Mahābhārata · Adhyāya 4.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.50.1
कृपस्य वचनं श्रुत्वा कर्णो राजन्युधांपतिः ।
पुनः प्रोवाच संरब्धो गर्हयन्ब्राह्मणं कृपम् ॥ ४.५०.१ ॥
Oh rey, al oír las palabras de Kṛpa, Karṇa, señor de los guerreros, lleno de cólera de nuevo, reprochando al brahmán Kṛpa, habló otra vez.
4.50.2
लक्षयाम्यहमाचार्यं भयाद्भक्तिं गतं रिपौ ।
भीतेन हि न योद्धव्यमहं योत्स्ये धनञ्जयम् ॥ ४.५०.२ ॥
Maestro, veo que tu devoción se ha pasado al enemigo por miedo. Un hombre temeroso no debe combatir; yo pelearé contra Dhanañjaya.
4.50.3
ननु वारुणमाग्नेयं याम्यं वायव्यमेव च ।
अस्त्रं ब्रह्मशिरश्चैव सत्वहीनस्य ते वृथा ॥ ४.५०.३ ॥
El arma de Varuṇa, la de Agni, la de Yama, la de Vāyu y el arma Brahmaśiras: todas son en vano para ti, que careces de valor.
4.50.4
मित्रकार्यं कृतमिदं पितापुत्रैर्महारथैः ।
भर्तृपिण्डश्च निर्विष्टो यथेष्टं गन्तुमर्हथ ॥ ४.५०.४ ॥
El deber de amigo ya lo han cumplido estos grandes guerreros de carro, padre e hijo, y se ha consumido el alimento del señor; ahora puedes ir adonde quieras.
4.50.5
भिक्षां हरस्व नित्यं त्वं यज्ञाननुचरस्व च ।
आमन्त्रणानि भुङ्क्षाद्य माऽस्मान्युद्धेन भीषय ॥ ४.५०.५ ॥
Pide limosna siempre y sirve a los sacrificios; hoy come de los banquetes de invitación, y no nos atemorices con la batalla.
4.50.6
भार्गवास्त्रं मया मुक्तं निर्दहेत्पृथिवीमिमाम् ।
किं पुनः पाण्डुपुत्राणामेकमर्जुनमाहवे ॥ ४.५०.६ ॥
El arma de Bhārgava que yo lance podría quemar esta misma tierra; ¡cuánto más, en la batalla, un solo hijo de Pāṇḍu, Arjuna!
4.50.7
आगमिष्यन्ति पदवीं मात्स्याः पाण्डवमाश्रिताः ।
कीचकानां तु बलिनां शत्रुसेनावमर्दिनाम् ॥ ४.५०.७ ॥
Los matsyas que se han acogido a los Pāṇḍavas vendrán; pero los Kīcakas son poderosos, aplastadores de ejércitos enemigos.
4.50.8
तानहं निहनिष्यामि भवता गम्यतां गृहम् ।
किं वेदवादिनां कार्यं परस्नेहानुभाषिणाम् ॥ ४.५०.८ ॥
Yo los mataré; que os vayáis a casa. ¿Qué tienen que ver con esto los que hablan de los Vedas y de los afectos ajenos?
4.50.9
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा अश्वत्थामा प्रतापवान् ।
उवाच वदतांश्रेष्ठो दुर्योधनमवेक्ष्य च ॥ ४.५०.९ ॥
Habiendo oído esas palabras, el valeroso Aśvatthāman, el mejor de los oradores, miró a Duryodhana y habló.
4.50.10
न च तावञ्जिता गावो न च सीमान्तरं गताः ।
न हास्तिनपुरं प्राप्तास्त्वं च कर्ण विकत्थसे ॥ ४.५०.१० ॥
Las vacas aún no han sido conquistadas, no hemos ido a la frontera, no hemos llegado a Hāstinapura; y sin embargo te jactas, oh Karṇa.
