Mahābhārata · Adhyāya 4.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.52.1
कलाः काष्ठाश्च युज्यन्ते मुहूर्ताश्च दिनानि च ।
अर्धमासाश्च मासाश्च नक्षत्राणि ग्रहास्तथा ॥ ४.५२.१ ॥
Las kalā y las kāṣṭhā, los muhūrta y los días, las medias lunas y los meses, las mansiones lunares y los planetas se combinan de igual modo.
4.52.2
ऋतवश्चापि युज्यन्ते तथा संवत्सरा अपि ।
एवं कालविभागेन कालचक्रं प्रवर्तते ॥ ४.५२.२ ॥
Las estaciones también se combinan de igual modo, y los años igualmente. Así, por la división del tiempo, la rueda del tiempo sigue girando.
4.52.3
तेषां कालातिरेकेण ज्योतिषां च व्यतिक्रमात् ।
पञ्चमे पञ्चमे वर्षे द्वौ मासावधिमासकौ ॥ ४.५२.३ ॥
Por el exceso de su tiempo y la desviación de los astros, cada quinto año surgen dos meses intercalares.
4.52.4
एषामभ्यधिका मासाः पञ्च च द्वादश क्षपाः ।
त्रयोदशानां वर्षाणामिति मे वर्तते मतिः ॥ ४.५२.४ ॥
Sus meses adicionales son cinco, y doce noches; para trece años, tal es mi parecer.
4.52.5
पूर्वेद्युरेव निर्वृत्तस्ततो बीभत्सुरागतः ॥ ४.५२.५ ॥
Habiéndose cumplido justo el día anterior, llegó entonces Bībhatsu (Arjuna).
4.52.6
सर्वं यथावच्चरितं यद्यदेभिः प्रतिश्रुतम् ।
एवमेतद्भ्रुवं ज्ञात्वा ततो बीभत्सुरागतः ॥ ४.५२.६ ॥
Todo lo que estos habían prometido se cumplió debidamente; sabiendo esto con certeza, llegó entonces Bībhatsu (Arjuna).
4.52.7
सर्वे पञ्च महात्मानः सर्वे धर्मार्थकोविदाः ।
येषां युधिष्ठिरो राजा कस्माद्धर्मेऽपराध्नुयुः ॥ ४.५२.७ ॥
Los cinco son magnánimos, todos expertos en dharma y artha; su rey es Yudhiṣṭhira. ¿Por qué transgredirían el dharma?
4.52.8
कामात्क्रोधाच्च लोभाच्च कामक्रोधभयादपि ।
स्नेहाद्वा यदि वा मोहाद्धर्मं नात्येति धर्मजः ॥ ४.५२.८ ॥
Por deseo, ira, codicia, o por deseo, ira y miedo; incluso por afecto o por ofuscación: el hijo de Dharma no transgrede el dharma.
4.52.9
अलुब्धाश्चैव कौन्तेयाः कृतवन्तश्च दुष्करम् ।
न चापि केवलं राज्यमिच्छेयुस्ते ह्यधर्मतः ॥ ४.५२.९ ॥
Los hijos de Kuntī están libres de codicia y han realizado hazañas difíciles; no desearían el reino solo por medios adharmicos.
4.52.10
तदैव ते हि विक्रान्तुमीषुः कौरवनन्दनाः ।
धर्मपाशनिबद्धास्तु न चेलुः क्षत्रियव्रतात् ॥ ४.५२.१० ॥
Entonces, los deleites de los Kuru ansiaban mostrar su valor, pero atados por el lazo del dharma no se apartaron del voto del kṣatriya.
4.52.11
यश्चानृत इति ख्यातः स च गच्छेत्पराभवम् ।
वृणुयुर्माणं पार्था नानृतत्वं कथंचन ॥ ४.५२.११ ॥
Quien es conocido como falso sufriría derrota; los hijos de Pṛthā elegirían el honor, nunca la falsedad de ningún modo.
4.52.12
प्राप्ते तु काले स्वानर्थान्नोत्सृजेयुर्नरर्षभाः ।
अपि वज्रभृता गुप्तांस्तथावीर्या हि पाण्डवाः ॥ ४.५२.१२ ॥
Cuando llegue el momento, aquellos toros entre los hombres no abandonarían sus propias desgracias; los Pāṇḍava, aunque protegidos incluso por el portador del rayo, no carecen de valor.
