マハーバーラタ · 章 4.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.50.1
कृपस्य वचनं श्रुत्वा कर्णो राजन्युधांपतिः ।
पुनः प्रोवाच संरब्धो गर्हयन्ब्राह्मणं कृपम् ॥ ४.५०.१ ॥
王よ、クリパの言葉を聞いて、戦士たちの主カルナは再び怒り、婆羅門クリパを責めながら言った。
4.50.2
लक्षयाम्यहमाचार्यं भयाद्भक्तिं गतं रिपौ ।
भीतेन हि न योद्धव्यमहं योत्स्ये धनञ्जयम् ॥ ४.५०.२ ॥
師よ、あなたの忠誠は恐れのために敵の側へ移ったと私は見ています。怯えた者は戦うべきではありません。私はダナンジャヤと戦います。
4.50.3
ननु वारुणमाग्नेयं याम्यं वायव्यमेव च ।
अस्त्रं ब्रह्मशिरश्चैव सत्वहीनस्य ते वृथा ॥ ४.५०.३ ॥
ヴァルナの武器、アグニの武器、ヤマの武器、ヴァーユの武器、そしてブラフマ・シラスの武器——勇気のないお前にとって、これらはすべて無駄だ。
4.50.4
मित्रकार्यं कृतमिदं पितापुत्रैर्महारथैः ।
भर्तृपिण्डश्च निर्विष्टो यथेष्टं गन्तुमर्हथ ॥ ४.५०.४ ॥
友の務めは、この偉大な戦車の父と子がすでに果たし、主君の食べ物もいただかれた。今やお前たちは望む所へ行ってよい。
4.50.5
भिक्षां हरस्व नित्यं त्वं यज्ञाननुचरस्व च ।
आमन्त्रणानि भुङ्क्षाद्य माऽस्मान्युद्धेन भीषय ॥ ४.५०.५ ॥
いつも施しを乞い、祭祀に仕えよ。今日は招かれた宴の食事を食べ、戦いで我々を脅かすな。
4.50.6
भार्गवास्त्रं मया मुक्तं निर्दहेत्पृथिवीमिमाम् ।
किं पुनः पाण्डुपुत्राणामेकमर्जुनमाहवे ॥ ४.५०.६ ॥
私が放つバールガヴァの武器は、この大地さえ焼き尽くすだろう。まして戦いにおいて、パーンドゥの息子の一人、アルジュナなど言うまでもない。
4.50.7
आगमिष्यन्ति पदवीं मात्स्याः पाण्डवमाश्रिताः ।
कीचकानां तु बलिनां शत्रुसेनावमर्दिनाम् ॥ ४.५०.७ ॥
パーンダヴァに庇護を求めたマツヤの者たちが来るだろう。しかしキーチャカたちは強力で、敵軍を打ち砕く者たちである。
4.50.8
तानहं निहनिष्यामि भवता गम्यतां गृहम् ।
किं वेदवादिनां कार्यं परस्नेहानुभाषिणाम् ॥ ४.५०.८ ॥
私が彼らを殺すだろう。あなたは家へ帰られよ。ヴェーダの言葉を語り、他人への情愛を説く者たちに、ここで何の用があるというのか。
4.50.9
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा अश्वत्थामा प्रतापवान् ।
उवाच वदतांश्रेष्ठो दुर्योधनमवेक्ष्य च ॥ ४.५०.९ ॥
その言葉を聞いて、勇猛なアシュヴァッターマンは、語る者の中で最も優れた者として、ドゥルヨーダナを見て言った。
4.50.10
न च तावञ्जिता गावो न च सीमान्तरं गताः ।
न हास्तिनपुरं प्राप्तास्त्वं च कर्ण विकत्थसे ॥ ४.५०.१० ॥
