314.44

पार्थ मा साहसं कार्षीर्मम पूर्वपरिग्रहः ।
प्रश्नानुक्त्वा तु कौन्तेय ततः पिब हरस्व च ॥ ३.३१४.४४ ॥

普利塔之子啊,不要对这水鲁莽行事,它先前已归我所有。昆提之子啊,先回答我的问题,然后再饮用并取走。

3.314.45

न चाहं कामये यक्ष तव पूर्वपरिग्रहम् ॥ ३.३१४.४५ ॥

夜叉啊,我并不想要你先前的所有权。

3.314.46

कामं नैतत्प्रशंसन्ति सन्तो हि पुरुषाः सदा ।
यदात्मना स्वमात्मानं प्रशंसेत्पुरुषर्षभ।
यथाप्रज्ञं तु ते प्रश्नान्प्रतिवक्ष्यामि पृच्छ माम् ॥ ३.३१४.४६ ॥

的确,善良之人从不称许人自我夸耀。然而,人中雄牛啊,我将依照我的智慧回答你的问题;请问我吧。

3.314.47

किंस्विदादित्यमुन्नयति के च तस्याभितश्चराः ।
कश्चैनमस्तं नयति कस्मिंश्च प्रतितिष्ठति ॥ ३.३१४.४७ ॥

谁使太阳升起?谁在它周围运行?谁引导它落下?它又稳立于何处?

3.314.48

ब्रह्मादित्यमुन्नयति देवास्तस्याभितश्चराः ।
धर्मश्चास्तं नयति च सत्ये च प्रतितिष्ठति ॥ ३.३१४.४८ ॥

梵使太阳升起;诸神在它周围运行。法引导它落下,它稳立于真实之中。

3.314.49

केन स्विच्छ्रोत्रियो भवति केन स्विद्विन्दते महत् ।
केन स्विद्द्वितीयवान्भवति राजन्केन च बुद्धिमान् ॥ ३.३१४.४९ ॥

因何人成为吠陀学者?因何得到伟大之物?因何,大王,人有伴侣?又因何成为有智慧的人?

3.314.50

श्रुतेन श्रोत्रियो भवति तपसा विन्दते महत् ।
धृत्या द्वितीयवान्भवति बुद्धिमान्वृद्धसेवया ॥ ३.३१४.५० ॥

因学习而成为吠陀学者;因苦行而得伟大之物;因坚忍而有伴侣;因侍奉长者而成为有智慧的人。

3.314.51

किं ब्राह्मणानां देवत्वं कश्च धर्मः सतामिव ।
कश्चैषां मानुषो भावः किमेषामसतामिव ॥ ३.३१४.५१ ॥

婆罗门的神性是什么?如善人一样的法是什么?他们的人性状态是什么?如恶人一样的,他们有什么?

3.314.52

स्वाध्याय एषां देवत्वं तप एषां सतामिव ।
मरणं मानुषो भावः परिवादोऽसतामिव ॥ ३.३१४.५२ ॥

他们的神性是诵习吠陀;他们的苦行如善人;死亡是他们的人性;诽谤如恶人。

3.314.53

किं क्षत्रियाणां देवत्वं कश्च धर्मः सतामिव ।
कश्चैषां मानुषो भावः किमेषामसतामिव ॥ ३.३१४.५३ ॥

刹帝利的神性是什么?如善人一样的法是什么?他们的人性状态是什么?如恶人一样的,他们有什么?

3.314.54

इष्वस्त्रमेषां देवत्वं यज्ञ एषां सतामिव ।
भयं वै मानुषो भावः परित्यागोऽसतामिव ॥ ३.३१४.५४ ॥

他们的神性是箭与兵器;他们的祭祀如善人;恐惧确是他们的人性;舍弃如恶人。

3.314.55

किमेकं यज्ञियं साम किमेकं यज्ञियं यजुः ।
का चैषां वृणुते यज्ञं कां यज्ञो नातिवर्तते ॥ ३.३१४.५५ ॥

哪一首唯一适合祭祀的娑摩是什么?哪一首唯一适合祭祀的夜柔是什么?它们之中哪一个选择祭祀,哪一个是祭祀从不逾越的?

