మహాభారతం · అధ్యాయం 4.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.19.1
अकीर्तयत सुश्रोणी धर्मं शक्रं दिवाकरम् ।
मारुतं चाश्विनौ देवौ कुबेरं वरुणं यमम् ॥ ४.१९.१ ॥
అందమైన నడుము గల ఆమె ధర్ముడు, ఇంద్రుడు, సూర్యుడు, వాయువు, ఇద్దరు అశ్వినీ దేవతలు, కుబేరుడు, వరుణుడు, యముడు—వీరిని కీర్తించింది.
4.19.2
रुद्रमग्निं भगं विष्णुं स्कन्दं पूषणमेव च ।
सावित्रीसहितं चापि ब्रह्माणं पर्यकीर्तयत् ॥ ४.१९.२ ॥
రుద్రుడు, అగ్ని, భగుడు, విష్ణువు, స్కందుడు, పూషుడు, సావిత్రితో కూడిన బ్రహ్మ—వీరినందరినీ పూర్తిగా కీర్తించింది.
4.19.3
इत्येवं मृगशवाक्षी सुश्रोणी धर्मचारिणी ।
उपातिष्ठत सा सूर्यं मुहूर्तमबला तदा ॥ ४.१९.३ ॥
ఇలా లేడికన్నుల, అందమైన నడుము గల, ధర్మాచరణ చేసే ఆ బలహీన స్త్రీ ఆ సమయంలో కొద్దిసేపు సూర్యుడిని ఉపాసించింది.
4.19.4
तदस्यास्तनुमध्यायाः सर्वं सूर्योऽवबुद्धवान् ।
अन्तर्हितं ततस्तस्या रक्षो रक्षार्थमादिशत् ॥ ४.१९.४ ॥
ఆ సన్నని నడుము గల ఆమె విషయమంతా సూర్యుడు తెలుసుకున్నాడు; అప్పుడు ఆమె రక్షణ కోసం దాగి ఉన్న రక్షకునికి ఆజ్ఞాపించాడు.
4.19.5
तच्चैनां नाजहात्तत्र सर्वावस्थास्वनिन्दिताम् ॥ ४.१९.५ ॥
ఆ రక్షకుడు అక్కడ అన్ని స్థితుల్లోనూ ఆ నిర్దోషురాలిని విడిచిపెట్టలేదు.
4.19.6
प्रतस्थे सा सुकेशान्ता त्वरमाणा पुनःपुनः ।
विलम्बमाना विवशा कीचकस्य निवेशनम् ॥ ४.१९.६ ॥
అందమైన కేశాలు గల ఆమె పదే పదే త్వరపడుతూ, అయిష్టంగా ఆగుతూ, నిస్సహాయంగా కీచకుని నివాసం వైపు బయలుదేరింది.
4.19.7
तां मृगीमिव वित्रस्तां दृष्ट्वा कृष्णां समागताम् ।
उत्पपातासनात्तूर्णं नावं लब्ध्वेव पारगः ॥ ४.१९.७ ॥
భయపడిన లేడిలా వస్తున్న ఆ కృష్ణను చూడగానే, తీరం దాటేవాడు పడవ దొరికినట్లు కీచకుడు వెంటనే ఆసనం నుండి లేచి దూకాడు.
4.19.8
श्लक्ष्णं चोवाच वाक्यं स कीचकः काममूर्च्छितः ।
स्वागतं ते सुकेशान्ते सुव्युष्टा रजनी मम ॥ ४.१९.८ ॥
కామంతో మూర్ఛితుడైన ఆ కీచకుడు మృదువైన మాటలతో ఇలా అన్నాడు: "సుందరమైన కేశాలు గలదానా, నీకు స్వాగతం; నా రాత్రి ఇప్పుడు మంచి తెల్లవారింది."