まだ牛は奪われておらず、国境へも行っていない、ハスティナープラにも着いていない。それなのに、カルナよ、おまえは自慢している。
4.50.11
बहूनि धर्मशास्त्राणि पठन्ति द्विजसत्तमाः ।
तेषु किंस्विदिदं दृष्टं द्यूते जीयेत यन्नृपः ॥ ४.५०.११ ॥
最も優れた再生族は多くの法典を読誦する。その中に、王が賭博で負けるべしと見られたことがあるだろうか。
4.50.12
संग्रामान्विपुलाञ्जित्वा लब्धा च विपुलं धनम् ।
विजित्य च महीं कृत्स्नां नेह कत्थन्ति पण्डिताः ॥ ४.५०.१२ ॥
大きな戦に勝ち、莫大な富を得て、大地全体を征服したとしても、賢者はここで自慢したりはしない。
4.50.13
पचत्यग्निरवाक्यस्तु तूष्णीं भाति दिवाकरः ।
तूष्णीं धारयते लोकान्वसुधा सचराचरान् ॥ ४.५०.१३ ॥
火は語らずに料理し、太陽は黙って輝き、大地は黙って動くものと動かぬものの世界を支えている。
4.50.14
चातुर्वर्ण्यस्य कर्माणि विहितानि महर्षिभिः ।
धनं यैरधिगन्तव्यं यच्च कुर्वन्न दुष्यति ॥ ४.५०.१४ ॥
四姓の務めは大仙によって定められた。それによって富を得るべきであり、それを行う者は汚れない。
4.50.15
अधीत्य ब्राह्मणो वेदान्याजयेत यजेत वा ।
क्षत्रियो धनमाहृत्य यजेतैव न याजयेत् ॥ ४.५०.१५ ॥
バラモンはヴェーダを学んだのち、他人の祭を司ってもよく、自ら祭を行ってもよい。クシャトリヤは富を集めたのち、自ら祭を行うべきで、他人のために司ってはならない。
4.50.16
वैश्योऽधिगम्य वित्तानि वार्ताकर्माणि कारयेत् ॥ ४.५०.१६ ॥
ヴァイシャは富を得たのち、商業と農耕の仕事に従事すべきである。
4.50.17
शूद्रः शुश्रूषणं कुर्यात्रिषु वर्णेषु नित्यशः ।
वन्दनायोगविधिभिर्वैतसीं वृत्तिमाश्रितः ॥ ४.५०.१७ ॥
シュードラは常に三姓に仕えるべきであり、礼拝と奉仕の規定に従い、謙虚な生計に身を寄せるべきである。
4.50.18
वर्तमाना यथाशास्त्रं प्राप्य चापि महीमिमाम् ।
प्रकुर्वन्ति महाभागा यज्ञान्सुविपुलानपि ॥ ४.५०.१८ ॥
聖典に従って行い、この大地を得てもなお、大福の人々は数多くの盛大な祭祀を行う。
4.50.19
का जातिस्तेषु सूतेयं केऽपि मन्त्राः क्रियाश्च काः ।
केयं वर्णेषु या राज्ञो वक्तृभोक्तृनियन्तृषु ॥ ४.५०.१९ ॥
彼らの中で、この御者（スータ）の種姓とは何か。どのようなマントラと儀礼があるのか。王の種姓のうち、語る者、享受する者、統治する者の中で、これはどの種姓か。
4.50.20
दुर्योधनमभिप्रेक्ष्य कर्णं च कुरुसंसाद ।
अश्वत्थामा भृशं क्रुद्धो दुर्योधनमतर्जयत् ॥ ४.५०.२० ॥
クルの集会で、ドゥルヨーダナとカルナを見やり、アシュヴァッターマンは激しく怒り、ドゥルヨーダナを叱責した。
4.50.21
प्राप्य द्यूतेन को राज्यं क्षत्रियः स्तोष्टुर्महति ।
तथा नृशंसरूपोयं धार्तराष्ट्रश्च निर्घृणः ॥ ४.५०.२१ ॥
