ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
कथं विराटनगरे मम पूर्वपितामहाः ।
अज्ञातवासमुषिता दुर्योधनभयार्दिताः ॥ ४.१.१ ॥
ନାରାୟଣ, ନର ଓ ନରୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ ଓ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ତା'ପରେ ଜୟ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ବିରାଟ ନଗରରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନର ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ମୋର ପୂର୍ବପିତାମହମାନେ ଅଜ୍ଞାତବାସରେ କିପରି ରହିଲେ?
4.1.2
पतिव्रता महाभागा सततं सुखभागिनी ।
द्रौपदी सा कथं ब्रह्मन्नज्ञाता दुःखिताऽवसत् ॥ ४.१.२ ॥
ପତିବ୍ରତା, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ସର୍ବଦା ସୁଖର ଅଂଶଭାଗିନୀ ଦ୍ରୌପଦୀ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ଅଜ୍ଞାତ ରହି ଦୁଃଖରେ କିପରି ରହିଲେ?
4.1.3
ते च ब्राह्मणमुख्याश्च सूतपौरोगवैः सह ।
अज्ञातवासमुषिताः कथं च परिचारकाः ॥ ४.१.३ ॥
ସେମାନେ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସାରଥି ଓ ରାନ୍ଧୁଣିଆମାନଙ୍କ ସହିତ, ଅଜ୍ଞାତବାସରେ ରହି, ପରିଚାରକମାନେ କିପରି?
4.1.4
यथा विराटनगरे तव पूर्वपितामहाः ।
अज्ञातवासमुषितास्तावद्वक्ष्यामि तच्छृणु ॥ ४.१.४ ॥
ବିରାଟ ନଗରରେ ଆପଣଙ୍କ ପୂର୍ବପିତାମହମାନେ ଅଜ୍ଞାତବାସରେ ଯେପରି ରହିଲେ, ତାହା ମୁଁ କହିବି, ଶୁଣନ୍ତୁ।
4.1.5
तथा स तान्वराँल्लब्ध्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
गत्वाऽऽश्रमं ब्राह्मणेभ्य आचख्यौ वृत्तमात्मनः ॥ ४.१.५ ॥
ଏହିପରି ସେହି ବରଗୁଡ଼ିକ ପାଇ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ନିଜର ବୃତ୍ତାନ୍ତ କହିଲେ।
4.1.6
कथयित्वा च तत्सर्वं ब्राह्मणेभ्यो युधिष्ठिरः ।
अरणीसहितं भाण्डं ब्राह्मणाय न्यवेदयत् ॥ ४.१.६ ॥
ଏସବୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ କହି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଅରଣୀ ସହିତ ପାତ୍ରଟି ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ।
4.1.7
ततो युधिष्ठिरो राजा कुन्तीपुत्रो दृढव्रतः ।
समाहूयानुजान्सर्वानिति होवाच भारत ॥ ४.१.७ ॥
ତା'ପରେ ଦୃଢ଼ବ୍ରତ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନିଜ ସମସ୍ତ କନିଷ୍ଠ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଡାକି ଏହିପରି କହିଲେ, ହେ ଭରତ।
4.1.8
द्वादशेमानि वर्षाणि राष्ट्राद्विप्रोषिता वयम् ।
छद्मना हृतराज्याश्च निस्वाश्च बहुशः कृताः ॥ ४.१.८ ॥
ବାର ବର୍ଷ ଧରି ଆମେ ରାଜ୍ୟରୁ ବିତାଡ଼ିତ ହୋଇଛୁ; ଛଳନାରେ ଆମ ରାଜ୍ୟ ହରଣ ହୋଇଛି, ଓ ଅନେକ ଥର ଆମେ ନିଃସ୍ୱ କରାଯାଇଛୁ।
4.1.9
