ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 4.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
कथं विराटनगरे मम पूर्वपितामहाः ।
अज्ञातवासमुषिता दुर्योधनभयार्दिताः ॥ ४.१.१ ॥
ਨਾਰਾਇਣ, ਨਰ ਅਤੇ ਨਰੋਤਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਜਯ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਰਾਟ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜ ਅਗਿਆਤਵਾਸ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਰਹੇ?
4.1.2
पतिव्रता महाभागा सततं सुखभागिनी ।
द्रौपदी सा कथं ब्रह्मन्नज्ञाता दुःखिताऽवसत् ॥ ४.१.२ ॥
ਪਤੀਵਰਤਾ, ਮਹਾਭਾਗਾ, ਸਦਾ ਸੁਖ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰ ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਅਣਜਾਣ ਰਹਿ ਕੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਰਹੀ?
4.1.3
ते च ब्राह्मणमुख्याश्च सूतपौरोगवैः सह ।
अज्ञातवासमुषिताः कथं च परिचारकाः ॥ ४.१.३ ॥
ਉਹ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੂਤ ਅਤੇ ਰਸੋਈਏ ਸਮੇਤ, ਅਗਿਆਤਵਾਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਸੇਵਕ ਕਿਵੇਂ?
4.1.4
यथा विराटनगरे तव पूर्वपितामहाः ।
अज्ञातवासमुषितास्तावद्वक्ष्यामि तच्छृणु ॥ ४.१.४ ॥
ਵਿਰਾਟ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਪੂਰਵਜ ਅਗਿਆਤਵਾਸ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਰਹੇ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਸੁਣੋ।
4.1.5
तथा स तान्वराँल्लब्ध्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
गत्वाऽऽश्रमं ब्राह्मणेभ्य आचख्यौ वृत्तमात्मनः ॥ ४.१.५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਿਰਤਾਂਤ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ।
4.1.6
कथयित्वा च तत्सर्वं ब्राह्मणेभ्यो युधिष्ठिरः ।
अरणीसहितं भाण्डं ब्राह्मणाय न्यवेदयत् ॥ ४.१.६ ॥
ਇਹ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਅਰਣੀ ਸਮੇਤ ਭਾਂਡਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
4.1.7
ततो युधिष्ठिरो राजा कुन्तीपुत्रो दृढव्रतः ।
समाहूयानुजान्सर्वानिति होवाच भारत ॥ ४.१.७ ॥
ਤਦ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਵ੍ਰਤ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
4.1.8
द्वादशेमानि वर्षाणि राष्ट्राद्विप्रोषिता वयम् ।
छद्मना हृतराज्याश्च निस्वाश्च बहुशः कृताः ॥ ४.१.८ ॥
ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਰਾਜ ਤੋਂ ਕੱਢੇ ਗਏ ਹਾਂ; ਛਲ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਰਾਜ ਖੋਹਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਕਈ ਵਾਰ ਕੰਗਾਲ ਬਣਾਏ ਗਏ।
4.1.9
उषिताश्च वने वासं यथा द्वादश वत्सरान् ।
अज्ञातचर्यां वत्स्यामश्छन्ना वर्षं त्रयोदशम् ॥ ४.१.९ ॥
ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਬਨ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰ੍ਹਵੇਂ ਸਾਲ ਅਸੀਂ ਅਣਜਾਣ ਰਹਿ ਕੇ ਲੁਕ ਕੇ ਰਹਾਂਗੇ।
4.1.10
धर्मेण तेऽभ्यनुज्ञाताः पाण्डवाः सत्यविक्रमाः ।
अज्ञातवासं वत्स्यन्तश्छन्ना वर्षं त्रयोदशम् ॥ ४.१.१० ॥
ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਗਿਆ ਪਾਏ ਹੋਏ, ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਬਹਾਦਰ ਪਾਂਡਵ ਤੇਰ੍ਹਵੇਂ ਸਾਲ ਅਣਜਾਣ ਰਹਿ ਕੇ ਲੁਕ ਕੇ ਵਸਣਗੇ।
4.1.11
उपोपविश्य विद्वांसः स्नातकाः संशितव्रताः ।
ये तत्र ब्राह्मणा आसन्वनवाससहायिनः ।
ये च भक्ता वसन्ति स्म वनवासे तपस्विनः ॥ ४.१.११ ॥
