มหาภารตะ · อัธยายะ 4.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.19.1
अकीर्तयत सुश्रोणी धर्मं शक्रं दिवाकरम् ।
मारुतं चाश्विनौ देवौ कुबेरं वरुणं यमम् ॥ ४.१९.१ ॥
หญิงผู้มีสะโพกงามนั้นสรรเสริญพระธรรม พระอินทร์ พระอาทิตย์ พระวายุ พระอัศวินทั้งสอง ท้าวกุเวร พระวรุณ และพระยม
4.19.2
रुद्रमग्निं भगं विष्णुं स्कन्दं पूषणमेव च ।
सावित्रीसहितं चापि ब्रह्माणं पर्यकीर्तयत् ॥ ४.१९.२ ॥
นางยังสรรเสริญพระรุทร พระอัคนี พระภค พระวิษณุ พระสกันท์ พระปูษัน และพระพรหมพร้อมกับพระสาวิตรี อย่างครบถ้วนด้วย
4.19.3
इत्येवं मृगशवाक्षी सुश्रोणी धर्मचारिणी ।
उपातिष्ठत सा सूर्यं मुहूर्तमबला तदा ॥ ४.१९.३ ॥
หญิงผู้มีดวงตาเหมือนลูกกวาง มีสะโพกงาม ดำเนินตามธรรม ได้ยืนอยู่เฉพาะหน้าพระอาทิตย์ครู่หนึ่ง ในเวลานั้นนางเป็นผู้ไร้ที่พึ่ง
4.19.4
तदस्यास्तनुमध्यायाः सर्वं सूर्योऽवबुद्धवान् ।
अन्तर्हितं ततस्तस्या रक्षो रक्षार्थमादिशत् ॥ ४.१९.४ ॥
พระอาทิตย์ทรงทราบสภาพทั้งหมดของหญิงเอวบางผู้นี้ จึงทรงบัญชาให้ภูตผู้พิทักษ์ที่ซ่อนตัวอยู่คอยรักษานาง เพื่อการคุ้มครองนาง
4.19.5
तच्चैनां नाजहात्तत्र सर्वावस्थास्वनिन्दिताम् ॥ ४.१९.५ ॥
และภูตผู้พิทักษ์นั้นมิได้ละทิ้งหญิงผู้ไร้ที่ติผู้นี้ในทุกสถานการณ์ที่นางต้องเผชิญ
4.19.6
प्रतस्थे सा सुकेशान्ता त्वरमाणा पुनःपुनः ।
विलम्बमाना विवशा कीचकस्य निवेशनम् ॥ ४.१९.६ ॥
หญิงผมงามเดินทางไปอย่างรีบร้อนซ้ำแล้วซ้ำอีก แต่ก็ชักช้าอย่างไร้อำนาจ มุ่งหน้าไปยังที่พำนักของกีจกะ
4.19.7
तां मृगीमिव वित्रस्तां दृष्ट्वा कृष्णां समागताम् ।
उत्पपातासनात्तूर्णं नावं लब्ध्वेव पारगः ॥ ४.१९.७ ॥
เมื่อกีจกะเห็นกฤษณาเข้ามาใกล้ หวาดกลัวเหมือนนางกวาง เขาก็กระโดดลุกจากอาสนะโดยเร็ว ดุจคนที่ได้เรือแล้วกระโดดขึ้นเพื่อข้ามฝั่ง
4.19.8
श्लक्ष्णं चोवाच वाक्यं स कीचकः काममूर्च्छितः ।
स्वागतं ते सुकेशान्ते सुव्युष्टा रजनी मम ॥ ४.१९.८ ॥
กีจกะผู้มัวเมาด้วยกามราคะ กล่าวถ้อยคำอ่อนหวานว่า "ยินดีต้อนรับเจ้า ผู้มีผมงาม คืนนี้ของข้ารุ่งอรุณได้งดงามยิ่งนัก"
4.19.9
स्वामिनी त्वमनुप्राप्ता चिरस्य भवनं शुभे ।
कुरुष्व च मयि प्रीतिं वशं चोपानयस्व माम् ॥ ४.१९.९ ॥