उषिताश्च वने वासं यथा द्वादश वत्सरान् ।
अज्ञातचर्यां वत्स्यामश्छन्ना वर्षं त्रयोदशम् ॥ ४.१.९ ॥
ଯେପରି ଆମେ ବାର ବର୍ଷ ବନରେ ବାସ କରିଛୁ, ସେହିପରି ତେରଥ ବର୍ଷରେ ଅଜ୍ଞାତରେ ଲୁଚି ରହିବୁ।
4.1.10
धर्मेण तेऽभ्यनुज्ञाताः पाण्डवाः सत्यविक्रमाः ।
अज्ञातवासं वत्स्यन्तश्छन्ना वर्षं त्रयोदशम् ॥ ४.१.१० ॥
ଧର୍ମାନୁସାରେ ଅନୁମତି ପାଇଥିବା, ସତ୍ୟରେ ପରାକ୍ରମୀ ପାଣ୍ଡବମାନେ ତେରଥ ବର୍ଷରେ ଅଜ୍ଞାତରେ ଲୁଚି ରହିବେ।
4.1.11
उपोपविश्य विद्वांसः स्नातकाः संशितव्रताः ।
ये तत्र ब्राह्मणा आसन्वनवाससहायिनः ।
ये च भक्ता वसन्ति स्म वनवासे तपस्विनः ॥ ४.१.११ ॥
ସେଠାରେ ଥିବା ବିଦ୍ୱାନ, ସ୍ନାତକ, କଠୋର ବ୍ରତଧାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବନବାସରେ ସାଥି ଥିବା, ଓ ଭକ୍ତ ତପସ୍ୱୀମାନେ ନିକଟରେ ବସିଲେ।
4.1.12
तानब्रुवन्महात्मानो हृष्टाः प्राञ्जलयः स्थिताः । ॥ ४.१.१२ ॥
ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ହାତ ଯୋଡ଼ି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ମହାତ୍ମାମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
4.1.13
विदितं भवतां सर्वं धार्तराष्ट्रैर्यथा वयम् ।
छद्मना हृतराज्याश्च निस्वाश्च बहुशः कृताः ॥ ४.१.१३ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଛଳରେ ଆମ ରାଜ୍ୟ ହରଣ କରି ଅନେକ ଥର ଆମକୁ ନିର୍ଧନ କରିଛନ୍ତି, ଏହା ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି।
4.1.14
उषिताश्च वने वासं यथा द्वादशवत्सरान् ।
भवद्भिरेव सहिता वन्याहारा द्विजोत्तमाः ॥ ४.१.१४ ॥
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜଗଣ, ଆମେ ଆପଣମାନଙ୍କ ସହିତ ବାର ବର୍ଷ ବନରେ ବାସ କରି ବନ୍ୟ ଆହାର ଖାଇ ଜୀବନ ଅତିବାହିତ କଲୁ।
4.1.15
अज्ञातवाससमयं शेषं वर्षं त्रयोदशम् ।
तद्वत्स्यामो वयं छन्नास्तदनुज्ञातुमर्हथ ॥ ४.१.१५ ॥
ଅଜ୍ଞାତବାସର ସମୟ ଓ ତ୍ରୟୋଦଶ ବର୍ଷ ବାକି ଅଛି; ସେପରି ଆମେ ଲୁଚି ରହିବୁ; ତାହାର ଅନୁମତି ଦେବାକୁ ଆପଣ ଯୋଗ୍ୟ।
4.1.16
सुयोधनश्च दुष्टात्मा कर्णश्च सहसौबलः ।
जानन्तो विषमं कुर्युरस्मास्वत्यन्तवैरिणः ॥ ४.१.१६ ॥
ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ସୁଯୋଧନ ଓ କର୍ଣ, ସୌବଳ (ଶକୁନି) ସହିତ, ଆମ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶତ୍ରୁତା ରଖିଥିବା ସେମାନେ ଜାଣି ଆମର ଅନିଷ୍ଟ କରିବେ।
4.1.17
युक्तचाराश्च यत्ताश्च दाये स्वस्य जनस्य च ।
दुरात्मनां हि कस्तेषां विश्वासं गन्तुमर्हति ॥ ४.१.१७ ॥
ନିଜର ଆତ୍ମୀୟ ଓ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୁପ୍ତଚର ନିଯୁକ୍ତ କରି ସତର୍କ ରହୁଥିବା ସେହି ଦୁରାତ୍ମାମାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ କିଏ ପାଇପାରିବ?