賭博で王国を得た者のうち、どの王族（クシャトリヤ）が大集会で称賛に値するか。またこのドリタラーシュトラの息子は残酷な容貌で、無慈悲である。
4.50.22
तथाऽधिगम्य वित्तानि को विकत्थेद्विचक्षणः ।
निकृत्या वञ्चनायोगैश्चरन्वैतंसिको यथा ॥ ४.५०.२२ ॥
このように富を得て、どの賢者が自慢するだろうか。詐術と欺瞞の策略で、猟師のように振る舞う者が。
4.50.23
कतमद्द्वैरथं युद्धं यत्राजैषीर्धनञ्जयम् ।
नकुलं सहदेवं वा धनं येषां त्वया हृतम् ॥ ४.५०.२३ ॥
どの戦車による一騎打ちでお前はダナンジャヤに勝ったのか。あるいはナクラとサハデーヴァの財産を奪った時か。
4.50.24
युधिष्ठिरो जितः कस्मिन्भीमश्च बलिनांवरः ।
इन्द्रप्रस्थं त्वया कस्मिन्संग्रामे निर्जितं पुरा ॥ ४.५०.२४ ॥
ユディシュティラは何（賭博か戦いか）で敗れたのか。力強き者の中の最良者ビーマは何で敗れたのか。昔どの戦いでお前はインドラプラスタを征服したのか。
4.50.25
तथैव कतमद्युद्धं यस्मिन्कृष्णा जिता त्वया ।
एकवस्त्रा सभां नीता क्षुद्रकर्मन्रजस्वला ॥ ४.५०.२५ ॥
同じく、どの賭博でおまえはクリシュナーを勝ち取り、一枚の衣だけをまとい月経中の彼女を集会へ連れて来たのか、卑しい行いの者よ？
4.50.26
मूलमेषां महत्कृत्तं सारार्थी चन्दनं यथा ।
क्षुद्रं कर्म समास्थाय तत्र किं विदुरोऽब्रवीत् ॥ ४.५०.२६ ॥
心材を求める者が白檀の大きな根を切るように、おまえは卑しい行いに頼って彼らの大きな根を切り倒した。その時ヴィドゥラは何と言ったか？
4.50.27
यथाशक्ति मनुष्याणाममर्षं लक्षयामहे ।
अन्येषामपि सत्वानामपि कीटपिपीलिकैः ॥ ४.५०.२७ ॥
力に応じて、我々は人間にも憤りを認める。また他の生き物にも、虫や蟻にさえも認める。
4.50.28
द्रौपद्याः संपरिक्लेशं न क्षन्तुं पाण्डवोऽर्हति ।
क्षयाय धार्तराष्ट्राणां प्रादुर्भूतो धनञ्जयः ॥ ४.५०.२८ ॥
パーンドゥの子は、ドラウパディーの大いなる苦難を耐え忍ぶに値しない。ダナンジャヤはドリタラーシュトラの子らの滅亡のために現れたのだ。
4.50.29
त्वं पुनः पण्डितो भूत्वा ह्याचार्यं क्षेप्तुमिच्छसि ।
वैरान्तकरणो जिष्णुर्न नः शेषं करिष्यति ॥ ४.५०.२९ ॥
おまえはまた賢者のふりをして師（ドローナ）を侮辱しようとしている。しかし敵意を終わらせる勝利者ジシュヌは、我々に何も残さないだろう。
4.50.30
नैव देवा न गन्धर्वा नासुरा न च राक्षसाः ।
भयादिह न युद्ध्येरन्पाण्डुपुत्रेण धीमता ॥ ४.५०.३० ॥
神々もガンダルヴァもアスラもラークシャサも、恐怖からでさえ、ここで賢明なパーンドゥの子と戦うことはないだろう。
4.50.31
यं यमेकोपि संक्रुद्धः संग्रामे निपतिष्यति ।
वृक्षं गरुडवद्वेगाद्विनिहत्यान्तमेष्यति ॥ ४.५०.३१ ॥
