మహాభారతం · అధ్యాయం 4.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
कथं विराटनगरे मम पूर्वपितामहाः ।
अज्ञातवासमुषिता दुर्योधनभयार्दिताः ॥ ४.१.१ ॥
నారాయణుడికి, నరుడికి, నరోత్తముడికి నమస్కరించి, దేవి సరస్వతికి, వ్యాసునికి నమస్కరించి, అనంతరం జయం అని పలకాలి. విరాట నగరంలో నా పూర్వ పితామహులు దుర్యోధనుని భయంతో పీడితులై అజ్ఞాతవాసంలో ఎలా గడిపారు?
4.1.2
पतिव्रता महाभागा सततं सुखभागिनी ।
द्रौपदी सा कथं ब्रह्मन्नज्ञाता दुःखिताऽवसत् ॥ ४.१.२ ॥
పతివ్రత, మహాభాగ్యవతి, ఎల్లప్పుడూ సుఖాన్ని పంచుకున్న ద్రౌపది, బ్రాహ్మణా, ఆమె గుర్తింపబడకుండా దుఃఖంలో ఎలా గడిపింది?
4.1.3
ते च ब्राह्मणमुख्याश्च सूतपौरोगवैः सह ।
अज्ञातवासमुषिताः कथं च परिचारकाः ॥ ४.१.३ ॥
వారు, శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులు, సూతులు మరియు వంటవారితో కలిసి, అజ్ఞాతవాసంలో గడిపి, పరిచారకులు ఎలా?
4.1.4
यथा विराटनगरे तव पूर्वपितामहाः ।
अज्ञातवासमुषितास्तावद्वक्ष्यामि तच्छृणु ॥ ४.१.४ ॥
విరాట నగరంలో మీ పూర్వ పితామహులు అజ్ఞాతవాసంలో ఎలా గడిపారో, అంతవరకు నేను చెబుతాను, వినండి.
4.1.5
तथा स तान्वराँल्लब्ध्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
गत्वाऽऽश्रमं ब्राह्मणेभ्य आचख्यौ वृत्तमात्मनः ॥ ४.१.५ ॥
ఆ విధంగా ఆ వరాలను పొందిన ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు ఆశ్రమానికి వెళ్లి, బ్రాహ్మణులకు తన వృత్తాంతాన్ని చెప్పాడు.
4.1.6
कथयित्वा च तत्सर्वं ब्राह्मणेभ्यो युधिष्ठिरः ।
अरणीसहितं भाण्डं ब्राह्मणाय न्यवेदयत् ॥ ४.१.६ ॥
అన్నింటినీ బ్రాహ్మణులకు చెప్పిన తరువాత, యుధిష్ఠిరుడు అరణితో కూడిన పాత్రను ఒక బ్రాహ్మణునికి సమర్పించాడు.
4.1.7
ततो युधिष्ठिरो राजा कुन्तीपुत्रो दृढव्रतः ।
समाहूयानुजान्सर्वानिति होवाच भारत ॥ ४.१.७ ॥
అప్పుడు దృఢవ్రతుడైన కుంతీపుత్రుడు రాజు యుధిష్ఠిరుడు తన తమ్ములందరినీ పిలిచి, భారతా, ఇలా అన్నాడు.
4.1.8
द्वादशेमानि वर्षाणि राष्ट्राद्विप्रोषिता वयम् ।
छद्मना हृतराज्याश्च निस्वाश्च बहुशः कृताः ॥ ४.१.८ ॥
పన్నెండు సంవత్సరాలుగా మేము రాజ్యం నుండి బహిష్కరించబడ్డాము; మోసంతో మా రాజ్యం అపహరించబడింది, మేము పలుమార్లు దరిద్రులుగా చేయబడ్డాము.
4.1.9
उषिताश्च वने वासं यथा द्वादश वत्सरान् ।
अज्ञातचर्यां वत्स्यामश्छन्ना वर्षं त्रयोदशम् ॥ ४.१.९ ॥
పన్నెండు సంవత్సరాలు అడవిలో నివసించినట్లుగా, పదమూడవ సంవత్సరంలో మేము గుర్తుపట్టబడకుండా దాగి జీవిస్తాము.