4.19.9
स्वामिनी त्वमनुप्राप्ता चिरस्य भवनं शुभे ।
कुरुष्व च मयि प्रीतिं वशं चोपानयस्व माम् ॥ ४.१९.९ ॥
"శుభప్రదురాలా, చాలాకాలానికి నీవు నా గృహానికి యజమానురాలిగా వచ్చావు; నాపై ప్రేమ చూపు, నన్ను నీ వశం చేసుకో."
4.19.10
प्रतिगृह्णीष्व मे भोगांस्त्वदर्थमुपकल्पितान् ।
सर्वरत्नमयीं मालां कुण्डले च हिरण्मये ॥ ४.१९.१० ॥
"నీ కోసమే సిద్ధం చేసిన నా భోగ వస్తువులను స్వీకరించు; సర్వరత్నమయమైన మాలను, బంగారు కుండలాలను."
4.19.11
वासांसि चन्दनं माल्यं धूपशुद्धां च वारुणीम् ।
प्रतिगृह्णीष्व भद्रं ते विहर त्वं यथेच्छसि।
प्रीत्या मे कुरु मद्माक्षि प्रसादं प्रियदर्शने ॥ ४.१९.११ ॥
"వస్త్రాలు, చందనం, మాల, ధూపంతో శుద్ధి చేసిన వారుణి మద్యాన్ని స్వీకరించు; నీకు శుభం కలుగుగాక. నీకు ఇష్టమైనట్లు విహరించు. మత్తెక్కిన కన్నులు గలదానా, ప్రియదర్శినీ, ప్రేమతో నాపై దయ చూపు."
4.19.12
स्वास्तीर्णमस्ति शयनं सितसूक्ष्मोत्तरच्छदम् ।
अत्रारुह्य मया सार्धं पिबेमां वरवारुणीम् ॥ ४.१९.१२ ॥
"ఇక్కడ తెల్లని సన్నని పైవస్త్రంతో చక్కగా పరచిన పడక ఉంది. దానిపై నాతో ఎక్కి ఈ శ్రేష్ఠమైన వారుణి మద్యాన్ని త్రాగు."
4.19.13
भजस्व मां विशालाक्षि भर्ता ते सदृशोस्म्यहम् ।
उपसर्प वरारोहे मेरुमर्कप्रभा यथा ॥ ४.१९.१३ ॥
విశాలనేత్రీ, నన్ను స్వీకరించు; నేను నీ భర్తకు సమానుడను. సుందరమైన నడుము గలదానా, మేరు పర్వతాన్ని సూర్యకాంతి చేరినట్లు నా దగ్గరకు రా.
4.19.14
स मूढः कीचकस्तत्र प्राप्तां राजीवलोचनाम् ।
अब्रवीद्द्रौपदीं दृष्ट्वा दुरात्मा ह्यात्मसंमतः ॥ ४.१९.१४ ॥
అక్కడికి వచ్చిన కమలనయనియైన ద్రౌపదిని చూసి, ఆ మూఢుడైన కీచకుడు, దుష్టబుద్ధితో తన మనసే ప్రమాణమనుకుంటూ ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
4.19.15
कीचकेनैवमुक्ता सा द्रौपदी वरवर्णिनी ।
अब्रवीत्तमनाचारं नेदृशं वक्तुमर्हसि ॥ ४.१९.१५ ॥
కీచకుడు ఇలా పలుకగా, శ్రేష్ఠ వర్ణముగల ద్రౌపది ఆ దురాచారునితో అన్నది: "నీవు ఇటువంటి మాటలు పలుకగూడదు."
4.19.16
नाहं शक्या त्वया स्प्रष्टुं श्वपचेनेव ब्राह्मणी ।
गन्तुमिच्छसि दुर्बुद्धे गतिं दुर्गतरान्तराम् ॥ ४.१९.१६ ॥
బ్రాహ్మణ స్త్రీని శ్వపచుడు తాకలేనట్లు, నన్ను నీవు తాకలేవు. దుర్బుద్ధీ, ఇంతకంటే దుర్గతికి నీవు వెళ్లదలచావు.