ਉੱਥੇ ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ, ਸਨਾਤਕ, ਕਠੋਰ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਨ, ਜੋ ਬਨਵਾਸ ਵਿੱਚ ਸਾਥੀ ਸਨ ਅਤੇ ਜੋ ਭਗਤ ਤਪਸਵੀ ਬਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਨੇੜੇ ਬੈਠ ਗਏ।
4.1.12
तानब्रुवन्महात्मानो हृष्टाः प्राञ्जलयः स्थिताः । ॥ ४.१.१२ ॥
ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
4.1.13
विदितं भवतां सर्वं धार्तराष्ट्रैर्यथा वयम् ।
छद्मना हृतराज्याश्च निस्वाश्च बहुशः कृताः ॥ ४.१.१३ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਛਲ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਰਾਜ ਖੋਹ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਸਾਨੂੰ ਕੰਗਾਲ ਬਣਾਇਆ, ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹੋ।
4.1.14
उषिताश्च वने वासं यथा द्वादशवत्सरान् ।
भवद्भिरेव सहिता वन्याहारा द्विजोत्तमाः ॥ ४.१.१४ ॥
ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜੋ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਭੋਜਨ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵੇ।
4.1.15
अज्ञातवाससमयं शेषं वर्षं त्रयोदशम् ।
तद्वत्स्यामो वयं छन्नास्तदनुज्ञातुमर्हथ ॥ ४.१.१५ ॥
ਅਗਿਆਤਵਾਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰ੍ਹਵਾਂ ਸਾਲ ਬਾਕੀ ਹੈ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਲੁਕ ਕੇ ਰਹਾਂਗੇ; ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਦੇ ਤੁਸੀਂ ਯੋਗ ਹੋ।
4.1.16
सुयोधनश्च दुष्टात्मा कर्णश्च सहसौबलः ।
जानन्तो विषमं कुर्युरस्मास्वत्यन्तवैरिणः ॥ ४.१.१६ ॥
ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲਾ ਸੁਯੋਧਨ ਅਤੇ ਕਰਨ, ਸੌਬਲ (ਸ਼ਕੁਨੀ) ਸਮੇਤ, ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਵੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਜਾਣ ਕੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਕਰਨਗੇ।
4.1.17
युक्तचाराश्च यत्ताश्च दाये स्वस्य जनस्य च ।
दुरात्मनां हि कस्तेषां विश्वासं गन्तुमर्हति ॥ ४.१.१७ ॥
ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਸੂਸ ਲਾ ਕੇ ਚੌਕਸ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਦੁਰਾਤਮਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
4.1.18
अपि नस्तद्भवेद्भूयो यद्वयं ब्राह्मणैः सह ।
समस्तेषु च राष्ट्रेषु स्वराज्यस्था भवेम हि ॥ ४.१.१८ ॥
ਸ਼ਾਇਦ ਫਿਰ ਅਜਿਹਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਈਏ।
4.1.19
इत्युक्त्वा दुःखशोकार्तः शुचिर्धर्मसुतस्तदा ।
संमूर्च्छितोऽभवद्राजा सास्रकण्ठो युधिष्ठिरः ॥ ४.१.१९ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਸੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਸ਼ੁੱਧ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਦਾ ਗਲਾ ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
4.1.20
तमथाश्वासयन्सर्वे ब्राह्मणा भ्रातृभिः सह ॥ ४.१.२० ॥
ਤਦ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ।
4.1.21
प्रबुध्य दुःखमोहार्तो धौम्यं धर्मभृतांवरम् ।
प्रावैक्षत तदा राजा साश्रुकण्ठो युधिष्ठिरः ॥ ४.१.२१ ॥
ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਜਾਗ ਕੇ, ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਗਲੇ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਧਰਮ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧੌਮਿਆ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ।
4.1.22
अथ धौम्योऽब्रवीद्वाक्यं महार्थं नृपतिं तदा ।
आश्वासयंस्तं स नृपं भ्रातॄंश्च ब्राह्मणैः सह ॥ ४.१.२२ ॥
