Vedyatra वेदयात्रा
തിരയുക

മഹാഭാരതം · അധ്യായം 4.19

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

4.19.1

अकीर्तयत सुश्रोणी धर्मं शक्रं दिवाकरम् ।
मारुतं चाश्विनौ देवौ कुबेरं वरुणं यमम् ॥ ४.१९.१ ॥

സുന്ദരമായ അരക്കെട്ടുള്ള അവൾ ധർമ്മൻ, ഇന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, വായു, അശ്വിനീദേവന്മാർ, കുബേരൻ, വരുണൻ, യമൻ എന്നിവരെ കീർത്തിച്ചു.

4.19.2

रुद्रमग्निं भगं विष्णुं स्कन्दं पूषणमेव च ।
सावित्रीसहितं चापि ब्रह्माणं पर्यकीर्तयत् ॥ ४.१९.२ ॥

രുദ്രൻ, അഗ്നി, ഭഗൻ, വിഷ്ണു, സ്കന്ദൻ, പൂഷാവ്, സാവിത്രിയോടൊപ്പം ബ്രഹ്മാവ് എന്നിവരെയും അവൾ പൂർണ്ണമായി കീർത്തിച്ചു.

4.19.3

इत्येवं मृगशवाक्षी सुश्रोणी धर्मचारिणी ।
उपातिष्ठत सा सूर्यं मुहूर्तमबला तदा ॥ ४.१९.३ ॥

ഇങ്ങനെ മാനിന്റെ കണ്ണുള്ള, സുന്ദരമായ അരക്കെട്ടുള്ള, ധർമ്മം പാലിക്കുന്ന ആ നിസ്സഹായ സ്ത്രീ അപ്പോൾ ഒരു നിമിഷം സൂര്യനെ ഉപാസിച്ചു.

4.19.4

तदस्यास्तनुमध्यायाः सर्वं सूर्योऽवबुद्धवान् ।
अन्तर्हितं ततस्तस्या रक्षो रक्षार्थमादिशत् ॥ ४.१९.४ ॥

ആ മെലിഞ്ഞ അരക്കെട്ടുള്ളവളുടെ എല്ലാ കാര്യവും സൂര്യൻ അറിഞ്ഞു; പിന്നെ അവളുടെ രക്ഷയ്ക്കായി മറഞ്ഞിരുന്ന ഒരു രക്ഷകനോട് ആജ്ഞാപിച്ചു.

4.19.5

तच्चैनां नाजहात्तत्र सर्वावस्थास्वनिन्दिताम् ॥ ४.१९.५ ॥

ആ രക്ഷകൻ അവിടെ എല്ലാ അവസ്ഥകളിലും ആ നിർദോഷയായവളെ ഉപേക്ഷിച്ചില്ല.

4.19.6

प्रतस्थे सा सुकेशान्ता त्वरमाणा पुनःपुनः ।
विलम्बमाना विवशा कीचकस्य निवेशनम् ॥ ४.१९.६ ॥

സുന്ദരമായ മുടിയുള്ള അവൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ധൃതിപ്പെട്ടും, മടിച്ചു നിന്നും, നിസ്സഹായയായി കീചകന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.

4.19.7

तां मृगीमिव वित्रस्तां दृष्ट्वा कृष्णां समागताम् ।
उत्पपातासनात्तूर्णं नावं लब्ध्वेव पारगः ॥ ४.१९.७ ॥

ഭയന്ന പെൺമാനിനെപ്പോലെ വരുന്ന കൃഷ്ണയെ കണ്ടപ്പോൾ, കരയ്ക്കെത്താൻ തോണി കിട്ടിയവനെപ്പോലെ കീചകൻ ഉടൻ ആസനത്തിൽ നിന്ന് ചാടിയെഴുന്നേറ്റു.

4.19.8

श्लक्ष्णं चोवाच वाक्यं स कीचकः काममूर्च्छितः ।
स्वागतं ते सुकेशान्ते सुव्युष्टा रजनी मम ॥ ४.१९.८ ॥

കാമമോഹിതനായ ആ കീചകൻ മൃദുവായ വാക്കുകളിൽ പറഞ്ഞു: "സുന്ദരമുടിയുള്ളവളേ, നിനക്ക് സ്വാഗതം; എന്റെ രാത്രി ഇപ്പോൾ നന്നായി പുലർന്നിരിക്കുന്നു."