4.19.17
यत्र गच्छन्ति बहवः परदाराभिमर्शकाः ।
नराः संभिन्नमर्यादाः कीटवच्चाशुभाश्रयाः ॥ ४.१९.१७ ॥
పరస్త్రీలను తాకే అనేకులు, మర్యాదలను దాటినవారు, పురుగుల్లా అశుభ స్థానాల్లో నివసించేవారు ఎక్కడికి వెళ్తారో.
4.19.18
अप्रैषीन्मां सुराहारीं सुदेष्णा त्वन्निवेशनम् ।
तस्यै नयिष्ये मदिरां भगिनी तृषिता तव ॥ ४.१९.१८ ॥
సుదేష్ణ నన్ను నీ ఇంటికి సురను తీసుకురావడానికి పంపింది. ఆమె కోసం నేను మదిరను తీసుకువెళ్తాను; నీ సోదరి దాహంతో ఉంది.
4.19.19
पिपासिता च कैकेयी तूर्णं मामादिशत्ततः ।
दीयतां मे सुरा शीघ्रं सूतपुत्र व्रजाम्यहम् ॥ ४.१९.१९ ॥
దప్పికతో ఉన్న కైకేయి వెంటనే నాకు ఆజ్ఞాపించింది: 'సూతపుత్రుడా, నాకు త్వరగా మద్యం ఇవ్వు; నేను వెళ్తాను.'
4.19.20
अन्या भद्रे हरिष्यन्ति राजपुत्र्याः सुरामिमाम् ।
किं त्वं यास्यसि कल्याणि मदर्थं त्वमिहागता ॥ ४.१९.२० ॥
కీచకుడు అన్నాడు: 'భద్రే, ఈ మద్యాన్ని రాజపుత్రి కోసం వేరే దాసీలు తీసుకుపోతారు. కల్యాణీ, నా కోసమే నీవు ఇక్కడికి వచ్చావు; ఎందుకు వెళ్తావు?'
4.19.21
इत्युक्त्वा दक्षिणे पाणौ सूतपुत्रः परामृशत् ।
सा गृहीता विधून्वन्ती भूमौ निक्षिप्य भाजनम् ।
सभां शरणमाधावद्यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ४.१९.२१ ॥
ఇలా చెప్పి సూతపుత్రుడు ఆమె కుడి చేతిని పట్టుకున్నాడు. పట్టుబడిన ఆమె విదిలించుకుంటూ పాత్రను నేలపై ఉంచి, రాజు యుధిష్ఠిరుడు ఉన్న సభ వైపు శరణు కోసం పరుగెత్తింది.
4.19.22
तां कीचकः प्रधावन्तीं केशपक्षे परामृशत् ।
पातयित्वा तु तां भूमौ सूतपुत्रः पदाऽवधीत् ॥ ४.१९.२२ ॥
పరుగెత్తుతున్న ఆమెను కీచకుడు జుట్టు ముడి పట్టుకున్నాడు. ఆమెను నేలపై పడగొట్టి, సూతపుత్రుడు కాలితో తన్నాడు.
4.19.23
सभायां पश्यतो राज्ञो विराटस्य महात्मनः ।
ब्राह्मणानां च वृद्धानां क्षत्रियाणां च पश्यतां ॥ ४.१९.२३ ॥
సభలో మహాత్ముడైన రాజు విరాటుడు చూస్తుండగా, బ్రాహ్మణులు, వృద్ధులు, క్షత్రియులు కూడా చూస్తుండగా.
4.19.24
तस्याः पादाभितप्ताया मुखाद्रुधिरमास्रवत् ॥ ४.१९.२४ ॥
కాలితో కొట్టబడిన ఆమె ముఖం నుండి రక్తం స్రవించింది.