ਤਦ ਧੌਮਿਆ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਅਰਥ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਆਖੇ; ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਸਮੇਤ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ।
4.1.23
राजन्विद्वान्भवान्दान्तः सत्यसन्धो जितेन्द्रियः ।
नैवंविधाः प्रमुह्यन्ति धीराः कस्यांचिदापदि ॥ ४.१.२३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਤੁਸੀਂ ਵਿਦਵਾਨ, ਸੰਜਮੀ, ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਹੋ; ਅਜਿਹੇ ਧੀਰ ਪੁਰਸ਼ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਪਦਾ ਵਿੱਚ ਮੋਹ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ।
4.1.24
देवैरप्यापदः प्राप्ताश्छन्नैश्च बहुभिस्तदा ।
तत्रतत्र सपत्नानां निग्रहार्थं महात्मभिः ॥ ४.१.२४ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਆਪਦਾਵਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਲੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵੀ; ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।
4.1.25
दितिपुत्रैर्हृते राज्ये देवराजः सुदुःखितः ।
ब्रह्माणं तोषयिष्यंश्च ब्रह्मरूपं विधाय च ॥ ४.१.२५ ॥
ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਰਾਜ ਖੋਹ ਲਿਆ ਤਾਂ ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ।
4.1.26
इन्द्रेण निषधं प्राप्य गिरिप्रस्थाह्वये पुरे ।
छन्नेनोष्य कृतं कर्म द्विषतां बलनिग्रहे ॥ ४.१.२६ ॥
ਇੰਦਰ ਨਿਸ਼ਧ ਦੇਸ਼ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਗਿਰਿਪ੍ਰਸਥ ਨਾਮਕ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਕੇ ਰਿਹਾ। ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਉੱਥੇ ਉਹ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ।
4.1.27
प्रसादाद्ब्रह्मणो राजन्दितेः पुत्रान्महाबलान् ।
निर्जित्य तरसा शत्रून्पुनर्लोकाञ्जुगोप च ॥ ४.१.२७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਦਿਤੀ ਦੇ ਮਹਾਬਲੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
4.1.28
विष्णुनाऽश्मगिरिं प्राप्य तदा दित्यां निवत्स्यता ।
गर्भे वधार्थं दैत्यानामज्ञातेनोषितं चिरम् ॥ ४.१.२८ ॥
ਤਦ ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਸ਼ਮਗਿਰੀ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਦਿਤੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਅਣਜਾਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਵੱਸਿਆ।
4.1.29
प्रोष्य वामनरूपेण च्छन्नेन ब्रह्मचारिणा ।
बलेर्यथा हृतं राज्यं विक्रमैस्तच्च ते श्रुतम् ॥ ४.१.२९ ॥
ਲੁਕ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਵਜੋਂ ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਬਲੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਿਵੇਂ ਖੋਹਿਆ, ਉਹ ਤੂੰ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
4.1.30
और्वेण वसता छन्नमूरौ ब्रह्मर्षिणा तदा ।
यत्कृतं तात लोकेषु तच्च सर्वं श्रुतं त्वया ॥ ४.१.३० ॥
ਹੇ ਤਾਤ! ਉਸ ਵੇਲੇ ਔਰਵ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਪੱਟ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਕੇ ਵੱਸਿਆ; ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਭ ਤੂੰ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
4.1.31
प्रच्छन्नेनापि सर्वत्र हरिणा वृत्रनिग्रहे ।
वज्रं प्रविश्य शक्रस्य यत्कृतं तच्च ते श्रुतम् ॥ ४.१.३१ ॥
ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਰਿ ਨੇ ਹਰ ਥਾਂ ਲੁਕ ਕੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜ੍ਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਵੀ ਤੂੰ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
