ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 4.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.2.1
निवृत्तवनवासास्ते सत्यसन्धा मनस्विनः ।
अकुर्वत पुनर्मन्त्रं सह धौम्येन पाण्डवाः ॥ ४.२.१ ॥
ବନବାସ ସମାପ୍ତ କରି ସତ୍ୟସନ୍ଧ ଓ ମନସ୍ୱୀ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଧୌମ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ପୁନର୍ବାର ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ।
4.2.2
अथाब्रवीद्धर्मराजः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
भ्रातॄन्कृष्णां च संग्रेक्ष्य धौम्यं च कुरुनन्दनः ॥ ४.२.२ ॥
ଏଥିରେ ଧର୍ମରାଜ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, କୁରୁନନ୍ଦନ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭାଇମାନେ, କୃଷ୍ଣା ଓ ଧୌମ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ।
4.2.3
द्वादशेमानि वर्षाणि राज्याद्विप्रोषिता वयम् ।
त्रयोदशोऽयं संप्राप्तः कृच्छ्रात्परमदुर्वसः।
स साधु कौन्तेय इतो वासमर्जुन रोचय ॥ ४.२.३ ॥
ବାର ବର୍ଷ ଆମେ ରାଜ୍ୟରୁ ନିର୍ବାସିତ ଥିଲୁ; ଏହି ତେରଶ ବର୍ଷ କଷ୍ଟରେ ଆସିଛି। ହେ କୌନ୍ତେୟ ଅର୍ଜୁନ, ଏଠାରୁ ବାସସ୍ଥାନ ଭଲ ଭାବେ ବାଛ।
4.2.4
त्रयोदशमिदं प्राप्तं क्वनु वत्स्यामहेऽर्जुन ।
अबुद्धा धार्तराष्ट्रैश्च समग्राः सह कृष्णया ॥ ४.२.४ ॥
ଏହି ତେରଶ ବର୍ଷ ଆସିଛି; ହେ ଅର୍ଜୁନ, ଆମେ କେଉଁଠି ରହିବା? ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଅଜଣା ରହି, କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ସହିତ ଆମେ ସମସ୍ତେ।
4.2.5
तस्यैव वरदानेन धर्मस्य मनुजाधिप ।
अज्ञाता विचरिष्यामो नराणां भरतर्षभ ॥ ४.२.५ ॥
ଧର୍ମଙ୍କର ସେହି ବରରେ, ହେ ମନୁଜାଧିପ, ଆମେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଜ୍ଞାତ ହୋଇ ବିଚରଣ କରିବା, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
4.2.6
यानि राष्ट्राणि वासाय कीर्तयिष्यामि कानिचित् ।
रमणीयानि गुप्तानि तेषां किंचित्तु रोचय ॥ ४.२.६ ॥
ବାସ ପାଇଁ ମୁଁ କେତୋଟି ରାଷ୍ଟ୍ରର ନାମ କହିବି; ସେଗୁଡ଼ିକ ରମଣୀୟ ଓ ଗୁପ୍ତ। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ କିଛି ଆପଣ ବାଛନ୍ତୁ।
4.2.7
रम्या जनपदाः सन्ति बहवस्त्वभितः कुरून् ।
पाञ्चालाश्चैव मत्स्याश्च साल्ववैदेहबाह्लिकाः ।
दशार्णाः शूरसेनाश्च कलिङ्गा मागधा अपि ॥ ४.२.७ ॥
କୁରୁମାନଙ୍କ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଅନେକ ରମଣୀୟ ଜନପଦ ଅଛି — ପାଞ୍ଚାଳ, ମତ୍ସ୍ୟ, ସାଲ୍ୱ, ବୈଦେହ ଓ ବାହ୍ଲିକ, ଦଶାର୍ଣ୍ଣ, ଶୂରସେନ, କଳିଙ୍ଗ ଓ ମାଗଧ ମଧ୍ୟ।
4.2.8
विराटनगरं चापि श्रूयते शत्रुसूदन ।
रमणीयं जनाकीर्णं सुभिक्षं स्फीतमेव च ॥ ४.२.८ ॥
ହେ ଶତ୍ରୁସୂଦନ, ବିରାଟ ନଗର ମଧ୍ୟ ଶୁଣାଯାଏ — ରମଣୀୟ, ଜନାକୀର୍ଣ୍ଣ, ସୁଭିକ୍ଷ ଓ ସମୃଦ୍ଧ।