"โอ้ผู้มีความงาม เจ้ามาสู่เรือนของข้าในฐานะนายหญิงหลังจากผ่านไปนานแล้ว จงแสดงความรักใคร่ต่อข้า และนำตนมาอยู่ในอำนาจของข้าเถิด"
4.19.10
प्रतिगृह्णीष्व मे भोगांस्त्वदर्थमुपकल्पितान् ।
सर्वरत्नमयीं मालां कुण्डले च हिरण्मये ॥ ४.१९.१० ॥
"จงรับความสุขที่ข้าจัดเตรียมไว้เพื่อเจ้า คือพวงมาลัยที่ประดับด้วยรัตนะทั้งปวง และต่างหูทองคำ"
4.19.11
वासांसि चन्दनं माल्यं धूपशुद्धां च वारुणीम् ।
प्रतिगृह्णीष्व भद्रं ते विहर त्वं यथेच्छसि।
प्रीत्या मे कुरु मद्माक्षि प्रसादं प्रियदर्शने ॥ ४.१९.११ ॥
"จงรับผ้า จันทน์ พวงมาลัย และสุราวารุณีที่ชำระด้วยควันธูป ขอให้เจ้าจงมีความเจริญ จงเพลิดเพลินตามที่ปรารถนา โอ้ผู้มีดวงตาเหมือนไวน์ ผู้งดงามน่ามอง ขอจงแสดงความโปรดปรานแก่ข้าด้วยความรักเถิด"
4.19.12
स्वास्तीर्णमस्ति शयनं सितसूक्ष्मोत्तरच्छदम् ।
अत्रारुह्य मया सार्धं पिबेमां वरवारुणीम् ॥ ४.१९.१२ ॥
"ที่นี่มีที่นอนปูไว้อย่างดี มีผ้าคลุมบางขาวละเอียดอยู่ด้านบน จงขึ้นนั่งกับข้าที่นี่ แล้วดื่มสุราชั้นเลิศนี้เถิด"
4.19.13
भजस्व मां विशालाक्षि भर्ता ते सदृशोस्म्यहम् ।
उपसर्प वरारोहे मेरुमर्कप्रभा यथा ॥ ४.१९.१३ ॥
"โอ้ผู้มีดวงตากว้าง จงยอมรับข้าเถิด ข้าเหมาะสมกับสามีของเจ้า โอ้หญิงสะโพกงาม จงเข้ามาใกล้ข้า ดุจแสงอาทิตย์ที่เข้าใกล้เขาพระสุเมรุ"
4.19.14
स मूढः कीचकस्तत्र प्राप्तां राजीवलोचनाम् ।
अब्रवीद्द्रौपदीं दृष्ट्वा दुरात्मा ह्यात्मसंमतः ॥ ४.१९.१४ ॥
เมื่อเห็นเทราปทีตาดุจดอกบัวซึ่งมาถึงที่นั้น กีจกะผู้หลงผิด จิตชั่วร้ายและถือตนเองเป็นใหญ่ จึงกล่าวกับนาง
4.19.15
कीचकेनैवमुक्ता सा द्रौपदी वरवर्णिनी ।
अब्रवीत्तमनाचारं नेदृशं वक्तुमर्हसि ॥ ४.१९.१५ ॥
เมื่อถูกกีจกะกล่าวเช่นนั้น เทราปทีผู้มีผิวพรรณงดงามจึงกล่าวกับผู้ประพฤติผิดศีลธรรมนั้นว่า "เจ้าไม่ควรพูดถ้อยคำเช่นนี้"
4.19.16
नाहं शक्या त्वया स्प्रष्टुं श्वपचेनेव ब्राह्मणी ।
गन्तुमिच्छसि दुर्बुद्धे गतिं दुर्गतरान्तराम् ॥ ४.१९.१६ ॥
เจ้าไม่อาจแตะต้องข้าได้ ดุจคนจัณฑาลแตะต้องนางพราหมณี โอ้ผู้มีจิตชั่วร้าย เจ้าปรารถนาจะไปสู่ชะตากรรมที่ทุกข์ยากยิ่งกว่า
4.19.17