4.50.11
बहूनि धर्मशास्त्राणि पठन्ति द्विजसत्तमाः ।
तेषु किंस्विदिदं दृष्टं द्यूते जीयेत यन्नृपः ॥ ४.५०.११ ॥
Los mejores de los dos nacimientos recitan muchos tratados de dharma; ¿se ha visto en ellos que un rey sea vencido en el juego de dados?
4.50.12
संग्रामान्विपुलाञ्जित्वा लब्धा च विपुलं धनम् ।
विजित्य च महीं कृत्स्नां नेह कत्थन्ति पण्डिताः ॥ ४.५०.१२ ॥
Aun después de vencer en grandes batallas, obtener vastas riquezas y conquistar toda la tierra, los sabios no se jactan aquí.
4.50.13
पचत्यग्निरवाक्यस्तु तूष्णीं भाति दिवाकरः ।
तूष्णीं धारयते लोकान्वसुधा सचराचरान् ॥ ४.५०.१३ ॥
El fuego cocina sin hablar, el sol brilla en silencio, y la tierra en silencio sostiene los mundos, móviles e inmóviles.
4.50.14
चातुर्वर्ण्यस्य कर्माणि विहितानि महर्षिभिः ।
धनं यैरधिगन्तव्यं यच्च कुर्वन्न दुष्यति ॥ ४.५०.१४ ॥
Los deberes de los cuatro órdenes sociales fueron prescritos por los grandes sabios; mediante ellos ha de obtenerse la riqueza, y quien los cumple no queda manchado.
4.50.15
अधीत्य ब्राह्मणो वेदान्याजयेत यजेत वा ।
क्षत्रियो धनमाहृत्य यजेतैव न याजयेत् ॥ ४.५०.१५ ॥
Tras estudiar los Vedas, un brahmán puede oficiar sacrificios ajenos o realizar uno propio; el kṣatriya, tras reunir riqueza, debe sacrificar él mismo y no oficiar para otros.
4.50.16
वैश्योऽधिगम्य वित्तानि वार्ताकर्माणि कारयेत् ॥ ४.५०.१६ ॥
El vaiśya, tras adquirir riquezas, debe dedicarse a las labores del comercio y la agricultura.
4.50.17
शूद्रः शुश्रूषणं कुर्यात्रिषु वर्णेषु नित्यशः ।
वन्दनायोगविधिभिर्वैतसीं वृत्तिमाश्रितः ॥ ४.५०.१७ ॥
El śūdra debe servir siempre a los tres órdenes, según las reglas de reverencia y devoción, y adoptando un modo de vida humilde.
4.50.18
वर्तमाना यथाशास्त्रं प्राप्य चापि महीमिमाम् ।
प्रकुर्वन्ति महाभागा यज्ञान्सुविपुलानपि ॥ ४.५०.१८ ॥
Conduciéndose según las escrituras y habiendo obtenido esta tierra, los muy afortunados realizan numerosos y abundantes sacrificios.
4.50.19
का जातिस्तेषु सूतेयं केऽपि मन्त्राः क्रियाश्च काः ।
केयं वर्णेषु या राज्ञो वक्तृभोक्तृनियन्तृषु ॥ ४.५०.१९ ॥
¿Qué linaje es este de los sūta entre ellos? ¿Qué mantras y qué ritos le pertenecen? Entre las clases del rey, las de quienes hablan, disfrutan y gobiernan, ¿qué clase es esta?
4.50.20
दुर्योधनमभिप्रेक्ष्य कर्णं च कुरुसंसाद ।
अश्वत्थामा भृशं क्रुद्धो दुर्योधनमतर्जयत् ॥ ४.५०.२० ॥
Mirando a Duryodhana y a Karṇa en la asamblea de los Kuru, Aśvatthāman, muy enfurecido, reprendió a Duryodhana.
4.50.21
प्राप्य द्यूतेन को राज्यं क्षत्रियः स्तोष्टुर्महति ।
तथा नृशंसरूपोयं धार्तराष्ट्रश्च निर्घृणः ॥ ४.५०.२१ ॥
¿Qué kṣatriya que ha obtenido el reino por el juego merece elogio en la gran asamblea? Y este hijo de Dhṛtarāṣṭra es de aspecto cruel y despiadado.
