ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 4.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.21.1
अहो दुःखतरं प्राप्ता कीचकेन पदा हता ।
पतिव्रता महाभागा द्रौपदी योषितांवरा ॥ ४.२१.१ ॥
ਹਾਇ! ਕੀਚਕ ਦੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰੀ ਗਈ, ਅਤਿ ਦੁਖਦਾਈ ਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ, ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ, ਮਹਾਭਾਗਾ, ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਰੌਪਦੀ।
4.21.2
दुःशलां स्मारयन्ती सा भर्तॄणां भगिनीं शुभाम् ।
नाशपत्सिन्धुराजं सा बलात्कारेण वाहिता ॥ ४.२१.२ ॥
ਪਤੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਭੈਣ ਦੁਃਸ਼ਲਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੋਈ, ਬਲਾਤਕਾਰ ਨਾਲ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਉਹ ਸਿੰਧੂਰਾਜ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦੇਣ ਲੱਗੀ।
4.21.3
किमर्थमिह संप्राप्ता कीचकेन दुरात्मना ।
नाशपत्तं महाभागा कृष्णा पादेन ताडिता ॥ ४.२१.३ ॥
ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਕੀਚਕ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਲਿਆਂਦਾ? ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰੀ ਗਈ ਮਹਾਭਾਗਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ।
4.21.4
तेजोराशिरियं देवी धर्मज्ञा सत्यवादिनी ।
केशपांशे परामृष्टा मर्षयन्ती ह्यशक्तवत् ॥ ४.२१.४ ॥
ਤੇਜ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਦੇਵੀ, ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਧੂੜ ਵਿੱਚ ਫੜੀ ਜਾ ਕੇ, ਅਸ਼ਕਤ ਵਾਂਗ ਸਹਿੰਦੀ ਰਹੀ।
4.21.5
नैतत्कारणमल्पं हि श्रोतुकामोऽस्मि सत्तम ।
कृष्णायास्तु परिक्लेशान्मनो मे दूयते भृशम् ॥ ४.२१.५ ॥
ਇਹ ਕਾਰਨ ਛੋਟਾ ਨਹੀਂ; ਹੇ ਸਤਮ, ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਇਸ ਕਲੇਸ਼ ਕਾਰਨ ਮੇਰਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੈ।
4.21.6
कस्य वंशे समुद्भूतः स च दुर्ललितो मुने ।
बलोन्मत्तः कथं चासीत्स्यालो मात्स्यस्य कीचकः ॥ ४.२१.६ ॥
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਕਿਸ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ? ਉਹ ਦੁਰਲਲਿਤ, ਬਲ ਨਾਲ ਮਦਮਸਤ ਕੀਚਕ ਮਤਸ੍ਯ ਰਾਜੇ ਦਾ ਸਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ?
4.21.7
दृष्ट्वापि तां प्रियां भार्यां सूतपुत्रेण ताडिताम् ।
नैव चुक्षुभिरे वीराः किमकुर्वन्त तं प्रति ॥ ४.२१.७ ॥
ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੀ ਗਈ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਵੀਰ ਨਾ ਕੰਬੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਕੀ ਕੀਤਾ?