4.1.10
धर्मेण तेऽभ्यनुज्ञाताः पाण्डवाः सत्यविक्रमाः ।
अज्ञातवासं वत्स्यन्तश्छन्ना वर्षं त्रयोदशम् ॥ ४.१.१० ॥
సత్యంలో పరాక్రమవంతులైన పాండవులు, ధర్మానుసారం అనుమతి పొంది, పదమూడవ సంవత్సరంలో గుర్తుపట్టబడకుండా దాగి జీవిస్తారు.
4.1.11
उपोपविश्य विद्वांसः स्नातकाः संशितव्रताः ।
ये तत्र ब्राह्मणा आसन्वनवाससहायिनः ।
ये च भक्ता वसन्ति स्म वनवासे तपस्विनः ॥ ४.१.११ ॥
అక్కడ ఉన్న విద్వాంసులైన, స్నాతకులైన, కఠిన వ్రతులైన బ్రాహ్మణులు, వనవాసంలో సహచరులుగా ఉన్నవారు, భక్తులైన తపస్వులు దగ్గర కూర్చున్నారు.
4.1.12
तानब्रुवन्महात्मानो हृष्टाः प्राञ्जलयः स्थिताः । ॥ ४.१.१२ ॥
సంతోషంతో, చేతులు జోడించి నిలబడిన మహాత్ములు వారితో మాట్లాడారు.
4.1.13
विदितं भवतां सर्वं धार्तराष्ट्रैर्यथा वयम् ।
छद्मना हृतराज्याश्च निस्वाश्च बहुशः कृताः ॥ ४.१.१३ ॥
ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు కపటముతో మా రాజ్యమును అపహరించి, అనేకసార్లు మమ్ములను నిర్ధనులుగా చేసిన సంగతి మీకంతా తెలుసు.
4.1.14
उषिताश्च वने वासं यथा द्वादशवत्सरान् ।
भवद्भिरेव सहिता वन्याहारा द्विजोत्तमाः ॥ ४.१.१४ ॥
ఉత్తమ ద్విజులారా, మేము మీతో కలిసి పన్నెండు సంవత్సరములు అడవిలో నివసించి, అడవి ఆహారముతో జీవించితిమి.
4.1.15
अज्ञातवाससमयं शेषं वर्षं त्रयोदशम् ।
तद्वत्स्यामो वयं छन्नास्तदनुज्ञातुमर्हथ ॥ ४.१.१५ ॥
అజ్ఞాతవాస కాలము, పదమూడవ సంవత్సరము మిగిలి ఉన్నవి; అలాగే మేము మరుగున ఉంటాము; దానికి మీరు అనుమతి ఇవ్వదగినవారు.
4.1.16
सुयोधनश्च दुष्टात्मा कर्णश्च सहसौबलः ।
जानन्तो विषमं कुर्युरस्मास्वत्यन्तवैरिणः ॥ ४.१.१६ ॥
దుష్టాత్ముడైన సుయోధనుడు, కర్ణుడు, సౌబలునితో (శకునితో) కలిసి, మాపై అత్యంత వైరము గలవారు తెలుసుకొని మాకు కీడు చేయుదురు.
4.1.17
युक्तचाराश्च यत्ताश्च दाये स्वस्य जनस्य च ।
दुरात्मनां हि कस्तेषां विश्वासं गन्तुमर्हति ॥ ४.१.१७ ॥
తమ బంధువులలో, ప్రజలలో గూఢచారులను నియమించి అప్రమత్తులుగా ఉండే ఆ దుర్మార్గుల విశ్వాసాన్ని ఎవరు పొందగలరు?
4.1.18
अपि नस्तद्भवेद्भूयो यद्वयं ब्राह्मणैः सह ।
समस्तेषु च राष्ट्रेषु स्वराज्यस्था भवेम हि ॥ ४.१.१८ ॥
బహుశా అది మళ్లీ జరగవచ్చు; మేము బ్రాహ్మణులతో కలిసి, అన్ని రాష్ట్రములలో, మా స్వరాజ్యములో తిరిగి స్థిరపడుదుము.