3.314.56

प्राणो वै यज्ञियं साम मनो वै यज्ञियं यजुः ।
ऋगेका वृणुते यज्ञं तां यज्ञो नातिवर्तते ॥ ३.३१४.५६ ॥

气息确实是适合祭祀的娑摩,心确实是适合祭祀的夜柔。唯一的梨俱选择祭祀,祭祀不逾越它。

3.314.57

किंस्विदावपतां श्रेष्ठं किंस्विन्निवपतां वरम् ।
किंस्वित्प्रतिष्ठमानानां किस्वित्प्रसवतां वरम् ॥ ३.३१४.५७ ॥

在播种者之中,什么最好?在撒种者之中,什么最优?在保持稳固者之中,什么最好?在生育者之中,什么最优?

3.314.58

वर्षमावपतां श्रेष्ठं बीजं निवपतां वरम् ।
गावः प्रतिष्ठमानानां पुत्रः प्रसवतां वरः ॥ ३.३१४.५८ ॥

在播种者之中,雨最好;在撒种者之中,种子本身最优。在保持稳固者之中,牛最好;在生育者之中,儿子最优。

3.314.59

इन्द्रियार्थाननुभवन्बुद्धिमाँल्लोकपूजितः ।
संमतः सर्वभूतानामुच्छ्वसन्को न जीवति ॥ ३.३१४.५९ ॥

谁虽有智慧、享受感官对象、为世人所尊崇、为一切众生所敬重,虽然呼吸,却并不真正活着?

3.314.60

देवतातिथिभृत्यानां पितॄणामात्मनश्च यः ।
न निर्वपति पञ्चानामुच्छ्वसन्न स जीवति ॥ ३.३१४.६० ॥

若不为这五者——诸神、客人、仆役、祖先与自己——施行供奉,即使在呼吸,他也并非真正活着。

3.314.61

किंस्विद्गुरुतरं भूमेः किंस्विदुच्चतरं च खात् ।
किंस्विच्छीघ्रतरं वायोः किंस्विद्बहुतरं तृणात् ॥ ३.३१४.६१ ॥

什么比大地更重?什么比天空更高?什么比风更快?什么比草更多?

3.314.62

माता गुरुतरा भूमेः खात्पितोच्चतरस्तथा ।
मनः शीघ्रतरं वाताच्चिन्ता बहुतरी तृणात् ॥ ३.३१४.६२ ॥

母亲比大地更重,父亲比天空更高。心比风更快,忧虑比草更多。

3.314.63

किंस्वित्सुप्तं न निमिषति किंस्विज्जातं न चेङ्गते ।
कस्यस्विद्धृदयं नास्ति का स्विद्वेगेन वर्धते ॥ ३.३१४.६३ ॥

什么睡着时也不眨眼?什么出生后也不动?谁没有心?什么因速度而增长?

3.314.64

मत्स्यः सुप्तो न निमिषत्यण्डं जातं न चेङ्गते ।
अश्मनो हृदयं नास्ति नदी वेगेन वर्धते ॥ ३.३१४.६४ ॥

睡着的鱼不眨眼;孵出的卵不动。石头没有心;河流因急速而涨大。

3.314.65

किंस्वित्प्रवसतो मित्रं किंस्विन्मित्रं गृहे सतः ।
आतुरस् च किं मित्रं किंस्विन्मित्रं मरिष्यतः ॥ ३.३१४.६५ ॥

谁是远行者的朋友?谁是居家者的朋友?谁是病人的朋友?谁又是将死者的朋友?

3.314.66

विद्या प्रवसतो मित्रं भार्या मित्रं गृहे सतः ।
आतुरस्य भिषङ्मित्रं दानं मित्रं मरिष्यतः ॥ ३.३१४.६६ ॥

学问是远行者的朋友;妻子是居家者的朋友。医生是病人的朋友;布施是将死者的朋友。

3.314.67

कोऽतिथिः सर्वभूतानां किं स्विद्धर्मं सनातनम् ।
अमृतं किंस्विद्राजेन्द्रकिंस्वित्सर्वमिदं जगत् ॥ ३.३१४.६७ ॥

谁是一切众生的客人?什么是永恒的法?王中之王啊,什么是不死者,这整个世界又是什么?