4.19.9

स्वामिनी त्वमनुप्राप्ता चिरस्य भवनं शुभे ।
कुरुष्व च मयि प्रीतिं वशं चोपानयस्व माम् ॥ ४.१९.९ ॥

"ശുഭേ, ഏറെ നാളുകൾക്കുശേഷം നീ എന്റെ വീടിന്റെ യജമാനത്തിയായി വന്നിരിക്കുന്നു; എന്നോട് സ്നേഹം കാണിക്കൂ, എന്നെ നിന്റെ വശത്താക്കൂ."

4.19.10

प्रतिगृह्णीष्व मे भोगांस्त्वदर्थमुपकल्पितान् ।
सर्वरत्नमयीं मालां कुण्डले च हिरण्मये ॥ ४.१९.१० ॥

"നിനക്കുവേണ്ടി ഒരുക്കിയിട്ടുള്ള എന്റെ ഭോഗവസ്തുക്കൾ സ്വീകരിക്കൂ; എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും നിർമ്മിച്ച മാലയും സ്വർണ്ണ കുണ്ഡലങ്ങളും."

4.19.11

वासांसि चन्दनं माल्यं धूपशुद्धां च वारुणीम् ।
प्रतिगृह्णीष्व भद्रं ते विहर त्वं यथेच्छसि।
प्रीत्या मे कुरु मद्माक्षि प्रसादं प्रियदर्शने ॥ ४.१९.११ ॥

"വസ്ത്രങ്ങളും ചന്ദനവും മാലയും ധൂപംകൊണ്ട് ശുദ്ധമാക്കിയ വാരുണി മദ്യവും സ്വീകരിക്കൂ; നിനക്ക് മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ. ഇഷ്ടംപോലെ വിഹരിക്കൂ. മദിച്ച കണ്ണുള്ളവളേ, പ്രിയദർശിനീ, സ്നേഹത്തോടെ എനിക്ക് അനുഗ്രഹം ചെയ്യൂ."

4.19.12

स्वास्तीर्णमस्ति शयनं सितसूक्ष्मोत्तरच्छदम् ।
अत्रारुह्य मया सार्धं पिबेमां वरवारुणीम् ॥ ४.१९.१२ ॥

"ഇവിടെ വെളുത്ത നേർത്ത മേൽവിരിയോടെ നന്നായി വിരിച്ച ശയ്യയുണ്ട്. അതിൽ എന്നോടൊപ്പം കയറി ഈ ശ്രേഷ്ഠമായ വാരുണി മദ്യം കുടിക്കൂ."

4.19.13

भजस्व मां विशालाक्षि भर्ता ते सदृशोस्म्यहम् ।
उपसर्प वरारोहे मेरुमर्कप्रभा यथा ॥ ४.१९.१३ ॥

വിശാലനേത്രേ, എന്നെ സ്വീകരിക്കൂ; നിന്റെ ഭർത്താവിന് ഞാൻ തുല്യനാണ്. സുന്ദരമധ്യേ, സൂര്യപ്രഭ മേരുവിനെ അണയുന്നതുപോലെ എന്റെ അടുത്തേക്ക് വരൂ.

4.19.14

स मूढः कीचकस्तत्र प्राप्तां राजीवलोचनाम् ।
अब्रवीद्द्रौपदीं दृष्ट्वा दुरात्मा ह्यात्मसंमतः ॥ ४.१९.१४ ॥

അവിടെ വന്നുചേർന്ന താമരക്കണ്ണുള്ള ദ്രൗപദിയെ കണ്ട ആ മൂഢനായ കീചകൻ, ദുഷ്ടബുദ്ധിയോടെ സ്വേച്ഛയിൽ നിലകൊണ്ട് അവളോട് പറഞ്ഞു.

4.19.15

कीचकेनैवमुक्ता सा द्रौपदी वरवर्णिनी ।
अब्रवीत्तमनाचारं नेदृशं वक्तुमर्हसि ॥ ४.१९.१५ ॥

കീചകൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ശ്രേഷ്ഠവർണ്ണയായ ദ്രൗപദി ആ ദുരാചാരിയോട് പറഞ്ഞു: "നീ ഇങ്ങനെയുള്ള വാക്ക് പറയാൻ യോഗ്യനല്ല."

4.19.16

नाहं शक्या त्वया स्प्रष्टुं श्वपचेनेव ब्राह्मणी ।
गन्तुमिच्छसि दुर्बुद्धे गतिं दुर्गतरान्तराम् ॥ ४.१९.१६ ॥

ബ്രാഹ്മണിയെ ശ്വപചൻ തൊടാൻ കഴിയാത്തതുപോലെ, നിനക്ക് എന്നെ തൊടാൻ കഴിയില്ല. ദുർബുദ്ധേ, ഇതിനേക്കാൾ അധമമായ ഗതിയിലേക്കാണ് നീ പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്.