戦場で怒った一人の者でも誰かに襲いかかれば、ガルダのような速さで木のようにその者を打ち倒し、己の終わりに至るだろう。
4.50.32
त्वत्तो विशिष्टं वीर्येण धनुष्यमरराट्समम् ।
वासुदेवसमं युद्धे तं पार्थं को न पूजयेत् ॥ ४.५०.३२ ॥
勇武においてお前に勝り、弓においては天王インドラに等しく、戦いにおいてはヴァーсуデーヴァに等しいあのパールタを、誰が敬わずにいられようか。
4.50.33
देवं दैवेन युद्ध्येत मानुपेण च मानुपम् ।
अस्त्रं ह्यस्त्रेण यो हन्यात्कोऽर्जुनेन समः पुमान् ॥ ४.५०.३३ ॥
神は神と戦い、人は人と戦うであろう。しかし武器を武器で討つ者として、アルジュナに等しい男は誰か。
4.50.34
पुत्रादनवमः शिष्य इति धर्मविदो विदुः ।
एतेनापि निमित्तेन प्रियो द्रोणस्य पाण्डवः ॥ ४.५०.३४ ॥
法を知る者たちは言う、弟子は息子に劣らない、と。この理由からも、パーンダヴァはドローナに愛されている。
4.50.35
यथा त्वमकरोर्द्यूतमिन्द्रप्रस्थं यथाऽहरः ।
यथाऽनैषीः सभां कृष्णां तथा युध्यस्व पाण्डवं ॥ ४.५०.३५ ॥
お前が賭博を仕組み、インドラプラスタを奪い、クリシュナーを集会へ引きずっていったように、今あのパーンダヴァと戦え。
4.50.36
अयं ते मातुलः प्राज्ञः क्षत्रधर्मस्य कोविदः ।
दुर्द्यूतदेवी गान्धारः शकुनिर्युद्ध्यतामिह ॥ ४.५०.३६ ॥
お前の母方の叔父であり、賢明で戦士の義務に通じ、悪しき賭博に長けたガーンダーラのシャクニが、ここで戦え。
4.50.37
नाक्षान्क्षिपति गाण्डीवं न कृतं द्वापरं न च ।
ज्वलतो निशितान्बाणांस्तांस्तान्क्षिपति गाण्डिवं ॥ ४.५०.३७ ॥
ガーンディーヴァは賽を投げない。クリタの目もドヴァーパラの目もない。ただ燃える鋭い矢、まさにその矢を放つ。
4.50.38
न हि गाण्डीवनिर्मुक्ता गृध्रपक्षाः सुतेजनाः ।
नान्तरेष्ववतिष्ठन्ते गिरीणामपि दारणाः ॥ ४.५०.३८ ॥
ガーンディーヴァから放たれた、禿鷹の羽をつけた、よく研がれた矢は、山の裂け目にさえとどまらない。山々をさえ貫くのだ。
4.50.39
अन्तकः पवनो मृत्युस्तथाऽग्निर्बडवामुखः ।
कुर्युरेते क्वचिच्छेषं न तु क्रुद्धो धनञ्जयः ॥ ४.५०.३९ ॥
ヤマ、風、死、そして馬口の火は、どこかに何かを残すかもしれない。しかし怒ったダナンジャヤは何ひとつ残さない。
4.50.40
यथा सभायां द्यूतं त्वं मातुलेन महाकरोः ।
तथा युद्धस्व संग्रामे सौबलेन सुरक्षितः ॥ ४.५०.४० ॥
あなたが集会で母方の叔父と賭博をしたように、偉大なる行為者よ、今や戦場でスバラの子に守られて戦え。
4.50.41
युद्ध्यतां काममाचार्यो नाहं योत्स्ये धनञ्जयम् ।
मत्स्यो ह्यस्माभिरायोध्यो यद्यागच्छेद्गवांपदम् ॥ ४.५०.४१ ॥
師は望むままに戦えばよい。私はダナンジャヤとは戦わない。もしマツヤの王が牛の牧場まで来るなら、我々は彼と戦わねばならない。