4.21.8
त्वदुक्तोऽयमनुप्रश्नः कुरूणां कीर्तिवर्धनः ।
एतत्सर्वं यथा वक्ष्ये विस्तरेणेह पार्थिव ॥ ४.२१.८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੁਰੂਆਂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।
4.21.9
ब्राह्मण्यां क्षत्रियाञ्जातः सूतो भवति पार्थिव ।
प्रातिलोम्येन जातानां स ह्येको द्विज एव तु ॥ ४.२१.९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਇਸਤਰੀ ਤੋਂ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਜਨਮਿਆ ਪੁੱਤਰ ਸੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਤਿਲੋਮ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹੀ ਇਕੱਲਾ ਦਵਿਜ ਹੈ।
4.21.10
रथकारमितीमं हि क्रियायुक्तं द्विजन्मनाम् ।
क्षत्रियादवरो वैश्याद्विशिष्ट इति चक्षते ॥ ४.२१.१० ॥
ਦਵਿਜਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ 'ਰਥਕਾਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਨਾਲੋਂ ਨੀਵਾਂ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ ਨਾਲੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
4.21.11
सह सूतेन संबन्धः कृतः पूर्वं नराधिपैः ।
तेन तु प्रातिलोम्येन राजशब्दो न लभ्यते ॥ ४.२१.११ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਸੂਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਬਣਾਏ ਸਨ। ਪਰ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮ ਸਬੰਧ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ 'ਰਾਜਾ' ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
4.21.12
तेषां तु सूतविषयः सूतानां नामतः कृतः ।
उपजीव्यं च यत्क्षेत्रं राजन्सूतेन वै पुरा ॥ ४.२१.१२ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੂਤ-ਵਿਸ਼ਯ ਸੂਤਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੜੀ ਭੂਮੀ ਸੂਤ ਦੀ ਜੀਵਿਕਾ ਲਈ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਉਸੇ ਦੀ ਸੀ।
4.21.13
सूतानामधिपो राजा केकयो नाम विश्रुतः ।
राजकन्यासमुद्भूतः सारथ्येऽनुपमोऽभवत् ॥ ४.२१.१३ ॥
ਸੂਤਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਕੇਕਯ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਉਹ ਸਾਰਥਿਪਣ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ।
4.21.14
पुत्रास्तस्य कुरुश्रेष्ठ मालव्यां जझिरे तदा ।
कीचका इति विख्याताः शतं षट् चैव भारत ॥ ४.२१.१४ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤਦ ਮਾਲਵੀ ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਕੀਚਕ ਨਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇੱਕ ਸੌ ਛੇ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
4.21.15
तेषामासीद्बलश्रेष्ठः कीचकः सर्वजित्प्रभो ।
अग्रजो बलसंमत्तस्तेनासीत्सूतषट्शतम् ॥ ४.२१.१५ ॥
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਕੀਚਕ ਸੀ, ਸਭ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਬਲ ਦੇ ਮਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਉਹ ਵੱਡਾ ਸੀ; ਉਸ ਤੋਂ ਛੇ ਸੌ ਸੂਤ ਹੋਏ।
4.21.16
मालव्या एव कौरव्य तत्र ह्यवरजाऽभवत् ।
तस्यां केकयराज्ञस्तु सुदेष्णा दुहिताऽभवत् ॥ ४.२१.१६ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਮਾਲਵੀ ਤੋਂ ਹੀ ਉੱਥੇ ਛੋਟੀ ਸੰਤਾਨ ਜਨਮੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਕੇਕਯ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ ਜਨਮੀ।
4.21.17
तां विराटस्य मात्स्यस्य केकयः प्रददौ मुदा ।
सुरथायां मृतायां तु कौसल्यां श्वेतमातरि ॥ ४.२१.१७ ॥
ਕੇਕਯ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਤਸਯ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਿਰਾਟ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਸੁਰਥਾ ਦੇ ਮਰਨ ਉੱਤੇ, ਸ਼ਵੇਤ ਦੀ ਮਾਂ ਕੌਸਲਿਆ (ਸੀ)।
4.21.18
श्वेते विनष्टे शङ्खे च गते मातुलवेश्मनि ।
सुदेष्णां महिषीं लब्ध्वा राज दुःखमपानुदत् ॥ ४.२१.१८ ॥