4.19.17

यत्र गच्छन्ति बहवः परदाराभिमर्शकाः ।
नराः संभिन्नमर्यादाः कीटवच्चाशुभाश्रयाः ॥ ४.१९.१७ ॥

പരസ്ത്രീകളെ സ്പർശിക്കുന്ന പലരും, മര്യാദ ലംഘിച്ചവരും, പുഴുക്കളെപ്പോലെ അശുഭസ്ഥാനങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവരും പോകുന്ന ഇടത്തേക്ക്.

4.19.18

अप्रैषीन्मां सुराहारीं सुदेष्णा त्वन्निवेशनम् ।
तस्यै नयिष्ये मदिरां भगिनी तृषिता तव ॥ ४.१९.१८ ॥

സുദേഷ്ണ എന്നെ നിന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് മദ്യം കൊണ്ടുവരാൻ അയച്ചിരിക്കുന്നു. അവൾക്കായി ഞാൻ മദ്യം കൊണ്ടുപോകും; നിന്റെ സഹോദരി ദാഹിച്ചിരിക്കുന്നു.

4.19.19

पिपासिता च कैकेयी तूर्णं मामादिशत्ततः ।
दीयतां मे सुरा शीघ्रं सूतपुत्र व्रजाम्यहम् ॥ ४.१९.१९ ॥

ദാഹിച്ചിരുന്ന കൈകേയി ഉടനെ എന്നോട് കല്പിച്ചു: 'സൂതപുത്രാ, എനിക്ക് വേഗം മദ്യം തരൂ; ഞാൻ പോകുന്നു.'

4.19.20

अन्या भद्रे हरिष्यन्ति राजपुत्र्याः सुरामिमाम् ।
किं त्वं यास्यसि कल्याणि मदर्थं त्वमिहागता ॥ ४.१९.२० ॥

കീചകൻ പറഞ്ഞു: 'ഭദ്രേ, ഈ മദ്യം രാജപുത്രിക്കായി മറ്റു ദാസിമാർ കൊണ്ടുപോകും. കല്യാണീ, എനിക്കുവേണ്ടിയാണ് നീ ഇവിടെ വന്നത്; നീ എന്തിന് പോകണം?'

4.19.21

इत्युक्त्वा दक्षिणे पाणौ सूतपुत्रः परामृशत् ।
सा गृहीता विधून्वन्ती भूमौ निक्षिप्य भाजनम् ।
सभां शरणमाधावद्यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ४.१९.२१ ॥

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് സൂതപുത്രൻ അവളുടെ വലംകൈ പിടിച്ചു. പിടിക്കപ്പെട്ട അവൾ കുതറി, പാത്രം നിലത്തുവെച്ച് രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ ഇരിക്കുന്ന സഭയിലേക്ക് അഭയം തേടി ഓടി.

4.19.22

तां कीचकः प्रधावन्तीं केशपक्षे परामृशत् ।
पातयित्वा तु तां भूमौ सूतपुत्रः पदाऽवधीत् ॥ ४.१९.२२ ॥

ഓടിക്കൊണ്ടിരുന്ന അവളെ കീചകൻ മുടിക്കെട്ടിൽ പിടിച്ചു. അവളെ നിലത്തിട്ട് സൂതപുത്രൻ കാലുകൊണ്ട് ചവിട്ടി.

4.19.23

सभायां पश्यतो राज्ञो विराटस्य महात्मनः ।
ब्राह्मणानां च वृद्धानां क्षत्रियाणां च पश्यतां ॥ ४.१९.२३ ॥

സഭയിൽ മഹാത്മാവായ രാജാവ് വിരാടൻ കാണുമ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണരും വൃദ്ധരും ക്ഷത്രിയരും കാണുമ്പോൾ.

4.19.24

तस्याः पादाभितप्ताया मुखाद्रुधिरमास्रवत् ॥ ४.१९.२४ ॥

കാലാൽ ചവിട്ടേറ്റ അവളുടെ വായിൽ നിന്ന് രക്തം ഒഴുകി.

