മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.50.1
आसीद्राजा नलो नाम वीरसेनसुतो बली ।
उपपन्नो गुणैरिष्टै रूपवानश्वकोविदः ॥ ३.५०.१ ॥
വീരസേനന്റെ പുത്രനായ നളൻ എന്ന പേരുള്ള ബലവാനായ ഒരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു. അവൻ പ്രിയഗുണങ്ങളോടു കൂടിയവനും സുന്ദരനും കുതിരകളെക്കുറിച്ചു വിദഗ്ധനുമായിരുന്നു.
3.50.2
यज्वा दानपतिर्दक्षः सदा शीलपुरस्कृतः ।
अतिष्ठन्मनुजेन्द्राणां मूर्ध्नि देवपतिर्यथा।
उपर्युपरि सर्वेषामादित्य इव तेजसा ॥ ३.५०.२ ॥
അവൻ യാഗം ചെയ്യുന്നവനും ദാനങ്ങളുടെ നാഥനും സമർഥനും എപ്പോഴും ശീലത്തെ ആദരിക്കുന്നവനുമായിരുന്നു. ദേവന്മാരിൽ ദേവേന്ദ്രൻ എന്നപോലെ അവൻ മനുജേന്ദ്രന്മാരുടെ മേൽ നിന്നു; തേജസ്സിൽ സൂര്യനെപ്പോലെയും.
3.50.3
ब्रह्मण्यो वेदविच्छ्ररो निषधेषु महीपतिः ।
अक्षप्रियः सत्यवादी महानक्षौहिणीपतिः ॥ ३.५०.३ ॥
അവൻ ബ്രാഹ്മണരെ സ്നേഹിക്കുന്നവനും വേദജ്ഞനും ശൂരനും നിഷധദേശത്തെ രാജാവുമായിരുന്നു. അവന് പകിടകളി പ്രിയമായിരുന്നു; സത്യവാദിയും മഹാനും ഒരു അക്ഷൗഹിണി സേനയുടെ നാഥനുമായിരുന്നു.
3.50.4
ईप्सितो नरनारीणामुदारः संयतेन्द्रियः ।
रक्षिता धन्विनां श्रेष्ठः साक्षादिव मनुः स्वयम् ॥ ३.५०.४ ॥
സ്ത്രീപുരുഷന്മാർക്കെല്ലാം പ്രിയനും ഉദാരനും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ചവനും വില്ലാളികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രക്ഷകനുമായിരുന്നു. സാക്ഷാൽ മനുവിനെപ്പോലെ അവൻ തന്നെയായിരുന്നു.
3.50.5
तथैवासीद्विदर्भेषु भीमो भीमपराक्रमः ।
शूरः सर्वगुणैर्युक्तः प्रजाकामः स चाप्रजाः ॥ ३.५०.५ ॥
അതുപോലെ വിദർഭദേശത്ത് ഭീമൻ എന്ന രാജാവുണ്ടായിരുന്നു; ഭയങ്കര പരാക്രമമുള്ളവനും ശൂരനും സർവഗുണങ്ങളും ഉള്ളവനുമായിരുന്നു. അവന് സന്താനത്തിനായി ആഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നു; പക്ഷേ അവന് സന്താനങ്ങളുണ്ടായിരുന്നില്ല.
3.50.6
स प्रजार्थे परं यत्नमकरोत्सुसमाहितः ।
तमभ्यगच्छद्ब्रह्मर्षिर्दमनो नाम भारत ॥ ३.५०.६ ॥
അവൻ സന്താനത്തിനായി വലിയ ശ്രമം ചെയ്തു, മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കി. ഹേ ഭാരത, അപ്പോൾ ദമനൻ എന്ന ബ്രഹ്മർഷി അവനെ സമീപിച്ചു.
3.50.7
तं स भीमः प्रजाकामस्तोषयामास धर्मवित् ।
महिष्या सह राजेनद्र सत्कारेण सुवर्चसम् ॥ ३.५०.७ ॥
രാജേന്ദ്രാ! സന്തതിയെ ആഗ്രഹിച്ച ധർമ്മജ്ഞനായ ഭീമൻ തന്റെ മഹിഷിയോടൊപ്പം സൽക്കാരത്താൽ ആ തേജസ്വിയെ പ്രസാദിപ്പിച്ചു.