4.19.25
ततो दिवाकरेणाशु राक्षसः संनियोजितः ।
स कीचकमपोवाह वातवेगेन भारत ॥ ४.१९.२५ ॥
అప్పుడు సూర్యునిచే వెంటనే నియమించబడిన ఆ రాక్షసుడు వాయువేగంతో కీచకుడిని తీసుకెళ్లాడు, ఓ భారతా.
4.19.26
स पपात तदा भूमौ रक्षोबलसमीरितः ।
विघूर्णमानो निश्चेष्टश्छिन्नमूल इव द्रुमः ॥ ४.१९.२६ ॥
రాక్షసుని బలంతో విసరబడిన అతడు అప్పుడు నేలపై పడ్డాడు, తిరుగుతూ, చలనరహితుడై, వేరు తెగిన చెట్టులా.
4.19.27
तां दृष्ट्वा तत्र ते सभ्या हाहाभूताः समन्ततः ।
न युक्तं सूतपुत्रेति कीचकेति च तेऽवदन्।
किमियं वध्यते बाला कृपणा चाप्यबान्धवा ॥ ४.१९.२७ ॥
అక్కడ ఆమెను చూచి సభలోని వారంతా అన్ని వైపులా హాహాకారాలు చేశారు. 'సూతపుత్రుడా, కీచకా, ఇది తగదు. ఈ దీనురాలు, బంధువులు లేని బాలిక ఎందుకు కొట్టబడుతోంది?' అని వారు అన్నారు.
4.19.28
तस्यामासन्हि ते पार्थाः सभायां भ्रातरस्तथा ।
अमृष्यमाणाः कृष्णायाः कीचकेन पदा वधं ॥ ४.१९.२८ ॥
ఆ సభలో పృథ కుమారులైన ఆ సోదరులు కూడా కృష్ణకు కీచకుడు కాలితో కొట్టిన దెబ్బను సహించలేకపోయారు.
4.19.29
तां दृष्ट्वा भीमसेनस्य क्रोधादास्रमवर्तत ।
धूमोच्छ्वासः समभवन्नेत्रे चोच्छ्रितपक्ष्मणी ।
सस्वेदा भ्रुकुटी चोग्रा ललाटे समवर्तत ॥ ४.१९.२९ ॥
ఆమెను చూచి భీమసేనునికి కోపంతో కన్నీళ్లు వచ్చాయి. అతని ఊపిరి నుండి పొగ వంటిది వెలువడింది; కళ్ళు పైకెత్తిన రెప్పలతో ఉన్నాయి; నుదుటిపై చెమటతో భయంకరమైన కనుబొమ్మ ముడిపడింది.
4.19.30
तस्य भीमो वधप्रेप्सुः कीचकस्य दुरात्मनः ।
दन्तैर्दन्तांस्तदा रोपान्निष्पिपेष महामनाः ॥ ४.१९.३० ॥
ఆ దురాత్ముడైన కీచకుని వధించాలని కోరిన మహామనస్కుడైన భీముడు అప్పుడు కోపంతో పళ్ళను పళ్ళతో నూరాడు.
4.19.31
भूयः संचरितः क्रुद्धः सहसोत्थाय चासनात् ।
निरैक्षत द्रुमं दीर्घं राजानं चाप्यवैक्षत ॥ ४.१९.३१ ॥
మళ్ళీ కోపంతో అకస్మాత్తుగా ఆసనం నుండి లేచి అతడు ఆ ఎత్తైన వృక్షాన్ని, రాజును కూడా చూశాడు.
4.19.32
वधमाकाङ्क्षमाणं तं कीचकस्य दुरात्मनः ।
आकारेणैव भीमं स प्रत्यपेधद्युधिष्ठिरः ॥ ४.१९.३२ ॥
కీచకుని మరణం కోరుతున్న భీముని యుధిష్ఠిరుడు కేవలం సైగతోనే అడ్డుకున్నాడు.