3.314.68

अतिथिः सर्वभूतानामग्निः सोमो गवामृतम् ।
सनातनोऽमृतो धर्मो वायुः सर्वमिदं जगत् ॥ ३.३१४.६८ ॥

火是一切众生的客人;苏摩与牛奶是甘露。永恒不灭的法是风,而这整个世界也是风。

3.314.69

किंस्विदेको विचरते जातः को जायते पुनः ।
किंस्विद्धिमस्य भैषज्यं किंस्विदावपनं महत् ॥ ३.३१४.६९ ॥

什么独自游行?谁已生而又再生?寒冷的药是什么,伟大的播种之地又是什么?

3.314.70

सूर्य एको विचरते चन्द्रमा जायते पुनः ।
अग्निर्हिमस्य भैषज्यं भूमिरावपनं महत् ॥ ३.३१४.७० ॥

太阳独自运行;月亮再次诞生。火是寒冷的药,大地是伟大的播种之地。

3.314.71

किंस्विदेकपदं धर्म्यं किंस्विदेकपदं यशः ।
किंस्विदेकपदं स्वर्ग्यं किंस्विदेकपदं सुखम् ॥ ३.३१४.७१ ॥

法的唯一根基是什么?名声的唯一根基是什么?天界的唯一根基是什么?快乐的唯一根基是什么?

3.314.72

दाक्ष्यमेकपदं धर्म्यं दानमेकपदं यशः ।
सत्यमेकपदं स्वर्ग्यं शीलमेकपदंसुखम् ॥ ३.३१४.७२ ॥

善巧是法的唯一根基;布施是名声的唯一根基。真实是天界的唯一根基;良好的品行是快乐的唯一根基。

3.314.73

किंस्विदात्मा मनुष्यस्य किंस्विद्दैवकृतः सखा ।
उपजीवनं किस्विदस्य किंस्विदस्य परायणम् ॥ ३.३१४.७३ ॥

人的自我是什么?由命运所造的朋友是谁?他的生计是什么?他的最终依靠是什么?

3.314.74

पुत्र आत्मा मनुष्यस्य भार्या दैवकृतः सखा ।
उपजीवनं च पर्जन्यो दानमस्य परायणम् ॥ ३.३१४.७४ ॥

儿子是人的自我,妻子是由命运所造的朋友。雨云是他的生计,布施是他的最终依靠。

3.314.75

धन्यानामुत्तमं किंस्विद्धनानां स्यात्किमुत्तमम् ।
लाभानामुत्तमं किंस्यात्सुखानां स्यात्किमुत्तमं ॥ ३.३१४.७५ ॥

在有福之人中谁最优?在财富中什么最优?在所得中什么最优?在快乐中什么最优?

3.314.76

धन्यानामुत्तमं दाक्ष्यं धनानामुत्तमं श्रुतम् ।
लाभानां श्रेय आरोग्यं सुखानां तुष्टिरुत्तमा ॥ ३.३१४.७६ ॥

在有福之人中,最优是才能;在财富中,最优是学问。在所得中,最高的善是健康;在快乐中,最优的是知足。

3.314.77

किंस्विद्धर्मपरं लोके कश्च धर्मः सदाफलः ।
किं नियम्य न शोचन्ति कैश् सन्धिर्न जीर्यते ॥ ३.३१४.७७ ॥

世上最高的法是什么?哪种法总是结果?制伏了什么,人便不再忧愁?由谁所结的盟约永不衰败?

3.314.78

आनृशंस्यं परं धर्मो त्रेताधर्मः सदाफलः ।
मनो यम्य न शोचन्ति सन्धिः सद्भिर्न जीर्यते ॥ ३.३१४.७८ ॥

仁慈(不残忍)是最高的法;三吠陀之法总是结果。制伏了心,人便不忧愁;善人所结的盟约永不衰败。

3.314.79

किं नु हित्वा प्रियो भवति किंनु हित्वा न शोचति ।
किंनु हित्वाऽर्थवान्भवति किंनु हित्वा सुखी भवेत् ॥ ३.३१४.७९ ॥

舍弃什么,人才会受人喜爱?舍弃什么,他便不再忧伤?舍弃什么,他便成为富足之人?舍弃什么,他才能得到快乐?