3.50.8
तस्मै प्रसन्नो दमनः सभार्याय वरं ददौ ।
कन्यारत्नं कुमारांश्च त्रीनुदारान्महायशाः ॥ ३.५०.८ ॥
പ്രസന്നനായ മഹായശസ്വി ദമനൻ ഭാര്യയോടുകൂടിയ അവന് വരം നൽകി: കന്യാരത്നവും ഉദാരരായ മൂന്നു പുത്രന്മാരും.
3.50.9
दमयन्तीं दमं दान्तं दमनं च सुवर्चसम् ।
उपपन्नान्गुणैः सर्वैर्भीमान्भीमपराक्रमान् ॥ ३.५०.९ ॥
ദമയന്തി, ദമൻ, ദാന്തൻ, തേജസ്വിയായ ദമനൻ — സർവ്വഗുണസമ്പന്നരും ഭയങ്കരരും ഭയങ്കര പരാക്രമികളുമായവർ.
3.50.10
दमयन्ती तु रूपेण तेजसा वपुषा श्रिया ।
सौभाग्येन च लोकेषु यशः प्राप सुमध्यमा ॥ ३.५०.१० ॥
സുമധ്യമയായ ദമയന്തി രൂപംകൊണ്ടും തേജസ്സുകൊണ്ടും ശരീരസൗന്ദര്യംകൊണ്ടും ശ്രീകൊണ്ടും സൗഭാഗ്യംകൊണ്ടും ലോകങ്ങളിൽ യശസ്സ് നേടി.
3.50.11
अथ तां वयसि प्राप्ते दासीनां समलंकृतम् ।
शतं सखीनां च तदा पर्युपास्ते शचीमिव
शतं शतं सखीनां च पर्युपासच्छचीमिव ॥ ३.५०.११ ॥
അവൾ യൗവനം പ്രാപിച്ചപ്പോൾ, അലങ്കരിച്ച നൂറു ദാസിമാരും നൂറു സഖിമാരും ശചിയെയെന്നപോലെ അവളെ സേവിച്ചു.
3.50.12
तत्र स्म राजते भैमी सर्वाभरणभूषिता ।
सखीमध्येऽनवद्याङ्गी विद्युत्सौदामनी यथा ॥ ३.५०.१२ ॥
അവിടെ സർവ്വാഭരണങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ച ഭൈമി, കുറ്റമറ്റ അംഗങ്ങളോടെ, സഖിമാരുടെ നടുവിൽ മേഘത്തിലെ മിന്നൽ പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
3.50.13
अतीव रूपसंपन्ना श्रीरिवायतलोचना ।
न देवेषु न यक्षेषु तादृग्रूपवती क्वचित् ॥ ३.५०.१३ ॥
അത്യന്തം രൂപസമ്പന്നയും വിശാലനേത്രയുമായ അവൾ ശ്രീദേവിയെപ്പോലെ ആയിരുന്നു; ദേവന്മാരിലോ യക്ഷന്മാരിലോ ഒരിടത്തും ഇത്രയും രൂപവതി ഇല്ല.
3.50.14
मानुषेष्वपि चान्येषु दृष्टपूर्वाऽथवा श्रुता ।
चित्तप्रमाथिनी बाला देवानामपि सुन्दरी ॥ ३.५०.१४ ॥
മനുഷ്യരിലോ മറ്റുള്ളവരിലോ മുൻപ് കണ്ടിട്ടില്ലാത്തതോ കേട്ടിട്ടില്ലാത്തതോ ആയ; മനസ്സിളക്കുന്ന ആ ബാലിക ദേവന്മാരെക്കാളും സുന്ദരിയായിരുന്നു.
3.50.15
नलश्च नरशार्दूलो रूपेणाप्रतिमो भुवि ।
कंदर्प इव रूपेण मूर्तिमानभवत्स्वयम् ॥ ३.५०.१५ ॥
നരശാർദൂലനായ നളൻ ഭൂമിയിൽ രൂപത്തിൽ സമാനതയില്ലാത്തവനായിരുന്നു; സ്വയം കന്ദർപ്പൻ മൂർത്തിമത്തായതുപോലെ ആയിരുന്നു.
3.50.16
तस्याः समीपे तु नलं प्रशशंसुः कुतूहलात् ।
नैषधस्य समीपे तु दमयन्तीं पुनः पुनः ॥ ३.५०.१६ ॥
അവളുടെ സമീപത്ത് കൗതുകത്തോടെ നളനെ പ്രശംസിച്ചു; നൈഷധന്റെ സമീപത്ത് വീണ്ടും വീണ്ടും ദമയന്തിയെ പ്രശംസിച്ചു.