4.19.33
तस्य राजा शनैः संज्ञां कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
चकार भीमसेनस्य रोषाविष्टस्य धीमतः ॥ ४.१९.३३ ॥
రాజైన కుంతీపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు కోపంతో నిండిన ధీమంతుడైన భీమసేనుని దృష్టిని నెమ్మదిగా తన వైపుకు తిప్పుకున్నాడు.
4.19.34
प्रत्याख्यानं तदा चाह कङ्को नाम युधिष्ठिरः ॥ ४.१९.३४ ॥
అప్పుడు కంకుడనే పేరుగల యుధిష్ఠిరుడు నిరాకరిస్తూ మాట్లాడాడు.
4.19.35
सूद मा साहसं कार्षीः फलितोऽयं वनस्पतिः ।
नात्र शुष्काणि काष्ठानि सन्ति यानि च कानि च ॥ ४.१९.३५ ॥
వంటవాడా, ఇలాంటి సాహసం చేయకు; ఈ వృక్షం ఫలించి ఉంది. ఇక్కడ ఎండిన కట్టెలు ఏవీ లేవు.
4.19.36
यदि ते दारुकृत्यं स्यान्निष्क्रम्य नगराद्बहिः ।
समूलं शातयेर्वृक्षं श्रमस्ते न भविष्यति ॥ ४.१९.३६ ॥
నీకు కట్టెలు కొట్టే పని ఉంటే, నగరం వెలుపలికి వెళ్ళి ఈ వృక్షాన్ని వేరుతో సహా నరుకు; నీ శ్రమ వృథా కాదు.
4.19.37
यस्य चार्द्रस्य वृक्षस्य शीतच्छायां समाश्रयेत् ।
न तस्य पर्णे द्रुह्येत पूर्ववृत्तमनुस्मरन् ॥ ४.१९.३७ ॥
ఎవరి చల్లని నీడలో మనిషి ఆశ్రయం పొందాడో, ఆ పచ్చని చెట్టు ఆకుకైనా హాని చేయరాదు; దాని పూర్వ ఉపకారాన్ని స్మరించాలి.
4.19.38
न क्रोधकालसमयः सूद मा चापलं कृथाः ।
अपूर्णोऽयं द्विपक्षोनो नेदं बलवतां बहु ॥ ४.१९.३८ ॥
వంటవాడా! ఇది కోపానికి సమయం కాదు; తొందరపడకు. ఇది అసంపూర్ణం, రెండు వైపులా లోపం ఉంది; బలవంతులకు ఇది ఎక్కువ కాదు.
4.19.39
अथाङ्गुष्ठेनावमृद्गादङ्गुष्ठं तत्र धर्मराट् ।
प्रबोधनभयाद्राज्ञो भीमं तं प्रत्यषेधयत् ॥ ४.१९.३९ ॥
అప్పుడు ధర్మరాజు తన బొటనవేలితో భీముడి బొటనవేలును నొక్కి, రాజు మేల్కొంటాడేమో అన్న భయంతో అతడిని ఆపాడు.
4.19.40
भीमसेनस्तु तद्वाक्यं श्रुत्वा परपुरञ्जयः ।
सहसोत्पतितं क्रोधं न्ययच्छद्धृतिमान्बलात् ।
इङ्गितज्ञः स तु भ्रातुस्तूष्णीमासीद्वृकोदरः ॥ ४.१९.४० ॥
శత్రునగరాలను జయించిన భీమసేనుడు ఆ మాట విని, అకస్మాత్తుగా లేచిన కోపాన్ని ధైర్యంతో బలవంతంగా అణచుకున్నాడు. సోదరుడి సంకేతం గ్రహించిన వృకోదరుడు మౌనంగా కూర్చున్నాడు.