4.2.9
नानाराष्ट्राणि चान्यानि श्रूयन्ते सुबहूनि च ।
यत्र ते रोचते राजंस्तत्र गच्छामहे वयम् ॥ ४.२.९ ॥
ଆହୁରି ଅନେକ ରାଷ୍ଟ୍ର ମଧ୍ୟ ଶୁଣାଯାଏ; ହେ ରାଜନ, ଯେଉଁଠି ଆପଣଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗିବ, ଆମେ ସେଠାକୁ ଯିବା।
4.2.10
कतमस्मिञ्जनपदे महाराज निवत्स्यसि ।
मा विषादे मनः कार्यं राज्यभ्रंश इति क्वचित् ॥ ४.२.१० ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଆପଣ କେଉଁ ଜନପଦରେ ବାସ କରିବେ? ରାଜ୍ୟଭ୍ରଂଶ ହେତୁ ମନକୁ କେବେ ବି ବିଷାଦରେ ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ।
4.2.11
एवमेतन्महाबाहो यथा स भगवान्प्रभुः ।
अब्रवीत्सर्वभूतेशस्तथैतन्न तदन्यथा ॥ ४.२.११ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ସର୍ବଭୂତେଶ୍ୱର ସେହି ଭଗବାନ ପ୍ରଭୁ ଯେପରି କହିଥିଲେ, ଏହା ସେପରି ହିଁ; ଏହା ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।
4.2.12
अवश्यं त्वेव वासार्थं रमणीयं शिवं सुखम् ।
संमन्त्र्य सहितैः सर्वैर्द्रव्यमकुतोऽभयम् ॥ ४.२.१२ ॥
ନିଶ୍ଚୟ ବାସ ପାଇଁ ରମଣୀୟ, ମଙ୍ଗଳକର ଓ ସୁଖକର ସ୍ଥାନ ଦରକାର; ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରି କୌଣସି ଦିଗରୁ ଭୟହୀନ ସ୍ଥାନ ବାଛିବା।
4.2.13
मात्स्यो विराटो बलवानभिरक्तोथ पाण्डवान् ।
धर्मशीलो वदान्यश्च वृद्धः सत्स्वपि संमतः ॥ ४.२.१३ ॥
ମତ୍ସ୍ୟଦେଶର ବଳବାନ ରାଜା ବିରାଟ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁରକ୍ତ। ସେ ଧର୍ମଶୀଳ, ଦାନଶୀଳ, ବୃଦ୍ଧ ଏବଂ ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ।
4.2.14
गुणवाँल्लोकविख्यातो दृढभक्तिर्जितेन्द्रियः ।
तत्र मे रोचते पार्थ मत्स्यराजान्तिकेऽनघ ॥ ४.२.१४ ॥
ସେ ଗୁଣବାନ, ଲୋକବିଖ୍ୟାତ, ଦୃଢ଼ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ। ହେ ପାର୍ଥ, ହେ ନିଷ୍ପାପ, ମତ୍ସ୍ୟରାଜଙ୍କ ନିକଟରେ ରହିବା ମୋତେ ଭଲ ଲାଗେ।
4.2.15
विराटनगरे तात मासान्द्वादशसंमितान् ।
कुर्वन्तस्तस्य कर्माणि वसामो यदि रोचते ॥ ४.२.१५ ॥
ହେ ତାତ, ଯଦି ତୁମକୁ ଭଲ ଲାଗେ, ବିରାଟ ନଗରରେ ବାର ମାସ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଆମେ ବାସ କରିବା।
4.2.16
यानियानि च कर्माणि तस्य शक्ष्यामहे वयम् ।
कर्तुं यो यत्स तत्कर्म ब्रवीतु कुरुनन्दन ॥ ४.२.१६ ॥
ତାଙ୍କର ଯେତେ କର୍ମ ଅଛି, ଆମେ ସେସବୁ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେବୁ। ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, କିଏ କେଉଁ କାମ କରିବ ତାହା ସେ କହନ୍ତୁ।
4.2.17
नरदेव कथं कर्म तस्य राष्ट्रे करिष्यसि ।
मनुजेन्द्र विराटस्य रंस्यसे केन कर्मणा ॥ ४.२.१७ ॥
ହେ ନରଦେବ, ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ତୁମେ କେଉଁ କାମ କରିବ? ହେ ମନୁଜେନ୍ଦ୍ର, ବିରାଟଙ୍କ କେଉଁ କାମରେ ତୁମେ ଆନନ୍ଦ ପାଇବ?