ਸ਼ਵੇਤ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ ਦੇ ਮਾਮੇ ਦੇ ਘਰ ਚਲੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਪਟਰਾਣੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕੀਤਾ।
4.21.19
उत्तरं चोत्तरां चैव विराटात्पृथिवीपते ।
सुदेष्णा सुषुवे देवी कैकेयी कुलवृद्धये ॥ ४.२१.१९ ॥
ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਵਿਰਾਟ ਤੋਂ ਦੇਵੀ ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ ਕੈਕੇਯੀ ਨੇ ਕੁਲ ਦੀ ਵਾਧੇ ਲਈ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
4.21.20
मातृष्वसृसुतां राजन्कीचकस्तामनिन्दिताम् ।
सदा परिचरन्प्रीत्या विराटे न्यवसत्सुखी ॥ ४.२१.२० ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਕੀਚਕ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਦੀ ਧੀ, ਉਸ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਦੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਦਾ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਘਰ ਸੁਖ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ।
4.21.21
भ्रातरश्चास्य विक्रान्ताः सर्वे च तमनुव्रताः ।
विराटस्यैव संहृष्टा बलं कोशं त्ववर्धयन् ॥ ४.२१.२१ ॥
ਉਸ ਦੇ ਬਹਾਦਰ ਭਰਾ ਵੀ ਸਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈ ਬਣ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਵਿਰਾਟ ਦੀ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਖਜ਼ਾਨਾ ਵਧਾਉਣ ਲੱਗੇ।
4.21.22
कालेया नाम ते दैत्याः प्रायशो भुवि विश्रुताः ।
जझिरे कीचका राजन्बाणो ज्येष्ठस्तथाऽभवत् ॥ ४.२१.२२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਾਲੇਯ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਉਹ ਦੈਤ ਕੀਚਕ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਾਣ ਹੋਇਆ।
4.21.23
स हि सर्वास्रसंपन्नो बलवान्भीमविक्रमः ।
कीचको नष्टमर्यादो बभूव भयदो नृणाम् ॥ ४.२१.२३ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਬਹਾਦਰੀ ਵਾਲਾ ਕੀਚਕ ਮਰਿਆਦਾ ਗੁਆ ਕੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
4.21.24
तं प्राप्य बलसंमत्तं विराटः पृथिवीपतिः ।
जिगाय सर्वांश्च रिपून्यथेन्द्रो दानवान्पुरा ॥ ४.२१.२४ ॥
ਬਲ ਨਾਲ ਮਦਮਸਤ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਤੀ ਵਿਰਾਟ ਨੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ ਤਿਵੇਂ, ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
4.21.25
मेखलांश्च त्रिगर्तांश्च दशार्णांश्च कशेरुकान् ।
मालवांश्चैव यवनान्सिलिन्दान्काशिकोसलान् ॥ ४.२१.२५ ॥
ਮੇਖਲਾਂ, ਤ੍ਰਿਗਰਤਾਂ, ਦਸ਼ਾਰਣਾਂ, ਕਸ਼ੇਰੁਕਾਂ, ਮਾਲਵਾਂ, ਯਵਨਾਂ, ਸਿਲਿੰਦਾਂ, ਕਾਸ਼ੀ-ਕੋਸਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ।
4.21.26
करदांश्च निषिद्धांश्च शिवान्मचुलकांस्तथा ।
पुलिन्दांश्च कलिङ्गांश्च तङ्कणान्परतङ्कणान् ॥ ४.२१.२६ ॥
ਕਰਦਾਂ, ਨਿਸ਼ਿੱਧਾਂ, ਸ਼ਿਵਾਂ, ਮਚੁਲਕਾਂ, ਪੁਲਿੰਦਾਂ, ਕਲਿੰਗਾਂ, ਤੰਕਣਾਂ ਅਤੇ ਪਰਤੰਕਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ।
4.21.27
अन्ये च बहवः शूरा नानाजनपदेश्वराः ।
कीचकेन रणे भग्ना विद्रवन्ति दिशो दश ॥ ४.२१.२७ ॥
ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਸੂਰਮੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਨਪਦਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਕੀਚਕ ਹੱਥੋਂ ਰਣ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਕੇ ਦਸੀਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।
4.21.28
तमेवंवीर्यसंपन्नं नागायुतसमं बले ।
विराटस्तत्र सेनायाश्चकार पतिमात्मनः ॥ ४.२१.२८ ॥
ਇੰਨੇ ਬਲ-ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ, ਬਲ ਵਿੱਚ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਉੱਥੇ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
4.21.29
विराटभ्रातरश्चैव दश दाशरथेः समाः ।