3.50.17
तयोरदृष्टः कामोऽभूच्छृण्वतोः सततं गुणान् ।
अन्योन्यं प्रतिकौन्तेय स व्वर्धत हृच्छयः ॥ ३.५०.१७ ॥
ഒരാൾ മറ്റേയാളുടെ ഗുണങ്ങൾ നിരന്തരം കേൾക്കുമ്പോൾ, കാണാതെത്തന്നെ ഇരുവർക്കും കാമമുണ്ടായി; കൗന്തേയാ, ഹൃദയത്തിൽ ഉറങ്ങിക്കിടന്ന ആ പ്രേമം പരസ്പരം വളർന്നു.
3.50.18
अशक्नवन्नलः कामं तदा धारयितुं हृदा ।
अन्तःपुरसमीपस्थे वन आस्ते रहोगतः ॥ ३.५०.१८ ॥
അപ്പോൾ നളന് ആ കാമത്തെ ഹൃദയത്തിൽ അടക്കിനിർത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല; അവൻ ഏകാന്തമായി അന്തഃപുരത്തിന് സമീപമുള്ള വനത്തിൽ താമസിച്ചു.
3.50.19
स ददर्शै ततो हंसाञ्जातरूपपरिच्दान् ।
वने विचरतां तेषामेकं जग्राह पक्षिणम् ॥ ३.५०.१९ ॥
അപ്പോൾ അവൻ സ്വർണ്ണാലങ്കാരങ്ങളുള്ള ഹംസങ്ങളെ കണ്ടു; കാട്ടിൽ സഞ്ചരിച്ചിരുന്നവയിൽ ഒന്നിനെ അവൻ പിടികൂടി.
3.50.20
ततो।डन्तरिक्षगो वाचं व्याजहार नलं तदा ।
हन्तव्योस्मि न तेराजन्करिष्यामि तवप्रियम् ॥ ३.५०.२० ॥
അപ്പോൾ ആകാശത്ത് സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന ആ ഹംസം നളനോട് പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, എന്നെ കൊല്ലരുത്; നിനക്ക് പ്രിയമായത് ഞാൻ ചെയ്യാം.'
3.50.21
दमयन्तीसकाशे त्वां कथयिष्यामि नैषध ।
यथा त्वदन्यं पुरुषं न सा मंस्यति कर्हिचित् ॥ ३.५०.२१ ॥
നൈഷധാ, നിന്നെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ദമയന്തിയോട് പറയാം; നിന്നെയല്ലാതെ മറ്റൊരു പുരുഷനെ അവൾ ഒരിക്കലും ഓർക്കില്ല.
3.50.22
तव चैव यथा भार्या भविष्यति तथाऽनघ ।
विधास्यामि नरव्याघ्र सोऽनुजानातु मां भवान् ॥ ३.५०.२२ ॥
കളങ്കമില്ലാത്തവനേ, അവൾ നിന്റെ ഭാര്യയായി തീരുന്ന വിധം ഞാൻ ചെയ്യാം. നരവ്യാഘ്രാ, എന്നെ പോകാൻ അനുവദിക്കൂ.
3.50.23
एवमुक्तस्ततो हंसमुत्ससर्ज महीपतिः ।
ते तु हंसाः समुत्पत्य विदर्भानगमंस्ततः ॥ ३.५०.२३ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ രാജാവ് ആ ഹംസത്തെ വിട്ടയച്ചു; ആ ഹംസങ്ങൾ പറന്നുയർന്ന് വിദർഭയിലേക്ക് പോയി.
3.50.24
विदर्भनगरीं गत्वा दमयन्त्यास्तदान्तिके ।
निपेतुस्ते गरुत्मन्तः सा ददर्शाथ तान्खगान् ॥ ३.५०.२४ ॥
വിദർഭ നഗരത്തിലെത്തി, ദമയന്തിയുടെ അരികിൽ ആ ചിറകുള്ള ഹംസങ്ങൾ ഇറങ്ങി; അപ്പോൾ അവൾ ആ പക്ഷികളെ കണ്ടു.
3.50.25
सा तानद्भुतरूपान्वै दृष्ट्वा सखिगणावृता ।
हृष्टा ग्रहीतुं खगमांस्त्वरमाणोपचक्रमे ॥ ३.५०.२५ ॥
അത്ഭുതരൂപികളായ ആ ഹംസങ്ങളെ കണ്ട്, സഖിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട അവൾ സന്തോഷിച്ച് ആ പക്ഷികളെ പിടിക്കാൻ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ടുപോയി.