4.19.25

ततो दिवाकरेणाशु राक्षसः संनियोजितः ।
स कीचकमपोवाह वातवेगेन भारत ॥ ४.१९.२५ ॥

അപ്പോൾ സൂര്യനാൽ വേഗം നിയോഗിക്കപ്പെട്ട ആ രാക്ഷസൻ കീചകനെ കാറ്റിന്റെ വേഗത്തിൽ ദൂരേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, ഭാരതാ.

4.19.26

स पपात तदा भूमौ रक्षोबलसमीरितः ।
विघूर्णमानो निश्चेष्टश्छिन्नमूल इव द्रुमः ॥ ४.१९.२६ ॥

രാക്ഷസബലത്താൽ എറിയപ്പെട്ട അവൻ അപ്പോൾ നിലത്തുവീണു, കറങ്ങി, ചലനമറ്റ്, വേര് മുറിഞ്ഞ മരം പോലെ.

4.19.27

तां दृष्ट्वा तत्र ते सभ्या हाहाभूताः समन्ततः ।
न युक्तं सूतपुत्रेति कीचकेति च तेऽवदन्।
किमियं वध्यते बाला कृपणा चाप्यबान्धवा ॥ ४.१९.२७ ॥

അവിടെ അവളെ കണ്ട് സഭയിലുള്ളവരെല്ലാം എല്ലായിടത്തും ഹാഹാകാരം മുഴക്കി. 'സൂതപുത്രാ, കീചകാ, ഇത് യുക്തമല്ല. ഈ ദീനയും ബന്ധുവില്ലാത്തവളുമായ ബാലികയെ എന്തിന് അടിക്കുന്നു?' എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു.

4.19.28

तस्यामासन्हि ते पार्थाः सभायां भ्रातरस्तथा ।
अमृष्यमाणाः कृष्णायाः कीचकेन पदा वधं ॥ ४.१९.२८ ॥

ആ സഭയിൽ പൃഥയുടെ പുത്രന്മാരായ ആ സഹോദരന്മാരും കൃഷ്ണയ്ക്ക് കീചകൻ കാലുകൊണ്ട് അടിച്ചതു സഹിക്കാനാവാതെ നിന്നു.

4.19.29

तां दृष्ट्वा भीमसेनस्य क्रोधादास्रमवर्तत ।
धूमोच्छ्वासः समभवन्नेत्रे चोच्छ्रितपक्ष्मणी ।
सस्वेदा भ्रुकुटी चोग्रा ललाटे समवर्तत ॥ ४.१९.२९ ॥

അവളെ കണ്ട് ഭീമസേനന് കോപംകൊണ്ട് കണ്ണുനീർ വന്നു. ശ്വാസത്തിൽ പുകപോലെ ഉയർന്നു; കണ്ണുകൾ ഉയർന്ന കൺപീലികളോടെ നിന്നു; നെറ്റിയിൽ വിയർപ്പോടെ ഭീകരമായ പുരികം ചുളിഞ്ഞു.

4.19.30

तस्य भीमो वधप्रेप्सुः कीचकस्य दुरात्मनः ।
दन्तैर्दन्तांस्तदा रोपान्निष्पिपेष महामनाः ॥ ४.१९.३० ॥

ആ ദുരാത്മാവായ കീചകനെ വധിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച മഹാമനസ്കനായ ഭീമൻ അപ്പോൾ കോപത്തോടെ പല്ലിന്മേൽ പല്ല് ഞെരിച്ചു.

4.19.31

भूयः संचरितः क्रुद्धः सहसोत्थाय चासनात् ।
निरैक्षत द्रुमं दीर्घं राजानं चाप्यवैक्षत ॥ ४.१९.३१ ॥

വീണ്ടും കോപത്തോടെ പെട്ടെന്ന് ആസനത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ് അവൻ ആ ഉയരമുള്ള വൃക്ഷത്തെയും രാജാവിനെയും നോക്കി.

4.19.32

वधमाकाङ्क्षमाणं तं कीचकस्य दुरात्मनः ।
आकारेणैव भीमं स प्रत्यपेधद्युधिष्ठिरः ॥ ४.१९.३२ ॥

കീചകന്റെ മരണം ആഗ്രഹിച്ച ഭീമനെ യുധിഷ്ഠിരൻ ആംഗ്യം കൊണ്ടുതന്നെ തടഞ്ഞു.

4.19.33

तस्य राजा शनैः संज्ञां कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
चकार भीमसेनस्य रोषाविष्टस्य धीमतः ॥ ४.१९.३३ ॥

രാജാവായ കുന്തീപുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരൻ കോപാകുലനായ ബുദ്ധിമാനായ ഭീമസേനന്റെ ശ്രദ്ധ പതുക്കെ തന്നിലേക്ക് തിരിപ്പിച്ചു.