4.1.19
इत्युक्त्वा दुःखशोकार्तः शुचिर्धर्मसुतस्तदा ।
संमूर्च्छितोऽभवद्राजा सास्रकण्ठो युधिष्ठिरः ॥ ४.१.१९ ॥
ఇలా చెప్పి, దుఃఖశోకాలతో పీడితుడైన పవిత్రుడు ధర్మపుత్రుడు రాజు యుధిష్ఠిరుడు అప్పుడు మూర్ఛిల్లాడు; అతని కంఠం కన్నీటితో గద్గదమైంది.
4.1.20
तमथाश्वासयन्सर्वे ब्राह्मणा भ्रातृभिः सह ॥ ४.१.२० ॥
అప్పుడు బ్రాహ్మణులందరూ సోదరులతో కలిసి అతనికి ఓదార్పునిచ్చారు.
4.1.21
प्रबुध्य दुःखमोहार्तो धौम्यं धर्मभृतांवरम् ।
प्रावैक्षत तदा राजा साश्रुकण्ठो युधिष्ठिरः ॥ ४.१.२१ ॥
దుఃఖమోహాలతో పీడితుడై మేల్కొని, అప్పుడు కన్నీటితో గద్గదమైన కంఠంతో రాజు యుధిష్ఠిరుడు ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠుడైన ధౌమ్యుని వైపు చూశాడు.
4.1.22
अथ धौम्योऽब्रवीद्वाक्यं महार्थं नृपतिं तदा ।
आश्वासयंस्तं स नृपं भ्रातॄंश्च ब्राह्मणैः सह ॥ ४.१.२२ ॥
అప్పుడు ధౌమ్యుడు రాజుతో గొప్ప అర్థంతో కూడిన మాటలు పలికాడు; ఆ రాజును, సోదరులను బ్రాహ్మణులతో కలిసి ఓదార్చాడు.
4.1.23
राजन्विद्वान्भवान्दान्तः सत्यसन्धो जितेन्द्रियः ।
नैवंविधाः प्रमुह्यन्ति धीराः कस्यांचिदापदि ॥ ४.१.२३ ॥
ఓ రాజా! నీవు విద్వాంసుడవు, దాంతుడవు, సత్యసంధుడవు, జితేంద్రియుడవు; ఇలాంటి ధీరులు ఏ ఆపదలోనూ మోహానికి లోనుకారు.
4.1.24
देवैरप्यापदः प्राप्ताश्छन्नैश्च बहुभिस्तदा ।
तत्रतत्र सपत्नानां निग्रहार्थं महात्मभिः ॥ ४.१.२४ ॥
దేవతలకు కూడా ఆపదలు వచ్చాయి, అప్పుడు అనేక దాగిన ఆపదలు కూడా; శత్రువులను అణచడానికి మహాత్ములు అక్కడక్కడ వాటిని ఎదుర్కొన్నారు.
4.1.25
दितिपुत्रैर्हृते राज्ये देवराजः सुदुःखितः ।
ब्रह्माणं तोषयिष्यंश्च ब्रह्मरूपं विधाय च ॥ ४.१.२५ ॥
దితి పుత్రులు రాజ్యాన్ని అపహరించగా దేవరాజు ఇంద్రుడు ఎంతో దుఃఖించాడు. బ్రహ్మను సంతోషపెట్టాలనుకొని అతడు బ్రాహ్మణ రూపాన్ని ధరించాడు.
4.1.26
इन्द्रेण निषधं प्राप्य गिरिप्रस्थाह्वये पुरे ।
छन्नेनोष्य कृतं कर्म द्विषतां बलनिग्रहे ॥ ४.१.२६ ॥
ఇంద్రుడు నిషధ దేశానికి చేరి గిరిప్రస్థం అనే నగరంలో మారువేషంలో నివసించాడు. శత్రువుల బలాన్ని అణచడానికి అతడు అక్కడ ఆ కార్యాన్ని చేశాడు.