3.50.26
अथ हंसा विससृपुः सर्वतः प्रमदावने ।
एकैकशस्तदा कन्यास्तान्हंसान्समुपाद्रवन् ॥ ३.५०.२६ ॥
അപ്പോൾ ഹംസങ്ങൾ പ്രമദാവനത്തിൽ എല്ലായിടത്തും ചിതറിപ്പോയി; അപ്പോൾ കന്യകമാർ ഓരോരുത്തരായി ആ ഹംസങ്ങളെ പിന്തുടർന്നു.
3.50.27
दमयन्ती तु यं हंसं समुपाधावदन्तिके ।
स मानुषीं गिरं कृत्वा दमयन्तीमथाब्रवीत् ॥ ३.५०.२७ ॥
എന്നാൽ ദമയന്തി ഏത് ഹംസത്തെ അടുത്തുചെന്ന് പിന്തുടർന്നുവോ, അത് മനുഷ്യഭാഷയിൽ സംസാരിച്ച് ദമയന്തിയോട് പറഞ്ഞു.
3.50.28
दमयन्ति नलो नाम निषधेषु महीपतिः ।
अश्विनोः सदृशो रूपे न समास्तस्य मानुषाः ॥ ३.५०.२८ ॥
ദമയന്തീ! നിഷധ രാജ്യത്ത് നളൻ എന്ന പേരുള്ള ഒരു രാജാവുണ്ട്. സൗന്ദര്യത്തിൽ അദ്ദേഹം അശ്വിനീദേവന്മാർക്കു തുല്യനാണ്; മനുഷ്യർ അദ്ദേഹത്തിനു സമരല്ല.
3.50.29
कन्दर्प इव रूपेण मूर्तिमानभवत्स्वयम् ।
तस्य वै यदिभार्या त्वं भवेथा वरवर्णिनि।
सफलंते भवेज्जन्म रूपं चेदं सुमध्यमे ॥ ३.५०.२९ ॥
അവൻ കാമദേവനെപ്പോലെ സൗന്ദര്യത്തിൽ സ്വയം മൂർത്തീഭവിച്ചതുപോലെയാണ്. നീ അവന്റെ ഭാര്യയായാൽ, ശ്രേഷ്ഠവർണ്ണേ, നിന്റെ ജന്മവും ഈ രൂപവും സഫലമാകും, സുമധ്യമേ.
3.50.30
वयं हि देवगन्धर्वमनुष्योरगराक्षसान् ।
दृष्टवन्तो न चास्माभिर्दृष्टपूर्वस्तथाविधः ॥ ३.५०.३० ॥
ഞങ്ങൾ ദേവന്മാരെയും ഗന്ധർവന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും നാഗങ്ങളെയും രാക്ഷസന്മാരെയും കണ്ടിട്ടുണ്ട്; പക്ഷേ അവനെപ്പോലൊരാളെ ഞങ്ങൾ മുമ്പ് കണ്ടിട്ടില്ല.
3.50.31
त्वं चापि रत्नं नारीणां नरेषु च नलो वरः ।
विशिष्टाया विशिष्टेन संगमो गुणवान्भवेत् ॥ ३.५०.३१ ॥
നീ സ്ത്രീകളിൽ രത്നമാണ്; പുരുഷന്മാരിൽ നളൻ ശ്രേഷ്ഠൻ. വിശിഷ്ടയ്ക്ക് വിശിഷ്ടനോടുള്ള സംഗമം ഗുണവത്താകും.
3.50.32
एवमुक्ता तु हंसेन दमयन्ती विशांपते ।
अब्रवीत्तत्र तं हंसं त्वमप्येवं नलं वद ॥ ३.५०.३२ ॥
ഹംസം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഹേ രാജാവേ, ദമയന്തി ആ ഹംസത്തോട് പറഞ്ഞു: "നീയും നളനോട് ഇപ്രകാരം പറയുക."
3.50.33
तथेत्युक्त्वाऽण्डजः कन्यां विदर्भस्य विशांपते ।
पुनरागम्य निषधान्नले सर्वं न्यवेदयत् ॥ ३.५०.३३ ॥
"അങ്ങനെ തന്നെ" എന്ന് പറഞ്ഞ്, ഹേ രാജാവേ, മുട്ടയിൽ ജനിച്ച ഹംസം വിദർഭന്റെ കന്യകയെ സമീപിച്ചു; പിന്നെ നിഷധത്തിലേക്ക് മടങ്ങി നളനോട് എല്ലാം അറിയിച്ചു.