4.19.34

प्रत्याख्यानं तदा चाह कङ्को नाम युधिष्ठिरः ॥ ४.१९.३४ ॥

അപ്പോൾ കങ്കൻ എന്ന പേരുള്ള യുധിഷ്ഠിരൻ വിലക്കിക്കൊണ്ട് പറഞ്ഞു.

4.19.35

सूद मा साहसं कार्षीः फलितोऽयं वनस्पतिः ।
नात्र शुष्काणि काष्ठानि सन्ति यानि च कानि च ॥ ४.१९.३५ ॥

പാചകക്കാരാ, ഇങ്ങനെ സാഹസം കാണിക്കരുത്; ഈ വൃക്ഷം ഫലം നിറഞ്ഞതാണ്. ഇവിടെ ഉണങ്ങിയ വിറകുകളൊന്നുമില്ല.

4.19.36

यदि ते दारुकृत्यं स्यान्निष्क्रम्य नगराद्बहिः ।
समूलं शातयेर्वृक्षं श्रमस्ते न भविष्यति ॥ ४.१९.३६ ॥

നിനക്ക് വിറക് വെട്ടാനുള്ള പണി ഉണ്ടെങ്കിൽ, നഗരത്തിന് പുറത്തുപോയി ഈ വൃക്ഷത്തെ വേരോടെ വെട്ടിക്കളയൂ; നിന്റെ അധ്വാനം വെറുതെയാകില്ല.

4.19.37

यस्य चार्द्रस्य वृक्षस्य शीतच्छायां समाश्रयेत् ।
न तस्य पर्णे द्रुह्येत पूर्ववृत्तमनुस्मरन् ॥ ४.१९.३७ ॥

ഏത് നനഞ്ഞ വൃക്ഷത്തിന്റെ തണുത്ത തണലിൽ ഒരാൾ അഭയം തേടുന്നുവോ, അതിന്റെ ഒരു ഇലയ്ക്കുപോലും ദ്രോഹം ചെയ്യരുത്; അതിന്റെ മുൻകാല ഉപകാരം ഓർക്കണം.

4.19.38

न क्रोधकालसमयः सूद मा चापलं कृथाः ।
अपूर्णोऽयं द्विपक्षोनो नेदं बलवतां बहु ॥ ४.१९.३८ ॥

അടുക്കളക്കാരാ! ഇത് കോപത്തിന്റെ സമയമല്ല; തിടുക്കം കാണിക്കരുത്. ഇത് അപൂർണമാണ്, ഇരുവശത്തും കുറവുണ്ട്; ശക്തന്മാർക്ക് ഇത് വളരെയില്ല.

4.19.39

अथाङ्गुष्ठेनावमृद्गादङ्गुष्ठं तत्र धर्मराट् ।
प्रबोधनभयाद्राज्ञो भीमं तं प्रत्यषेधयत् ॥ ४.१९.३९ ॥

അപ്പോൾ ധർമ്മരാജൻ തന്റെ പെരുവിരൽകൊണ്ട് ഭീമന്റെ പെരുവിരൽ അമർത്തി, രാജാവ് ഉണരുമെന്ന ഭയത്താൽ അവനെ തടഞ്ഞു.

4.19.40

भीमसेनस्तु तद्वाक्यं श्रुत्वा परपुरञ्जयः ।
सहसोत्पतितं क्रोधं न्ययच्छद्धृतिमान्बलात् ।
इङ्गितज्ञः स तु भ्रातुस्तूष्णीमासीद्वृकोदरः ॥ ४.१९.४० ॥

ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിക്കുന്ന ഭീമസേനൻ ആ വാക്കു കേട്ട്, പെട്ടെന്ന് ഉയർന്ന കോപത്തെ ധൈര്യത്തോടെ ബലപൂർവ്വം അടക്കി. സഹോദരന്റെ സൂചന മനസ്സിലാക്കിയ വൃകോദരൻ മൗനമായി ഇരുന്നു.

4.19.41

भीमस्य च समारम्भं दृष्ट्वा राज्ञोऽस्य चेष्टितम् ।
द्रौपदी चाधिकं क्रोधात्प्रारुदत्सा पुनःपुनः ॥ ४.१९.४१ ॥

ഭീമന്റെ ആ ശ്രമവും രാജാവിന്റെ ആ പ്രവൃത്തിയും കണ്ട്, ദ്രൗപദി കോപത്താൽ വളരെയധികം കരഞ്ഞു; വീണ്ടും വീണ്ടും കരഞ്ഞു.