यत्र गच्छन्ति बहवः परदाराभिमर्शकाः ।
नराः संभिन्नमर्यादाः कीटवच्चाशुभाश्रयाः ॥ ४.१९.१७ ॥
ไปยังที่ซึ่งชายจำนวนมากไปกัน ผู้ล่วงละเมิดภรรยาของผู้อื่น ผู้ทำลายขอบเขตแห่งความเหมาะสม และผู้อาศัยอยู่ในที่โสมมดุจหนอน
4.19.18
अप्रैषीन्मां सुराहारीं सुदेष्णा त्वन्निवेशनम् ।
तस्यै नयिष्ये मदिरां भगिनी तृषिता तव ॥ ४.१९.१८ ॥
พระนางสุเทษณาส่งข้ามาที่เรือนของท่านเพื่อนำสุรา ข้าจะนำสุราไปให้พระนาง เพราะพระน้องนางของท่านกระหายน้ำอยู่
4.19.19
पिपासिता च कैकेयी तूर्णं मामादिशत्ततः ।
दीयतां मे सुरा शीघ्रं सूतपुत्र व्रजाम्यहम् ॥ ४.१९.१९ ॥
นางไกเกยีผู้กระหายน้ำจึงรีบสั่งข้าโดยเร็วว่า 'บุตรแห่งสารถี จงให้สุราแก่ข้าโดยพลัน ข้ากำลังจะไปแล้ว'
4.19.20
अन्या भद्रे हरिष्यन्ति राजपुत्र्याः सुरामिमाम् ।
किं त्वं यास्यसि कल्याणि मदर्थं त्वमिहागता ॥ ४.१९.२० ॥
กีจกะกล่าวว่า "แม่หญิงผู้ประเสริฐ สาวใช้คนอื่นจะนำสุรานี้ไปให้พระราชธิดา แต่เจ้าผู้งดงาม เจ้ามาที่นี่เพื่อข้า แล้วเหตุใดเจ้าจะไปเสียเล่า"
4.19.21
इत्युक्त्वा दक्षिणे पाणौ सूतपुत्रः परामृशत् ।
सा गृहीता विधून्वन्ती भूमौ निक्षिप्य भाजनम् ।
सभां शरणमाधावद्यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ४.१९.२१ ॥
กล่าวดังนี้แล้ว บุตรของสูตะคว้ามือขวาของนาง นางถูกคว้าไว้จึงสะบัดตัว วางภาชนะลงบนพื้น แล้ววิ่งหนีไปหาที่พึ่งในสภา ที่พระเจ้ายุธิษฐิระประทับอยู่
4.19.22
तां कीचकः प्रधावन्तीं केशपक्षे परामृशत् ।
पातयित्वा तु तां भूमौ सूतपुत्रः पदाऽवधीत् ॥ ४.१९.२२ ॥
กีจกะคว้าผมของนางขณะที่นางวิ่ง ทำให้นางล้มลงกับพื้น บุตรของสูตะจึงเตะนางด้วยเท้า
4.19.23
सभायां पश्यतो राज्ञो विराटस्य महात्मनः ।
ब्राह्मणानां च वृद्धानां क्षत्रियाणां च पश्यतां ॥ ४.१९.२३ ॥
ต่อหน้าที่ประชุมในสภา ขณะที่พระเจ้าวิราฏผู้มีจิตใจสูงส่งทอดพระเนตรอยู่ และขณะที่พราหมณ์ ผู้อาวุโส และกษัตริย์ก็กำลังดูอยู่ด้วย
4.19.24
तस्याः पादाभितप्ताया मुखाद्रुधिरमास्रवत् ॥ ४.१९.२४ ॥
เลือดไหลออกจากปากของนาง ซึ่งถูกเท้าทุบตีและทรมาน
4.19.25
ततो दिवाकरेणाशु राक्षसः संनियोजितः ।
स कीचकमपोवाह वातवेगेन भारत ॥ ४.१९.२५ ॥
