マハーバーラタ · 章 4.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.52.1
कलाः काष्ठाश्च युज्यन्ते मुहूर्ताश्च दिनानि च ।
अर्धमासाश्च मासाश्च नक्षत्राणि ग्रहास्तथा ॥ ४.५२.१ ॥
カラー（kalā）とカーシュター、ムフールタと日、半月と月、宿と惑星も、同じように組み合わされる。
4.52.2
ऋतवश्चापि युज्यन्ते तथा संवत्सरा अपि ।
एवं कालविभागेन कालचक्रं प्रवर्तते ॥ ४.५२.२ ॥
季節も同じように組み合わされ、年もまた同じである。このように時の区分によって時輪は回り続ける。
4.52.3
तेषां कालातिरेकेण ज्योतिषां च व्यतिक्रमात् ।
पञ्चमे पञ्चमे वर्षे द्वौ मासावधिमासकौ ॥ ४.५२.३ ॥
それらの時間の過剰と天体のずれのために、五年ごとに二つの閏月が生じる。
4.52.4
एषामभ्यधिका मासाः पञ्च च द्वादश क्षपाः ।
त्रयोदशानां वर्षाणामिति मे वर्तते मतिः ॥ ४.५२.४ ॥
その余分の月は五つと十二夜である。十三年について、私の考えはこうである。
4.52.5
पूर्वेद्युरेव निर्वृत्तस्ततो बीभत्सुरागतः ॥ ४.५२.५ ॥
前日のうちに終え、その後ビーバトス（アルジュナ）が戻ってきた。
4.52.6
सर्वं यथावच्चरितं यद्यदेभिः प्रतिश्रुतम् ।
एवमेतद्भ्रुवं ज्ञात्वा ततो बीभत्सुरागतः ॥ ४.५२.६ ॥
彼らが約束したことはすべて正しく果たされた。そのことを確かに知って、ビーバトス（アルジュナ）は戻ってきた。
4.52.7
सर्वे पञ्च महात्मानः सर्वे धर्मार्थकोविदाः ।
येषां युधिष्ठिरो राजा कस्माद्धर्मेऽपराध्नुयुः ॥ ४.५२.७ ॥
五人はいずれも大徳であり、法と利に精通している。その王はユディシュティラである。どうして法において過ちを犯すだろうか。
4.52.8
कामात्क्रोधाच्च लोभाच्च कामक्रोधभयादपि ।
स्नेहाद्वा यदि वा मोहाद्धर्मं नात्येति धर्मजः ॥ ४.५२.८ ॥
欲望から、怒りから、貪欲から、あるいは欲望・怒り・恐れから、また愛情や迷いからでさえ、法の子は法を踏み越えることはない。
4.52.9
अलुब्धाश्चैव कौन्तेयाः कृतवन्तश्च दुष्करम् ।
न चापि केवलं राज्यमिच्छेयुस्ते ह्यधर्मतः ॥ ४.५२.९ ॥
クンティーの息子たちは貪欲がなく、困難な行いを成し遂げてきた。彼らは不法によって王国だけを望むことはないだろう。
4.52.10
तदैव ते हि विक्रान्तुमीषुः कौरवनन्दनाः ।
धर्मपाशनिबद्धास्तु न चेलुः क्षत्रियव्रतात् ॥ ४.५२.१० ॥
その時、クル族の喜び者たちは武勇を示そうと望んだが、法の縄に縛られて、クシャトリヤの誓いから離れることはなかった。
4.52.11
यश्चानृत इति ख्यातः स च गच्छेत्पराभवम् ।
वृणुयुर्माणं पार्था नानृतत्वं कथंचन ॥ ४.५२.११ ॥
虚偽者として名高い者は敗北へと向かうだろう。プリター（クンティー）の子らは名誉を選び、決して虚偽を選ぶことはないだろう。
4.52.12
प्राप्ते तु काले स्वानर्थान्नोत्सृजेयुर्नरर्षभाः ।
अपि वज्रभृता गुप्तांस्तथावीर्या हि पाण्डवाः ॥ ४.५२.१२ ॥
時が来れば、人中の牛たちは自らの不幸を捨てはしないだろう。金剛を持つ者（インドラ）に守られていても、パーンドゥの子らは勇気において劣ってはいない。