ते चैनानन्ववर्तन्त कीचकान्बलवत्तरान् ॥ ४.२१.२९ ॥
ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਦਸ ਭਰਾ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਲਵਾਨ ਕੀਚਕਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗ ਗਏ।
4.21.30
एवंविधबलो भीमः कीचकस्ते च तद्विधाः ।
राज्ञः स्याला महात्मानो विराटस्य हितैषिणः ॥ ४.२१.३० ॥
ਇੰਨਾ ਬਲਵਾਨ ਭਿਆਨਕ ਕੀਚਕ, ਅਤੇ ਉਸ ਵਰਗੇ, ਰਾਜਾ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਮਹਾਤਮਾ ਸਾਲੇ ਸਨ, ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀ।
4.21.31
एतत्ते कथितं सर्वं कीचकस्य पराक्रमम् ।
द्रौपदी न शशापैनं यस्मात्तद्गदतः शृणु ॥ ४.२१.३१ ॥
ਕੀਚਕ ਦਾ ਇਹ ਸਾਰਾ ਪਰਾਕਰਮ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਰਾਪ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਸੁਣ।
4.21.32
रक्षन्ति हि तपः क्रोधादृषयो न शपन्ति च ।
जानन्ती तद्यथातत्त्वं द्रौपदी न शशाप तम् ॥ ४.२१.३२ ॥
ਰਿਸ਼ੀ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਰਾਪ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਇਹ ਸੱਚ ਜਾਣ ਕੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਰਾਪ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
4.21.33
क्षमा धर्मः क्षमा दानं क्षमा यज्ञः क्षमा तपः ।
क्षमा सत्यं क्षमा शीलं क्षमा सर्वमिति श्रुतिः ॥ ४.२१.३३ ॥
ਖਿਮਾ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈ, ਖਿਮਾ ਹੀ ਦਾਨ, ਖਿਮਾ ਹੀ ਯੱਗ, ਖਿਮਾ ਹੀ ਤਪ। ਖਿਮਾ ਹੀ ਸੱਚ, ਖਿਮਾ ਹੀ ਸ਼ੀਲ, ਖਿਮਾ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ — ਇਹ ਸ਼ਰੁਤੀ ਹੈ।
4.21.34
क्षमावतामयं लोकः परश्चैव क्षमावताम् ।
एतत्सर्वं विजानन्ती सा क्षमामन्वपद्यत ॥ ४.२१.३४ ॥
ਖਿਮਾ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਲੋਕ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਜਾਣ ਕੇ ਉਸਨੇ ਖਿਮਾ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਿਆ।
4.21.35
भर्तॄणां मतमाज्ञाय क्षमिणां धर्मचारिणाम् ।
नाशपत्तं विशालाक्षी सती शक्ताऽपि भारत ॥ ४.२१.३५ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਪਤੀਬ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਉਸ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੇ, ਧਰਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਖਿਮਾਵਾਨ ਪਤੀਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਮਰੱਥ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸਨੂੰ ਸਰਾਪ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
4.21.36
पाण्डवाश्चापि ते सर्वे द्रौपदीं प्रेक्ष्य दुःखिताम् ।
क्रोधाग्निनाऽप्यदह्यन्त तदा लञ्जाव्यपेक्षया ॥ ४.२१.३६ ॥
ਤਦ ਪਾਂਡਵ ਸਾਰੇ ਦੁਖੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਉੱਠੇ; ਪਰ ਸ਼ਰਮ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲ ਨਾਲ ਉਹ ਸੰਜਮ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।
4.21.37
अथ भीमो महाबाहुः मूदयिष्यंस्तु कीचकम् ।
वारितो धर्मपुत्रेण वेलयेव महोदधिः ॥ ४.२१.३७ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਬਾਹੂ ਭੀਮ ਕੀਚਕ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਹੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਪਰ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੰਢਾ ਮਹਾਸਾਗਰ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ।
4.21.38
संधार्य मनसा रोषं दिवारात्रं विनिश्वसन् ।
महानसे तदा कृच्छ्रात्सुष्वाप रजनीं च ताम् ॥ ४.२१.३८ ॥
ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੋਸ ਦਬਾਈ ਰੱਖ ਕੇ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਲੰਮੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਿਆਂ, ਤਦ ਭੀਮ ਉਸ ਰਾਤ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਸੌਂਇਆ।