ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 4.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.2.1
निवृत्तवनवासास्ते सत्यसन्धा मनस्विनः ।
अकुर्वत पुनर्मन्त्रं सह धौम्येन पाण्डवाः ॥ ४.२.१ ॥
ವನವಾಸವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ಆ ಸತ್ಯಸಂಧರು, ಮನಸ್ವಿಗಳಾದ ಪಾಂಡವರು ಧೌಮ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಮಂತ್ರಾಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದರು.
4.2.2
अथाब्रवीद्धर्मराजः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
भ्रातॄन्कृष्णां च संग्रेक्ष्य धौम्यं च कुरुनन्दनः ॥ ४.२.२ ॥
ಆಗ ಧರ್ಮರಾಜ, ಕುಂತೀಪುತ್ರ, ಕುರುನಂದನ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಸಹೋದರರನ್ನೂ ಕೃಷ್ಣೆಯನ್ನೂ ಧೌಮ್ಯನನ್ನೂ ನೋಡಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
4.2.3
द्वादशेमानि वर्षाणि राज्याद्विप्रोषिता वयम् ।
त्रयोदशोऽयं संप्राप्तः कृच्छ्रात्परमदुर्वसः।
स साधु कौन्तेय इतो वासमर्जुन रोचय ॥ ४.२.३ ॥
ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ನಾವು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಗಡೀಪಾರಾಗಿದ್ದೆವು; ಈ ಹದಿಮೂರನೆಯದು ಕಷ್ಟದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಕೌಂತೇಯ ಅರ್ಜುನ, ಇಲ್ಲಿಂದ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆರಿಸು.
4.2.4
त्रयोदशमिदं प्राप्तं क्वनु वत्स्यामहेऽर्जुन ।
अबुद्धा धार्तराष्ट्रैश्च समग्राः सह कृष्णया ॥ ४.२.४ ॥
ಈ ಹದಿಮೂರನೆಯದು ಬಂದಿದೆ; ಅರ್ಜುನ, ನಾವು ಎಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವೆವು? ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಿಳಿಯದಂತೆ, ಕೃಷ್ಣೆಯೊಂದಿಗೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ.
4.2.5
तस्यैव वरदानेन धर्मस्य मनुजाधिप ।
अज्ञाता विचरिष्यामो नराणां भरतर्षभ ॥ ४.२.५ ॥
ಧರ್ಮನ ಆ ವರದಿಂದಲೇ, ಮನುಜಾಧಿಪ, ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವೆ ಅಜ್ಞಾತರಾಗಿ ನಾವು ಸಂಚರಿಸುವೆವು, ಭರತರ್ಷಭ.
4.2.6
यानि राष्ट्राणि वासाय कीर्तयिष्यामि कानिचित् ।
रमणीयानि गुप्तानि तेषां किंचित्तु रोचय ॥ ४.२.६ ॥
ವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅವು ರಮಣೀಯವೂ ಗುಪ್ತವೂ ಆಗಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನಾದರೂ ನೀವು ಆರಿಸಿ.
4.2.7
रम्या जनपदाः सन्ति बहवस्त्वभितः कुरून् ।
पाञ्चालाश्चैव मत्स्याश्च साल्ववैदेहबाह्लिकाः ।
दशार्णाः शूरसेनाश्च कलिङ्गा मागधा अपि ॥ ४.२.७ ॥
ಕುರುಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಅನೇಕ ರಮಣೀಯ ಜನಪದಗಳಿವೆ — ಪಾಂಚಾಲರು, ಮತ್ಸ್ಯರು, ಸಾಲ್ವರು, ವೈದೇಹರು, ಬಾಹ್ಲಿಕರು, ದಶಾರ್ಣರು, ಶೂರಸೇನರು, ಕಲಿಂಗರು ಮತ್ತು ಮಾಗಧರೂ ಇದ್ದಾರೆ.