4.52.13
प्रतियुद्ध्येम समरे सर्वशस्त्रभृतांवरम् ॥ ४.५२.१३ ॥
En la batalla lucharemos contra el mejor de todos los portadores de armas.
4.52.14
तस्माद्यदत्र कल्याणं लोके सद्भिरनुष्ठितम् ।
तत्संविधीयतां शीघ्रं मा वो ह्यर्थोऽभ्यगात्परम् ॥ ४.५२.१४ ॥
Por tanto, que se disponga pronto lo que los buenos han practicado en el mundo, para que vuestro propósito no se aleje.
4.52.15
न हि पश्यामि संग्रामे कदाचिदपि कौरव ।
एकान्तसिद्धिं राजेन्द्र संप्राप्तश्च धनञ्जयः ॥ ४.५२.१५ ॥
Oh Kaurava, nunca veo en la batalla que alguien alcance el éxito completo; y oh señor de reyes, Dhanañjaya lo ha alcanzado.
4.52.16
संप्रवृत्ते तु संग्रामे भावाभावौ जयाजयौ ।
अवश्यमेकं स्पृशतो दृष्टमेतदसंशयम् ॥ ४.५२.१६ ॥
Cuando la batalla ha comenzado, la existencia y la no existencia, la victoria y la derrota: uno de ellos ciertamente alcanza a cada uno; esto se ha visto sin duda.
4.52.17
तस्माद्युद्धोपचरितं कर्म वा धर्मसंहितम् ।
क्रियतामाशु राजेन्द्र संप्राप्तश्च धनञ्जयः ॥ ४.५२.१७ ॥
Por tanto, que se haga rápidamente la acción conforme a la práctica de la guerra o acorde con el dharma; oh señor de reyes, Dhanañjaya ha llegado.
4.52.18
एको हि समरे पार्थः पृथिवीं निर्दहेच्छरैः ।
भ्रातृभिः सहितो भूत्वा किं पुनः कौरवान्रणे । ॥ ४.५२.१८ ॥
En la batalla, el hijo de Pṛthā solo podría quemar la tierra con sus flechas; ¿qué decir entonces, cuando está unido a sus hermanos, contra los Kauravas en la batalla?
4.52.19
तस्मात्सन्धिं कुरुश्रेष्ठ कुरुष्व यदि मन्यसे ।
नाहं राज्यं प्रदास्यामि पाण्डवेभ्यः पितामह।
ग्रामं सेनां च दासांश्च स्वल्पं द्रव्यमपि प्रभो ।
युद्धोपचारिकं यत्तु तत्सर्वं संविधीयताम् ॥ ४.५२.१९ ॥
Por tanto, mejor de los Kurus, si lo crees justo, haz la paz. Abuelo, no entregaré el reino a los Pāṇḍavas. Señor, incluso una aldea, un ejército, siervos o un poco de riqueza: que se disponga todo lo necesario para la guerra.
4.52.20
भीष्मस्योपरते वाक्ये तथा दुर्योधनस्य च ।
प्राप्तमर्थ्यं च यद्वाक्यं द्रोणश्वाह द्विजोत्तमः ॥ ४.५२.२० ॥
Cuando cesaron las palabras de Bhīṣma y de Duryodhana, también Droṇa, el mejor de los brahmanes, pronunció las palabras apropiadas y de sentido.
4.52.21
यत्तु युद्धोपचरितं भवेद्वा धर्मसंहितम् ।
कस्त्वया सदृशो लोके भूयस्त्वं वक्तुमर्हसि ॥ ४.५२.२१ ॥
Lo que pertenezca a la conducta de la guerra o esté conforme al dharma, ¿quién en el mundo es igual a ti para volver a decirlo?
4.52.22
अत्र या मामिका बुद्धिः श्रूयतां यदि रोचते ।
सर्वथा हि मया श्रेयो वक्तव्यं कुरुनन्दन ॥ ४.५२.२२ ॥
Aquí está mi propio consejo; que se escuche, si os place. Alegría de los Kurus, de todas las maneras debo decir lo que es mejor.
4.52.23
राजा बलचतुर्भागं क्षिप्रमादाय गच्छतु ।
ततोऽपरश्चतुर्भागो गाः समादाय गच्छतु ।
वयं चार्धेन सैन्यस्य प्रतियोत्स्याम पाण्डवम् ॥ ४.५२.२३ ॥
Que el rey tome rápidamente un cuarto del ejército y se marche. Luego que otro cuarto tome el ganado y se marche. Y con la mitad del ejército combatiremos al Pāṇḍava.