4.1.18
अपि नस्तद्भवेद्भूयो यद्वयं ब्राह्मणैः सह ।
समस्तेषु च राष्ट्रेषु स्वराज्यस्था भवेम हि ॥ ४.१.१८ ॥
ହୁଏତ ପୁଣି ଏପରି ହେବ ଯେ ଆମେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ, ସମସ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ, ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବୁ।
4.1.19
इत्युक्त्वा दुःखशोकार्तः शुचिर्धर्मसुतस्तदा ।
संमूर्च्छितोऽभवद्राजा सास्रकण्ठो युधिष्ठिरः ॥ ४.१.१९ ॥
ଏହା କହି ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ, ଶୁଚି ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସେତେବେଳେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହେଲେ; ତାଙ୍କ କଣ୍ଠ ଲୁହରେ ରୁଦ୍ଧ ହେଲା।
4.1.20
तमथाश्वासयन्सर्वे ब्राह्मणा भ्रातृभिः सह ॥ ४.१.२० ॥
ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।
4.1.21
प्रबुध्य दुःखमोहार्तो धौम्यं धर्मभृतांवरम् ।
प्रावैक्षत तदा राजा साश्रुकण्ठो युधिष्ठिरः ॥ ४.१.२१ ॥
ଦୁଃଖ ଓ ମୋହରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଜାଗ୍ରତ ହେଲାପରେ, ଲୁହରେ ରୁଦ୍ଧ କଣ୍ଠରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଧର୍ମଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧୌମ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରତି ଚାହିଁଲେ।
4.1.22
अथ धौम्योऽब्रवीद्वाक्यं महार्थं नृपतिं तदा ।
आश्वासयंस्तं स नृपं भ्रातॄंश्च ब्राह्मणैः सह ॥ ४.१.२२ ॥
ତା'ପରେ ଧୌମ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ମହାର୍ଥ ବାକ୍ୟ କହିଲେ; ସେ ରାଜା ଓ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।
4.1.23
राजन्विद्वान्भवान्दान्तः सत्यसन्धो जितेन्द्रियः ।
नैवंविधाः प्रमुह्यन्ति धीराः कस्यांचिदापदि ॥ ४.१.२३ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଆପଣ ବିଦ୍ବାନ, ସଂଯମୀ, ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ ଓ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ; ଏପରି ଧୀର ପୁରୁଷମାନେ କୌଣସି ବିପଦରେ ମୋହ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
4.1.24
देवैरप्यापदः प्राप्ताश्छन्नैश्च बहुभिस्तदा ।
तत्रतत्र सपत्नानां निग्रहार्थं महात्मभिः ॥ ४.१.२४ ॥
ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆପଦ ଆସିଛି, ସେତେବେଳେ ଅନେକ ଲୁଚିଥିବା ଆପଦ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲା; ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ ମହାତ୍ମାମାନେ ସର୍ବତ୍ର ତାହା ସହିଛନ୍ତି।
4.1.25
दितिपुत्रैर्हृते राज्ये देवराजः सुदुःखितः ।
ब्रह्माणं तोषयिष्यंश्च ब्रह्मरूपं विधाय च ॥ ४.१.२५ ॥
ଦିତିର ପୁତ୍ରମାନେ ରାଜ୍ୟ ହରଣ କଲେ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
4.1.26
इन्द्रेण निषधं प्राप्य गिरिप्रस्थाह्वये पुरे ।
