మహాభారతం · అధ్యాయం 4.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.21.1
अहो दुःखतरं प्राप्ता कीचकेन पदा हता ।
पतिव्रता महाभागा द्रौपदी योषितांवरा ॥ ४.२१.१ ॥
అయ్యో! కీచకుని పాదంతో కొట్టబడి అత్యంత దుఃఖకరమైన స్థితిని పొందిన పతివ్రత, మహాభాగ్యవతి, స్త్రీలలో శ్రేష్ఠురాలైన ద్రౌపది.
4.21.2
दुःशलां स्मारयन्ती सा भर्तॄणां भगिनीं शुभाम् ।
नाशपत्सिन्धुराजं सा बलात्कारेण वाहिता ॥ ४.२१.२ ॥
భర్తల శుభకరమైన సోదరి దుఃశలను స్మరిస్తూ, బలవంతంగా ఈడ్చుకుపోబడిన ఆమె సింధురాజును శపించింది.
4.21.3
किमर्थमिह संप्राप्ता कीचकेन दुरात्मना ।
नाशपत्तं महाभागा कृष्णा पादेन ताडिता ॥ ४.२१.३ ॥
దుష్టాత్ముడైన కీచకుని చేత ఇక్కడికి ఎందుకు తీసుకురాబడింది? పాదంతో కొట్టబడిన మహాభాగ్యవతి కృష్ణ అతన్ని శపించింది.
4.21.4
तेजोराशिरियं देवी धर्मज्ञा सत्यवादिनी ।
केशपांशे परामृष्टा मर्षयन्ती ह्यशक्तवत् ॥ ४.२१.४ ॥
తేజస్సు రాశి, ధర్మజ్ఞురాలు, సత్యవాదిని అయిన ఈ దేవి, జుట్టు మరియు ధూళిలో పట్టబడి, శక్తిలేనిదానివలె సహించింది.
4.21.5
नैतत्कारणमल्पं हि श्रोतुकामोऽस्मि सत्तम ।
कृष्णायास्तु परिक्लेशान्मनो मे दूयते भृशम् ॥ ४.२१.५ ॥
ఇది చిన్న కారణం కాదు; సత్తమా, వినాలని కోరుతున్నాను. కృష్ణ యొక్క ఈ క్లేశం వలన నా మనస్సు ఎంతో బాధపడుతోంది.
4.21.6
कस्य वंशे समुद्भूतः स च दुर्ललितो मुने ।
बलोन्मत्तः कथं चासीत्स्यालो मात्स्यस्य कीचकः ॥ ४.२१.६ ॥
ఓ ముని, ఏ వంశంలో అతడు జన్మించాడు? ఆ దుర్లలితుడు, బలోన్మత్తుడు అయిన కీచకుడు మత్స్యరాజుకు బావమరిది ఎలా అయ్యాడు?
4.21.7
दृष्ट्वापि तां प्रियां भार्यां सूतपुत्रेण ताडिताम् ।
नैव चुक्षुभिरे वीराः किमकुर्वन्त तं प्रति ॥ ४.२१.७ ॥
సూతపుత్రుడు కొట్టిన తమ ప్రియ భార్యను చూసినప్పటికీ ఆ వీరులు కలత చెందలేదు. వారు అతనితో ఏం చేశారు?
4.21.8
त्वदुक्तोऽयमनुप्रश्नः कुरूणां कीर्तिवर्धनः ।
एतत्सर्वं यथा वक्ष्ये विस्तरेणेह पार्थिव ॥ ४.२१.८ ॥
ఓ రాజా, మీరు అడిగిన ఈ తదుపరి ప్రశ్న కురువంశ కీర్తిని పెంచేది. దీని గురించి అంతా విస్తారంగా చెబుతాను.
4.21.9
ब्राह्मण्यां क्षत्रियाञ्जातः सूतो भवति पार्थिव ।
प्रातिलोम्येन जातानां स ह्येको द्विज एव तु ॥ ४.२१.९ ॥
ఓ రాజా, బ్రాహ్మణ స్త్రీ యందు క్షత్రియుని వలన జన్మించినవాడు సూతుడు అవుతాడు. ప్రతిలోమ క్రమంలో జన్మించినవారిలో అతడే ఒక్క ద్విజుడు.