4.19.41
भीमस्य च समारम्भं दृष्ट्वा राज्ञोऽस्य चेष्टितम् ।
द्रौपदी चाधिकं क्रोधात्प्रारुदत्सा पुनःपुनः ॥ ४.१९.४१ ॥
భీముడి ఆ ప్రయత్నాన్ని, రాజు ఆ చర్యను చూసి, ద్రౌపది కోపంతో అధికంగా ఏడ్చింది; మళ్లీ మళ్లీ ఏడ్చింది.
4.19.42
कीचकेनानुगमनात्कृष्णा ताम्रायतेक्षणा ।
सभाद्वारमुपगम्य रुदन्ती वाक्यमब्रवीत् ॥ ४.१९.४२ ॥
కీచకుడు వెంబడించడం వల్ల, ఎర్రని పెద్ద కళ్ళ కృష్ణ సభ ద్వారం చేరి ఏడుస్తూ ఇలా పలికింది.
4.19.43
अवेक्षमाणा सुश्रोणी पतींस्तान्दीनचेतसः ।
आकारं परिरक्षन्ती प्रतिज्ञां धर्मसंयुताम्।
दह्यमानेव रौद्रेण चक्षुषा द्रुपदात्मजा ॥ ४.१९.४३ ॥
దీనమనస్కులైన ఆ భర్తలను చూస్తూ, ధర్మంతో కూడిన ప్రతిజ్ఞ రూపాన్ని కాపాడుతూ, అందమైన నడుము గల ద్రుపదుని కుమార్తె రౌద్రమైన చూపులతో దహించబడుతున్నట్లు ఉండెను.
4.19.44
प्रजारक्षणशीलानां राज्ञां ह्यमिततेजसाम् ।
कार्याऽनुपालनं नित्यं धर्मे सत्ये च तिष्ठताम् ॥ ४.१९.४४ ॥
ప్రజలను రక్షించడమే స్వభావంగా కలిగిన, అపరిమిత తేజస్సు గల రాజుల కర్తవ్య పాలనం ఎల్లప్పుడూ ధర్మంలో, సత్యంలో నిలిచే వారికే.
4.19.45
स्वप्रजायां प्रजायां च विशेषं नाधिगच्छताम् ।
प्रियेष्वपि च वध्येषु समत्वं ये समाश्रिताः ॥ ४.१९.४५ ॥
తన ప్రజలలో, ఇతరుల ప్రజలలో భేదం చూపనివారు, ప్రియులపట్ల, వధ్యులపట్ల కూడా సమత్వాన్ని ఆశ్రయించినవారు.
4.19.46
विवादेषु प्रवृत्तेषु समं कार्यानुदर्शिना ।
राज्ञा धर्मासनस्थेन जितौ लोकावुभावपि ॥ ४.१९.४६ ॥
వివాదాలు తలెత్తినపుడు ధర్మాసనంపై కూర్చుని, కార్యాన్ని సరిగా గమనించి సమభావంతో వ్యవహరించే రాజు ఇరు లోకాలను గెలుస్తాడు.
4.19.47
राजन्धर्मासनस्थो हि रक्ष मां त्वमनागसम् ॥ ४.१९.४७ ॥
ఓ రాజా! ధర్మాసనంపై కూర్చున్న నీవు, నిర్దోషినైన నన్ను రక్షించుము.
4.19.48
अहं त्वनपराध्यन्ती कीचकेन दुरात्मना ।
पश्यतस्ते महाराज हता पादेन दासिवात् ॥ ४.१९.४८ ॥
నేను నిరపరాధినైనప్పటికీ, దుష్టాత్ముడైన కీచకుని చేత, మహారాజా, నీ ఎదుటనే, దాసిలా కాలితో తన్నబడ్డాను.
4.19.49
त्वत्समक्षं नृपश्रेष्ठ निष्पिष्टा वसुधातले ।
अनागसं कृपार्हां मां स्त्रियं त्वं परिपालय ॥ ४.१९.४९ ॥
నృపశ్రేష్ఠా, మీ సమక్షంలోనే నేను నేలపై నలిపివేయబడ్డాను. నేను నిర్దోషిని, దయకు అర్హురాలిని, ఒక స్త్రీని. మీరు నన్ను రక్షించండి.