छन्नेनोष्य कृतं कर्म द्विषतां बलनिग्रहे ॥ ४.१.२६ ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ନିଷଧ ଦେଶରେ ପହଞ୍ଚି ଗିରିପ୍ରସ୍ଥ ନାମକ ନଗରରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ବାସ କଲେ। ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ବଳ ଦମନ ପାଇଁ ସେ ସେଠାରେ ସେହି କର୍ମ କଲେ।
4.1.27
प्रसादाद्ब्रह्मणो राजन्दितेः पुत्रान्महाबलान् ।
निर्जित्य तरसा शत्रून्पुनर्लोकाञ्जुगोप च ॥ ४.१.२७ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ସେ ଦିତିର ମହାବଳୀ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଜୟ କଲେ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ପୁନର୍ବାର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ।
4.1.28
विष्णुनाऽश्मगिरिं प्राप्य तदा दित्यां निवत्स्यता ।
गर्भे वधार्थं दैत्यानामज्ञातेनोषितं चिरम् ॥ ४.१.२८ ॥
ସେତେବେଳେ ବିଷ୍ଣୁ ଅଶ୍ମଗିରିରେ ପହଞ୍ଚି, ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ପାଇଁ ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଅଜ୍ଞାତ ଭାବେ ବହୁ କାଳ ରହିଲେ।
4.1.29
प्रोष्य वामनरूपेण च्छन्नेन ब्रह्मचारिणा ।
बलेर्यथा हृतं राज्यं विक्रमैस्तच्च ते श्रुतम् ॥ ४.१.२९ ॥
ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ରୂପେ ବାମନ ରୂପ ଧାରଣ କରି ରହି, ସେ ନିଜ ପରାକ୍ରମରେ ବଳିଙ୍କ ରାଜ୍ୟ କିପରି ହରଣ କଲେ, ତାହା ତୁମେ ଶୁଣିଛ।
4.1.30
और्वेण वसता छन्नमूरौ ब्रह्मर्षिणा तदा ।
यत्कृतं तात लोकेषु तच्च सर्वं श्रुतं त्वया ॥ ४.१.३० ॥
ହେ ତାତ! ସେତେବେଳେ ଔର୍ବ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଊରୁରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ବାସ କଲେ; ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଯାହା କଲେ, ତାହା ସବୁ ତୁମେ ଶୁଣିଛ।
4.1.31
प्रच्छन्नेनापि सर्वत्र हरिणा वृत्रनिग्रहे ।
वज्रं प्रविश्य शक्रस्य यत्कृतं तच्च ते श्रुतम् ॥ ४.१.३१ ॥
ବୃତ୍ରନିଗ୍ରହରେ ହରି ସର୍ବତ୍ର ଗୁପ୍ତରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଯାହା କରିଥିଲେ, ତାହା ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଶୁଣିଛ।
4.1.32
हुताशनेन यच्चापः प्रविश्य च्छन्नमूषितम् ।
विबुधानां हि यत्कर्म कृतं तच्चापि ते श्रुतम् ॥ ४.१.३२ ॥
ଅଗ୍ନି ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଗୁପ୍ତରେ ଯାହା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଯେଉଁ କର୍ମ ହୋଇଥିଲା, ତାହା ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଶୁଣିଛ।
4.1.33
यथा विवस्वता तात छन्नेनोत्तमतेजसा ।
निर्दग्धाः शत्रवः सर्वे वसता गवि वर्षशः ॥ ४.१.३३ ॥
ହେ ବତ୍ସ, ଉତ୍ତମ ତେଜସ୍ୱୀ ବିବସ୍ୱାନ (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ଗୁପ୍ତରେ ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ରହି ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରିଥିଲେ।
4.1.34
विष्णुना वसता चात्र गृहे दशरथस्य वै ।
दशग्रीवो हतश्छन्नं संयुगे भीमकर्मणा ॥ ४.१.३४ ॥
ଏଠାରେ ଦଶରଥଙ୍କ ଘରେ ବାସ କରିଥିବା ବିଷ୍ଣୁ ଭୟଙ୍କର କର୍ମା ହୋଇ ଗୁପ୍ତରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦଶଗ୍ରୀବ (ରାବଣ)ଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ।