4.50.22
तथाऽधिगम्य वित्तानि को विकत्थेद्विचक्षणः ।
निकृत्या वञ्चनायोगैश्चरन्वैतंसिको यथा ॥ ४.५०.२२ ॥
Habiendo obtenido así riquezas, ¿qué hombre sabio se jactaría, como un cazador que avanza con traición y artimañas?
4.50.23
कतमद्द्वैरथं युद्धं यत्राजैषीर्धनञ्जयम् ।
नकुलं सहदेवं वा धनं येषां त्वया हृतम् ॥ ४.५०.२३ ॥
¿En qué duelo de carros venciste a Dhanañjaya? ¿O a Nakula y Sahadeva, cuyas riquezas tomaste?
4.50.24
युधिष्ठिरो जितः कस्मिन्भीमश्च बलिनांवरः ।
इन्द्रप्रस्थं त्वया कस्मिन्संग्रामे निर्जितं पुरा ॥ ४.५०.२४ ॥
¿En qué (juego o batalla) fue derrotado Yudhiṣṭhira? ¿Y Bhīma, el mejor de los fuertes, en qué? ¿En qué batalla conquistaste Indraprastha en otro tiempo?
4.50.25
तथैव कतमद्युद्धं यस्मिन्कृष्णा जिता त्वया ।
एकवस्त्रा सभां नीता क्षुद्रकर्मन्रजस्वला ॥ ४.५०.२५ ॥
Y en qué partida de dados ganaste a Kṛṣṇā, y la llevaste a la asamblea con una sola prenda, estando menstruando, oh tú de obra vil?
4.50.26
मूलमेषां महत्कृत्तं सारार्थी चन्दनं यथा ।
क्षुद्रं कर्म समास्थाय तत्र किं विदुरोऽब्रवीत् ॥ ४.५०.२६ ॥
Como quien busca la madera de corazón corta la gran raíz de un sándalo, así tú, recurriendo a actos viles, cortaste la gran raíz de estos. ¿Qué dijo entonces Vidura?
4.50.27
यथाशक्ति मनुष्याणाममर्षं लक्षयामहे ।
अन्येषामपि सत्वानामपि कीटपिपीलिकैः ॥ ४.५०.२७ ॥
Según su fuerza percibimos la indignación en los hombres, y también en otros seres, incluso en gusanos y hormigas.
4.50.28
द्रौपद्याः संपरिक्लेशं न क्षन्तुं पाण्डवोऽर्हति ।
क्षयाय धार्तराष्ट्राणां प्रादुर्भूतो धनञ्जयः ॥ ४.५०.२८ ॥
El hijo de Pāṇḍu no merece soportar la gran aflicción de Draupadī; Dhanañjaya ha aparecido para la destrucción de los hijos de Dhṛtarāṣṭra.
4.50.29
त्वं पुनः पण्डितो भूत्वा ह्याचार्यं क्षेप्तुमिच्छसि ।
वैरान्तकरणो जिष्णुर्न नः शेषं करिष्यति ॥ ४.५०.२९ ॥
Tú, habiéndote vuelto de nuevo sabio, deseas insultar al maestro; pero Jiṣṇu, el que pone fin a la enemistad, no nos dejará nada.
4.50.30
नैव देवा न गन्धर्वा नासुरा न च राक्षसाः ।
भयादिह न युद्ध्येरन्पाण्डुपुत्रेण धीमता ॥ ४.५०.३० ॥
Ni dioses, ni gandharvas, ni asuras, ni rākṣasas, ni siquiera por temor, pelearían aquí contra el sabio hijo de Pāṇḍu.
4.50.31
यं यमेकोपि संक्रुद्धः संग्रामे निपतिष्यति ।
वृक्षं गरुडवद्वेगाद्विनिहत्यान्तमेष्यति ॥ ४.५०.३१ ॥
Aquel a quien uno solo, enfurecido, se lance en la batalla, lo derribará con la velocidad de Garuḍa, como a un árbol, y alcanzará su fin.