4.19.50
रक्ष मां कीचकाद्भीतां धर्मं रक्ष नरेश्वर ।
मत्स्याधिप प्रजा रक्ष पिता पुत्रानिवौरसान् ॥ ४.१९.५० ॥
నరేశ్వరా, కీచకుడి వలన భయపడిన నన్ను రక్షించండి; ధర్మాన్ని రక్షించండి. మత్స్యాధిపా, ప్రజలను రక్షించండి; తండ్రి తన స్వంత కుమారులను రక్షించినట్లు.
4.19.51
यस्त्वधर्मेण कार्याणि मोहात्मा कुरुते नृपः ।
अचिरात्तं दुरात्मानं वशे कुर्वन्ति शत्रवः ॥ ४.१९.५१ ॥
మోహంతో మనసు మలినమై అధర్మంగా కార్యాలు చేసే రాజును, ఆ దుర్మార్గుడిని శత్రువులు త్వరలోనే తమ వశం చేసుకుంటారు.
4.19.52
मत्स्यानां कुलजस्त्वं हि तेषां सत्यं परायणम् ।
त्वं किलैवंविधो जातः कुले धर्मपरायणे ॥ ४.१९.५२ ॥
మీరు మత్స్యుల కులంలో జన్మించారు; వారికి సత్యమే పరమ ఆశ్రయం. ఇలాంటి స్వభావంతో, ధర్మపరాయణమైన కులంలో మీరు జన్మించారు.
4.19.53
अतस्त्वाहमभिक्रन्दे शरणार्थं नराधिप ।
त्राहि मामद्य राजेन्द्र कीचकात्पापपूरुषात् ॥ ४.१९.५३ ॥
అందువల్ల, నరాధిపా, శరణు కోసం నేను మిమ్మల్ని వేడుకుంటున్నాను. రాజేంద్రా, ఈ రోజు ఆ పాపపురుషుడు కీచకుడి నుండి నన్ను రక్షించండి.
4.19.54
अनाथामिह मां ज्ञात्वा कीचकः पुरुषाधमः ।
प्रहरत्येव नीचात्मा न तु धर्ममवेक्षते ॥ ४.१९.५४ ॥
ఇక్కడ నేను రక్షకులు లేనిదానిని అని తెలిసి, అధముడైన ఆ కీచకుడు, నీచమనస్కుడు, నన్ను కొడుతూనే ఉన్నాడు; అతడు ధర్మాన్ని ఏమాత్రం లెక్కచేయడు.
4.19.55
अकार्याणामनारम्भात्कार्याणामनुपालनात् ।
प्रजासु ये सुवृत्तास्ते स्वर्गमायान्ति भूमिपाः ॥ ४.१९.५५ ॥
చేయకూడని పనులకు దూరంగా ఉండి, చేయవలసిన పనులను పాటించి, ప్రజల పట్ల సదాచారంతో ఉండే రాజులు స్వర్గానికి వెళ్తారు.
4.19.56
कार्याकार्यविशेषज्ञाः कामकारेण पार्थिवाः ।
प्रजासु किल्बिषं कृत्वा नरकं यान्त्यधोमुखाः ॥ ४.१९.५६ ॥
ఏది చేయవలసినదో, ఏది చేయరానిదో తెలిసినా, కోరికతో ప్రజల పట్ల పాపం చేసే రాజులు తలక్రిందులుగా నరకానికి వెళ్తారు.
4.19.57
नैव यज्ञैर्न वा दानैर्न गुरोरुपसेवनात् ।
प्राप्नुवन्ति तथा धर्मं यथा कार्यानुपालनात् ॥ ४.१९.५७ ॥
యజ్ఞాలతో, దానాలతో, గురుసేవతో కాదు, చేయవలసిన కర్తవ్యాలను పాటించడం ద్వారానే ధర్మాన్ని పొందగలరు.