4.19.42

कीचकेनानुगमनात्कृष्णा ताम्रायतेक्षणा ।
सभाद्वारमुपगम्य रुदन्ती वाक्यमब्रवीत् ॥ ४.१९.४२ ॥

കീചകൻ പിന്തുടർന്നതിനാൽ, ചുവന്ന വലിയ കണ്ണുകളുള്ള കൃഷ്ണ സഭയുടെ വാതിൽക്കൽ എത്തി കരഞ്ഞുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

4.19.43

अवेक्षमाणा सुश्रोणी पतींस्तान्दीनचेतसः ।
आकारं परिरक्षन्ती प्रतिज्ञां धर्मसंयुताम्।
दह्यमानेव रौद्रेण चक्षुषा द्रुपदात्मजा ॥ ४.१९.४३ ॥

ദീനമനസ്കരായ ആ ഭർത്താക്കന്മാരെ നോക്കിക്കൊണ്ട്, ധർമ്മസഹിതമായ പ്രതിജ്ഞയുടെ രൂപം കാത്തുസൂക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സുന്ദരമായ അരക്കെട്ടുള്ള ദ്രുപദപുത്രി രൗദ്രമായ നേത്രങ്ങളാൽ ദഹിക്കുന്നവളെപ്പോലെ ആയിരുന്നു.

4.19.44

प्रजारक्षणशीलानां राज्ञां ह्यमिततेजसाम् ।
कार्याऽनुपालनं नित्यं धर्मे सत्ये च तिष्ठताम् ॥ ४.१९.४४ ॥

പ്രജാരക്ഷണം സ്വഭാവമായ, അപരിമിത തേജസ്സുള്ള രാജാക്കന്മാരുടെ കർത്തവ്യപാലനം എപ്പോഴും ധർമ്മത്തിലും സത്യത്തിലും നിലകൊള്ളുന്നവർക്കുള്ളതാണ്.

4.19.45

स्वप्रजायां प्रजायां च विशेषं नाधिगच्छताम् ।
प्रियेष्वपि च वध्येषु समत्वं ये समाश्रिताः ॥ ४.१९.४५ ॥

സ്വന്തം പ്രജകളിലും മറ്റുള്ളവരുടെ പ്രജകളിലും വ്യത്യാസം കാണാത്തവരും, പ്രിയരോടും വധ്യരോടും സമത്വം സ്വീകരിച്ചവരുമായവർ.

4.19.46

विवादेषु प्रवृत्तेषु समं कार्यानुदर्शिना ।
राज्ञा धर्मासनस्थेन जितौ लोकावुभावपि ॥ ४.१९.४६ ॥

തർക്കങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ ധർമ്മാസനത്തിലിരുന്ന് കാര്യത്തെ ശരിയായി നോക്കി സമഭാവത്തോടെ വിധിക്കുന്ന രാജാവ് ഇരുലോകങ്ങളെയും ജയിക്കുന്നു.

4.19.47

राजन्धर्मासनस्थो हि रक्ष मां त्वमनागसम् ॥ ४.१९.४७ ॥

രാജാവേ! ധർമ്മാസനത്തിലിരിക്കുന്ന നീ കുറ്റമറ്റവളായ എന്നെ രക്ഷിക്കേണമേ.

4.19.48

अहं त्वनपराध्यन्ती कीचकेन दुरात्मना ।
पश्यतस्ते महाराज हता पादेन दासिवात् ॥ ४.१९.४८ ॥

ഞാൻ കുറ്റമറ്റവളായിരുന്നിട്ടും, ദുഷ്ടചിത്തനായ കീചകനാൽ, മഹാരാജാവേ, നീ കാൺകെ ദാസിയെപ്പോലെ കാൽകൊണ്ട് ചവിട്ടപ്പെട്ടു.

4.19.49

त्वत्समक्षं नृपश्रेष्ठ निष्पिष्टा वसुधातले ।
अनागसं कृपार्हां मां स्त्रियं त्वं परिपालय ॥ ४.१९.४९ ॥

നൃപശ്രേഷ്ഠാ, അങ്ങയുടെ മുന്നിൽവെച്ചു ഞാൻ ഭൂമിയിൽ ഞെരിച്ചമർത്തപ്പെട്ടു. ഞാൻ നിരപരാധിയും കരുണയ്ക്ക് അർഹയുമായ ഒരു സ്ത്രീയാണ്; അങ്ങ് എന്നെ സംരക്ഷിക്കണം.