4.2.18
अक्लिष्टवेषधारी च धार्मिको ह्यनसूयकः ।
न तवाभ्युचितं कर्म नृशंसं नापि कैतवम् ॥ ४.२.१८ ॥
ତୁମେ ସରଳ ବେଶଧାରୀ, ଧାର୍ମିକ ଓ ଈର୍ଷାହୀନ। ତୁମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ କର୍ମ ନିର୍ଦ୍ଦୟ ବା ପ୍ରତାରଣାମୟ ନୁହେଁ।
4.2.19
सत्यवागसि याज्ञीको लोभक्रोधविवर्जितः ।
मृदुर्वदान्यो ह्रीमांश्च धार्मिकः सत्यविक्रमः ॥ ४.२.१९ ॥
ଆପଣ ସତ୍ୟବାଦୀ, ଯଜ୍ଞନିଷ୍ଠ, ଲୋଭ ଓ କ୍ରୋଧରହିତ, କୋମଳ, ଦାନଶୀଳ, ଲଜ୍ଜାଶୀଳ, ଧାର୍ମିକ ଓ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ।
4.2.20
स राजंस्तपसा क्लिष्टः कथं तस्य करिष्यसि ।
न दुःखमुचितं किंचिद्राजन्पापमतेर्यथा।
स इमामापदं प्राप्य कथं घोरां तरिष्यसि ॥ ४.२.२० ॥
ରାଜନ୍, ସେ ତପସ୍ୟାରେ କ୍ଲିଷ୍ଟ; ଆପଣ ତାଙ୍କ ସହ କିପରି ବ୍ୟବହାର କରିବେ? ପାପବୁଦ୍ଧିଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ଦୁଃଖ ଉଚିତ ନୁହେଁ, ରାଜନ୍। ଏହି ଘୋର ବିପଦରେ ପଡ଼ି ଆପଣ ଏହାକୁ କିପରି ପାର ହେବେ?
4.2.21
अर्जुनेनैवमुक्तस्तु प्रत्युवाच युधिष्ठिरः ।
शृणु त्वं यत्करिष्यामि कर्म वै कुरुनन्दन ॥ ४.२.२१ ॥
ଅର୍ଜୁନ ଏପରି କହିବାରୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉତ୍ତର ଦେଲେ: 'ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ଶୁଣ, ମୁଁ ଯାହା କରିବି ସେ କର୍ମ ଏହି।'
4.2.22
विराटं समनुप्राप्य राजानं मात्स्यनन्दनम् ।
सभास्तारो भविष्यामि विराटस्येति मे मतिः ॥ ४.२.२२ ॥
ମତ୍ସ୍ୟମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦଦାତା ରାଜା ବିରାଟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ମୁଁ ବିରାଟଙ୍କ ସଭାର ଅଳଙ୍କାର ହେବି, ଏହା ମୋର ସଂକଳ୍ପ।
4.2.23
कङ्को नाम ब्रुवाणोऽहं मताक्षः साधुदेविता ।
वैडूर्यान्काञ्चनान्दानान्स्फाटिकान्राजतानपि ॥ ४.२.२३ ॥
'କଙ୍କ' ନାମରେ କହୁଥିବା, ପାଶାରେ ନିପୁଣ ଓ ଜୁଆଖେଳରେ କୁଶଳୀ ମୁଁ ବୈଡ଼ୂର୍ଯ୍ୟ, ସୁନା, ସ୍ଫଟିକ ଓ ରୂପାର ଦାନ ମଧ୍ୟ ପାଇବି।
4.2.24
कृष्णाक्षाँल्लोहिताक्षांश्च निवप्स्यामि मनोरमान् ।
अरिष्टान्राजगोलिङ्गान्दर्शनीयान्सुवर्चसः ॥ ४.२.२४ ॥
କଳା ଓ ଲାଲ ପାଶାକୁ ମୁଁ ମନୋହର ଭାବେ ଫୋପାଡ଼ିବି—ଅକ୍ଷତ, ରାଜସିକ, ଦର୍ଶନୀୟ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ।
4.2.25