4.19.58
अपि चेदं पुरा ब्रह्मा प्रोवाचेन्द्राय पृच्छते ।
द्वन्द्वं कार्यमकार्यं च लोके चासीत्परं यथा ॥ ४.१९.५८ ॥
పూర్వకాలంలో అడిగిన ఇంద్రునితో బ్రహ్మ ఇది చెప్పాడు: లోకంలో చేయవలసినది, చేయరానిది అనే ద్వంద్వం ఎంత ఉన్నతమైనదో అలాగే ఉంది.
4.19.59
धर्माधर्मौ पुनर्द्वन्द्वं विनियुक्तमथापि वा ।
क्रियाणामक्रियाणां च प्रापणे पुण्यपापयोः ॥ ४.१९.५९ ॥
ధర్మం, అధర్మం మరల ఒక ద్వంద్వం; చేయడం, చేయకపోవడం వల్ల పుణ్యం, పాపం పొందడంలో ఇవి నియమించబడ్డాయి.
4.19.60
प्रजायां सृज्यमानायां पुरा ह्येतदुदाहृतम् ।
एतद्वो मानुषाः सम्यक्कार्यं द्वन्द्वत्रयं भुवि ॥ ४.१९.६० ॥
పూర్వం ప్రజలు సృష్టించబడుతున్నప్పుడే ఇది చెప్పబడింది. ఓ మానవులారా, ఈ మూడు ద్వంద్వాలు భూమిపై మీ కర్తవ్యానికి సరిగ్గా ఉన్నాయి.
4.19.61
अस्मिन्सुनीते दुर्नीते लभते कर्मजं फलम् ।
कल्याणकारी कल्याणं पापकारी च पापकम् ॥ ४.१९.६१ ॥
మంచి నడవడిలోనైనా చెడు నడవడిలోనైనా మనిషి తన కర్మ వల్ల పుట్టిన ఫలాన్ని పొందుతాడు. మేలు చేసేవాడు మేలును, పాపం చేసేవాడు పాపాన్ని పొందుతాడు.
4.19.62
तेन गच्छति संसर्गं स्वर्गाय नरकाय वा ।
सुकृतं दुष्कृतं वाऽपि कृत्वा मोहेन मानवः ।
पश्चात्तापेन तप्येत स्वबुद्ध्या मरणं गतः ॥ ४.१९.६२ ॥
ఆ కర్మ వల్ల అతడు స్వర్గానికో నరకానికో వెళ్తాడు. మోహం వల్ల మంచి లేదా చెడు చేసి, మనిషి తరువాత పశ్చాత్తాపంతో బాధపడతాడు; తన స్వబుద్ధి వల్లనే మరణాన్ని పొందుతాడు.
4.19.63
एवमुक्त्वा परं वाक्यं विससर्ज शतक्रतुम् ।
शक्रोप्यापृच्छ्य ब्रह्माणं देवराज्यमपालयत् ॥ ४.१९.६३ ॥
ఈ విధంగా పరమ వాక్యాన్ని పలికి అతడు శతక్రతువైన ఇంద్రుని పంపివేశాడు. ఇంద్రుడు కూడా బ్రహ్మను అనుమతి అడిగి దేవరాజ్యాన్ని పాలించాడు.
4.19.64
यथोक्तं देवराजेन ब्रह्मणा परमेष्ठिना ।
तथा त्वमपि राजेन्द्र कार्याकार्ये स्थिरो भव ॥ ४.१९.६४ ॥
దేవరాజు ఇంద్రుడు, పరమేష్ఠి బ్రహ్మ చెప్పిన విధంగానే, ఓ రాజేంద్రా, నీవు కూడా కర్తవ్యమూ అకర్తవ్యమూ విషయంలో స్థిరంగా ఉండు.