4.1.27
प्रसादाद्ब्रह्मणो राजन्दितेः पुत्रान्महाबलान् ।
निर्जित्य तरसा शत्रून्पुनर्लोकाञ्जुगोप च ॥ ४.१.२७ ॥
ఓ రాజా! బ్రహ్మ అనుగ్రహంతో అతడు దితి యొక్క మహాబలులైన పుత్రులను త్వరగా జయించి, శత్రువులను ఓడించి మళ్ళీ లోకాలను రక్షించాడు.
4.1.28
विष्णुनाऽश्मगिरिं प्राप्य तदा दित्यां निवत्स्यता ।
गर्भे वधार्थं दैत्यानामज्ञातेनोषितं चिरम् ॥ ४.१.२८ ॥
అప్పుడు విష్ణువు అశ్మగిరికి చేరి, దైత్యులను సంహరించడానికి దితి గర్భంలో తెలియకుండా చాలా కాలం నివసించాడు.
4.1.29
प्रोष्य वामनरूपेण च्छन्नेन ब्रह्मचारिणा ।
बलेर्यथा हृतं राज्यं विक्रमैस्तच्च ते श्रुतम् ॥ ४.१.२९ ॥
మారువేషంలో బ్రహ్మచారిగా వామన రూపంతో నివసించి, అతడు తన పరాక్రమాలతో బలి రాజ్యాన్ని ఎలా అపహరించాడో నీవు విన్నావు.
4.1.30
और्वेण वसता छन्नमूरौ ब्रह्मर्षिणा तदा ।
यत्कृतं तात लोकेषु तच्च सर्वं श्रुतं त्वया ॥ ४.१.३० ॥
కుమారా! ఆ సమయంలో ఔర్వ బ్రహ్మర్షి తొడలో మారువేషంలో నివసించాడు; లోకాలలో అతడు చేసినదంతా నీవు విన్నావు.
4.1.31
प्रच्छन्नेनापि सर्वत्र हरिणा वृत्रनिग्रहे ।
वज्रं प्रविश्य शक्रस्य यत्कृतं तच्च ते श्रुतम् ॥ ४.१.३१ ॥
వృత్రుని వధలో హరి (విష్ణువు) ఎక్కడైనా రహస్యంగా ఇంద్రుని వజ్రంలో ప్రవేశించి చేసినది కూడా నీవు విన్నావు.
4.1.32
हुताशनेन यच्चापः प्रविश्य च्छन्नमूषितम् ।
विबुधानां हि यत्कर्म कृतं तच्चापि ते श्रुतम् ॥ ४.१.३२ ॥
అగ్ని నీటిలో ప్రవేశించి రహస్యంగా చేసినది, దేవతల కర్మ చేయబడినది కూడా నీవు విన్నావు.
4.1.33
यथा विवस्वता तात छन्नेनोत्तमतेजसा ।
निर्दग्धाः शत्रवः सर्वे वसता गवि वर्षशः ॥ ४.१.३३ ॥
ప్రియ పుత్రా, ఉత్తమ తేజస్సుతో వివస్వంతుడు (సూర్యుడు) రహస్యంగా ఆవులలో సంవత్సరాల తరబడి నివసించి శత్రువులందరినీ దహించినట్లు.
4.1.34
विष्णुना वसता चात्र गृहे दशरथस्य वै ।
दशग्रीवो हतश्छन्नं संयुगे भीमकर्मणा ॥ ४.१.३४ ॥
ఇక్కడ దశరథుని గృహంలో నివసించిన విష్ణువు, భయంకర కర్మలు చేసే వాడిగా రహస్యంగా యుద్ధంలో దశగ్రీవుడిని (రావణుని) చంపాడు.