4.2.8
विराटनगरं चापि श्रूयते शत्रुसूदन ।
रमणीयं जनाकीर्णं सुभिक्षं स्फीतमेव च ॥ ४.२.८ ॥
ಶತ್ರುಸೂದನ, ವಿರಾಟ ನಗರವೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ — ರಮಣೀಯವಾದದ್ದು, ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿದದ್ದು, ಸುಭಿಕ್ಷವಾದದ್ದು, ಸಮೃದ್ಧವಾದದ್ದು.
4.2.9
नानाराष्ट्राणि चान्यानि श्रूयन्ते सुबहूनि च ।
यत्र ते रोचते राजंस्तत्र गच्छामहे वयम् ॥ ४.२.९ ॥
ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ; ರಾಜನೇ, ನಿಮಗೆ ಎಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿಗೆ ನಾವು ಹೋಗೋಣ.
4.2.10
कतमस्मिञ्जनपदे महाराज निवत्स्यसि ।
मा विषादे मनः कार्यं राज्यभ्रंश इति क्वचित् ॥ ४.२.१० ॥
ಮಹಾರಾಜ, ನೀವು ಯಾವ ಜನಪದದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವಿರಿ? ರಾಜ್ಯ ನಷ್ಟವಾಯಿತೆಂದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಡಿ.
4.2.11
एवमेतन्महाबाहो यथा स भगवान्प्रभुः ।
अब्रवीत्सर्वभूतेशस्तथैतन्न तदन्यथा ॥ ४.२.११ ॥
ಮಹಾಬಾಹೋ, ಸರ್ವಭೂತೇಶ್ವರನಾದ ಆ ಭಗವಂತ ಪ್ರಭು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಇದು; ಇದು ಹಾಗೆಯೇ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲ.
4.2.12
अवश्यं त्वेव वासार्थं रमणीयं शिवं सुखम् ।
संमन्त्र्य सहितैः सर्वैर्द्रव्यमकुतोऽभयम् ॥ ४.२.१२ ॥
ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ವಾಸಕ್ಕೆ ರಮಣೀಯ, ಮಂಗಳಕರ, ಸುಖಕರ ಸ್ಥಳ ಬೇಕು; ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಆಲೋಚಿಸಿ, ಎಲ್ಲಿಂದಲೂ ಭಯವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆರಿಸಬೇಕು.
4.2.13
मात्स्यो विराटो बलवानभिरक्तोथ पाण्डवान् ।
धर्मशीलो वदान्यश्च वृद्धः सत्स्वपि संमतः ॥ ४.२.१३ ॥
ಮತ್ಸ್ಯ ದೇಶದ ಬಲಶಾಲಿ ರಾಜ ವಿರಾಟನು ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿ ಅನುರಕ್ತನು. ಅವನು ಧರ್ಮಶೀಲ, ಉದಾರಿ, ವೃದ್ಧನು; ಸಜ್ಜನರಲ್ಲಿಯೂ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು.
4.2.14
गुणवाँल्लोकविख्यातो दृढभक्तिर्जितेन्द्रियः ।
तत्र मे रोचते पार्थ मत्स्यराजान्तिकेऽनघ ॥ ४.२.१४ ॥
ಅವನು ಗುಣವಂತ, ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧ, ದೃಢಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು, ಇಂದ್ರಿಯಜಯಿ. ಓ ಪಾರ್ಥ, ಓ ನಿರ್ದೋಷಿಯೇ, ಮತ್ಸ್ಯರಾಜನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
4.2.15
विराटनगरे तात मासान्द्वादशसंमितान् ।
कुर्वन्तस्तस्य कर्माणि वसामो यदि रोचते ॥ ४.२.१५ ॥
ಪ್ರಿಯನೇ, ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದರೆ, ವಿರಾಟ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳು ಅವನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ನಾವು ವಾಸಿಸೋಣ.
4.2.16
यानियानि च कर्माणि तस्य शक्ष्यामहे वयम् ।
कर्तुं यो यत्स तत्कर्म ब्रवीतु कुरुनन्दन ॥ ४.२.१६ ॥
ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಾವು ಮಾಡಬಲ್ಲೆವು. ಓ ಕುರುನಂದನ, ಯಾರು ಯಾವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಅವನು ಹೇಳಲಿ.