4.19.50

रक्ष मां कीचकाद्भीतां धर्मं रक्ष नरेश्वर ।
मत्स्याधिप प्रजा रक्ष पिता पुत्रानिवौरसान् ॥ ४.१९.५० ॥

നരേശ്വരാ, കീചകനെ ഭയന്ന എന്നെ രക്ഷിക്കണേ; ധർമ്മത്തെ രക്ഷിക്കണേ. മത്സ്യാധിപാ, പ്രജകളെ രക്ഷിക്കണേ; പിതാവ് സ്വന്തം പുത്രന്മാരെ രക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ.

4.19.51

यस्त्वधर्मेण कार्याणि मोहात्मा कुरुते नृपः ।
अचिरात्तं दुरात्मानं वशे कुर्वन्ति शत्रवः ॥ ४.१९.५१ ॥

മോഹത്താൽ മനസ്സു മയങ്ങി അധർമ്മത്താൽ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന രാജാവിനെ, ആ ദുരാത്മാവിനെ, ശത്രുക്കൾ വേഗം തങ്ങളുടെ വശത്താക്കും.

4.19.52

मत्स्यानां कुलजस्त्वं हि तेषां सत्यं परायणम् ।
त्वं किलैवंविधो जातः कुले धर्मपरायणे ॥ ४.१९.५२ ॥

അങ്ങ് മത്സ്യരുടെ കുലത്തിൽ ജനിച്ചവനാണ്; അവർക്ക് സത്യമാണ് പരമമായ ആശ്രയം. ഇങ്ങനെയുള്ളവനായി ധർമ്മപരായണമായ കുലത്തിൽ അങ്ങ് ജനിച്ചിരിക്കുന്നു.

4.19.53

अतस्त्वाहमभिक्रन्दे शरणार्थं नराधिप ।
त्राहि मामद्य राजेन्द्र कीचकात्पापपूरुषात् ॥ ४.१९.५३ ॥

അതുകൊണ്ട്, നരാധിപാ, അഭയത്തിനായി ഞാൻ അങ്ങയെ വിളിച്ചുകരയുന്നു. രാജേന്ദ്രാ, ഇന്ന് ആ പാപിയായ കീചകനിൽ നിന്ന് എന്നെ രക്ഷിക്കണേ.

4.19.54

अनाथामिह मां ज्ञात्वा कीचकः पुरुषाधमः ।
प्रहरत्येव नीचात्मा न तु धर्ममवेक्षते ॥ ४.१९.५४ ॥

ഇവിടെ ഞാൻ അനാഥയാണെന്നറിഞ്ഞ്, അധമനായ കീചകൻ, നീചമനസ്സുള്ളവൻ, എന്നെ പ്രഹരിക്കുകതന്നെ ചെയ്യുന്നു; അവൻ ധർമ്മത്തെ ഗൗനിക്കുന്നതേയില്ല.

4.19.55

अकार्याणामनारम्भात्कार्याणामनुपालनात् ।
प्रजासु ये सुवृत्तास्ते स्वर्गमायान्ति भूमिपाः ॥ ४.१९.५५ ॥

ചെയ്യരുതാത്ത കാര്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി, ചെയ്യേണ്ട കാര്യങ്ങൾ പാലിച്ച്, പ്രജകളോട് സദാചാരത്തോടെ പെരുമാറുന്ന രാജാക്കന്മാർ സ്വർഗത്തിൽ പോകുന്നു.

4.19.56

कार्याकार्यविशेषज्ञाः कामकारेण पार्थिवाः ।
प्रजासु किल्बिषं कृत्वा नरकं यान्त्यधोमुखाः ॥ ४.१९.५६ ॥

എന്ത് ചെയ്യണം, എന്ത് ചെയ്യരുത് എന്ന് അറിഞ്ഞിരുന്നിട്ടും ആഗ്രഹത്താൽ പ്രജകളോട് പാപം ചെയ്യുന്ന രാജാക്കന്മാർ തലകീഴായി നരകത്തിൽ പോകുന്നു.

4.19.57

नैव यज्ञैर्न वा दानैर्न गुरोरुपसेवनात् ।
प्राप्नुवन्ति तथा धर्मं यथा कार्यानुपालनात् ॥ ४.१९.५७ ॥

യജ്ഞങ്ങളാലോ ദാനങ്ങളാലോ ഗുരുസേവയാലോ അല്ല, ചെയ്യേണ്ട കർമ്മങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതിലൂടെയാണ് ധർമ്മം ലഭിക്കുന്നത്.