ครั้งนั้น อสูรซึ่งพระอาทิตย์ส่งมาอย่างรวดเร็ว ได้ยกกีจกะหอบไปด้วยความเร็วดุจลม โอ ภารตะ
4.19.26
स पपात तदा भूमौ रक्षोबलसमीरितः ।
विघूर्णमानो निश्चेष्टश्छिन्नमूल इव द्रुमः ॥ ४.१९.२६ ॥
ครั้งนั้น เขาถูกพลังของอสูรเหวี่ยงให้ล้มลงกับพื้น เซไปเซมาและไม่ขยับ ดุจต้นไม้ที่ถูกตัดราก
4.19.27
तां दृष्ट्वा तत्र ते सभ्या हाहाभूताः समन्ततः ।
न युक्तं सूतपुत्रेति कीचकेति च तेऽवदन्।
किमियं वध्यते बाला कृपणा चाप्यबान्धवा ॥ ४.१९.२७ ॥
เมื่อเห็นนางอยู่ที่นั้น สมาชิกทั้งหลายในสภาต่างร้องเอะอะด้วยความตกใจทุกทิศ กล่าวว่า "ไม่สมควรเลย บุตรของสูตะกีจกะเอ๋ย เหตุใดจึงทุบตีหญิงสาวที่น่าสงสาร ไร้ที่พึ่ง และไม่มีญาติเช่นนี้"
4.19.28
तस्यामासन्हि ते पार्थाः सभायां भ्रातरस्तथा ।
अमृष्यमाणाः कृष्णायाः कीचकेन पदा वधं ॥ ४.१९.२८ ॥
ในสภานั้น บุตรทั้งหลายของปฤถาและพี่น้องของพวกเขาต่างทนไม่ได้ต่อการทำร้ายกฤษณาด้วยเท้าของกีจกะ
4.19.29
तां दृष्ट्वा भीमसेनस्य क्रोधादास्रमवर्तत ।
धूमोच्छ्वासः समभवन्नेत्रे चोच्छ्रितपक्ष्मणी ।
सस्वेदा भ्रुकुटी चोग्रा ललाटे समवर्तत ॥ ४.१९.२९ ॥
เมื่อเห็นนาง น้ำตาแห่งความโกรธก็ไหลออกมาจากภีมเสนะ ลมหายใจของเขาดุจควันพุ่งออกมา ดวงตาเบิกกว้างพร้อมขนตาตั้งขึ้น และคิ้วขมวดดุร้ายพร้อมเหงื่อปรากฏบนหน้าผาก
4.19.30
तस्य भीमो वधप्रेप्सुः कीचकस्य दुरात्मनः ।
दन्तैर्दन्तांस्तदा रोपान्निष्पिपेष महामनाः ॥ ४.१९.३० ॥
ภีมะผู้มีใจยิ่งใหญ่ ปรารถนาจะฆ่ากีจกะผู้มีจิตใจชั่วร้ายนั้น ครั้งนั้นจึงกัดฟันด้วยความโกรธ ขบฟันกับฟันแน่น
4.19.31
भूयः संचरितः क्रुद्धः सहसोत्थाय चासनात् ।
निरैक्षत द्रुमं दीर्घं राजानं चाप्यवैक्षत ॥ ४.१९.३१ ॥
อีกครั้งหนึ่ง ด้วยความโกรธ เขาลุกขึ้นจากอาสนะโดยฉับพลัน จ้องมองต้นไม้สูงใหญ่ และเหลียวมองพระราชาด้วย
4.19.32
वधमाकाङ्क्षमाणं तं कीचकस्य दुरात्मनः ।
आकारेणैव भीमं स प्रत्यपेधद्युधिष्ठिरः ॥ ४.१९.३२ ॥
ยุธิษฐิระห้ามภีมะซึ่งปรารถนาความตายของกีจกะผู้มีใจชั่วร้าย ด้วยเพียงท่าทางเท่านั้น
4.19.33
तस्य राजा शनैः संज्ञां कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
चकार भीमसेनस्य रोषाविष्टस्य धीमतः ॥ ४.१९.३३ ॥