4.1.35
एवमेते महात्मानः प्रच्छन्नास्तत्रतत्र हि ।
अजयञ्छात्रवान्मुख्यांस्तथा त्वमपि जेष्यसि ॥ ४.१.३५ ॥
ଏହିପରି ଏ ମହାତ୍ମାମାନେ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ଗୁପ୍ତରେ ରହି ମୁଖ୍ୟ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରିଥିଲେ; ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଜୟ କରିବ।
4.1.36
इति धौम्येन धर्मज्ञो वाक्यैः स परिहर्षितः ।
शान्तबुद्धिः पुनर्भूत्वा व्यष्टम्भत युधिष्ठिरः ॥ ४.१.३६ ॥
ଧୌମ୍ୟଙ୍କ ଏହି ବାକ୍ୟରେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଏବଂ ଶାନ୍ତବୁଦ୍ଧି ହୋଇ ପୁଣି ଦୃଢ଼ ହେଲେ।
4.1.37
अथाब्रवीन्महाबाहुर्भीमसेनो महाबलः ।
राजानं बलिनां श्रेष्ठो गिरा संपरिहर्षयन् ॥ ४.१.३७ ॥
ଏଥର ମହାବାହୁ, ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାବଳ ଭୀମସେନ ବାକ୍ୟରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ କରି କହିଲେ।
4.1.38
अवेक्षय महाराज तव गाण्डीवधन्वना ।
धर्मार्थपरया बुद्ध्या न किंचित्साहसं कृतम् ॥ ४.१.३८ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥରେ ନିବିଷ୍ଟ ଆପଣଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିରେ ଦେଖନ୍ତୁ, ଗାଣ୍ଡୀବଧନ୍ୱା କୌଣସି ସାହସିକ କାମ କରିନାହାଁନ୍ତି।
4.1.39
सहदेवो मया नित्यं नकुलश्च निवारितौ ।
शक्तौ विध्वंसने तेषां शत्रुघ्नौ भीमविक्रमौ ॥ ४.१.३९ ॥
ସହଦେବ ଓ ନକୁଳଙ୍କୁ ମୁଁ ସର୍ବଦା ନିବାରଣ କରିଛି; ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ଭୀମପରାକ୍ରମୀ ସେହି ଦୁଇଜଣ ସେମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ।
4.1.40
न वयं वर्त्म हास्यामो यस्मिन्योक्ष्यति नो भवान् ।
तद्विधत्तां भवान्सर्वं क्षिप्रं जेष्यामहे परान् ॥ ४.१.४० ॥
ଆପଣ ଆମକୁ ଯେଉଁ ପଥରେ ଲଗାଇବେ, ଆମେ ସେ ପଥ ଛାଡ଼ିବୁ ନାହିଁ; ଆପଣ ସବୁକିଛି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ, ଆମେ ଶୀଘ୍ର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଜିତିବୁ।
4.1.41
इत्युक्तो भीमसेनेन धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
सुखोपविष्टो विद्वद्भिस्तापसैः संशितव्रतैः ॥ ४.१.४१ ॥
ଭୀମସେନ ଏହା କହିବାରୁ, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବିଦ୍ୱାନ ଓ କଠୋରବ୍ରତୀ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁଖରେ ବସିଥିଲେ।
4.1.42
ये तद्भक्त्याऽभवंस्तस्मिन्वनवासे तपस्विनः ।
तानब्रवीन्महाप्राज्ञः शिष्टान्राजा कृताञ्जलिः ।
अभ्यनुज्ञापयिष्यन्वै तस्मिन्वासे धृतव्रतः ॥ ४.१.४२ ॥
ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିରୁ ସେହି ବନବାସରେ ଥିବା ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ, ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ରାଜା ହାତଯୋଡ଼ି କହିଲେ; ସେ ବାସରୁ ବିଦାୟ ମାଗିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଦୃଢ଼ବ୍ରତୀ।
4.1.43
विदितं भवतां सर्वे र्धार्तराष्ट्रैर्यथा वयम् ।