3.314.80

मानं हित्वा प्रियो भवति क्रोधं हित्वा न शोचति ।
कामं हित्वाऽर्थवान्भवति लोभं हित्वा सुखी भवेत् ॥ ३.३१४.८० ॥

舍弃傲慢,人便受人喜爱;舍弃愤怒,便不再忧伤。舍弃欲望,便成为富足之人;舍弃贪婪,便能得到快乐。

3.314.81

किमर्थं ब्राह्मणे दानं किमर्थं नटनर्तके ।
किमर्थं चैव भृत्येषु किमर्थं चैव राजसु ॥ ३.३१४.८१ ॥

布施给婆罗门是为了什么?给演员和舞者是为了什么?给仆人和国王又是为了什么?

3.314.82

धर्मार्थं ब्राह्मणे दानं यशोर्थं नटनर्तके ।
भृत्येषु सङ्ग्रहार्थं च भयार्थं चैव राजसु ॥ ३.३१४.८२ ॥

为了法而布施给婆罗门;为了名声而给演员和舞者。给仆人是为了维系他们,给国王则出于畏惧。

3.314.83

अज्ञानेनावृतो लोकस्तमसा न प्रकाशते ।
लोभात्त्यजति मित्राणि सङ्गात्स्वर्गं न गच्छति ॥ ३.३१४.८३ ॥

世界被无明所覆,在黑暗中不得显现。因贪婪而舍弃朋友,因执着而不能升入天界。

3.314.84

अज्ञानेनावृतो लोकस्तमसा न प्रकाशते ।
लोभात्त्यजति मित्राणि सङ्गात्स्वर्गं न गच्छति ॥ ३.३१४.८४ ॥

世界被无明所覆,在黑暗中不得显现。因贪婪而舍弃朋友,因执着而不能升入天界。

3.314.85

मृतः कथं स्यात्पुरुषः कथं राष्ट्रं मृतं भवत् ।
श्राद्धं मृतंकथं वा स्यात्कथं यज्ञा मृतो भवेत् ॥ ३.३१४.८५ ॥

人如何成为死者?国家如何成为死国?祭祖仪式如何成为死的仪式,或祭祀如何成为死的祭祀?

3.314.86

मृतो दरिद्रः पुरुषो मृतं राष्ट्रमराजकम् ।
मृतमश्रोत्रियं श्राद्धं मृतो यज्ञस्त्वदक्षिणः ॥ ३.३१४.८६ ॥

贫穷之人如同死者;无王之国如同死国;无通晓吠陀婆罗门的祭祖仪式如同死的;无布施给祭司的祭祀如同死的。

3.314.87

का दिक्किमुदकं पार्थ किमन्नं किं च वै विषम् ।
श्राद्धस्य कालमाख्याहि ततः पिब हरस्व च ॥ ३.३१४.८७ ॥

何为方位?何为水?啊,帕尔塔,何为食物,何为毒?请说出祭祖之时;然后饮用并取走。

3.314.88

सन्तो दिग्जलमाकाशं गौरन्नं ब्राह्मणं विषम् ।
श्राद्धस्य ब्राह्मणः कालः कथं वा यक्ष मन्यसे ॥ ३.३१४.८८ ॥

善人是方位;天空是水;牛是食物;婆罗门是毒。婆罗门即是祭祖之时——啊夜叉,你如何看待此说?

3.314.89

तपः किं लक्षणं प्रोक्तं को दमश्च प्रकीर्तितः ।
क्षमा च का परा प्रोक्ता का च ह्रीः परिकीर्तिता ॥ ३.३१४.८९ ॥

苦行的特征被说成是什么?被称颂为自制的又是什么?被宣称为最高忍耐的是什么,被宣说为“羞耻”(hrī)的又是什么?

3.314.90

तपः स्वधर्मवर्तित्वं मनसो दमनं दमः ।
क्षमा द्वन्द्वसहिष्णुत्वं ह्रीरकार्यनिवर्तनम् ॥ ३.३१४.९० ॥

苦行是安住于自己的法(dharma);自制是抑制心意;忍耐是承受相对之双;羞耻(hrī)是远离不当之事。

3.314.91

किं ज्ञानं प्रोच्यते राजन्कः शमश्च प्रकीर्तितः ।
दया च का परा प्रोक्ता किं चार्जवमुदाहृतम् ॥ ३.३१४.९१ ॥

大王啊,何谓智慧?何谓寂静(沙摩)被称颂?何谓至上的慈悲?何谓正直(阿阇婆)被宣说?