พระเจ้ายุธิษฐิระ พระโอรสของกุนตี ค่อย ๆ ดึงสติของภีมเสนะผู้ฉลาดซึ่งเต็มไปด้วยความโกรธกลับมาสู่ตนเอง
4.19.34
प्रत्याख्यानं तदा चाह कङ्को नाम युधिष्ठिरः ॥ ४.१९.३४ ॥
ครั้งนั้น ยุธิษฐิระซึ่งมีนามว่ากังกะ ได้กล่าวคำปฏิเสธ
4.19.35
सूद मा साहसं कार्षीः फलितोऽयं वनस्पतिः ।
नात्र शुष्काणि काष्ठानि सन्ति यानि च कानि च ॥ ४.१९.३५ ॥
ท่านพ่อครัวเอ๋ย อย่าทำการอันหุนหันเช่นนี้ ต้นไม้นี้ออกผลเต็มต้นแล้ว ที่นี่ไม่มีไม้แห้งหรือสิ่งอื่นใดในลักษณะนั้นเลย
4.19.36
यदि ते दारुकृत्यं स्यान्निष्क्रम्य नगराद्बहिः ।
समूलं शातयेर्वृक्षं श्रमस्ते न भविष्यति ॥ ४.१९.३६ ॥
หากเจ้ามีงานตัดไม้ ก็จงออกไปนอกเมือง แล้วตัดต้นไม้นี้ทั้งต้นพร้อมราก เจ้าจะไม่ต้องเหนื่อยเปล่า
4.19.37
यस्य चार्द्रस्य वृक्षस्य शीतच्छायां समाश्रयेत् ।
न तस्य पर्णे द्रुह्येत पूर्ववृत्तमनुस्मरन् ॥ ४.१९.३७ ॥
ผู้ใดพักพิงในร่มเย็นของต้นไม้ที่ชุ่มชื้น ไม่ควรทำร้ายแม้แต่ใบของมัน ระลึกถึงบุญคุณที่มันเคยให้ไว้แต่ก่อน
4.19.38
न क्रोधकालसमयः सूद मा चापलं कृथाः ।
अपूर्णोऽयं द्विपक्षोनो नेदं बलवतां बहु ॥ ४.१९.३८ ॥
ท่านพ่อครัวเอ๋ย นี่ไม่ใช่เวลาแห่งความโกรธ อย่าทำการอย่างหุนหันพลันแล่น สิ่งนี้ยังไม่สมบูรณ์ ขาดไปทั้งสองข้าง และสำหรับผู้มีกำลัง นี่ก็ไม่ใช่เรื่องใหญ่เลย
4.19.39
अथाङ्गुष्ठेनावमृद्गादङ्गुष्ठं तत्र धर्मराट् ।
प्रबोधनभयाद्राज्ञो भीमं तं प्रत्यषेधयत् ॥ ४.१९.३९ ॥
ครั้งนั้น พระราชาแห่งธรรมใช้นิ้วโป้งของพระองค์กดนิ้วโป้งของภีมะ และด้วยความกลัวว่าพระราชาจะตื่น จึงห้ามภีมะไว้
4.19.40
भीमसेनस्तु तद्वाक्यं श्रुत्वा परपुरञ्जयः ।
सहसोत्पतितं क्रोधं न्ययच्छद्धृतिमान्बलात् ।
इङ्गितज्ञः स तु भ्रातुस्तूष्णीमासीद्वृकोदरः ॥ ४.१९.४० ॥
ฝ่ายภีมเสนะ ผู้พิชิตนครของศัตรู ได้ฟังถ้อยคำนั้นแล้ว ด้วยความมั่นคงจึงข่มความโกรธที่ลุกโพลงขึ้นทันทีด้วยกำลัง วฤโกทระซึ่งรู้สัญญาณของพี่ชายจึงนั่งนิ่งเงียบอยู่
4.19.41
भीमस्य च समारम्भं दृष्ट्वा राज्ञोऽस्य चेष्टितम् ।
द्रौपदी चाधिकं क्रोधात्प्रारुदत्सा पुनःपुनः ॥ ४.१९.४१ ॥
เมื่อเห็นความพยายามของภีมะ และการกระทำของพระราชานั้น เทราปทีทรงโกรธยิ่งนัก ร่ำไห้อยู่ซ้ำแล้วซ้ำอีก