4.52.13
प्रतियुद्ध्येम समरे सर्वशस्त्रभृतांवरम् ॥ ४.५२.१३ ॥
戦において、あらゆる武器を持つ者の中で最も優れた者と我々は応戦しよう。
4.52.14
तस्माद्यदत्र कल्याणं लोके सद्भिरनुष्ठितम् ।
तत्संविधीयतां शीघ्रं मा वो ह्यर्थोऽभ्यगात्परम् ॥ ४.५२.१४ ॥
ゆえに、世で善人が行ってきた善きことを速やかに取り計らえ。あなた方の目的が遠ざからないように。
4.52.15
न हि पश्यामि संग्रामे कदाचिदपि कौरव ।
एकान्तसिद्धिं राजेन्द्र संप्राप्तश्च धनञ्जयः ॥ ४.५२.१५ ॥
クル族の者よ、私は戦において完全な成功を得た者を一度も見たことがない。王の中の王よ、ダナンジャヤ（アルジュナ）はそれを得ているのだ。
4.52.16
संप्रवृत्ते तु संग्रामे भावाभावौ जयाजयौ ।
अवश्यमेकं स्पृशतो दृष्टमेतदसंशयम् ॥ ४.५२.१६ ॥
戦いが始まれば、生と死、勝利と敗北のどちらかは必ず両者に及ぶ。これは疑いなく見られてきたことだ。
4.52.17
तस्माद्युद्धोपचरितं कर्म वा धर्मसंहितम् ।
क्रियतामाशु राजेन्द्र संप्राप्तश्च धनञ्जयः ॥ ४.५२.१७ ॥
ゆえに、戦の作法にかなう、あるいはダルマにかなう行いを速やかに成せ。王の中の王よ、ダナンジャヤ（アルジュナ）が到着したのだ。
4.52.18
एको हि समरे पार्थः पृथिवीं निर्दहेच्छरैः ।
भ्रातृभिः सहितो भूत्वा किं पुनः कौरवान्रणे । ॥ ४.५२.१८ ॥
戦において、プリター（クンティー）の子は一人でも矢で大地を焼き尽くせる。ましてや兄弟とともにあり、戦いでカウラヴァ族を相手にするのであればなおさらだ。
4.52.19
तस्मात्सन्धिं कुरुश्रेष्ठ कुरुष्व यदि मन्यसे ।
नाहं राज्यं प्रदास्यामि पाण्डवेभ्यः पितामह।
ग्रामं सेनां च दासांश्च स्वल्पं द्रव्यमपि प्रभो ।
युद्धोपचारिकं यत्तु तत्सर्वं संविधीयताम् ॥ ४.५२.१९ ॥
それゆえ、クルの最良の者よ、もしそれが正しいと思うなら和議を結べ。祖父よ、私はパーンダヴァたちに王国を与えはしない。主よ、村一つ、軍勢、召使い、わずかな財でさえも——戦に必要なすべてを整えよ。
4.52.20
भीष्मस्योपरते वाक्ये तथा दुर्योधनस्य च ।
प्राप्तमर्थ्यं च यद्वाक्यं द्रोणश्वाह द्विजोत्तमः ॥ ४.५२.२० ॥
ビーシュマとドゥルヨーダナの言葉が終わると、バラモンの最良者ドローナもまた、道理にかなった意味ある言葉を述べた。
4.52.21
यत्तु युद्धोपचरितं भवेद्वा धर्मसंहितम् ।
कस्त्वया सदृशो लोके भूयस्त्वं वक्तुमर्हसि ॥ ४.५२.२१ ॥
戦の作法に属するもの、あるいはダルマに適うものを、世にあなたに等しい者が再び語るにふさわしいだろうか。
4.52.22
अत्र या मामिका बुद्धिः श्रूयतां यदि रोचते ।
सर्वथा हि मया श्रेयो वक्तव्यं कुरुनन्दन ॥ ४.५२.२२ ॥
ここに私自身の考えがあります。お気に召すなら聞いてください。クルの喜びよ、私は何としても最善のことを述べねばなりません。
4.52.23
राजा बलचतुर्भागं क्षिप्रमादाय गच्छतु ।
ततोऽपरश्चतुर्भागो गाः समादाय गच्छतु ।
वयं चार्धेन सैन्यस्य प्रतियोत्स्याम पाण्डवम् ॥ ४.५२.२३ ॥