4.21.10
रथकारमितीमं हि क्रियायुक्तं द्विजन्मनाम् ।
क्षत्रियादवरो वैश्याद्विशिष्ट इति चक्षते ॥ ४.२१.१० ॥
ద్విజుల కర్మలలో నిమగ్నమైనవాడిని 'రథకారుడు' అని అంటారు. అతడు క్షత్రియుని కంటే తక్కువ, వైశ్యుని కంటే గొప్పవాడని చెబుతారు.
4.21.11
सह सूतेन संबन्धः कृतः पूर्वं नराधिपैः ।
तेन तु प्रातिलोम्येन राजशब्दो न लभ्यते ॥ ४.२१.११ ॥
పూర్వం రాజులు సూతునితో సంబంధం చేసుకున్నారు. కానీ ప్రతిలోమ సంబంధం వలన అతనికి 'రాజు' అనే పదం లభించదు.
4.21.12
तेषां तु सूतविषयः सूतानां नामतः कृतः ।
उपजीव्यं च यत्क्षेत्रं राजन्सूतेन वै पुरा ॥ ४.२१.१२ ॥
వారి సూతవిషయం సూతుల పేరుతో ఏర్పడింది. ఓ రాజా, పూర్వం సూతుడు జీవనాధారంగా ఉపయోగించిన భూమి కూడా అతనిదే.
4.21.13
सूतानामधिपो राजा केकयो नाम विश्रुतः ।
राजकन्यासमुद्भूतः सारथ्येऽनुपमोऽभवत् ॥ ४.२१.१३ ॥
సూతుల అధిపతి, కేకయుడనే రాజు ప్రసిద్ధుడు. రాజకన్య వల్ల జన్మించిన అతడు సారథ్యంలో సాటిలేనివాడు.
4.21.14
पुत्रास्तस्य कुरुश्रेष्ठ मालव्यां जझिरे तदा ।
कीचका इति विख्याताः शतं षट् चैव भारत ॥ ४.२१.१४ ॥
కురుశ్రేష్ఠా, అప్పుడు మాలవి వల్ల అతనికి కీచకులనే పేరుతో ప్రసిద్ధులైన నూట ఆరుగురు కుమారులు జన్మించారు, భారతా.
4.21.15
तेषामासीद्बलश्रेष्ठः कीचकः सर्वजित्प्रभो ।
अग्रजो बलसंमत्तस्तेनासीत्सूतषट्शतम् ॥ ४.२१.१५ ॥
వారిలో బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడు కీచకుడు, సర్వజయుడు, ప్రభూ. బలగర్వంతో కూడిన పెద్దవాడు; అతని వల్ల ఆరు వందల సూతులు ఉండిరి.
4.21.16
मालव्या एव कौरव्य तत्र ह्यवरजाऽभवत् ।
तस्यां केकयराज्ञस्तु सुदेष्णा दुहिताऽभवत् ॥ ४.२१.१६ ॥
కౌరవ్యా, మాలవి వల్లనే అక్కడ చిన్నది జన్మించింది. ఆమె వల్ల కేకయ రాజు కుమార్తె సుదేష్ణ జన్మించింది.
4.21.17
तां विराटस्य मात्स्यस्य केकयः प्रददौ मुदा ।
सुरथायां मृतायां तु कौसल्यां श्वेतमातरि ॥ ४.२१.१७ ॥
కేకయుడు ఆమెను మత్స్య రాజు విరాటునికి ఆనందంగా ఇచ్చాడు. సురథ మరణించిన తర్వాత, శ్వేతుని తల్లిగా కౌసల్య ఉన్నది.
4.21.18
श्वेते विनष्टे शङ्खे च गते मातुलवेश्मनि ।
सुदेष्णां महिषीं लब्ध्वा राज दुःखमपानुदत् ॥ ४.२१.१८ ॥
శ్వేతుడు నశించి, శంఖుడు మేనమామ ఇంటికి వెళ్ళిన తర్వాత, రాజు సుదేష్ణను పట్టమహిషిగా పొంది దుఃఖాన్ని తొలగించుకున్నాడు.
4.21.19
उत्तरं चोत्तरां चैव विराटात्पृथिवीपते ।
सुदेष्णा सुषुवे देवी कैकेयी कुलवृद्धये ॥ ४.२१.१९ ॥
ఓ భూపతీ, విరాటుని వలన దేవి సుదేష్ణ కైకేయి కులవృద్ధి కోసం ఉత్తరుడిని, ఉత్తరను కన్నది.