4.19.42
कीचकेनानुगमनात्कृष्णा ताम्रायतेक्षणा ।
सभाद्वारमुपगम्य रुदन्ती वाक्यमब्रवीत् ॥ ४.१९.४२ ॥
เพราะกีจกะติดตามมา พระกฤษณาพระเนตรแดงก่ำยาวเรียว เสด็จมาถึงประตูท้องพระโรงสภา แล้วทรงร่ำไห้ตรัสถ้อยคำนี้
4.19.43
अवेक्षमाणा सुश्रोणी पतींस्तान्दीनचेतसः ।
आकारं परिरक्षन्ती प्रतिज्ञां धर्मसंयुताम्।
दह्यमानेव रौद्रेण चक्षुषा द्रुपदात्मजा ॥ ४.१९.४३ ॥
ทรงมองดูสวามีเหล่านั้นผู้มีใจหดหู่ ทรงรักษาท่าทีและพระปฏิญญาอันประกอบด้วยธรรม พระธิดาของท้าวทรุปทะผู้มีสะโพกงดงามนั้น ดูเหมือนจะถูกไฟเผาด้วยดวงเนตรอันดุร้าย
4.19.44
प्रजारक्षणशीलानां राज्ञां ह्यमिततेजसाम् ।
कार्याऽनुपालनं नित्यं धर्मे सत्ये च तिष्ठताम् ॥ ४.१९.४४ ॥
สำหรับพระราชาผู้มีเดชไม่อาจประมาณได้ ผู้มีธรรมชาติคุ้มครองประชาราษฎร์ การปฏิบัติหน้าที่ย่อมเป็นของผู้ที่ยืนหยัดอยู่ในธรรมและความจริงเสมอ
4.19.45
स्वप्रजायां प्रजायां च विशेषं नाधिगच्छताम् ।
प्रियेष्वपि च वध्येषु समत्वं ये समाश्रिताः ॥ ४.१९.४५ ॥
ผู้ที่ไม่แยกแยะระหว่างประชาราษฎร์ของตนกับของผู้อื่น และผู้ที่ดำรงความเที่ยงธรรมทั้งต่อผู้เป็นที่รักและต่อผู้ควรถูกลงโทษ
4.19.46
विवादेषु प्रवृत्तेषु समं कार्यानुदर्शिना ।
राज्ञा धर्मासनस्थेन जितौ लोकावुभावपि ॥ ४.१९.४६ ॥
เมื่อเกิดการพิพาทขึ้น พระราชาผู้ประทับบนบัลลังก์แห่งธรรม ทรงวินิจฉัยอย่างเที่ยงธรรมและเห็นกิจการนั้นอย่างชัดแจ้ง ย่อมชนะโลกทั้งสอง
4.19.47
राजन्धर्मासनस्थो हि रक्ष मां त्वमनागसम् ॥ ४.१९.४७ ॥
ข้าแต่พระราชา ผู้ประทับบนบัลลังก์แห่งธรรม ขอพระองค์ทรงคุ้มครองหม่อมฉัน ผู้ไม่มีความผิดเลย
4.19.48
अहं त्वनपराध्यन्ती कीचकेन दुरात्मना ।
पश्यतस्ते महाराज हता पादेन दासिवात् ॥ ४.१९.४८ ॥
หม่อมฉันไม่มีความผิดเลย แต่กลับถูกกีจกะผู้มีใจชั่วใช้เท้าเตะ ข้าแต่มหาราช ขณะที่พระองค์ทอดพระเนตรอยู่ เหมือนทาสหญิงคนหนึ่ง
4.19.49
त्वत्समक्षं नृपश्रेष्ठ निष्पिष्टा वसुधातले ।
अनागसं कृपार्हां मां स्त्रियं त्वं परिपालय ॥ ४.१९.४९ ॥
ข้าแต่พระราชาผู้ประเสริฐที่สุด ต่อหน้าพระองค์ หม่อมฉันถูกบดขยี้ลงบนพื้นแผ่นดิน หม่อมฉันไม่มีความผิด เป็นสตรีผู้สมควรได้รับความเมตตา ขอพระองค์ทรงคุ้มครองหม่อมฉันด้วยเถิด