4.19.58

अपि चेदं पुरा ब्रह्मा प्रोवाचेन्द्राय पृच्छते ।
द्वन्द्वं कार्यमकार्यं च लोके चासीत्परं यथा ॥ ४.१९.५८ ॥

പണ്ട് ചോദിച്ച ഇന്ദ്രനോട് ബ്രഹ്മാവ് ഇത് പറഞ്ഞു: ലോകത്ത് ചെയ്യേണ്ടതും ചെയ്യരുതാത്തതും എന്ന ദ്വന്ദ്വം പരമമായതുപോലെ തന്നെയാണ്.

4.19.59

धर्माधर्मौ पुनर्द्वन्द्वं विनियुक्तमथापि वा ।
क्रियाणामक्रियाणां च प्रापणे पुण्यपापयोः ॥ ४.१९.५९ ॥

ധർമ്മവും അധർമ്മവും വീണ്ടും ഒരു ദ്വന്ദ്വമാണ്; പ്രവൃത്തികളാലും പ്രവൃത്തിയില്ലായ്മയാലും പുണ്യവും പാപവും നേടുന്നതിൽ ഇവ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

4.19.60

प्रजायां सृज्यमानायां पुरा ह्येतदुदाहृतम् ।
एतद्वो मानुषाः सम्यक्कार्यं द्वन्द्वत्रयं भुवि ॥ ४.१९.६० ॥

പ്രജകളെ സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ പണ്ട് ഇത് പറയപ്പെട്ടിരുന്നു. മനുഷ്യരേ, ഈ മൂന്ന് ദ്വന്ദ്വങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ നിങ്ങളുടെ കർത്തവ്യത്തിന് ശരിയായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ടവയാണ്.

4.19.61

अस्मिन्सुनीते दुर्नीते लभते कर्मजं फलम् ।
कल्याणकारी कल्याणं पापकारी च पापकम् ॥ ४.१९.६१ ॥

നല്ല നടപ്പിലും ചീത്ത നടപ്പിലും മനുഷ്യൻ തന്റെ കർമ്മത്തിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന ഫലം നേടുന്നു. നന്മ ചെയ്യുന്നവന് നന്മയും, പാപം ചെയ്യുന്നവന് പാപവും ലഭിക്കുന്നു.

4.19.62

तेन गच्छति संसर्गं स्वर्गाय नरकाय वा ।
सुकृतं दुष्कृतं वाऽपि कृत्वा मोहेन मानवः ।
पश्चात्तापेन तप्येत स्वबुद्ध्या मरणं गतः ॥ ४.१९.६२ ॥

ആ പ്രവൃത്തിയാൽ അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കോ നരകത്തിലേക്കോ പോകുന്നു. മോഹത്താൽ നന്മയോ തിന്മയോ ചെയ്തശേഷം മനുഷ്യൻ പശ്ചാത്താപത്താൽ വേദനിക്കുന്നു; സ്വന്തം ബുദ്ധിയാൽ തന്നെ മരണത്തിലെത്തുന്നു.

4.19.63

एवमुक्त्वा परं वाक्यं विससर्ज शतक्रतुम् ।
शक्रोप्यापृच्छ्य ब्रह्माणं देवराज्यमपालयत् ॥ ४.१९.६३ ॥

ഇങ്ങനെ പരമമായ വാക്യം പറഞ്ഞ് അവൻ നൂറു യാഗങ്ങൾ ചെയ്ത ശതക്രതുവായ ഇന്ദ്രനെ യാത്രയാക്കി. ഇന്ദ്രനും ബ്രഹ്മാവിനോട് അനുവാദം വാങ്ങി ദേവരാജ്യം പാലിച്ചു.

4.19.64

यथोक्तं देवराजेन ब्रह्मणा परमेष्ठिना ।
तथा त्वमपि राजेन्द्र कार्याकार्ये स्थिरो भव ॥ ४.१९.६४ ॥

ദേവരാജനായ ഇന്ദ്രനും പരമേഷ്ഠിയായ ബ്രഹ്മാവും പറഞ്ഞതുപോലെ, ഹേ രാജേന്ദ്രാ, നീയും ചെയ്യേണ്ടതിലും ചെയ്യരുതാത്തതിലും ഉറച്ചുനിൽക്കുക.