4.1.32
हुताशनेन यच्चापः प्रविश्य च्छन्नमूषितम् ।
विबुधानां हि यत्कर्म कृतं तच्चापि ते श्रुतम् ॥ ४.१.३२ ॥
ਅਗਨੀ ਨੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਲੁਕ ਕੇ ਜੋ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਜੋ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਤੂੰ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
4.1.33
यथा विवस्वता तात छन्नेनोत्तमतेजसा ।
निर्दग्धाः शत्रवः सर्वे वसता गवि वर्षशः ॥ ४.१.३३ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਉੱਤਮ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਵਿਵਸਵਾਨ (ਸੂਰਜ) ਨੇ ਲੁਕ ਕੇ ਗਊਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਕੇ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
4.1.34
विष्णुना वसता चात्र गृहे दशरथस्य वै ।
दशग्रीवो हतश्छन्नं संयुगे भीमकर्मणा ॥ ४.१.३४ ॥
ਇੱਥੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਣ ਕੇ ਲੁਕ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ (ਰਾਵਣ) ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।
4.1.35
एवमेते महात्मानः प्रच्छन्नास्तत्रतत्र हि ।
अजयञ्छात्रवान्मुख्यांस्तथा त्वमपि जेष्यसि ॥ ४.१.३५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਮਹਾਤਮਾ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਲੁਕ ਕੇ ਮੁੱਖ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਤੂੰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿੱਤੇਂਗਾ।
4.1.36
इति धौम्येन धर्मज्ञो वाक्यैः स परिहर्षितः ।
शान्तबुद्धिः पुनर्भूत्वा व्यष्टम्भत युधिष्ठिरः ॥ ४.१.३६ ॥
ਧੌਮ੍ਯ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਧਰਮਜ੍ਞ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੋ ਗਏ।
4.1.37
अथाब्रवीन्महाबाहुर्भीमसेनो महाबलः ।
राजानं बलिनां श्रेष्ठो गिरा संपरिहर्षयन् ॥ ४.१.३७ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਹਾਬਲ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ।
4.1.38
अवेक्षय महाराज तव गाण्डीवधन्वना ।
धर्मार्थपरया बुद्ध्या न किंचित्साहसं कृतम् ॥ ४.१.३८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਧਰਮ ਤੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਵੇਖੋ, ਗਾਂਡੀਵਧਨਵਾ ਨੇ ਕੋਈ ਸਾਹਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
4.1.39
सहदेवो मया नित्यं नकुलश्च निवारितौ ।
शक्तौ विध्वंसने तेषां शत्रुघ्नौ भीमविक्रमौ ॥ ४.१.३९ ॥
ਸਹਦੇਵ ਅਤੇ ਨਕੁਲ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਦਾ ਰੋਕਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ, ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਸ਼ਤਰੂਘਨ।
4.1.40
न वयं वर्त्म हास्यामो यस्मिन्योक्ष्यति नो भवान् ।
तद्विधत्तां भवान्सर्वं क्षिप्रं जेष्यामहे परान् ॥ ४.१.४० ॥
ਜਿਸ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਲਾਓਗੇ, ਅਸੀਂ ਉਹ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗੇ; ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੋ, ਅਸੀਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਾਂਗੇ।
4.1.41
इत्युक्तो भीमसेनेन धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
सुखोपविष्टो विद्वद्भिस्तापसैः संशितव्रतैः ॥ ४.१.४१ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਵ੍ਰਤੀ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁਖ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਸਨ।