4.21.20
मातृष्वसृसुतां राजन्कीचकस्तामनिन्दिताम् ।
सदा परिचरन्प्रीत्या विराटे न्यवसत्सुखी ॥ ४.२१.२० ॥
ఓ రాజా, కీచకుడు తన మేనత్త కుమార్తె, నిర్దోషురాలైన ఆమెను ప్రేమతో ఎల్లప్పుడూ సేవిస్తూ విరాటుని ఇంట సుఖంగా నివసించాడు.
4.21.21
भ्रातरश्चास्य विक्रान्ताः सर्वे च तमनुव्रताः ।
विराटस्यैव संहृष्टा बलं कोशं त्ववर्धयन् ॥ ४.२१.२१ ॥
అతని పరాక్రమవంతులైన సోదరులు అందరూ అతనిని అనుసరిస్తూ సంతోషంగా విరాటుని సైన్యాన్ని, ఖజానాను పెంచారు.
4.21.22
कालेया नाम ते दैत्याः प्रायशो भुवि विश्रुताः ।
जझिरे कीचका राजन्बाणो ज्येष्ठस्तथाऽभवत् ॥ ४.२१.२२ ॥
ఓ రాజా, భూమిపై ఎక్కువగా కాలేయులనే పేరుతో ప్రసిద్ధులైన ఆ దైత్యులు కీచకులుగా జన్మించారు; వారిలో జ్యేష్ఠుడు బాణుడు అయ్యాడు.
4.21.23
स हि सर्वास्रसंपन्नो बलवान्भीमविक्रमः ।
कीचको नष्टमर्यादो बभूव भयदो नृणाम् ॥ ४.२१.२३ ॥
అతడు సర్వాస్త్రాలలో నిపుణుడు, బలవంతుడు, భయంకర పరాక్రమశాలి కీచకుడు; మర్యాదను కోల్పోయి మనుషులకు భయం కలిగించేవాడయ్యాడు.
4.21.24
तं प्राप्य बलसंमत्तं विराटः पृथिवीपतिः ।
जिगाय सर्वांश्च रिपून्यथेन्द्रो दानवान्पुरा ॥ ४.२१.२४ ॥
బలగర్వితుడైన అతనిని పొంది భూపతి విరాటుడు పూర్వం ఇంద్రుడు దానవులను జయించినట్లు సర్వ శత్రువులను జయించాడు.
4.21.25
मेखलांश्च त्रिगर्तांश्च दशार्णांश्च कशेरुकान् ।
मालवांश्चैव यवनान्सिलिन्दान्काशिकोसलान् ॥ ४.२१.२५ ॥
మేఖలులను, త్రిగర్తులను, దశార్ణులను, కశేరుకులను, మాలవులను, యవనులను, సిలిందులను, కాశి-కోసలులను కూడా.
4.21.26
करदांश्च निषिद्धांश्च शिवान्मचुलकांस्तथा ।
पुलिन्दांश्च कलिङ्गांश्च तङ्कणान्परतङ्कणान् ॥ ४.२१.२६ ॥
కరదులను, నిషిద్ధులను, శివులను, మచులకులను, పులిందులను, కలింగులను, తంకణులను, పరతంకణులను కూడా.
4.21.27
अन्ये च बहवः शूरा नानाजनपदेश्वराः ।
कीचकेन रणे भग्ना विद्रवन्ति दिशो दश ॥ ४.२१.२७ ॥
ఇతర అనేక శూరులు, వివిధ జనపదాల ప్రభువులు కీచకునిచేత యుద్ధంలో ఓడి పది దిక్కులకు పారిపోయారు.
4.21.28
तमेवंवीर्यसंपन्नं नागायुतसमं बले ।
विराटस्तत्र सेनायाश्चकार पतिमात्मनः ॥ ४.२१.२८ ॥
ఇంతటి పరాక్రమం కలిగి, బలంలో పదివేల ఏనుగులతో సమానుడైన అతన్ని విరాటుడు అక్కడ తన సైన్యాధిపతిగా నియమించాడు.
4.21.29
विराटभ्रातरश्चैव दश दाशरथेः समाः ।
ते चैनानन्ववर्तन्त कीचकान्बलवत्तरान् ॥ ४.२१.२९ ॥
విరాటుని పదిమంది సోదరులు, దశరథుని కుమారులతో సమానులు, వారు కూడా ఆ బలవత్తరులైన కీచకులను అనుసరించారు.