लोहिताश्चाश्मगर्भाश्च सन्ति तात धनानि मे ।
दर्शनीयाः सभानन्दाः कुशलैः साधुनिष्ठिताः ॥ ४.२.२५ ॥
ପ୍ରିୟ, ମୋ ପାଖରେ ଲାଲ ଏବଂ ପଥରର ଭିତରଅଂଶ ଥିବା ଧନ ଅଛି। ନିପୁଣ କାରିଗରମାନେ ଭଲ ଭାବେ ଗଢ଼ିଥିବା, ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦର, ସଭାକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା।
4.2.26
अप्येतान्पाणिना स्पृष्ट्वा संप्रहृष्यन्ति मानवाः ॥ ४.२.२६ ॥
ଏଗୁଡ଼ିକୁ ହାତରେ ଛୁଇଁଲେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି।
4.2.27
तान्विकीर्य समे देशे रमणीये विपांसुले ।
देविष्यामि यथाकामं स विहारो भविष्यति ॥ ४.२.२७ ॥
ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସମତଳ, ସୁନ୍ଦର, ଧୂଳିହୀନ ସ୍ଥାନରେ ବିଛାଇ ମୁଁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଖେଳିବି; ତାହା ହିଁ ମୋର ବିହାର ହେବ।
4.2.28
कङ्को नाम्ना परिव्राट् च विराटस्य सभासदः ।
ज्योतिषे शकुनज्ञाने निमित्ते चाक्षकौशले ।
ब्राह्मे वेदे मयाऽधीते वेदाङ्गेषु च सर्वशः ॥ ४.२.२८ ॥
ମୁଁ କଙ୍କ ନାମକ ପରିବ୍ରାଜକ, ବିରାଟଙ୍କ ସଭାସଦ। ଜ୍ୟୋତିଷ, ଶକୁନଜ୍ଞାନ, ନିମିତ୍ତ ଓ ପାଶାଖେଳର ନିପୁଣତାରେ, ବ୍ରାହ୍ମ ବେଦ ଓ ସମସ୍ତ ବେଦାଙ୍ଗ ମୁଁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛି।
4.2.29
धर्मकामार्थमोक्षेषु नीतिशास्त्रेषु पारगः ।
पृष्टोऽहं कथयिष्यामि राज्ञः प्रियतमं वचः ॥ ४.२.२९ ॥
ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ, ମୋକ୍ଷ ଓ ନୀତିଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ମୁଁ, ପଚରାଗଲେ ରାଜାଙ୍କୁ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରିୟ ବାକ୍ୟ କହିବି।
4.2.30
आसं युधिष्ठिरस्याहं पुरा प्राणसमः सखा ।
इति वक्ष्यामि राजानं यदि मामनुयोक्ष्यते ॥ ४.२.३० ॥
ମୁଁ ପୂର୍ବରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କର ପ୍ରାଣସମ ସଖା ଥିଲି। ରାଜା ମୋତେ ପଚାରିଲେ ମୁଁ ଏହା ହିଁ କହିବି।
4.2.31
विराटनगरे छन्न एवं युक्तः सदा वसे ।
इत्येवं मे प्रतिज्ञातं विचरिष्याम्यहं यथा ॥ ४.२.३१ ॥
ବିରାଟ ନଗରରେ ଲୁଚି, ଏହିପରି ସର୍ବଦା ସଂଯମରେ ମୁଁ ବାସ କରିବି। ଏହିପରି ମୋ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରାଯାଇଛି; ସେହିପରି ମୁଁ ବିଚରଣ କରିବି।