4.50.32
त्वत्तो विशिष्टं वीर्येण धनुष्यमरराट्समम् ।
वासुदेवसमं युद्धे तं पार्थं को न पूजयेत् ॥ ४.५०.३२ ॥
¿Quién no honraría a aquel Pārtha, que te supera en valor, es igual al rey de los dioses en el arco y igual a Vāsudeva en la batalla?
4.50.33
देवं दैवेन युद्ध्येत मानुपेण च मानुपम् ।
अस्त्रं ह्यस्त्रेण यो हन्यात्कोऽर्जुनेन समः पुमान् ॥ ४.५०.३३ ॥
Un dios luche con un dios, un hombre con un hombre; pero ¿quién es el hombre igual a Arjuna, que hiere arma con arma?
4.50.34
पुत्रादनवमः शिष्य इति धर्मविदो विदुः ।
एतेनापि निमित्तेन प्रियो द्रोणस्य पाण्डवः ॥ ४.५०.३४ ॥
Los conocedores del dharma dicen que el discípulo no es inferior al hijo; y por esta razón también el Pāṇḍava es querido por Droṇa.
4.50.35
यथा त्वमकरोर्द्यूतमिन्द्रप्रस्थं यथाऽहरः ।
यथाऽनैषीः सभां कृष्णां तथा युध्यस्व पाण्डवं ॥ ४.५०.३५ ॥
Así como urdiste el juego de dados, arrebataste Indraprastha y llevaste a Kṛṣṇā a la asamblea, así ahora combate al Pāṇḍava.
4.50.36
अयं ते मातुलः प्राज्ञः क्षत्रधर्मस्य कोविदः ।
दुर्द्यूतदेवी गान्धारः शकुनिर्युद्ध्यतामिह ॥ ४.५०.३६ ॥
Que este tu tío materno, Śakuni el Gāndhāra, sabio y experto en el deber del guerrero, diestro en el juego de dados fraudulento, combata aquí.
4.50.37
नाक्षान्क्षिपति गाण्डीवं न कृतं द्वापरं न च ।
ज्वलतो निशितान्बाणांस्तांस्तान्क्षिपति गाण्डिवं ॥ ४.५०.३७ ॥
El Gāṇḍīva no arroja dados, ni el kṛta ni el dvāpara. Solo dispara flechas afiladas y ardientes, esas mismas flechas.
4.50.38
न हि गाण्डीवनिर्मुक्ता गृध्रपक्षाः सुतेजनाः ।
नान्तरेष्ववतिष्ठन्ते गिरीणामपि दारणाः ॥ ४.५०.३८ ॥
Las flechas lanzadas desde el Gāṇḍīva, emplumadas con plumas de buitre y bien afiladas, no se detienen ni en las grietas de las montañas; atraviesan incluso las montañas.
4.50.39
अन्तकः पवनो मृत्युस्तथाऽग्निर्बडवामुखः ।
कुर्युरेते क्वचिच्छेषं न तु क्रुद्धो धनञ्जयः ॥ ४.५०.३९ ॥
Yama, el viento, la Muerte y, igualmente, el fuego de la boca de yegua pueden dejar algo en algún lugar; pero el airado Dhanañjaya no deja nada.
4.50.40
यथा सभायां द्यूतं त्वं मातुलेन महाकरोः ।
तथा युद्धस्व संग्रामे सौबलेन सुरक्षितः ॥ ४.५०.४० ॥
Como en la asamblea jugaste a los dados con tu tío materno, oh gran hacedor, así ahora lucha en la batalla, protegido por el hijo de Subala.
4.50.41
युद्ध्यतां काममाचार्यो नाहं योत्स्ये धनञ्जयम् ।
मत्स्यो ह्यस्माभिरायोध्यो यद्यागच्छेद्गवांपदम् ॥ ४.५०.४१ ॥
Que el maestro luche como quiera; yo no lucharé contra Dhanañjaya. Si el rey de Matsya llega hasta el pasto de las vacas, entonces debemos combatirlo.