3.314.92

ज्ञानं तत्त्वार्थसम्बोधः शमश्चित्तप्रशान्तता ।
दया सर्वसुखैषित्वमार्जवं समचित्तता ॥ ३.३१४.९२ ॥

知是对真实义理的圆满觉悟;寂静(沙摩)是心的安宁;慈悲是愿一切众生安乐;正直(阿阇婆)是心的平等。

3.314.93

कः शत्रुर्दुर्जयः पुंसां कश्च व्याधिरनन्तकः ।
कीदृशश्च स्मृतः साधुरसाधुः कीदृशः स्मृतः ॥ ३.३१४.९३ ॥

何人是难以战胜的人之敌?何为无尽的病患?善人被认为是怎样的,不善之人又被认为是怎样的?

3.314.94

क्रोधः सुदुर्जयः शत्रुर्लोभो व्याधिरनन्तकः ।
सर्वभूतहितः साधुरसाधुर्निर्दयः स्मृतः ॥ ३.३१४.९४ ॥

愤怒是极难战胜的敌人,贪欲是无尽的病患。对一切众生有利益者被认为是善人,无慈悲者被认为是不善人。

3.314.95

को मोहः प्रोच्यते राजन्कश्च मानः प्रकीर्तितः ।
किमालस्यं च विज्ञेयं कश्च शोकः प्रकीर्तितः ॥ ३.३१४.९५ ॥

大王啊,何谓迷妄(摩诃)?何谓慢(摩那)被宣说?应知何为懈怠?何谓忧愁被宣说?

3.314.96

मोहो हि धर्ममूढत्वं मानस्त्वात्माभिमानिता ।
धर्मनिष्क्रियताऽऽलस्यं शोकस्त्वज्ञानमुच्यते ॥ ३.३१४.९६ ॥

迷妄即是对法的迷惑;慢即是自高自大;懈怠即是在法上无所作为;忧愁则被称为无知。

3.314.97

किं स्थैर्यमृषिभिः प्रोक्तं किं च धैर्यमुदाहृतम् ।
स्नानं च किं परं प्रोक्तं दानं च किमिहोच्यते ॥ ३.३१४.९७ ॥

诸仙人所说的坚定是什么?所称的勇气是什么?所说的至上沐浴是什么?这里所说的布施是什么?

3.314.98

स्वधर्मे स्थिरता स्थैर्यं धैर्यमिन्द्रियनिग्रहः ।
स्नानं मनोमलत्यागो दानं वै भूतरक्षणम् ॥ ३.३१४.९८ ॥

在自身职责中坚定不移即是稳固;克制诸根即是坚忍。舍弃心中的污垢即是沐浴;护持众生才是真正的布施。

3.314.99

कः पण्डितः पुमान्ज्ञेयो नास्तिकः कश्च उच्यते ।
को मूर्खः कश्च कामः स्यात्को मत्सर इति स्मृतः ॥ ३.३१४.९९ ॥

谁应被认作智者?谁被称为无信者?谁是愚人,欲望是什么,所谓嫉妒又指什么?

3.314.100

धर्मज्ञः पण्डितो ज्ञेयो नास्तिको मूर्ख उच्यते ।
कामः संसारहेतुश्च हृत्तापो मत्सरः स्मृतः ॥ ३.३१४.१०० ॥

通晓法者应被认作智者。被称为无信者与愚人。欲望是轮回的因,心中的煎熬被认为是嫉妒。

3.314.101

कोऽहंकार इति प्रोक्तः कश्च दम्भः प्रकीर्तितः ।
किं तद्दैवं परं प्रोक्तं किं तत्पैशुन्यमुच्यते ॥ ३.३१४.१०१ ॥

什么被称为我慢?什么被宣告为虚伪?什么被说为至上之天命?什么被称为谗言?