4.21.30
एवंविधबलो भीमः कीचकस्ते च तद्विधाः ।
राज्ञः स्याला महात्मानो विराटस्य हितैषिणः ॥ ४.२१.३० ॥
ఇంతటి బలం కలిగిన భయంకరుడైన కీచకుడు, అతనిలాంటివారు, రాజు విరాటుని మహాత్ములైన బావమరదులు, విరాటుని హితులు.
4.21.31
एतत्ते कथितं सर्वं कीचकस्य पराक्रमम् ।
द्रौपदी न शशापैनं यस्मात्तद्गदतः शृणु ॥ ४.२१.३१ ॥
కీచకుని పరాక్రమమంతా ఇదంతా నీకు చెప్పాను. ద్రౌపది అతన్ని శపించలేదు; ఎందుకో వినుము.
4.21.32
रक्षन्ति हि तपः क्रोधादृषयो न शपन्ति च ।
जानन्ती तद्यथातत्त्वं द्रौपदी न शशाप तम् ॥ ४.२१.३२ ॥
ఋషులు కోపం నుండి తమ తపస్సును రక్షించుకుంటారు కాబట్టి శపించరు. ఈ సత్యాన్ని తెలిసిన ద్రౌపది అతన్ని శపించలేదు.
4.21.33
क्षमा धर्मः क्षमा दानं क्षमा यज्ञः क्षमा तपः ।
क्षमा सत्यं क्षमा शीलं क्षमा सर्वमिति श्रुतिः ॥ ४.२१.३३ ॥
క్షమయే ధర్మం, క్షమయే దానం, క్షమయే యజ్ఞం, క్షమయే తపస్సు. క్షమయే సత్యం, క్షమయే శీలం, క్షమయే సర్వం — ఇది శ్రుతి.
4.21.34
क्षमावतामयं लोकः परश्चैव क्षमावताम् ।
एतत्सर्वं विजानन्ती सा क्षमामन्वपद्यत ॥ ४.२१.३४ ॥
క్షమ కలవారికి ఈ లోకమూ పరలోకమూ ఉంటాయి. ఇదంతా తెలిసిన ఆమె క్షమను ఆశ్రయించింది.
4.21.35
भर्तॄणां मतमाज्ञाय क्षमिणां धर्मचारिणाम् ।
नाशपत्तं विशालाक्षी सती शक्ताऽपि भारत ॥ ४.२१.३५ ॥
భారతా! పతివ్రత, విశాలాక్షి అయిన ఆమె, ధర్మాచారులు, క్షమాశీలులైన భర్తల ఇష్టాన్ని తెలిసి, శక్తి ఉన్నప్పటికీ అతన్ని శపించలేదు.
4.21.36
पाण्डवाश्चापि ते सर्वे द्रौपदीं प्रेक्ष्य दुःखिताम् ।
क्रोधाग्निनाऽप्यदह्यन्त तदा लञ्जाव्यपेक्षया ॥ ४.२१.३६ ॥
అప్పుడు పాండవులందరూ దుఃఖించిన ద్రౌపదిని చూచి కోపాగ్నితో దహించుకుపోయారు; అయినా సిగ్గు దృష్ట్యా ఓర్చుకున్నారు.
4.21.37
अथ भीमो महाबाहुः मूदयिष्यंस्तु कीचकम् ।
वारितो धर्मपुत्रेण वेलयेव महोदधिः ॥ ४.२१.३७ ॥
అప్పుడు మహాబాహువైన భీముడు కీచకుణ్ణి చూర్ణం చేయబోతుండగా ధర్మపుత్రుడు అతన్ని ఆపాడు, తీరం మహాసముద్రాన్ని ఆపినట్లు.
4.21.38
संधार्य मनसा रोषं दिवारात्रं विनिश्वसन् ।
महानसे तदा कृच्छ्रात्सुष्वाप रजनीं च ताम् ॥ ४.२१.३८ ॥
మనసులో కోపాన్ని అదుపులో ఉంచుకొని, పగలు రాత్రి నిట్టూర్పులు విడుస్తూ, అప్పుడు భీముడు ఆ రాత్రి వంటశాలలో కష్టంగా నిద్రపోయాడు.