4.19.50
रक्ष मां कीचकाद्भीतां धर्मं रक्ष नरेश्वर ।
मत्स्याधिप प्रजा रक्ष पिता पुत्रानिवौरसान् ॥ ४.१९.५० ॥
ข้าแต่จอมมนุษย์ ขอพระองค์ทรงคุ้มครองหม่อมฉันผู้หวาดกลัวกีจกะ ทรงคุ้มครองธรรมด้วยเถิด ข้าแต่เจ้าแห่งมัตสยะ ขอทรงคุ้มครองประชาราษฎร์ เหมือนบิดาคุ้มครองบุตรแท้ๆ ของตน
4.19.51
यस्त्वधर्मेण कार्याणि मोहात्मा कुरुते नृपः ।
अचिरात्तं दुरात्मानं वशे कुर्वन्ति शत्रवः ॥ ४.१९.५१ ॥
พระราชาผู้มีจิตหลงผิดและกระทำการโดยไม่เป็นธรรม ศัตรูย่อมนำผู้มีจิตชั่วนั้นมาอยู่ในอำนาจของตนในไม่ช้า
4.19.52
मत्स्यानां कुलजस्त्वं हि तेषां सत्यं परायणम् ।
त्वं किलैवंविधो जातः कुले धर्मपरायणे ॥ ४.१९.५२ ॥
พระองค์ทรงเกิดในวงศ์มัตสยะ ซึ่งความจริงเป็นที่พึ่งสูงสุดของพวกเขา พระองค์เองทรงมีลักษณะเช่นนี้ จึงประสูติในตระกูลที่อุทิศตนต่อธรรม
4.19.53
अतस्त्वाहमभिक्रन्दे शरणार्थं नराधिप ।
त्राहि मामद्य राजेन्द्र कीचकात्पापपूरुषात् ॥ ४.१९.५३ ॥
เพราะเหตุนี้ ข้าแต่จอมมนุษย์ หม่อมฉันจึงร้องขอต่อพระองค์เพื่อให้เป็นที่พึ่ง ข้าแต่พระราชาแห่งกษัตริย์ วันนี้ขอทรงช่วยหม่อมฉันให้พ้นจากกีจกะ ผู้เป็นบุรุษบาปนั้น
4.19.54
अनाथामिह मां ज्ञात्वा कीचकः पुरुषाधमः ।
प्रहरत्येव नीचात्मा न तु धर्ममवेक्षते ॥ ४.१९.५४ ॥
กีจกะ บุรุษที่ต่ำช้าที่สุด รู้ว่าหม่อมฉันไม่มีที่พึ่งในที่นี้ จิตใจชั่วช้าของเขาก็ทำร้ายหม่อมฉันอยู่เรื่อยไป โดยไม่คำนึงถึงธรรมเลย
4.19.55
अकार्याणामनारम्भात्कार्याणामनुपालनात् ।
प्रजासु ये सुवृत्तास्ते स्वर्गमायान्ति भूमिपाः ॥ ४.१९.५५ ॥
พระราชาที่งดเว้นสิ่งที่ไม่ควรทำ และปฏิบัติสิ่งที่ควรทำ ทั้งประพฤติดีต่อประชาราษฎร์ พระราชาเหล่านั้นย่อมไปสู่สวรรค์
4.19.56
कार्याकार्यविशेषज्ञाः कामकारेण पार्थिवाः ।
प्रजासु किल्बिषं कृत्वा नरकं यान्त्यधोमुखाः ॥ ४.१९.५६ ॥
พระราชาที่รู้การแยกแยะระหว่างสิ่งที่ควรทำกับไม่ควรทำ แต่ตามความปรารถนาของตนแล้วกระทำบาปต่อประชาราษฎร์ ย่อมตกนรกศีรษะคว่ำลง
4.19.57
नैव यज्ञैर्न वा दानैर्न गुरोरुपसेवनात् ।
प्राप्नुवन्ति तथा धर्मं यथा कार्यानुपालनात् ॥ ४.१९.५७ ॥