3.314.102

महाऽज्ञानमहंकारो दम्भो धर्मो ध्वजोच्छ्रयः ।
दैवं दानफलं प्रोक्तं पैशुन्यं परदूषणम् ॥ ३.३१४.१०२ ॥

大无明即是我慢;虚伪即是高举法的旗帜。天命被说为布施的果报;谗言即是诋毁他人。

3.314.103

धर्मश्चार्थश्च कामश्च परस्परविरोधिनः ।
एषां नित्यविरुद्धानां कथमेकत्र संगमः ॥ ३.३१४.१०३ ॥

法、利、欲相互对立。这些永远对立之物,如何能在一处相会?

3.314.104

यदा धर्मश्भार्या च परस्परवशानुगौ ।
तदा धर्मार्थकामानां त्रयाणामपि संगमः ॥ ३.३१४.१०४ ॥

当法与妻子彼此相随、互相顺从时,法、利、欲三者便得以相会。

3.314.105

अक्षयो नरकः केन प्राप्यते भरतर्षभ ।
एतन्मे पृच्छतः प्रश्नं तच्छीघ्रं वक्तुमर्हसि ॥ ३.३१४.१०५ ॥

婆罗多族的雄牛啊!谁会堕入那永不消失的地狱?我既然问了这个问题,你应当迅速告诉我。

3.314.106

ब्राह्मणं स्वयमाहूय याचमानमकिंचनम् ।
पश्चान्नास्तीति यो ब्रूयात्सोऽक्षयं नरकं व्रजेत् ॥ ३.३१४.१०६ ॥

若有人亲自召来婆罗门,待那乞求的贫穷婆罗门前来时却说“没有”,此人必堕入永不消失的地狱。

3.314.107

वेदेषु धर्मशास्त्रेषु मिथ्या यो वै द्विजातिषु ।
देवेषु पितृधर्मेषु सोऽक्षयं नरकं व्रजेत् ॥ ३.३१४.१०७ ॥

若在吠陀与法论之事上、对再生族、诸神及祖先之职责妄言者,必堕入永不消失的地狱。

3.314.108

विद्यमाने धने लोभाद्दानभोगविवर्जितः ।
पश्चान्नास्तीति यो ब्रूयात्सोऽक्षयं नरकं व्रजेत् ॥ ३.३१४.१०८ ॥

财富俱在,却因贪婪而既不布施也不享用,事后说“没有”的人,必堕入永不消失的地狱。

3.314.109

राजन्कुलेन वृत्तेन स्वाध्यायेन श्रुतेन वा ।
ब्राह्मण्यं केन भवति प्रब्रूह्येतत्सुनिश्चितम् ॥ ३.३१४.१०९ ॥

大王,以家族、行为、诵读吠陀或学问,何者可成就婆罗门性?请确切地告诉我。

3.314.110

शृणु यक्ष कुलं तात न स्वाध्यायो न च श्रुतम् ।
कारणं हि द्विजत्वे च वृत्तमेव न संशयः ॥ ३.३१४.११० ॥

听着,夜叉,亲爱的。不是家族,不是诵读吠陀,也不是学问;成为再生者的原因只在于行为;这一点毫无疑问。

3.314.111

वृत्तं यत्नेन संरक्ष्यं ब्राह्मणेन विशेषतः ।
अक्षीणवृत्तो न क्षीणो वृत्ततस्तु हतो हतः ॥ ३.३१४.१११ ॥

婆罗门尤应以努力守护行为。行为不衰者不会衰败;因行为而堕落者,已然是死人。

3.314.112

पठकाः पाठकाश्चैव ये चान्ये शास्त्रचिन्तकाः ।
सर्वे व्यसनिनो मूर्खा यः क्रियावान्स पण्डितः ॥ ३.३१४.११२ ॥

诵读者、阅读者以及思考经典的人——若他们都沉溺恶习而愚昧,那么行动正当者才是智者。

3.314.113

चतुर्वेदोऽपि दुर्वृत्तः स शूद्रादतिरिच्यते ।
योऽग्निहोत्रपरो दान्तः स ब्राह्मण इति स्मृतः ॥ ३.३१४.११३ ॥