4.1.35
एवमेते महात्मानः प्रच्छन्नास्तत्रतत्र हि ।
अजयञ्छात्रवान्मुख्यांस्तथा त्वमपि जेष्यसि ॥ ४.१.३५ ॥
ఈ విధంగా ఈ మహాత్ములు అక్కడక్కడ రహస్యంగా ఉండి ప్రధాన శత్రువులను జయించారు; అలాగే నీవు కూడా జయిస్తావు.
4.1.36
इति धौम्येन धर्मज्ञो वाक्यैः स परिहर्षितः ।
शान्तबुद्धिः पुनर्भूत्वा व्यष्टम्भत युधिष्ठिरः ॥ ४.१.३६ ॥
ధౌమ్యుని ఈ మాటలతో ధర్మజ్ఞుడైన యుధిష్ఠిరుడు ఎంతగానో సంతోషించి, శాంతబుద్ధి కలవాడై మళ్లీ స్థిరపడ్డాడు.
4.1.37
अथाब्रवीन्महाबाहुर्भीमसेनो महाबलः ।
राजानं बलिनां श्रेष्ठो गिरा संपरिहर्षयन् ॥ ४.१.३७ ॥
అప్పుడు మహాబాహువు, బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడు, మహాబలుడు అయిన భీమసేనుడు తన మాటలతో రాజును సంతోషపెడుతూ ఇలా అన్నాడు.
4.1.38
अवेक्षय महाराज तव गाण्डीवधन्वना ।
धर्मार्थपरया बुद्ध्या न किंचित्साहसं कृतम् ॥ ४.१.३८ ॥
మహారాజా, ధర్మార్థాలపై దృష్టి నిలిపిన మీ బుద్ధితో, గాండీవధన్వి ఏ సాహసకార్యమూ చేయలేదని చూడండి.
4.1.39
सहदेवो मया नित्यं नकुलश्च निवारितौ ।
शक्तौ विध्वंसने तेषां शत्रुघ्नौ भीमविक्रमौ ॥ ४.१.३९ ॥
సహదేవుడిని, నకులుడిని నేను ఎప్పుడూ నిగ్రహించాను; వారు శత్రువులను నాశనం చేయగల శక్తి కలిగిన, భయంకర పరాక్రమ శాలురైన శత్రుఘ్నులు.
4.1.40
न वयं वर्त्म हास्यामो यस्मिन्योक्ष्यति नो भवान् ।
तद्विधत्तां भवान्सर्वं क्षिप्रं जेष्यामहे परान् ॥ ४.१.४० ॥
మీరు మమ్మల్ని ఏ మార్గంలో నడిపిస్తారో ఆ మార్గాన్ని మేము వదలము; మీరే అంతా ఏర్పాటు చేయండి, శత్రువులను త్వరగా జయిస్తాము.
4.1.41
इत्युक्तो भीमसेनेन धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
सुखोपविष्टो विद्वद्भिस्तापसैः संशितव्रतैः ॥ ४.१.४१ ॥
భీమసేనుడు ఇలా చెప్పగా, ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు విద్వాంసుల మధ్య, దృఢవ్రతులైన తపస్వుల మధ్య సుఖంగా కూర్చుని ఉన్నాడు.
4.1.42
ये तद्भक्त्याऽभवंस्तस्मिन्वनवासे तपस्विनः ।
तानब्रवीन्महाप्राज्ञः शिष्टान्राजा कृताञ्जलिः ।
अभ्यनुज्ञापयिष्यन्वै तस्मिन्वासे धृतव्रतः ॥ ४.१.४२ ॥
ఆయన భక్తితో ఆ వనవాసంలో ఉన్న తపస్వులతో, మహాప్రాజ్ఞుడైన రాజు చేతులు జోడించి ఇలా అన్నాడు; ఆ నివాసం నుండి వీడ్కోలు కోరడానికి సిద్ధమైన దృఢవ్రతుడు.