संमन्त्राहृतराज्याश्च निस्स्वाश्च बहुशः कृताः ।
उषिताः स्मो वने कृच्छ्रं तथा वर्षाणि द्वादश ॥ ४.१.४३ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଆମ ପ୍ରତି କ'ଣ କଲେ ତାହା ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି। ମନ୍ତ୍ରଣାର ଛଳରେ ଆମ ରାଜ୍ୟ ହରଣ କରାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ଅନେକ ଥର ଆମକୁ ନିଃସ୍ୱ କରାଯାଇଥିଲା। ବାରବର୍ଷ ଆମେ ବନରେ କଷ୍ଟରେ ରହିଥିଲୁ।
4.1.44
अज्ञातचर्यासमयं शेषं वर्षं त्रयोदशम् ।
तद्वत्स्यामः क्वचिच्छन्नास्तदनुज्ञातुमर्हथ ॥ ४.१.४४ ॥
ଅଜ୍ଞାତରେ ବାସ କରିବାର ସମୟ, ତ୍ରୟୋଦଶ ବର୍ଷ, ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି। ସେହିପରି ଆମେ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଲୁଚି ରହିବା; ତାହା ପାଇଁ ଆମକୁ ଅନୁମତି ଦେବା ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷେ ଉଚିତ।
4.1.45
इत्युक्ता धर्मराजेन ब्राह्मणाः परमाशिषः ।
प्रयुज्यापृच्छ्य भरतान्यथास्वं प्रययुर्गृहान् ॥ ४.१.४५ ॥
ଧର୍ମରାଜ ଏହିପରି କହିବାରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପରମ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ଭରତବଂଶୀୟମାନଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ନିଜ ନିଜ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
4.1.46
सर्वे वेदविदो मुख्या यतयो मुनयस्तदा ।
आशीरुक्त्वा यथान्यायं पुनर्दर्शनकाङ्क्षिणः ॥ ४.१.४६ ॥
ସେତେବେଳେ ବେଦଜ୍ଞ ସମସ୍ତ ପ୍ରଧାନ, ଯତି ଓ ମୁନିମାନେ ଯଥାନ୍ୟାୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ପୁନଃ ଦର୍ଶନ ଆକାଂକ୍ଷା କରି ଚାଲିଗଲେ।
4.1.47
ते तु भृत्याश्च दूताश्च शिल्पिनः परिचारकाः ।
अनुज्ञाप्य यथान्यायं पुनर्दर्शनकाङ्क्षिणः ॥ ४.१.४७ ॥
ସେହି ଭୃତ୍ୟ, ଦୂତ, ଶିଳ୍ପୀ ଓ ପରିଚାରକମାନେ ମଧ୍ୟ ଯଥାନ୍ୟାୟ ବିଦାୟ ନେଇ, ପୁନଃ ଦର୍ଶନ ଆକାଂକ୍ଷା କରି ଚାଲିଗଲେ।
4.1.48
सह धौम्येन विद्वांसस्तथा ते पञ्च पाण्डवाः ।
उत्थाय प्रययुर्वीराः कृष्णामादाय भारत ॥ ४.१.४८ ॥
ଧୌମ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ସେହି ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ମଧ୍ୟ ଉଠି ଚାଲିଗଲେ। ହେ ଭାରତ, ବୀର ପାଣ୍ଡବମାନେ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗରେ ନେଇ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।
4.1.49
क्रोशमात्रमतिक्रम्य तस्माद्वासान्निमित्ततः ।
श्वोभूते मनुजव्याघ्राश्छन्नवासार्थमुद्यताः ॥ ४.१.४९ ॥
ସେହି ବାସସ୍ଥାନରୁ ଏକ କ୍ରୋଶ ଦୂର ଯାଇ, କୌଣସି କାରଣରୁ, ପରଦିନ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାଘ୍ର ସଦୃଶ ପାଣ୍ଡବେ ଗୁପ୍ତରେ ବାସ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
4.1.50
पृथक् शास्त्रविदः सर्वे सर्वे मन्त्रविशारदाः ।
सन्धिविग्रहतत्वज्ञा मन्त्राय समुपाविशन् ॥ ४.१.५० ॥
ପୃଥକ୍ ଶାସ୍ତ୍ରବିତ୍, ସମସ୍ତେ ମନ୍ତ୍ରବିଶାରଦ, ସନ୍ଧି ଓ ବିଗ୍ରହର ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମନ୍ତ୍ରଣା ପାଇଁ ବସିଲେ।