4.2.17
नरदेव कथं कर्म तस्य राष्ट्रे करिष्यसि ।
मनुजेन्द्र विराटस्य रंस्यसे केन कर्मणा ॥ ४.२.१७ ॥
ಓ ನರದೇವ, ಅವನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಯಾವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವೆ? ಓ ಮನುಜೇಂದ್ರ, ವಿರಾಟನ ಯಾವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನೀನು ಸಂತೋಷಪಡುವೆ?
4.2.18
अक्लिष्टवेषधारी च धार्मिको ह्यनसूयकः ।
न तवाभ्युचितं कर्म नृशंसं नापि कैतवम् ॥ ४.२.१८ ॥
ನೀನು ಸರಳ ವೇಷ ಧರಿಸುವವನು, ಧಾರ್ಮಿಕನು, ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲದವನು. ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕೆಲಸ ಕ್ರೂರವೂ ಅಲ್ಲ, ವಂಚನೆಯೂ ಅಲ್ಲ.
4.2.19
सत्यवागसि याज्ञीको लोभक्रोधविवर्जितः ।
मृदुर्वदान्यो ह्रीमांश्च धार्मिकः सत्यविक्रमः ॥ ४.२.१९ ॥
ನೀವು ಸತ್ಯವಾದಿ, ಯಜ್ಞನಿರತರು, ಲೋಭಕ್ರೋಧರಹಿತರು, ಮೃದುಸ್ವಭಾವದವರು, ದಾನಶೀಲರು, ಲಜ್ಜಾಶೀಲರು, ಧಾರ್ಮಿಕರು, ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು.
4.2.20
स राजंस्तपसा क्लिष्टः कथं तस्य करिष्यसि ।
न दुःखमुचितं किंचिद्राजन्पापमतेर्यथा।
स इमामापदं प्राप्य कथं घोरां तरिष्यसि ॥ ४.२.२० ॥
ರಾಜನೇ, ಅವನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕ್ಲೇಶಗೊಂಡವನು; ಅವನನ್ನು ನೀವು ಹೇಗೆ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವಿರಿ? ಪಾಪಮತಿಗೆ ಯಾವ ದುಃಖವೂ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ, ರಾಜನೇ. ಈ ಘೋರ ಆಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆದು ನೀವು ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ದಾಟುವಿರಿ?
4.2.21
अर्जुनेनैवमुक्तस्तु प्रत्युवाच युधिष्ठिरः ।
शृणु त्वं यत्करिष्यामि कर्म वै कुरुनन्दन ॥ ४.२.२१ ॥
ಅರ್ಜುನನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ಕುರುನಂದನ, ಕೇಳು, ನಾನು ಮಾಡಲಿರುವ ಕಾರ್ಯ ಇದು.'
4.2.22
विराटं समनुप्राप्य राजानं मात्स्यनन्दनम् ।
सभास्तारो भविष्यामि विराटस्येति मे मतिः ॥ ४.२.२२ ॥
ಮತ್ಸ್ಯರ ಆನಂದದಾಯಕ ರಾಜ ವಿರಾಟನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ, ವಿರಾಟನ ಸಭೆಯ ಅಲಂಕಾರನಾಗುವೆನು ಎಂಬುದೇ ನನ್ನ ನಿಶ್ಚಯ.
4.2.23
कङ्को नाम ब्रुवाणोऽहं मताक्षः साधुदेविता ।
वैडूर्यान्काञ्चनान्दानान्स्फाटिकान्राजतानपि ॥ ४.२.२३ ॥
'ಕಂಕ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ದಾಳಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿ, ಜೂಜಾಟದಲ್ಲಿ ಕುಶಲನಾಗಿ, ವೈಡೂರ್ಯ, ಚಿನ್ನ, ಸ್ಫಟಿಕ, ಬೆಳ್ಳಿಯ ದಾನಗಳನ್ನೂ ನಾನು ಪಡೆಯುವೆನು.