4.1.42
ये तद्भक्त्याऽभवंस्तस्मिन्वनवासे तपस्विनः ।
तानब्रवीन्महाप्राज्ञः शिष्टान्राजा कृताञ्जलिः ।
अभ्यनुज्ञापयिष्यन्वै तस्मिन्वासे धृतव्रतः ॥ ४.१.४२ ॥
ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਾਰਨ ਉਸ ਬਨਵਾਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ, ਮਹਾਪ੍ਰਗਿਆ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਿਆ; ਉਸ ਵਾਸ ਤੋਂ ਵਿਦਾਈ ਮੰਗਣ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਦ੍ਰਿੜ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਾ।
4.1.43
विदितं भवतां सर्वे र्धार्तराष्ट्रैर्यथा वयम् ।
संमन्त्राहृतराज्याश्च निस्स्वाश्च बहुशः कृताः ।
उषिताः स्मो वने कृच्छ्रं तथा वर्षाणि द्वादश ॥ ४.१.४३ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹੋ। ਸਲਾਹ ਦੇ ਛਲ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਰਾਜ ਖੋਹ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਅਸੀਂ ਕੰਗਾਲ ਬਣਾਏ ਗਏ। ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਰਹੇ।
4.1.44
अज्ञातचर्यासमयं शेषं वर्षं त्रयोदशम् ।
तद्वत्स्यामः क्वचिच्छन्नास्तदनुज्ञातुमर्हथ ॥ ४.१.४४ ॥
ਅਣਜਾਣ ਰਹਿ ਕੇ ਬਿਤਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਤੇਰ੍ਹਵਾਂ ਸਾਲ, ਬਾਕੀ ਹੈ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਕਿਤੇ ਲੁਕ ਕੇ ਰਹਾਂਗੇ; ਉਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇਣੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ।
4.1.45
इत्युक्ता धर्मराजेन ब्राह्मणाः परमाशिषः ।
प्रयुज्यापृच्छ्य भरतान्यथास्वं प्रययुर्गृहान् ॥ ४.१.४५ ॥
ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਪਰਮ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ, ਭਰਤਵੰਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
4.1.46
सर्वे वेदविदो मुख्या यतयो मुनयस्तदा ।
आशीरुक्त्वा यथान्यायं पुनर्दर्शनकाङ्क्षिणः ॥ ४.१.४६ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ, ਯਤੀ ਅਤੇ ਮੁਨੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਕੇ, ਫਿਰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਚਲੇ ਗਏ।
4.1.47
ते तु भृत्याश्च दूताश्च शिल्पिनः परिचारकाः ।
अनुज्ञाप्य यथान्यायं पुनर्दर्शनकाङ्क्षिणः ॥ ४.१.४७ ॥
ਉਹ ਸੇਵਕ, ਦੂਤ, ਕਾਰੀਗਰ ਅਤੇ ਪਰਿਚਾਰਕ ਵੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਫਿਰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਚਲੇ ਗਏ।
4.1.48
सह धौम्येन विद्वांसस्तथा ते पञ्च पाण्डवाः ।
उत्थाय प्रययुर्वीराः कृष्णामादाय भारत ॥ ४.१.४८ ॥
ਧੌਮ੍ਯ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਪੰਜ ਪਾਂਡਵ ਵੀ ਉੱਠ ਕੇ ਤੁਰ ਪਏ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਵੀਰ ਪਾਂਡਵ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ।
4.1.49
क्रोशमात्रमतिक्रम्य तस्माद्वासान्निमित्ततः ।
श्वोभूते मनुजव्याघ्राश्छन्नवासार्थमुद्यताः ॥ ४.१.४९ ॥
ਉਸ ਨਿਵਾਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕੋਸ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਘਰ ਵਰਗੇ ਪਾਂਡਵ ਲੁਕ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ।
4.1.50
पृथक् शास्त्रविदः सर्वे सर्वे मन्त्रविशारदाः ।
सन्धिविग्रहतत्वज्ञा मन्त्राय समुपाविशन् ॥ ४.१.५० ॥
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਸਾਰੇ ਮੰਤਰ-ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸੰਧੀ ਅਤੇ ਵਿਗ੍ਰਹ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਸਭ ਸਲਾਹ ਲਈ ਬੈਠ ਗਏ।