ไม่ใช่ด้วยการบูชายัญ ไม่ใช่ด้วยการให้ทาน และไม่ใช่ด้วยการรับใช้ครู ผู้คนจึงได้ธรรมอย่างที่ได้มาด้วยการปฏิบัติสิ่งที่ควรทำ
4.19.58
अपि चेदं पुरा ब्रह्मा प्रोवाचेन्द्राय पृच्छते ।
द्वन्द्वं कार्यमकार्यं च लोके चासीत्परं यथा ॥ ४.१९.५८ ॥
และในกาลก่อน พระพรหมก็ได้ตรัสเรื่องนี้แก่พระอินทร์ เมื่อพระอินทร์ทรงทูลถาม ว่าคู่ของสิ่งที่ควรทำกับสิ่งที่ไม่ควรทำในโลกนั้นสูงส่งเพียงใด
4.19.59
धर्माधर्मौ पुनर्द्वन्द्वं विनियुक्तमथापि वा ।
क्रियाणामक्रियाणां च प्रापणे पुण्यपापयोः ॥ ४.१९.५९ ॥
ธรรมกับอธรรมเป็นคู่กันอีกเช่นกัน ถูกกำหนดให้นำไปสู่บุญและบาป ผ่านการกระทำและการไม่กระทำ
4.19.60
प्रजायां सृज्यमानायां पुरा ह्येतदुदाहृतम् ।
एतद्वो मानुषाः सम्यक्कार्यं द्वन्द्वत्रयं भुवि ॥ ४.१९.६० ॥
เรื่องนี้ได้ถูกกล่าวไว้ตั้งแต่กาลก่อน เมื่อสรรพสัตว์กำลังถูกสร้างขึ้น ข้าแต่มนุษย์ทั้งหลาย คู่สามประการนี้เหมาะสมกับหน้าที่ของท่านบนโลกนี้
4.19.61
अस्मिन्सुनीते दुर्नीते लभते कर्मजं फलम् ।
कल्याणकारी कल्याणं पापकारी च पापकम् ॥ ४.१९.६१ ॥
ในการประพฤติดีหรือประพฤติชั่ว บุคคลย่อมได้รับผลที่เกิดจากกรรมของตน ผู้ทำความดีย่อมได้ความดี และผู้ทำความชั่วย่อมได้ความชั่ว
4.19.62
तेन गच्छति संसर्गं स्वर्गाय नरकाय वा ।
सुकृतं दुष्कृतं वाऽपि कृत्वा मोहेन मानवः ।
पश्चात्तापेन तप्येत स्वबुद्ध्या मरणं गतः ॥ ४.१९.६२ ॥
ด้วยกรรมนั้น เขาย่อมไปสู่ความสัมพันธ์กับสวรรค์หรือนรก เมื่อบุคคลทำความดีหรือความชั่วด้วยความหลง ภายหลังย่อมเดือดร้อนด้วยความสำนึกผิด และถึงความตายด้วยความเข้าใจของตนเอง
4.19.63
एवमुक्त्वा परं वाक्यं विससर्ज शतक्रतुम् ।
शक्रोप्यापृच्छ्य ब्रह्माणं देवराज्यमपालयत् ॥ ४.१९.६३ ॥
เมื่อกล่าวถ้อยคำอันสูงสุดเช่นนี้แล้ว ท่านก็ส่งศตกระตุ (พระอินทร์) ไป พระศักระเองก็ทูลลาพระพรหมแล้วปกครองอาณาจักรของเทพ
4.19.64
यथोक्तं देवराजेन ब्रह्मणा परमेष्ठिना ।
तथा त्वमपि राजेन्द्र कार्याकार्ये स्थिरो भव ॥ ४.१९.६४ ॥
ดังที่พระอินทร์ผู้เป็นเจ้าแห่งเทพ และพระพรหมผู้สูงสุดได้ตรัสไว้ ฉันใด ข้าแต่พระราชาผู้ยิ่งใหญ่ พระองค์ก็จงมั่นคงในสิ่งที่ควรทำและสิ่งที่ไม่ควรทำฉันนั้น