即使通晓四吠陀,若行为恶劣,也低于首陀罗;专注于阿耆尼祭祀且自制者,才被称为婆罗门。

3.314.114

प्रियवचनवादी किं लभते ।
विमृशितकार्यकरः किं लभते।
बहुमित्रकरः किं लभते ।
धर्मे रतः किं लभते कथय ॥ ३.३१४.११४ ॥

说悦耳之言的人得到什么?谋定而后行的人得到什么?结交众多朋友的人得到什么?喜好正法的人得到什么?请说。

3.314.115

प्रियवचनवादी प्रियो भवति ।
विमृशितकार्यकरोऽधिकं जयति।
बहुमित्रकरः सुखं वसते ।
यश्च धर्मरतः स गतिं लभते ॥ ३.३१४.११५ ॥

说悦耳之言者便受人喜爱。谋定而后行者大获胜利。多结善友者安乐居住。而乐于法(dharma)者,得到归宿。

3.314.116

को मोदते किमाश्चर्यं कः पन्थाः का च वार्तिका ।
वद मे चतुरः प्रश्नान्मृता जीवन्तु बान्धवाः ॥ ३.३१४.११६ ॥

谁人欢喜?何者为奇?何者为道?何者为讯息?请回答我的聪慧问题,使死去的亲族复活。

3.314.117

पञ्चमेऽहनि षष्ठे वा शाकं पचति स्वे गृहे ।
अनृणी चाप्रवासी च स वारिचर मोदते ॥ ३.३१४.११७ ॥

在第五日或第六日,于自家中烹煮青菜,无债且不在外流浪之人——啊,水中行者,此人欢喜。

3.314.118

अहन्यहनि भूतानि गच्छन्तीह यमालयम् ।
शेषाः स्थावरमिच्छन्ति किमाश्चर्यमतः परम् ॥ ३.३१४.११८ ॥

日复一日,此间众生皆往阎摩之所,而余者仍欲求永恒——还有什么比这更奇妙的呢?

3.314.120

तर्कोऽप्रतिष्ठः श्रुतयो विभिन्ना ।
नैको मुनिर्यस्य मतं प्रमाणम्।
धर्मस्य तत्त्वं निहितं गुहायां ।
महाजनो येन गतः स पन्था
पृथ्वी विभाण्डं गगनं पिघानं ।
सूर्याग्निना रात्रिदिवेन्धनेन।
मासर्तुदर्वीपरिघट्टनेन ।
भूतानि कालः पचतीति वार्ता ॥ ३.३१४.१२० ॥

推理无定论,典籍各异,任何一位仙人的意见都不足为凭。法之本质隐藏于洞穴之中;大人所行之路即是正道。大地是锅,天空是盖,太阳之火,昼夜为柴,月与季节为勺子的搅动——时间烹煮着众生。这便是讯息。

3.314.121

व्याख्याता मे त्वया प्रश्ना यथातत्वं परंतप ।
पुरुषं त्विदानीं व्याख्याहि यश्च सर्वधनी नरः ॥ ३.३१४.१२१ ॥

哦,焚敌者,你已如实解答了我的问题。现在请说明补鲁沙,以及拥有一切财富的人。

3.314.122

दिवं स्पृशति भूमिं च शब्दः पुण्येन कर्मणा ।
यावत्स शब्दो भवति तावत्पुरुष उच्यते ॥ ३.३१४.१२२ ॥

凭功德,其名声触及天与地;只要此名声存续,此人便被称为补鲁沙。

3.314.123

तुल्ये प्रियाप्रिये यस् सुखदुःखे तथैव च ।
अतीतानागते चोभे स वै पुरुष उच्येत ॥ ३.३१४.१२३ ॥

于可爱与不可爱、乐与苦皆平等,对过去与未来亦然的人,才真正被称为补鲁沙。

3.314.124

समत्वं यस्य सर्वेषु निस्पृहः शान्तमानसः ।
सुप्रसन्नः सदा योगी स वै सर्वधनी नरः ॥ ३.३१४.१२४ ॥

对一切平等、无所贪求、心意寂静、常常极其安详的瑜伽行者,才真正是拥有一切财富的人。

3.314.125

व्याख्यातः पुरुषो राजन्यश्च सर्वधनी नरः ।
तस्मात्त्वमेकं भ्रातृणां यमिच्छसि स जीवतु ॥ ३.३१४.१२५ ॥