王は軍勢の四分の一を速やかに率いて去れ。次に別の四分の一は牛を伴って去れ。そして我らは半分の軍勢でパーンダヴァと戦おう。
4.52.24
अहं भीष्मश्च कर्णश्च अश्वत्थामा कृपस्तथा ।
प्रतियोत्स्याम बीभत्सुमागतं कृतनिश्चयम् ॥ ४.५२.२४ ॥
私、ビーシュマ、カルナ、アシュヴァッターマン、そして同じくクリパは、固い決意で来たビーバトス（アルジュナ）と戦おう。
4.52.25
एवं राजा सुगुप्तः स्यान्न क्लैब्यं गन्तुमर्हति ।
मत्स्यं वा पुनरायातमथवापि शतक्रतुम् ।
अहमावारयिष्यामि वेलेव मकरालयम् ॥ ४.५२.२५ ॥
このように王は十分に守られるように。王は臆病の道に行くべきではない。マッツヤの王が戻ってこようとも、シャタクラトゥ（インドラ）自身が来ようとも、私は海を留める岸のように彼らを食い止めよう。
4.52.26
तद्वाक्यं रुरुचे तेषां द्रोणेनोक्तं महात्मना ।
तथाहि कृतवान्राजा कौरवाणामनन्तरम् ॥ ४.५२.२६ ॥
偉大な魂のドローナが述べたその言葉は彼らの心に適った。そしてクル族の中で次に王もそのように行った。
4.52.27
भीष्मः प्रस्थाप्य राजानं गोधनं तदनन्तरम् ।
सेनामुख्यान्व्यवस्थाप्य व्यूहितुं संप्रचक्रमे ॥ ४.५२.२७ ॥
ビーシュマは王を送り出し、その後に牛の群れを送り、軍の主要な将軍たちを配置してから、軍勢を陣形に整え始めた。
4.52.28
द्रोणस्योपरते वाक्ये भीष्मः प्रोवाच बुद्धिमान् ।
आचार्य मध्ये तिष्ठ त्वमश्वत्थामा तु सव्यतः।
कृपः शारद्वतो धीमान्पार्श्वं रक्षतु दक्षिणम् ॥ ४.५२.२८ ॥
ドローナの言葉が終わると、賢明なビーシュマは言った。「師よ、あなたは中央に立ってください。アシュヴァッターマンは左に、シャラドヴァットの子で賢明なクリパは右翼を守ってください。」
4.52.29
विकर्णश्च महावीर्यो दुर्मुखश्च परन्तपः ।
शकुनिः सौबलश्चैव दुःसहश्च महाबलः ।
द्रोणस्य पार्श्वमजिताः पालयन्तु महाबलाः ॥ ४.५२.२९ ॥
大勇の ヴィカルナ、敵を焼く ドゥルムカ、スバラの子 シャクニ、そして大力の ドゥッサハ——この不敗の大力の者たちが、ドローナの側面を守れ。
4.52.30
अग्रतः सूतपुत्रस्तु कर्णस्तिष्ठतु दंशितः ।
अहं सर्वस्य सैन्यस्य पश्चात्स्थास्यामि पालयन् ॥ ४.५२.३० ॥
御者の子 カルナ は鎧を着けて前に立て。私は全軍を守りつつ後方に立とう。
4.52.31
सर्वे महारथाः शूरा महेष्वासा महाबलाः ।
युद्ध्यन्तु पाण्डवश्रेष्ठमागतं यत्नतो युधि ॥ ४.५२.३१ ॥
すべての大戦車兵、勇士、大弓使い、大力の戦士は、戦場に来た パーンダヴァの第一人者 と慎重に戦え。
4.52.32
अभेद्यं परसैन्यानां व्यूहं व्यूह्य कुरूत्तमः ।
वज्रगर्भं व्रीहिमुखं पद्मचन्द्रार्धमण्डलम् ॥ ४.५२.३२ ॥
敵軍に破れぬ陣形を組んだクル族の最良の者は、「金剛の芯」「稲穂の頭」「蓮」「半月の円」と呼ばれる陣を構えた。
4.52.33
तस्य व्यूहस्य पश्चार्धे भीष्मश्चाथोद्यतायुधः ।
सौवर्णं तालमुच्छ्रित्य रथे तिष्ठन्नशोभत ॥ ४.५२.३३ ॥
その陣の後半部で、武器を高く掲げたビーシュマは、黄金の棕櫚の旗を高く掲げて戦車に立ち、輝いた。