4.1.43
विदितं भवतां सर्वे र्धार्तराष्ट्रैर्यथा वयम् ।
संमन्त्राहृतराज्याश्च निस्स्वाश्च बहुशः कृताः ।
उषिताः स्मो वने कृच्छ्रं तथा वर्षाणि द्वादश ॥ ४.१.४३ ॥
ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు మాకు ఏమి చేశారో మీకందరికీ తెలుసు. మంత్రాంగపు కుతంత్రంతో మా రాజ్యం అపహరించబడింది; అనేకసార్లు మేము నిస్స్వులమయ్యాము. పన్నెండు సంవత్సరాలు అడవిలో కష్టంగా నివసించాము.
4.1.44
अज्ञातचर्यासमयं शेषं वर्षं त्रयोदशम् ।
तद्वत्स्यामः क्वचिच्छन्नास्तदनुज्ञातुमर्हथ ॥ ४.१.४४ ॥
పదమూడవ సంవత్సరం, గుర్తుపట్టబడకుండా గడపవలసిన కాలం, మిగిలి ఉంది. అలాగే మేము ఎక్కడో దాగి జీవిస్తాము; దానికి మాకు అనుమతి ఇవ్వడం మీకు తగును.
4.1.45
इत्युक्ता धर्मराजेन ब्राह्मणाः परमाशिषः ।
प्रयुज्यापृच्छ्य भरतान्यथास्वं प्रययुर्गृहान् ॥ ४.१.४५ ॥
ధర్మరాజు ఇలా చెప్పగా, బ్రాహ్మణులు ఉత్తమ ఆశీర్వచనాలిచ్చి, భరతవంశీయులకు వీడ్కోలు చెప్పి, తమ తమ ఇళ్లకు వెళ్లిపోయారు.
4.1.46
सर्वे वेदविदो मुख्या यतयो मुनयस्तदा ।
आशीरुक्त्वा यथान्यायं पुनर्दर्शनकाङ्क्षिणः ॥ ४.१.४६ ॥
అప్పుడు వేదజ్ఞులైన ముఖ్యులు, యతులు, మునులు అందరూ యథావిధిగా ఆశీర్వచనాలు పలికి, మళ్లీ దర్శనం కోరుతూ వెళ్లిపోయారు.
4.1.47
ते तु भृत्याश्च दूताश्च शिल्पिनः परिचारकाः ।
अनुज्ञाप्य यथान्यायं पुनर्दर्शनकाङ्क्षिणः ॥ ४.१.४७ ॥
ఆ సేవకులు, దూతలు, శిల్పులు, పరిచారకులు కూడా యథావిధిగా వీడ్కోలు తీసుకుని, మళ్లీ దర్శనం కోరుతూ వెళ్లిపోయారు.
4.1.48
सह धौम्येन विद्वांसस्तथा ते पञ्च पाण्डवाः ।
उत्थाय प्रययुर्वीराः कृष्णामादाय भारत ॥ ४.१.४८ ॥
ధౌమ్యునితో కలిసి ఆ విద్వాంసులు, ఐదుగురు పాండవులు కూడా లేచి బయలుదేరారు. ఓ భారతా, వీరులైన పాండవులు కృష్ణను వెంట తీసుకుని వెళ్లారు.
4.1.49
क्रोशमात्रमतिक्रम्य तस्माद्वासान्निमित्ततः ।
श्वोभूते मनुजव्याघ्राश्छन्नवासार्थमुद्यताः ॥ ४.१.४९ ॥
ఆ నివాసం నుండి ఒక క్రోశ దూరం వెళ్ళి, ఏదో కారణంగా, మరుసటి రోజున మనుష్యులలో వ్యాఘ్రాలైన వారు గుప్తంగా నివసించడానికి సిద్ధమయ్యారు.
4.1.50
पृथक् शास्त्रविदः सर्वे सर्वे मन्त्रविशारदाः ।
सन्धिविग्रहतत्वज्ञा मन्त्राय समुपाविशन् ॥ ४.१.५० ॥
వేర్వేరుగా శాస్త్రాలు తెలిసిన వారందరూ, మంత్రాలోచనలో నేర్పరులైన వారందరూ, సంధి విగ్రహ తత్త్వం తెలిసిన వారు, మంత్రాలోచనకు కూర్చున్నారు.