4.52.24
अहं भीष्मश्च कर्णश्च अश्वत्थामा कृपस्तथा ।
प्रतियोत्स्याम बीभत्सुमागतं कृतनिश्चयम् ॥ ४.५२.२४ ॥
Yo, Bhīṣma, Karṇa, Aśvatthāman y asimismo Kṛpa, lucharemos contra Bībhatsu (Arjuna), que ha venido con determinación.
4.52.25
एवं राजा सुगुप्तः स्यान्न क्लैब्यं गन्तुमर्हति ।
मत्स्यं वा पुनरायातमथवापि शतक्रतुम् ।
अहमावारयिष्यामि वेलेव मकरालयम् ॥ ४.५२.२५ ॥
Así, que el rey quede bien protegido, y no debe caer en la cobardía. Ya regrese el rey de Matsya o incluso Śatakratu (Indra) venga, yo los contendré, como la orilla contiene al océano.
4.52.26
तद्वाक्यं रुरुचे तेषां द्रोणेनोक्तं महात्मना ।
तथाहि कृतवान्राजा कौरवाणामनन्तरम् ॥ ४.५२.२६ ॥
Aquellas palabras dichas por el magnánimo Droṇa les agradaron. Y así hizo el rey a continuación entre los Kurus.
4.52.27
भीष्मः प्रस्थाप्य राजानं गोधनं तदनन्तरम् ।
सेनामुख्यान्व्यवस्थाप्य व्यूहितुं संप्रचक्रमे ॥ ४.५२.२७ ॥
Bhīṣma, tras enviar al rey y luego el ganado, y después de disponer a los jefes del ejército, comenzó a formar las tropas en orden de batalla.
4.52.28
द्रोणस्योपरते वाक्ये भीष्मः प्रोवाच बुद्धिमान् ।
आचार्य मध्ये तिष्ठ त्वमश्वत्थामा तु सव्यतः।
कृपः शारद्वतो धीमान्पार्श्वं रक्षतु दक्षिणम् ॥ ४.५२.२८ ॥
Cuando cesó el discurso de Droṇa, el sabio Bhīṣma habló: "Maestro, tú quédate en el centro; que Aśvatthāman esté a la izquierda, y que el sabio Kṛpa, hijo de Śaradvat, proteja el flanco derecho."
4.52.29
विकर्णश्च महावीर्यो दुर्मुखश्च परन्तपः ।
शकुनिः सौबलश्चैव दुःसहश्च महाबलः ।
द्रोणस्य पार्श्वमजिताः पालयन्तु महाबलाः ॥ ४.५२.२९ ॥
Vikarṇa de gran valor, Durmukha, abrasador de enemigos, Śakuni hijo de Subala, y Duḥsaha de gran poder: que estos guerreros invencibles y poderosos guarden el flanco de Droṇa.
4.52.30
अग्रतः सूतपुत्रस्तु कर्णस्तिष्ठतु दंशितः ।
अहं सर्वस्य सैन्यस्य पश्चात्स्थास्यामि पालयन् ॥ ४.५२.३० ॥
Que Karṇa, hijo de un auriga, se mantenga al frente con su armadura; yo me mantendré detrás, protegiendo a todo el ejército.
4.52.31
सर्वे महारथाः शूरा महेष्वासा महाबलाः ।
युद्ध्यन्तु पाण्डवश्रेष्ठमागतं यत्नतो युधि ॥ ४.५२.३१ ॥
Que todos los grandes aurigas, héroes, grandes arqueros y guerreros poderosos luchen con cuidado contra el mejor de los Pāṇḍavas, que ha llegado a la batalla.
4.52.32
अभेद्यं परसैन्यानां व्यूहं व्यूह्य कुरूत्तमः ।
वज्रगर्भं व्रीहिमुखं पद्मचन्द्रार्धमण्डलम् ॥ ४.५२.३२ ॥
Tras disponer una formación impenetrable para los ejércitos enemigos, el mejor de los Kuru formó la disposición llamada Núcleo de Rayo, Cabeza de Arroz, Loto y Círculo de Media Luna.
4.52.33
तस्य व्यूहस्य पश्चार्धे भीष्मश्चाथोद्यतायुधः ।
सौवर्णं तालमुच्छ्रित्य रथे तिष्ठन्नशोभत ॥ ४.५२.३३ ॥
En la mitad posterior de esa formación, Bhīṣma, con las armas en alto, se alzaba en su carro, levantando su estandarte dorado de palmera, y resplandecía.