国王啊,补鲁沙与拥有一切财富的人已被解说。因此,在你的兄弟之中,愿你所希望的那一位复活。

3.314.126

श्यामो य एष रक्ताक्षो बृहत्साल इवोत्थितः ।
व्यूढोरस्को महाबाहुर्नकुलो यक्ष जीवतु ॥ ३.३१४.१२६ ॥

这位肤色黝黑、眼睛发红、如大娑罗树般挺立、胸膛宽阔、臂膀有力的那古罗啊——夜叉啊,愿他复活。

3.314.127

प्रियस्ते भीमसेनोऽयमर्जुनो वः परायणम् ।
त्वं कस्मान्नकुलं राजन्सापत्नं जीवमिच्छसि ॥ ३.३१४.१२७ ॥

夜叉说:这位毗摩娑那是你所爱的,阿周那是你们的依靠。大王,你为何想要与你同母异父的无种之生命?

3.314.128

यस् नागसहस्रेण दशसङ्ख्येन वै बलम् ।
तुल्यंतं भीममुत्सृज्य नकुलं जीवमिच्छसि ॥ ३.३१४.१२८ ॥

夜叉说:舍弃力量相当于一万头象的毗摩,你却想要那无种的生命吗?

3.314.129

तथैनं मनुजाः प्राहुर्भीमसेनं प्रियं तव ।
अथ केनानुभावेन सापत्नं जीवमिच्छसि ॥ ३.३१४.१२९ ॥

夜叉说:世人也说这位毗摩娑那是你所爱的。那么你凭借什么,想要那无种的生命?

3.314.130

यस्य बाहुबलं सर्वे पाण्डवाः समुपासते ।
अर्जुनं तमपाहाय नकुलं जीवमिच्छसि ॥ ३.३१४.१३० ॥

夜叉说:舍弃阿周那,全体般度之子都依靠他的臂力,你却想要那无种的生命吗?

3.314.131

धर्म एव हतो हन्ति धर्मो रक्षति रक्षितः ।
तस्माद्धर्मं न त्यजामि मा नो धर्मो हतोऽवधीत् ॥ ३.३१४.१३१ ॥

坚战说:被毁之法会毁灭;被护之法会护持。因此我不舍弃法,愿被伤之法不要毁灭我们。

3.314.132

आनृशंस्यं न परो धर्मः परमार्थाच्च मे मतम् ।
आनृशंस्यं चिकीर्षामि नकुलो यक्ष जीवतु ॥ ३.३१४.१३२ ॥

坚战说:依我之见,没有比至善更高的法;慈悲才是最高的法。夜叉啊,我愿行慈悲——愿无种活下去。

3.314.133

धर्मशीलः सदा राजा इति मां मानवा विदुः ।
स्वधर्मान्न चलिष्यामि नकुलो यक्ष जीवतु ॥ ३.३१४.१३३ ॥

"世人都知道我是一位以德行为本的国王。我不会背离自己的法。夜叉啊,愿那库拉活下去。"

3.314.134

कुन्ती चैव तु माद्री च द्वे भार्ये तु पितुर्मम ।
उभे सपुत्रे स्यातां वै इति मे धीयते मतिः ॥ ३.३१४.१३४ ॥

"贡蒂与玛德丽,我父亲的两位妻子,愿二人都与其子同在,这是我的想法。"

3.314.135

यथा कुन्ती तथा माद्री विशेषो नास्ति मे तयोः ।
मातृभ्यां सममिच्छामि नकुलो यक्ष जीवतु ॥ ३.३१४.१३५ ॥

"贡蒂如何,玛德丽也如何;二人之间我并无分别。我愿以同等之心对待两位母亲。夜叉啊,愿那库拉活下去。"

3.314.136

यस् तेऽर्थाच्च कामच्च आनृशंस्यं परं मतम् ।
तस्मात्ते भ्रातरः सर्वे जीवन्तु भरतर्षभ ॥ ३.३१४.१३६ ॥

"你认为慈悲高于财富与欲望,因此,婆罗多族的雄牛啊,愿你所有的兄弟都能活下去。"