4.2.24
कृष्णाक्षाँल्लोहिताक्षांश्च निवप्स्यामि मनोरमान् ।
अरिष्टान्राजगोलिङ्गान्दर्शनीयान्सुवर्चसः ॥ ४.२.२४ ॥
ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ದಾಳಗಳನ್ನು ಮನೋಹರವಾಗಿ ಎಸೆಯುವೆನು; ಅಖಂಡವಾದ, ರಾಜಸದ, ನೋಡಲು ಸುಂದರವಾದ, ತೇಜಸ್ವಿಗಳಾದ ದಾಳಗಳನ್ನು.
4.2.25
लोहिताश्चाश्मगर्भाश्च सन्ति तात धनानि मे ।
दर्शनीयाः सभानन्दाः कुशलैः साधुनिष्ठिताः ॥ ४.२.२५ ॥
ಪ್ರಿಯನೇ, ನನ್ನ ಬಳಿ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಒಳಭಾಗವುಳ್ಳ ಸಂಪತ್ತುಗಳಿವೆ. ನುರಿತ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ, ನೋಡಲು ಚೆಂದದ, ಸಭೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳು.
4.2.26
अप्येतान्पाणिना स्पृष्ट्वा संप्रहृष्यन्ति मानवाः ॥ ४.२.२६ ॥
ಇವುಗಳನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಮುಟ್ಟಿದರೂ ಮನುಷ್ಯರು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾರೆ.
4.2.27
तान्विकीर्य समे देशे रमणीये विपांसुले ।
देविष्यामि यथाकामं स विहारो भविष्यति ॥ ४.२.२७ ॥
ಅವುಗಳನ್ನು ಸಮತಟ್ಟಾದ, ರಮ್ಯವಾದ, ಧೂಳಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಿ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಆಡುತ್ತೇನೆ; ಅದೇ ನನ್ನ ವಿಹಾರ.
4.2.28
कङ्को नाम्ना परिव्राट् च विराटस्य सभासदः ।
ज्योतिषे शकुनज्ञाने निमित्ते चाक्षकौशले ।
ब्राह्मे वेदे मयाऽधीते वेदाङ्गेषु च सर्वशः ॥ ४.२.२८ ॥
ನಾನು ಕಂಕ ಎಂಬ ಪರಿವ್ರಾಜಕ; ವಿರಾಟನ ಸಭಾಸದ. ಜ್ಯೋತಿಷ, ಶಕುನ ಜ್ಞಾನ, ನಿಮಿತ್ತ, ದಾಳದ ಕೌಶಲ, ಬ್ರಾಹ್ಮ ವೇದ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ವೇದಾಂಗಗಳನ್ನು ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ.
4.2.29
धर्मकामार्थमोक्षेषु नीतिशास्त्रेषु पारगः ।
पृष्टोऽहं कथयिष्यामि राज्ञः प्रियतमं वचः ॥ ४.२.२९ ॥
ಧರ್ಮ, ಕಾಮ, ಅರ್ಥ, ಮೋಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಣತನಾದ ನಾನು, ಕೇಳಿದರೆ ರಾಜನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುವೆನು.
4.2.30
आसं युधिष्ठिरस्याहं पुरा प्राणसमः सखा ।
इति वक्ष्यामि राजानं यदि मामनुयोक्ष्यते ॥ ४.२.३० ॥
ನಾನು ಹಿಂದೆ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಪ್ರಾಣಸಮ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದೆ. ರಾಜನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಇದನ್ನೇ ಹೇಳುವೆನು.
4.2.31
विराटनगरे छन्न एवं युक्तः सदा वसे ।
इत्येवं मे प्रतिज्ञातं विचरिष्याम्यहं यथा ॥ ४.२.३१ ॥
ವಿರಾಟ ನಗರದಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿ, ಹೀಗೆ ಸದಾ ಸಂಯಮದಿಂದ ನಾನು ವಾಸಿಸುವೆನು. ಹೀಗೆಯೇ ನಾನು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನಾನು ಸಂಚರಿಸುವೆನು.